Αιγαίo: μήλο της έριδος για Τουρκία και Ελλάδα.

Οι εχθρικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας συχνά μας προβληματίζουν. Πολλοί υποστηρίζουν πως η κόντρα μεταξύ των δύο χωρών προέρχεται από την περίοδο της τουρκοκρατίας, στην πραγματικότητα όμως αυτή πήρε σάρκα και οστά τα τελευταία πενήντα χρόνια, με το Αιγαίο να αποτελεί το κύριο πεδίο επίδειξης ισχύος των δύο στρατών. Με έναρξη τις αναταραχές του 1963 στην Κύπρο, τα αιματηρά γεγονότα της Μασούρας το 1964 και της Κοφίνου το 1967, η πρώτη σπίθα μεταξύ των δύο χωρών είχε ανάψει για τα καλά. Ακολούθησε η κρίση Σισμίκ το 1987, και το καθοριστικό «χτύπημα» ήταν η κρίση των Ιμίων το 1996, η οποία έφερε στο προσκήνιο τη θεωρία των Γκρίζων ζωνών, αμφισβητώντας το νομικό καθεστώς σε Αιγαίο Πέλαγος και Δωδεκάνησα. Μετά το τελευταίο γεγονός οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται μονίμως στην κόψη του ξυραφιού, με το Αιγαίο να «τραντάζεται» για χάρη εκφοβιστικών ενεργειών και επίδειξης  ισχύος των δύο χωρών.

ΤΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΟΜΩΣ ΟΙ ΔΥΟ ΧΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΣΥΝΟΡΑ ΤΟΥΣ;

ΤΟΥΡΚΙΑ

Η Τουρκία θεωρεί πως ένας αριθμός νήσων, βραχονησίδων και νησίδων στο Αιγαίο, καθώς και τα Δωδεκάνησα, δεν έχουν παραχωρηθεί στην Ελλάδα με καμία διεθνή συνθήκη, και η Ελλάδα προσπαθεί να τα αποσπάσει με παράνομους και αυθαίρετους τρόπους. Επίσης, με βάση την τουρκική επιχειρηματολογία, η Ελλάδα προσπαθεί να καταστήσει το Αιγαίο μία κλειστή ελληνική «λίμνη», γεγονός που η Τουρκία δεν μπορεί – και ούτε πρέπει – να δεχτεί. Επιπλέον, η γειτονική χώρα προβάλλει το επιχείρημα πως, ως κληρονόμος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, θα πρέπει βάσει της διεθνής πρακτικής να έχει την κυριαρχία των περιοχών αυτών ως διάδοχο κράτος, ενώ θέτει το ζήτημα της Γκρίζας ζώνης, η οποία δεν έχει καθοριστεί από τις συνθήκες Λωζάνης και Παρισιού. Η Τουρκία, τέλος, υποστήριζε για πολλά χρόνια πως τα νησιά του Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα, ή ότι βρίσκονται πάνω στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας. Στη νέα όμως Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (του 1982) αναφέρεται ότι όλα τα νησιά διαθέτουν ΑΟΖ, και ότι η ΑΟΖ ενός νησιού καθορίζεται με τον ίδιο τρόπο που καθορίζεται και για τις ηπειρωτικές περιοχές, αποτελώντας ένα πλεονέκτημα για τις ελληνικές διαπραγματεύσεις με την γείτονα χώρα.

ΕΛΛΑΔΑ

Με βάση την ελληνική προσέγγιση, η Τουρκία υιοθέτησε τη θεωρία των Γκρίζων Ζωνών, ενώ ακολούθησαν προκλητικές δηλώσεις στρατιωτικών και κυβερνητικών εκπροσώπων της. Η Τουρκική πλευρά προχώρησε στη συνέχεια σε παραβιάσεις και σε μία έμπρακτη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή, αλλά και του γενικότερου νομικού καθεστώτος που πλαισιώνει το ζήτημα, με μία σειρά διεθνών συνθηκών. τΕπίσης, η Ελλάδα υποστηρίζει πως η Τουρκία δεν είναι με βάση κανένα νομικό κείμενο διάδοχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Τουρκία από το 1970 άρχισε να αμφισβητεί τις περιοχές αυτές, ενώ από το 1996 και έπειτα η τάση της για παραβάσεις έγινε πιο συστηματική. Τέλος η Ιταλία, με τη συνθήκη των Παρισίων, παραχώρησε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα, ενώ η Τουρκία είχε εγκαταλείψει κάθε δικαίωμα πάνω σε αυτά. Όσον αφορά την ΑΟΖ, η Ελλάδα – όπως προαναφέρθηκε – βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση, καθώς αυτή έχει οριοθετηθεί υπέρ της, και αυτός πιθανόν να είναι και ο λόγος που η Τουρκία αποφεύγει την διαπραγμάτευση για οριοθέτησή της.

 

 

 

ΤΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΔΥΟ ΧΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ FIR ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ;

FIR ΑΘΗΝΩΝ

Η Ελλάδα ήδη από το 1952 έχει αναλάβει το FIR του Αιγαίου Πελάγους και των Δωδεκανήσων, θεωρώντας το αμυντική περιμετρική γραμμή. Αυτό της δίνει το δικαίωμα να απαιτεί σχέδια πτήσης στα πολεμικά αεροσκάφη τα οποία εισέρχονται στο FIR Αθηνών και το Διεθνή εναέριο χώρο, και να τα θέτει υπό τον έλεγχο των Ελληνικών αρχών εναέριας κυκλοφορίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να αναχαιτίζει συνεχώς τα πολεμικά αεροσκάφη της Τουρκίας, και να κατηγορεί τη γείτονα χώρα πως παραβιάζει τους κανόνες εναέριας κυκλοφορίας. Από την άλλη πλευρά του φάσματος, η Τουρκία υποστηρίζει πως αυτή η μεταχείριση αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο, όπως και στη Συμφωνία του Σικάγου την οποία έχουν υπογράψει οι δύο χώρες.

ΕΝΑΕΡΙΟΣ ΧΩΡΟΣ

ΤΟΥΡΚΙΑ

Το πρόβλημα, με βάση την τουρκική προσέγγιση, προκύπτει από το γεγονός πως η Ελλάδα έχει χωρικά ύδατα 6 ναυτικά μίλια (τα οποία έχει το νομικό δικαίωμα να επεκτείνει), ενώ στον αέρα 10 ναυτικά μίλια (τα οποία η Τουρκία αμφισβητεί), γεγονός για το οποίο μπορεί η Ελλάδα να υποστηρίζει πως ορίζεται με το Προεδρικό Διάταγμα του 1931, αλλά με βάση την Τουρκία δεν συμβαδίζει με τους κανονισμούς του ICAO (Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας).  Για την Τουρκία, η Ελλάδα δρα παράνομα και θα πρέπει να ακολουθήσει τους κανονισμούς του ICAO, ώστε να προχωρήσουν οι δύο χώρες σε διαπραγματεύσεις . Οι κόκκινες γραμμές που βάζει η Τουρκία είναι οι δύο χώρες να ακολουθούν τα άρθρα και τους κανονισμούς της Συμφωνίας του Σικάγο, όπως και του ICAO, και να σέβονται το μέτρο της διεθνούς πρακτικής, το οποίο έχουν καθιερώσει περί ίσης χρήσης και δικαιωμάτων στον Εναέριο και υδάτινο χώρο του Αιγαίου. Τέλος, θα πρέπει οι δύο χώρες να εξασφαλίσουν την συνεργασία και την ασφάλεια της περιοχής.

ΕΛΛΑΔΑ

Η Ελλάδα κατηγορεί την Τουρκία πως παραβιάζει το FIR Aθηνών και τον εναέριο χώρο της περιοχής και υποστηρίζει πως το FIR Aθηνών, όπως αυτό ορίστηκε από τη Συμφωνία του Σικάγου και τον κανονισμό της ICAO, περιλαμβάνει το σύνολο του εθνικού εναέριου χώρου – όπως και το Διεθνή εναέριο χώρο, του οποίου ευθύνη για θέματα εναέριας κυκλοφορίας έχουν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Ελλάδας. Με βάση επομένως τα παραπάνω, οι υπηρεσίες αυτές είναι υποχρεωμένες να ελέγχουν πολιτικά και στρατιωτικά αεροσκάφη, τόσο πάνω στον εθνικό όσο και πάνω στον διεθνή εναέριο χώρο, και σημαντικό εργαλείο σε αυτό τον έλεγχο αποτελεί η υποβολή σχεδίων πτήσεώς τους. Επομένως, με βάση τους ελληνικούς ισχυρισμούς, η χώρα ακολουθεί το ICAO, το NATO, αλλά και εθνικούς κανόνες, για να εκτελεί αναγνωριστικές πτήσεις και αναχαιτίσεις για την εξακρίβωση της ταυτότητας των αεροσκαφών αυτών.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Οι δύο χώρες έχουν σημαντικές διαφορές και προσεγγίσεις επί των θεμάτων. Γι’ αυτό ευθύνεται η έλλειψη διεθνών συμφωνιών που να ορίζουν την υφαλοκρηπίδα, τα θαλάσσια σύνορα, αλλά και τον εναέριο χώρο με ακρίβεια, καθώς και κάποιες νήσους, βραχονησίδες και νησίδες. Απαραίτητη θα ήταν και μία διμερής συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών, η οποία θα εξασφάλιζε σταθερότητα, ασφάλεια και συνεργασία στην περιοχή. Όσες όμως συμφωνίες και να πραγματοποιηθούν, οι δύο χώρες θα πρέπει – ή θα αναγκαστούν κάποια στιγμή – να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, να συζητήσουν με καθαρότητα λόγου και επιχειρημάτων, και με ειλικρινείς προθέσεις να διευθετήσουν όλα αυτά τα σημαντικά και παντός καιρού καίρια ζητήματα που αποτελούν αγκάθι στις σχέσεις τους. Σίγουρα το θέμα της Κύπρου είναι αυτό που θα πρέπει να διευθετηθεί πρώτα, και ίσως είναι αυτό που θα «ξεκλειδώσει» τις διαφορές των δύο χωρών.

ΠΗΓΕΣ:

1.Συνθήκη Παρισιών

2.Συνθήκη Λωζάνης

3.Συμφωνία Σικάγου

4.Διεθνες Δίκαιο Εναέριου χώρου

5.Διεθνες θαλάσσιο Δικαιο

6.Συρίγος, Άγγελος Μ. Ελληνοτουρκικές σχέσεις, Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη,2015 .

Tagged under:

Σπουδάζει Πολιτική επιστήμη και Δημόσια Διοίκηση στο ΕΚΠΑ με κατεύθυνση Διεθνών και Ευρωπαϊκών σπουδών. Βρίσκει ενδιαφέροντα τα muns και άλλες παρόμοιες δραστηριότητες που βασίζονται στην ανταλλαγή απόψεων πάνω σε θέματα διεθνής πολιτικής. Ασχολείται με διεθνή οικονομία, διεθνείς σχέσεις και γεωπολιτική.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest