Πώς εμπλέκεται ο Gaddafi στο σκάνδαλο Sarkozy

Την Τρίτη 20 Μαρτίου 2018, ο τέως πρόεδρος της Γαλλίας, Nicolas Sarkozy, συνελήφθη από την γαλλική αστυνομία για να ανακριθεί, στο πλαίσιο μίας ευρύτερης έρευνας που διενεργείται σχετικά με κατηγορίες εναντίον του για παράνομη χρηματοδότηση της προεκλογικής του εκστρατείας από το λιβανέζικο κράτος. Η προσωρινή αυτή σύλληψη είναι η πρώτη που συμβαίνει απ’ όταν άνοιξε η υπόθεση το 2013. Προτού εμβαθύνουμε στα κύρια σημεία της υπόθεσης χρονολογικά από το 2013 έως και σήμερα, αρμόζει πρώτα να διευκρινίσουμε λίγα πράγματα σχετικά με τους άμεσα εμπλεκόμενους.

Μερικές διευκρινίσεις για αρχή

Αρχικά, η Λιβύη αποτελεί ένα έντονα ταλαιπωρημένο κράτος, σχετικά νεοσύστατο (μόλις το 1951 απέκτησε την ανεξαρτησία της), το οποίο, βέβαια, από το 1969 βρίσκεται στο έλεος ενός από τους πιο εκκεντρικούς αρχηγούς κράτους-δικτάτορες της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής. Σαφώς και ο λόγος πρόκειται για τον Muammar Al’Gaddafi. Ο ίδιος αρκετά συχνά επαναπροσδιόριζε την εικόνα του στο εξωτερικό και στο εσωτερικό, συνάμα και την πολιτική που ακολουθούσε, με απώτερο στόχο πάντα την διαιώνισή του στην εξουσία. Η πορεία του χαρακτηρίζεται από μία “παναραβική”, μία “ισλαμιστική”, μία “παν-αφρικανική” και, τέλος, μία “φιλοδυτική” περίοδο. Αυτή που θα μας απασχολήσει στην προκειμένη περίπτωση είναι η τελευταία, εξαιτίας της ενισχυμένης προσέγγισης και συνεργασίας που επιδίωκε ο Gaddafi. Χαρακτηριστικές στιγμές της διακυβέρνησής του αυτής της περιόδου είναι η στενή συνεργασία με δύο διαφορετικούς προέδρους των ΗΠΑ (George W. Bush & Barack Obama) για την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας, παράλληλα με μία έντονη παρουσία και συμμετοχή στον ΟΗΕ το 2009.

Μέσα, λοιπόν, σε αυτό το άνοιγμα στη Δύση, ο Gaddafi, σε συνεργασία με το έμπιστο, κλειστού κύκλου “επιτελείο” του, αποφάσισε να αποδεχθεί την συνάντησή του με τον Sarkozy το 2005 – μία συνάντηση που εν τέλει πράγματι έλαβε χώρα τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου. Την επίσημη αυτή συνάντηση διαδέχτηκαν οι συνομιλίες και συναντήσεις μεταξύ έμπιστων πολιτικών συμμάχων του Sarkozy και Λιβανέζων αξιωματούχων του καθεστώτος Gaddafi. Ανάμεσα στις συνομιλίες αυτές, οι πιο ύποπτες που εγείρουν τα ερωτήματα περί της εν λόγω παράνομης χρηματοδότησης είναι αυτές μεταξύ, αφενός, του Claude Gueant (το δεξί χέρι του Sarkozy), Alexandre Djouhri, Brice Hortefeux (πρώην υπουργός εσωτερικών της Γαλλίας, συνοδεύοντας τον Sarkozy στην Τρίπολη το 2005), Eric Woerth (θησαυροφύλακας της προεκλογικής εκστρατείας του 2007). Από την άλλη μεριά, οι κύριοι εμπλεκόμενοι είναι ο Basir Saleh (τέως θησαυροφύλακας του Gaddafi), ο Choukri Ghanem (υπουργός Πετρελαίου της Λιβύης υπό Gaddafi) και ο λιβανέζικης-γαλλικής καταγωγής έμπορος όπλων Ziad Takieddine.

Nicolas Sarkozy (αριστερά) και David Cameron (δεξιά) επισκέπτονται την Λιβύη μετά την πτώση του Gaddafi

Το θετικό κλίμα συνεργασίας καταρρέει με την σταδιακή διάλυση του καθεστώτος Gaddafi, από τον Φεβρουάριο του 2011. Έπειτα από μία σειρά εξεγέρσεων και διαδηλώσεων του λιβυκού λαού, αλλά και εκ των έσω ενεργειών υπονόμευσης της δικτατορίας, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αποφασίζει να επιβάλει κυρώσεις κατά του Gaddafi. Παράλληλα η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα στον Μάρτιο του ίδιου έτους, καλεί τον Gaddafi να παραιτηθεί της θέσης του, δεδομένων των ήδη αιματηρών συγκρούσεων μεταξύ στρατού και επαναστατών, και της επικείμενης απειλής να εξελιχθεί η κατάσταση στη Λιβύη σε γενικευμένο εμφύλιο. Σε αυτό το σημείο ο Gaddafi καταδικάζεται από τη διεθνή κοινότητα ως πράττων εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, και διώκεται πλέον με την επίσημη συναίνεση των Ηνωμένων Εθνών και ενεργητική συμμετοχή χωρών του ΝΑΤΟ.

Το χρονικό της έρευνας

Οι πρώτες κατηγορίες για για την παράνομη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας του Sarkozy εκκινούν με την έντονα επιθετική δήλωση του γιού του Gaddafi το 2011, στο χείλος του εμφυλίου: “Ο Sarkozy πρέπει πρώτα να επιστρέψει τα χρήματα που πήρε από την Λιβύη για να χρηματοδοτήσει την προεκλογική του εκστρατεία. Εμείς την χρηματοδοτήσαμε και έχουμε όλες τις λεπτομέρειες, και είμαστε έτοιμοι να αποκαλύψουμε τα πάντα. Το πρώτο πράγμα που θέλουμε αυτός ο καραγκιόζης να κάνει, είναι να επιστρέψει τα χρήματα στον Λιβυκό λαό […]”. 

Παρ’όλα αυτά, η επίσημη έρευνα ξεκινά πολύ αργότερα, το 2013, μετά από την δημοσίευση ισχυρισμών του Ziad Takieddine ότι μετέφερε από τον αρχηγό των υπηρεσιών πληροφόρησης του Gaddafi, κατά τη διάρκεια του 2007, 5 εκατομμύρια ευρώ στον έμπιστο του Sarkozy, Claude Gueant. Η πρώτη επίσημη κατηγορία κατά του Sarkozy θα συμβεί τον Σεπτέμβριο του 2017, καθ’ υπόδειξη της γαλλικής αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας (OCLCIFF) στο δικαστήριο, μίας αναφοράς αδήλωτων χρημάτων που διανεμήθηκαν σε υπαλλήλους της προεκλογικής εκστρατείας. Υπεύθυνος της διανομής αυτής ήταν ο Eric Woerth, o οποίος παραδέχτηκε την ύπαρξη και τον διαμοιρασμό αυτών των κεφαλαίων, με την διαφορά όμως ότι προήλθαν από ανώνυμες δωρεές.

Σημαντικότατο ρόλο στην αποκάλυψη εγγράφων και δηλώσεων σχετικά με την παρανομία αυτή, ύψους που ενδέχεται να αγγίζει συνολικά τα 50 εκατομμύρια ευρώ, έχει διαδραματίσει το γαλλικό ειδησεογραφικό website Mediapart. Χρειάστηκε μεγάλη κινητοποίηση και πλήθος δημοσιεύσεων και ενεργειών (όπως η αποκαλυπτική συνέντευξη με τον Takieddine) ώστε να οδηγηθούν πλέον οι εμπλεκόμενοι των συναλλαγών αυτών ενώπιον ανακριτών και, ενδεχομένως στο μέλλον, του δικαστηρίου. Ας επισημανθεί επίσης ότι οι γαλλικής πλευράς εμπλεκόμενοι έχουν κατ’ εξακολούθηση αρνηθεί οποιαδήποτε λήψη χρημάτων από την λιβυκή δικτατορία, ενώ, αντιθέτως, αξιωματούχοι του καθεστώτος Gaddafi είτε έχουν ομολογήσει ότι η χρηματοδότηση έλαβε χώρα, όπως ο Bachir Saleh στην LeMonde, είτε έχουν μείνει δια παντός σιωπηροί, όπως ο Choukri Ghanem.

Σε κάθε περίπτωση, η αποκάλυψη αυτών των γεγονότων θέτει ένα σοβαρότατο ερώτημα σχετικά με την πολιτική διαφθορά στον σκληρό πυρήνα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας – την Ευρώπη. Αξίζει να αναρωτηθούμε κατά πόσο οι κοινοβουλευτικές δημοκρατίες που έχουμε δημιουργήσει στην Ευρώπη φορούν ουσιαστικά ένα προσωπείο, υπερασπιζόμενες κατ’ αρχήν στην θεωρία τα “ανθρώπινα δικαιώματα”, ενώ παράλληλα στην πράξη υπεξαιρούν όχι μόνο χρήματα των λαών τους, αλλά, όπως γίνεται φανερό στο παράδειγμα της γαλλικής “δημοκρατίας” του Sarkozy, χρήματα και άλλων λαών. Ακόμα και στην λιγότερο πιθανή περίπτωση διάψευσης των παραπάνω κατηγοριών, το ερώτημα αυτό παραμένει και θα παραμένει για καιρό ακόμα ανοιχτό.

Πηγές:

  1. Asser, M. (2011). The Muammar Gaddafi story. http://www.bbc.com/news/world-africa-12688033
  2. Breeden, A. (2018). Nicolas Sarkozy, Ex-President of France, Is Held For Questioning on Libyan Cash. https://www.nytimes.com/2018/03/20/world/europe/nicolas-sarkozy-custody.html
  3. Britannica. (2018). Libya Revolt of 2011. https://www.britannica.com/event/Libya-Revolt-of-2011#ref300036
  4. Finn, P. (2011). The rise and fall of Libyan leader Muammar Gaddafi. https://www.washingtonpost.com/world/national-security/the-rise-and-fall-of-libyan-leader-moammar-gaddafi/2011/02/21/gIQA32NsdJ_story.html?utm_term=.bc992cf38d54
  5. Matamoros, C. (2018). Explained: What we know aboutthe Gaddafi-Sarkozy funding scandal. http://www.euronews.com/2018/03/20/sarkozy-in-libya-case-what-does-it-all-mean-
  6. PLTV (n.d.). Interview de Ziad Takieddine a MediaPart. https://www.pltv.fr/
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (7 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Ο Αιμίλιος Κλήμης φοιτά στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Στα ακαδημαϊκά και προσωπικά του ενδιαφέροντα εντάσσονται η πολιτική, οι διεθνείς σχέσεις, η οικονομία, και η φιλοσοφία. Στα πλαίσια της αρθρογραφίας, της έρευνας και ενημέρωσης θα τον βρείτε στο [email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest