Ένα χτυποκάρδι μακριά από την Προεδρία: Ο ρόλος Αντιπροέδρου στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα και οι υποψήφιοι του 2016

Ο Αντιπρόεδρος είναι ο δεύτερος στην ιεραρχία της εκτελεστικής εξουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών, μετά τον Πρόεδρο. Το αξίωμα δημιουργήθηκε το 1789, με τον John Adams να είναι ο πρώτος που το υπηρέτησε. Η εκτελεστική εξουσία Προέδρου και Αντιπροέδρου πηγάζει από το Άρθρο 2, Παράγραφος 1, του αμερικανικού Συντάγματος, ενώ αμφότεροι εκλέγονται έμμεσα, για τετραετή θητεία, μέσω του Κολλεγίου των Εκλεκτόρων.

Ένα από τα πρώτα στοιχεία που πρέπει να γνωρίζει κάποιος για τον Αντιπρόεδρο των Η.Π.Α. είναι ότι αποτελεί τον πρώτο τη τάξει υποψήφιο να διαδεχθεί τον Πρόεδρο, σε περίπτωση θανάτου, παραίτησης ή απομάκρυνσής του. Επίσης, συχνά τον εκπροσωπεί  σε εθιμοτυπικές εκδηλώσεις, όπως ορκωμοσίες και κηδείες ξένων ηγετών, και τον συμβουλεύει σε κρίσιμα ζητήματα.

Παράλληλα είναι ο Πρόεδρος της Γερουσίας των Η.Π.Α., και υπό αυτή την ιδιότητα ψηφίζει μόνο όταν χρειάζεται να ξεπεραστεί κάποια ισοψηφία. Παρόλο που με την πάροδο των χρόνων έχουν διαμορφωθεί εθιμικοί κανόνες για την ψηφοφορία στην Γερουσία που απαιτούν ενισχυμένη πλειοψηφία, περιορίζοντας τις πιθανότητες για ισοψηφία και -κατ’επέκταση- τη σημασία της ψήφου του Αντιπροέδρου, εκείνος διαθέτει ακόμα την ικανότητα να επηρεάζει τη νομοθεσία. 

Συνήθως o Αντιπρόεδρος δεν προεδρεύει σε συνεδριάσεις που αφορούν καθημερινά ζητήματα, οπότε επιλέγεται ως προσωρινός πρόεδρος της Γερουσίας (President pro tempore) ο πιο παλιός γερουσιαστής του κόμματος που κατέχει την πλειοψηφία. Αυτός έχει την εξουσία να αναθέτει σε οποιονδήποτε άλλο γερουσιαστή επιθυμεί την προεδρία του σώματος, προτιμώντας στην πράξη τους νεώτερους γερουσιαστές από το κόμμα του, το οποίο και πλειοψηφεί.

Ακόμα, αξίζει να αναφερθεί για τον Αντιπρόεδρο ότι, αν παρευρεθεί σε κάποια τακτική συνεδρίαση της Γερουσίας, δεν μπορεί να έχει το λόγο και να συμμετάσχει στη συζήτηση. Μόνο οι Γερουσιαστές και οι -υπό προϋποθέσεις- πρώην Πρόεδροι έχουν το προνόμιο να απευθύνουν το λόγο στη Γερουσία.

Εκτός του ρόλου του στη Γερουσία, σύμφωνα με τη 12η Τροπολογία του Συντάγματος, ο Αντιπρόεδρος προεδρεύει της κοινής συνεδρίασης του Κογκρέσου, όταν συνέρχεται για να καταμετρήσει τις ψήφους των Εκλεκτόρων κατά την εκλογή Προέδρου. Μια άλλη σημαντική ιδιότητα του Αντιπροέδρου είναι αυτή του μέλους του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, και του προέδρου σε δίκες ομοσπονδιακών αξιωματούχων μετά από προτάσεις μομφής (impeachment) που διεξάγονται από τη Γερουσία.

Όταν, όμως, η πρόταση μομφής είναι εναντίον του Προέδρου, το Σύνταγμα ορίζει ότι πρέπει να προεδρεύσει της Γερουσίας κατά τη δίκη ο Ανώτατος Εισαγγελέας των Η.Π.Α.. Παράδοξο αποτελεί το γεγονός ότι, σε περίπτωση που η πρόταση μομφής αφορά τον Αντιπρόεδρο, δεν αναφέρεται στο Σύνταγμα ποιος αξιωματούχος πρέπει να προεδρεύσει στη δίκη του.

Γενικά το Σύνταγμα δεν κατατάσσει το αξίωμα του Αντιπροέδρου σε κάποια από τις κυρίαρχες εξουσίες, με αποτέλεσμα να υπάρχει διαφωνία μεταξύ των ειδικών του αμερικανικού πολιτικού συστήματος για το εάν ανήκει στην εκτελεστική, τη νομοθετική, ή και στις δύο. Τα τελευταία χρόνια -άτυπα- θεωρείται ότι ανήκει περισσότερο στο εκτελεστικό κομμάτι της ομοσπονδιακής διακυβέρνησης, λόγω των καθηκόντων του στη Γερουσία.

Γιατί, όμως, ενώ οι αρμοδιότητες του Αντιπροέδρου είναι σχετικά περιορισμένες, και στην πράξη δεν χρειάζεται να είναι άτομο με ιδιαίτερη πολιτική εμπειρία, είναι σημαντικό το ποιος θα αναλάβει τη συγκεκριμένη θέση;

Αρχικά, γιατί είναι για πολλούς ένα πρώτο βήμα για την Προεδρία. Η αμερικανική ιστορία βρίθει παραδειγμάτων Αντιπροέδρων που σύντομα διαδέχθηκαν (για τον ένα ή τον άλλο λόγο) τον Πρόεδρο με τον οποίο συνεργάζονταν. Έχουμε δει να είναι υποψήφιοι, ή να αναλαμβάνουν αυτή τη θέση, γερουσιαστές και κυβερνήτες, είτε εν ενεργεία είτε πρώην, αξιωματικοί του στρατού και υψηλόβαθμα μέλη της εκτελεστικής εξουσίας.

Τυπικά ο υποψήφιος Αντιπρόεδρος επιλέγεται από το συνέδριο του κάθε κόμματος με παρόμοιο τρόπο με τον προεδρικό υποψήφιο. Κατά τον 20ο αιώνα έχει καθιερωθεί εθιμικά ο προεδρικός υποψήφιος να επιλέγει τον Αντιπρόεδρο που θα έχει δίπλα του αν εκλεγεί, για να ακολουθήσει η τυπική επιβεβαίωση από το συνέδριο.

Συνήθως επιλέγονται ως υποψήφιοι Αντιπρόεδροι πρόσωπα που θα φέρουν γεωγραφική ή ιδεολογική ισορροπία στο ψηφοδέλτιο, ή θα είναι ιδιαίτερα αρεστά σε ορισμένες εκλογικές περιφέρειες και κοινωνικές ομάδες, ή θα προέρχονται από πολιτείες που δίνουν πολλούς εκλέκτορες.

Είναι κανόνας, επίσης, να προτιμώνται ως Αντιπρόεδροι άτομα που η προσωπικότητα και η πολιτική τους διαδρομή ταιριάζει με τον υποψήφιο Πρόεδρο, ή διαθέτει στοιχεία που του λείπουν, ή είναι τόσο αναγνωρίσιμοι που θα μπορούσαν να αυξήσουν τις πιθανότητες νίκης του κόμματος στις εκλογές.

Πολύ συχνά ο υποψήφιος Πρόεδρος καθονομάζει κάποιον εκ των ανταγωνιστών του για το χρίσμα ως Αντιπρόεδρό του, με στόχο να διατηρηθεί η ενότητα του κόμματος. Εντούτοις, αυτό μπορεί να έχει μετέπειτα αρνητικές συνέπειες στη διοίκηση, ειδικά αν τα δύο πρόσωπα έχουν ιδεολογικές διαφορές, ή προέρχονται από πολιτείες με αντίθετα συμφέροντα.

Από τους προεδρικούς υποψηφίους για το 2016, ο Donald Trump έχει ήδη επιλέξει τον

Donald Trump & Mike Pence

Donald Trump & Mike Pence

Αντιπρόεδρό του. Πρόκειται για τον Κυβερνήτη της Indiana, Mike Pence. Ο Pence ήταν εδώ και καιρό το φαβορί για να επιλεγεί από το επιτελείο του Trump. Ανήκει ιδεολογικά στο συντηρητικό χώρο, που τον στηρίζει ένθερμα, γεγονός που οφελεί ιδιαίτερα την υποψηφιότητα του εκκεντρικού δισεκατομμυριούχου, σε συνδυασμό με την διοικητική εμπειρία που προσδίδει στο ψηφοδέλτιο των Ρεπουμπλικανών.

Πριν να ανακοινωθεί το όνομά του, ο Pence είχε δηλώσει πως θα ξανακατέβαινε για κυβερνήτης της Indiana στις επόμενες εκλογές. Ο νόμος της πολιτείας τον υποχρέωσε να αποσύρει την υποψηφιότητά του εφόσον είναι και υποψήφιος Αντιπρόεδρος, γεγονός που σημαίνει ότι το Ρεπουμπλικανικό κόμμα χάνει ένα πιθανό κυβερνήτη σε περίπτωση ήττας Trump.

Η εκλογή του στην Indiana δεν θα ήταν βέβαια σίγουρη, καθώς έχει προκαλέσει αντιδράσεις ορισμένων κοινωνικών ομάδων, λόγω του ότι έχει εγκρίνει ως κυβερνήτης αμφιλεγόμενα νομοσχέδια θρησκευτικού χαρακτήρα, που επιτρέπουν σε επιχειρήσεις να κάνουν διακρίσεις εις βάρος ομοφυλόφιλων για θρησκευτικούς λόγους. Αυτό το σκέλος της θητείας του σίγουρα δεν θα το δουν θετικά αρκετοί ψηφοφόροι και σε εθνικό-ομοσπονδιακό επίπεδο.

Η Hillary Clinton επέλεξε και αυτή ως υποψήφιο Αντιπρόεδρό της το φαβορί, το Γερουσιαστή της Virginia, Tim Kaine, πρώην κυβερνήτη, δήμαρχο και Καθολικό ιεραπόστολο που μιλά άπταιστα ισπανικά.

Διεθνή μέσα ενημέρωσης και αναλυτές είχαν ξεχωρίσει τον Kaine εδώ και καιρό, έτσι δεν αποτέλεσε έκπληξη η ανακοίνωσή του το περασμένο Σάββατο, πριν το συνέδριο των Δημοκρατικών που είναι προγραμματισμένο για τις 25 έως τις 28 Ιουλίου. Καθώς στο παρελθόν δεν έχει χάσει καμία εκλογική αναμέτρηση σε κανένα επίπεδο, o Kaine προσδίδει αναμφίβολα επιπλέον σταθερότητα στην κυβερνητική πρόταση της Clinton.

Ο Kaine επιλέχθηκε, πρώτον, βασει της μεγάλης εμπειρίας του στη διοίκηση της Virginia, πολιτεία σημαντική για τις προεδρικές εκλογές, ως κυβερνήτης, γερουσιαστής και δήμαρχος του Richmond. Στο παρελθόν υπηρέτησε και ως Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών, και ως δικηγόρος υποθέσεων για δίκαιη στέγαση και πολιτικά δικαιώματα.

Παράλληλα, πληρεί το σύνολο των κριτηρίων που η ίδια η Clinton είχε θέσει για τον Αντιπρόεδρό της, όπως η ικανότητα του εν λόγω ατόμου να γίνει πρόεδρος, η συμβατότητα της προσωπικότητάς του με τη δική της, και το πόσο μπορεί να βοηθήσει γενικά τη διακυβέρνησή της, αν γίνει Πρόεδρος.  Επιπροσθέτως, έχει ξαναπεράσει τη διαδικασία, καθώς ανήκε στους υποψήφιους Αντιπροέδρους που απορρίφθηκαν από την ομάδα του Obama το 2008.

Hillary Clinton & Tim Kaine

Ένα ενδεχόμενο μειονέκτημά του είναι ότι αποτελεί πρόσωπο του κατεστημένου, συνεπώς όχι τόσο ελκυστικό στο κοινό που στήριζε τον Bernie Sanders. Ακόμα, έχει δεχθεί κριτικές γιατί τάσσεται υπέρ της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με την Ασία, που θα στοιχίσει δουλειές αρκετών Αμερικανών. Τέλος, ίσως έδινε περισσότερη ώθηση στην Clinton ένας Ισπανόφωνος Αντιπρόεδρος, καθώς αυτή η ομάδα του πληθυσμού έχει απογοητευτεί από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και τη σκληρή ρητορική Trump.

Λίγοι μήνες απομένουν για να φανεί ποιο από τα δύο δίδυμα, Clinton-Kaine ή Trump-Pence, θα κερδίσει την ψήφο του αμερικανικού λαού. Σίγουρα μέχρι το Νοέμβριο η προεκλογική περίοδος θα εμπλουτιστεί με την παρουσία των δύο υποψήφιων Αντιπροέδρων, τις θέσεις και τις προτάσεις τους για το μέλλον των Η.Π.Α.

  • http://nypost.com/2016/07/20/clintons-vp-list-is-down-to-three-contenders/
  • ww.nbcnews.com/politics/2016-election/who-could-clinton-choose-her-vp-cheat-sheet-n586756?cid=eml_nmn_20160609
  • http://www.senate.gov/artandhistory/history/common/briefing/Vice_President.htm
  • http://www.usconstitution.net/xconst_A2Sec1.html
  • http://www.usconstitution.net/xconst_A1Sec3.html
  • http://uscode.house.gov/view.xhtml?req=granuleid:USC-prelim-title3-section15&num=0&edition=prelim
  • http://www.aol.com/article/2016/07/22/democrat-clinton-picks-kaine-as-vice-presidential-running-mate/21437517/

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This