Έργα και ημέραι της “Ασπίδας του Ευφράτη”

Εδώ και πέντε, περίπου, μήνες διεξάγεται στη Βόρεια Συρία η Τουρκική επιχείρηση “Ασπίδα του Ευφράτη”. Στόχος της είναι η δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας στα νότια σύνορα της Τουρκίας, για την προστασία από ενδεχόμενες επιθέσεις τζιχαντιστών. Μετά από πέντε μήνες μαχών, οι Τουρκικές απώλειες ολοένα και αυξάνονται – εν αντιθέσει με την πρόοδο, που ακολουθεί φθίνουσα πορεία. Πώς οδηγηθήκαμε εδώ;

Μετά την απόκρουση των τζιχαντιστών από τις Κουρδικές δυνάμεις στο Κομπάνι, ξεκίνησαν επιθέσεις όλμων σε μεθοριακά φυλάκια της Τουρκίας. Οι προσβολές αυτές αποδόθηκαν σε δυνάμεις του ISIS, αν και ποτέ δεν διευκρινίστηκαν οι σκοποί τους. Αυτό ήταν αρκετό για να εντείνει η Άγκυρα τις πιέσεις για τη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας εντός της Συρίας, πρόταση που υπήρχε ήδη από την έναρξη του πολέμου. Τελικά, στις 24 Αυγούστου του 2016, με την έγκριση και τη συναίνεση Η.Π.Α. και Ρωσίας, ξεκίνησε η επιχείρηση στην περιοχή Cerablus.

Το σχέδιο προέβλεπε εισβολή ισχυρών στρατιωτικών δυνάμεων (8.000 περίπου άνδρες), ένωση με φίλα προσκείμενες ομάδες Σύρων αντικαθεστωτικών, και δημιουργία αμυντικού θύλακα στη Βόρεια Συρία. Επισήμως, στόχος ήταν η εξασφάλιση των Τουρκικών συνόρων, και η εξάλειψη των μαχητών του ISIS.

Ανεπισήμως, αποστολή των Τουρκικών δυνάμεων ήταν η αποτροπή δημιουργίας Κουρδικού θύλακα (σ.σ. οι Κούρδοι είχαν ήδη περάσει επιτυχώς στην αντεπίθεση μετά το Κομπάνι) και η ανακοπή της επέλασης των Κουρδικών δυνάμεων. Πέραν αυτού, στις περιοχές που καταλάμβανε ο Τουρκικός στρατός, εγκαθιστούσε αντικαθεστωτικές δυνάμεις, οι οποίες επιθυμούν την απομάκρυνση του προέδρου Assad. Επιπλέον, η επιχείρηση παρουσίαζε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία προς αναπτέρωση του γοήτρου και του ηθικού του Τουρκικού στρατού, μετά το ξήλωμα που πραγματοποίησε ο πρόεδρος Erdogan. Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τέτοιου είδους “επιχειρήσεις”, προς διατήρηση της ασφάλειας και επαναφορά της προϋπάρχουσας ειρήνης, αποτελούν γνωστή “συνταγή” για την κατάληψη και προσάρτηση εδαφών, αν κρίνουμε από την περίπτωση της Κύπρου (1974) και τα σχέδια για κατάληψη περιοχών του Βορείου Ιράκ (2008). Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να ισχυριστούμε πως η λέξη “ξίφος” θα ταίριαζε περισσότερο από τη λέξη ασπίδα στο χαρακτηρισμό της επιχείρησης.

Το πρώτο σκέλος εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί. Οι Τουρκικές δυνάμεις εισέβαλαν στη Συρία, όπου ήρθαν σε επαφή με τις φίλα προσκείμενες αντικαθεστωτικές δυνάμεις.

Τούρκοι στρατιώτες προσφέρουν λουκούμια σε Σύρους αντικαθεστωτικούς μετά την ένωση των δυνάμεών τους στη Cerablus.

Κάθε σχέδιο, όμως, επιβιώνει μέχρι την πρώτη επαφή με τον εχθρό. Ο “περίπατος” που υπολόγιζαν ότι θα διεξαγάγουν οι Τουρκικές δυνάμεις εξελίχθηκε σε σκληρό αγώνα, για να εκφυλιστεί σήμερα σε τέλμα. Εδώ και αρκετό καιρό, ο Τουρκικός στρατός έχει καθηλωθεί μπροστά από την πόλη Al-Bab. Παρά την υπεροπλία, την αεροπορική υπεροχή και το δυναμικό του, δεν έχει καταφέρει ούτε να καταλάβει την πόλη ούτε και να εκδιώξει τις δυνάμεις του ISIS, παρά το βαρύ φόρο αίματος που συνεχίζει να καταβάλει.

Η νέα κατάσταση οδήγησε τον πρόεδρο Erdogan, σύμφωνα με δημοσίευμα της Hürriyet, να εκφράσει παράπονα κατά των Η.Π.Α. και του Διεθνούς Συνασπισμού περί μη παροχής αεροπορικής υποστήριξης στις σκληρά μαχόμενες Τουρκικές δυνάμεις, ενώ η κατάληψη της πόλης έχει εξελιχθεί σε ζήτημα τιμής για την Άγκυρα.

Όλα αυτά αποτελούν μια παρατήρηση επί της διαμορφωθείσας κατάστασης. Το ζητούμενο και το σημείο ενδιαφέροντος είναι τα συμπεράσματα τα οποία μπορούμε να αντλήσουμε από αυτή την επιχείρηση.

Αρχικά, ας τονίσουμε ότι δεν είναι μια επιχείρηση ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, η οποία θα επηρεάσει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Όπως προαναφέρθηκε, δεν διεξάγεται (αποκλειστικά) για την εξασφάλιση των Τουρκικών συνόρων, αλλά για την αποτροπή επέκτασης των Κούρδων, και την κατάληψη μιας ευρείας περιοχής. Μέχρι στιγμής, έχουν έρθει στο φως μια σειρά από ενδιαφέροντα συμπεράσματα, τα οποία μπορούμε να κατατάξουμε στις εξής κατηγορίες:

  1. Αξιόμαχο Τουρκικού στρατού.
  2. Επιδόσεις αρμάτων Leopard 2.

Αξιόμαχο Τουρκικού στρατού

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι, μετά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του Erdogan στην ηγεσία του Τουρκικού στρατού, το αξιόμαχό του θα είχε υπονομευθεί σε μεγάλο βαθμό. Η “Ασπίδα του Ευφράτη” βοήθησε να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Επικεφαλής ορίστηκε ο αντιστράτηγος Zekai Aksakalli, ο οποίος εκτέλεσε μια εισβολή σύμφωνη προς τα ισχύοντα στρατιωτικά και επιχειρησιακά δόγματα. Ξεκίνησε με τετράωρη προπαρασκευή πυροβολικού και αεροπορίας, με το πέρας της οποίας πραγματοποιήθηκε επέλαση ίλης αρμάτων Μ-60Α3 που, υποστηριζόμενα από δυνάμεις των αντικαθεστωτικών, κατέλαβαν την πόλη Cerablus, δημιουργώντας προγεφύρωμα εντός του Συριακού εδάφους. Κατά τις επόμενες ημέρες, νέες δυνάμεις αρμάτων και πεζικού εισήλθαν στο προγεφύρωμα, το οποίο άρχισαν σταδιακά να διευρύνουν. Η πορεία των Τουρκικών δυνάμεων συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση επί 65 ημέρες, με λαμπρά αποτελέσματα. Με λίγα λόγια, η δράση των Τούρκων ήταν “by the book” – για να εκμεταλλευτούμε την αγγλική ορολογία.

Όλα αυτά μας δίνουν, εκ πρώτης όψεως, την εικόνα ενός στρατεύματος που, παρά το στάδιο πολλαπλής μετεξέλιξης και αναπλήρωσης απωλειών στο οποίο βρίσκεται, εξακολουθεί να διατηρεί ένα ικανό μαχητικό και επιχειρησιακό επίπεδο. Αξιοσημείωτη είναι, επίσης, η μαζική χρήση οπλικών συστημάτων, η πλειοψηφία των οποίων αποτελεί προϊόν της Τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας.

Ωστόσο, μια πιο προσεκτική προσέγγιση αποκαλύπτει τα ακόλουθα. Η πρόοδος του Τουρκικού στρατού υπήρξε αναμφίβολα ικανοποιητική (κατελήφθη έκταση 1.300 τετραγωνικών χιλιομέτρων σε 65 μέρες), αλλά πραγματοποιήθηκε υπό ιδανικές συνθήκες:

  • Απόλυτη αεροπορική υπεροχή.
  • Περιοχή ελεγχόμενη κατά μεγάλο μέρος από φίλιες δυνάμεις.
  • Απουσία ισχυρών εχθρικών δυνάμεων και βαρέος οπλισμού.
  • Ανοιχτό έδαφος.
  • Αντιμετώπιση ανοργάνωτων ανταρτών και όχι τακτικού στρατού.

Υπό αυτές τις συνθήκες, τυχόν μειωμένη πρόοδος θα ισοδυναμούσε με ανεπάρκεια – αν όχι ανικανότητα. Απτή απόδειξη αποτελεί η αποτελμάτωση της προέλασης στην πόλη Al-Bab, όπου το μόνο πλεονέκτημα που διατηρεί ο Τουρκικός στρατός είναι αυτό της αεροπορικής υπεροχής.

Επιδόσεις Leopard 2

Το Leopard 2 αποτελεί ένα από τα καλύτερα άρματα μάχης παγκοσμίως. Το, Γερμανικής κατασκευής και βάρους 60 τόνων, άρμα μάχης έχει χαρακτηριστεί ως το ισχυρότερο του Ν.Α.Τ.Ο. Ωστόσο, τον τελευταίο καιρό, οι απώλειές τους στη Συρία αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς, σε σημείο που η κατασκευάστρια εταιρεία διεξήγαγε έρευνα προς αναζήτηση των αιτιών που κινδυνεύουν να υποτιμήσουν τη μαχητική αξία του άρματος.

Κατάλογος απωλειών Τουρκικού αρματικού δυναμικού. Μεταξύ άλλων, αναγράφεται η απώλεια 10 Leopard 2.

Τα αποτελέσματα της έκθεσης αναφέρουν ότι, έξι στις δέκα φορές, αιτία ήταν οι ρωσικοί Α/Τ πύραυλοι Kornet, που έπληξαν τα άρματα στα πλευρά και στα νώτα. Σε αυτό συνέβαλε η απουσία πρόσθετης προστασίας ή θωράκισης ή συστήματος ενεργής θωράκισης (active armor). Στις άλλες τέσσερις περιπτώσεις, αιτία ήταν η έλλειψη ηγεσίας των Τούρκων αξιωματικών, καθώς και η μικρή εμπειρία στη χρήση των εν λόγω αρμάτων.

Για μια ακόμα φορά, επιβεβαιώνεται η θέση ότι τα άρματα μάχης αποτελούν μέγα φόβητρο και πλεονέκτημα σε ανοιχτό πεδίο, αλλά σε αστικό περιβάλλον μετατρέπονται σε μεγάλους στόχους – εκτός κι αν συνοδεύονται από ειδικά εκπαιδευμένες δυνάμεις πεζικού, επιφορτισμένες με την παροχή ισχυρής εγγύς υποστήριξης. Επιπλέον, αντιλαμβανόμαστε εμμέσως την υστέρηση του Τουρκικού στρατού στην εκπαίδευση και συνεργασία πεζικού και αρμάτων σε αστικό περιβάλλον. Τέλος, δεδομένων των πληροφοριών περί κατάληψης Leopard 2 από τζιχαντιστές, μπορούμε να κάνουμε λόγο για χαμηλό ηθικό, φρόνημα και επαγγελματισμό των Τούρκων αρματιστών, οι οποίοι αφήνουν πολύτιμο και λειτουργικό υλικό ως λάφυρο στα χέρια του εχθρού.

Συμπεράσματα

  1. Παρά το τσουνάμι εκκαθαρίσεων, ο Τουρκικός στρατός εξακολουθεί να αποτελεί μια καλά οργανωμένη, αποτελεσματική και υπολογίσιμη δύναμη. Ωστόσο, δεν είναι ο φόβος και ο τρόμος που προωθεί η Τουρκική ηγεσία, και τον οποίο πιστεύουν οι Ελληνικές αρχές και προβάλλουν ως δικαιολογία για την έλλειψη σθένους κατά τις διπλωματικές επαφές.
  2. Η Τουρκική πολεμική βιομηχανία είναι σε θέση να καλύπτει ικανοποιητικά τις ανάγκες και τις απώλειες των Τουρκικών Ε.Δ. σε υλικό υψηλής ποιότητας, αποτελώντας ατράνταχτο αντεπιχείρημα στους ισχυρισμούς “Τί τη θέλουμε την αμυντική βιομηχανία;”. Θα ήταν ιδιαιτέρως ευχάριστο αν κάτι αντίστοιχο συνέβαινε και με την Ελληνική, στο μέτρο του δυνατού.
  3. Εκτόξευση Α/Τ Kornet επί οχήματος, κατά τη διάρκεια άσκησης του Ελληνικού στρατού.

    Οι Α/Τ πύραυλοι Kornet, με τους οποίους είναι εξοπλισμένος και ο Ελληνικός στρατός, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικοί στην καταστροφή κάθε είδους Τουρκικού άρματος, και μπορούν να αποτελέσουν ένα οικονομικό και, παράλληλα, ισχυρό μέσο απόκρουσης των Τουρκικών τεθωρακισμένων. Σε αυτούς πιστώνεται η καταστροφή 14 αρμάτων και πλήθους τεθωρακισμένων οχημάτων.

  4. Τα άρματα Leopard 2, με τα οποία είναι εξοπλισμένες και οι Ελληνικές Ε.Δ., αποτελούν έναν αξιοθαύμαστο πολλαπλασιαστή ισχύος και ισχυρότατο όπλο κρούσης σε μάχη σε ανοιχτό πεδίο. Η απουσία πρόσθετων μέτρων προστασίας για τα πλευρά και τα νώτα τους πρέπει να καλυφθεί. Μια μέθοδος είναι η τοποθέτηση ενεργής θωράκισης, η οποία θα απορροφά την ισχύ της έκρηξης, περιορίζοντας τη ζημιά στο άρμα, και προφυλάσσοντας το πλήρωμα – ή, πιο απλά, η τοποθέτηση πρόσθετης θωράκισης.

    Άρμα μάχης Leopard 2A4 Hell του Ελληνικού στρατού, ενώ εκτελεί βολή. Η απουσία πλευρικής θωράκισης είναι εμφανής.

  5. Κατά τη διάρκεια μαχών σε αστικό περιβάλλον, κυρίαρχο είναι το πεζικό, το οποίο καλείται να παρέχει εγγύς υποστήριξη στα άρματα. Δεδομένου του γεγονότος ότι οι πόλεις σήμερα καταλαμβάνουν μεγάλη γεωγραφική έκταση, κρίνεται επιτακτική η διεξαγωγή γυμνασίων για επιχειρήσεις σε αστικό περιβάλλον.
  6. Το υλικό και τα μέσα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις επιχειρήσεις. Αυτό, όμως, που κάνει τη διαφορά είναι η επαγγελματική κατάρτιση, το φρόνημα και το ηθικό των ανδρών που τα αξιοποιούν. Η εγκατάλειψη επιχειρησιακών αρμάτων στα χέρια τζιχαντιστών μαρτυρά ότι τα επίπεδα αυτών των στοιχείων είναι ιδιαιτέρως χαμηλά στις Τουρκικές Ε.Δ., επαληθεύοντας τη ρήση των Ισραηλινών: “Καλύτερο άρμα είναι αυτό με το καλύτερο πλήρωμα”.

 Πηγές:

  1. Cockburn, P. (2016) Turkey could be overplaying its hand with Syria ground offensive as civil war reaches crucial point. Available at: http://www.independent.co.uk/voices/turkey-syria-civil-war-ground-offensive-us-russia-un-peace-a7211941.html (Accessed: 17 January 2017).
  2. Deeb, A. (2016) Operation ‘Euphrates shield’ ends ISIL rule in Jarablus. Available at: http://www.aljazeera.com/indepth/inpictures/2016/08/operation-euphrates-shield-ends-isil-rule-jarablus-160825085704650.html (Accessed: 17 January 2017).
  3. Daily Sabah (2016) Turkish tank hit by rocket, 3 soldiers injured in Syria’s Jarablus. Available at: http://www.dailysabah.com/war-on-terror/2016/08/30/turkish-tank-hit-by-rocket-3-soldiers-injured-in-syrias-jarablus (Accessed: 17 January 2017).
  4. Military Today (2006) Kornet anti-tank guided missile. Available at: http://www.military-today.com/missiles/kornet.htm (Accessed: 17 January 2017).
  5. Army – Technology (2017) Leopard 2 main battle tank. Available at: http://www.army-technology.com/projects/leopard/ (Accessed: 17 January 2017).
  6. Καρβουνόπουλος, Π. (2016) Βαρύτατες απώλειες της Τουρκίας και στη Συρία! Πόσα άρματα μάχης έχασε-βΙΝΤΕΟ. Available at: http://www.militaire.gr/%CE%B2%CE%B1%CF%81%CF%8D%CF%84%CE%B1%CF%84%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CF%80%CF%8E%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B5%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%83/ (Accessed: 17 January 2017).
  7. ΣΚΑΪ (2016) Συρία: Τουρκικά άρματα μάχης υπό τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους. Available at: http://www.skai.gr/news/world/article/334367/suria-tourkika-armata-mahis-upo-ton-elegho-tou-islamikou-kratous/ (Accessed: 17 January 2017).

Tagged under:

Προπτυχιακός φοιτητής στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έντονο ενδιαφέρον για ιστορία, γεωπολιτική και θέματα στρατιωτικής φύσεως. Κατά κάποιους ” ένας σύγχρονος Πρώσσος ”.

csklivanos@powerpolitics.eu

Website: https://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest