Αναζωπύρωση της πόλωσης για την Ιερουσαλήμ μετά την απόφαση Trump

Έντονες αντιδράσεις προκλήθηκαν στη διεθνή κοινότητα στις 6 Δεκεμβρίου του 2017, μετά την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump. Πιο συγκεκριμένα, o Donald Trump ανακοίνωσε ότι υλοποιεί την προεκλογική του υπόσχεση -όπως και πολλών προκατόχων του- να μεταφέρει την πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής από το Tel Aviv στην Ιερουσαλήμ, επισημαίνοντας πως έκανε αυτό που έπρεπε. Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, επικρότησε αυτήν την απόφαση, σχολιάζοντας πως είναι ένα ιστορικό σημείο για τη χώρα του Ισραήλ, ενώ, παράλληλα, άλλοι δυτικοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία) εξέφρασαν την αρνητική τους άποψη ως προς την απόφαση αυτή.  Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Federica Mogherini, υπογράμμισε πως όλες οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους στις αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, όσον αφορά στη διεθνή αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως corpus separatum. Ο συγκεκριμένος όρος δόθηκε στην Ιερουσαλήμ στις 29 Νοεμβρίου του 1947 -υιοθετήθηκε και αργότερα ως ψήφισμα 181 του ΟΗΕ-, σύμφωνα με το σχέδιο τον Ηνωμένων Εθνών για την Παλαιστίνη, το οποίο πρότεινε τόσο τη θέσπιση δύο ανεξάρτητων κοινοτήτων -της Αραβικής και της Εβραϊκής-, όσο και ένα ειδικό διεθνές καθεστώς για την πόλη της Ιερουσαλήμ.

Η Ιερουσαλήμ αποτελεί μία ιερή πόλη, όχι μόνο για τους Μουσουλμάνους και τους Εβραίους, αλλά και τους Χριστιανούς, ενώ διακρίνεται για την ιδιαίτερη πολιτιστική και θρησκευτική της σημασία, κάνοντας την ειρηνική επίλυση του ζητήματος ακόμη πιο περίπλοκη. Ο Πρόεδρος της Παλαιστίνης, Mahmoud Abbas, κατέκρινε την απόφαση  των Ηνωμένων Πολιτειών, και επισήμανε πως με αυτήν την ενέργεια αποκλείονται από τον ρόλο του διαμεσολαβητή στις ειρηνευτικές προσπάθειες, καλώντας τον ισλαμικό κόσμο σε γενική διαμαρτυρία.  Αξίζει να σημειωθεί πως η Διεθνής Κοινότητα δεν αναγνωρίζει την κυριότητα του Ισραήλ σε ολόκληρη την πόλη, ενώ καμία άλλη χώρα δεν διαθέτει την πρεσβεία της στην Ιερουσαλήμ. Απ’ την αντίπερα όχθη, τόσο το Ισραήλ όσο και η Παλαιστίνη αναφέρουν πως διεκδικούν την Ιερουσαλήμ ως αναπόσπαστο στοιχείο της κυριότητάς τους σε κάθε πιθανή διαπραγμάτευση, κάνοντας ακόμα πιο δύσκολη την ανεύρεση μίας μέσης λύσης.

Η άλλη όψη του (αμερικανικού) νομίσματος

Με την απόφασή του αυτή, ο Donald Trump υλοποιεί την προεκλογική του υπόσχεση, η οποία θα ευχαριστήσει μεγάλο κομμάτι των υποστηρικτών του – αυτό των Ρεπουμπλικανών και των Ευαγγελιστών. Η αναγνώριση από τη μεριά των Ηνωμένων Πολιτειών, όμως, ενέχει το ρίσκο να αναζωπυρωθεί η ένταση που ήδη υπάρχει στην περιοχή με διαμάχες σε Συρία, Ιράκ και Υεμένη. Διαμαρτυρίες ξέσπασαν, μάλιστα, από την πρώτη μέρα της ανακοίνωσης του Αμερικανού Προέδρου στην πρωτεύουσα της Ιορδανίας, Amman, ενώ πολλοί μουσουλμάνοι συγκεντρώθηκαν για διαμαρτυρία έξω από την Πρεσβεία της Αμερικής στην Κωνσταντινούπολη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ζητήσει από το Ισραήλ να μετριάσει τις αντιδράσεις του όσον αφορά στην απόφαση Trump, εκτιμώντας πως οι αντιδράσεις μουσουλμάνων με στόχο αμερικανικές εγκαταστάσεις είναι αρκετά πιθανές.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την Πρεσβεία τους στο Tel Aviv, όπως και οι περισσότερες χώρες που διατηρούν διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Το 1995 ψηφίστηκε από το Κογκρέσο ο νόμος για την πρεσβεία της Ιερουσαλήμ (Jerusalem Embassy Act of 1995), ο οποίος αναγνωρίζει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, και προβλέπει τη μεταφορά της πρεσβείας σε αυτήν και την κάλυψη του κόστους μίας τέτοιας διαδικασίας. Ο νόμος υιοθετήθηκε χωρίς υπογραφή Προέδρου, ενώ έδωσαν τη δυνατότητα στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να επικαλείται εξαμηνιαία παράταση από την εφαρμογή του νόμου, επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφάλειας. Η παράταση χρησιμοποιήθηκε από τον Πρόεδρο Clinton, καθώς και από τους Προέδρους Bush και Obama. Ο Donald Trump δεν διαφοροποιήθηκε από αυτήν τη δυνατότητα, υπογράφοντας παράταση τον Ιούνιο του 2017.

Η αντίδραση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών

Η ανακοίνωση της απόφασης του Donald Trump έφερε στο προσκήνιο των συζητήσεων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) τις εφεξής ενέργειες των κρατών μελών. Στις 18 Δεκεμβρίου συγκλήθηκε το Συμβούλιο Ασφαλείας, το ανώτερο όργανο του ΟΗΕ, το οποίο έκανε φανερή τη διαφωνία του ως προς την απόφαση Trump. Πιο συγκεκριμένα, από τα δεκαπέντε μέλη του συνεδρίου, τα δεκατέσσερα ψήφισαν υπέρ του προσχέδιου ψηφίσματος που κατατέθηκε από την αντιπροσωπεία της Αιγύπτου, ανάμεσά τους χώρες όπως η Γαλλία και η Αγγλία. Το προσχέδιο απαιτούσε όλες οι χώρες να συμβαδίσουν με τις ήδη υπάρχουσες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, σύμφωνα με τις οποίες η τελική απόφαση για το διεθνές status της Ιερουσαλήμ θα πρέπει να αποφασιστεί με ειρηνικές διαδικασίες μεταξύ των δύο χωρών, Ισραήλ και Παλαιστίνης. Το προσχέδιο κατακρίθηκε πολύ έντονα από την πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στον ΟΗΕ, Nikki Haley, η οποία έθεσε βέτο στη διαδικασία της ψηφοφορίας, ενώ αποκάλεσε την ομόφωνη απόφαση των υπολοίπων μελών ως προσβολή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Πρόεδρος του Ισραήλ χαιρέτησε την αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών, και ευχαρίστησε για την ισχυρή στήριξή τους.

Λίγες μέρες μετά, έλαβε χώρα η συνάντηση της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στην οποία συμμετείχαν 184 χώρες. Η απόφαση, που υιοθετήθηκε με 128 θετικές ψήφους, καταδίκασε την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών, και κάλεσε όλες τις χώρες να συμμορφωθούν με τα αρμόδια διεθνή ψηφίσματα του Οργανισμού, όσον αφορά στο θέμα της Παλαιστίνης. Οι χώρες που καταψήφισαν την απόφαση – εννέα στον αριθμό, ανάμεσά τους, φυσικά, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ- έδειξαν τη δυσαρέσκειά τους για την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης.

Επίλογος

Το Παλαιστινιακό ζήτημα έχει απασχολήσει πολλές φορές στο παρελθόν τόσο τους Διεθνείς και Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς, όσο και τα επιμέρους κράτη, σχηματίζοντας πολιτικές συμμαχίες. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία πρόταση κοινά αποδεκτή και από τις δύο πλευρές, δυσχεραίνοντας το έργο των ειρηνευτικών αποστολών στην περιοχή της Ιερουσαλήμ. Η ανακοίνωση Trump για την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως επίσημης πρωτεύουσας του Ισραήλ, αλλά και η μεταφορά της Αμερικανικής Πρεσβείας στην πόλη έχουν προκαλέσει αμέτρητες αντιδράσεις σε ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο, σε πολλές περιοχές της Παλαιστίνης, καθώς και μέσα στην πόλη της Ιερουσαλήμ. Το μόνο που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι πως κάτι τέτοιο καθιστά το έργο για την ειρηνική επίλυση ακόμα πιο απαιτητικό, με πολλές συντεταγμένες οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψιν και από τις δύο πλευρές, αλλά και από τις υπόλοιπες χώρες.

Πηγές:

  1. Al Jazeera. (2017). Jerusalem as capital: All the latest
    http://www.aljazeera.com/news/2017/12/trump-jerusalem-decision-latest-updates-171212081649751.html
  2. CNN. (2017). How each country voted at the UN on Jerusalem status resolution
    http://edition.cnn.com/2017/12/22/middleeast/jerusalem-vote-united-nations-list-intl/index.html
  3. Council of Foreign Relations. (2017). What’s At Stake With the U.S. Recognition of Jerusalem
    https://www.cfr.org/backgrounder/whats-stake-us-recognition-jerusalem
  4. The Diplomat. (2017). Explaining India’s UN Vote on Jerusalem
    https://thediplomat.com/2017/12/explaining-indias-un-vote-on-jerusalem/
  5. The New York Times. (2017).Trump recognizes Jerusalem as Israel’s Capital and orders U.S Embassy to Move
    https://www.nytimes.com/2017/12/06/world/middleeast/trump-jerusalem-israel-capital.html
  6. The Reuters. (2017). Trump recognizes Jerusalem as Israel’s capital, reversing longtime U.S. policy
    https://www.reuters.com/article/us-usa-trump-israel/trump-recognizes-jerusalem-as-israels-capital-reversing-longtime-u-s-policy-idUSKBN1E01PS
  7. United Nations. (2017). General Assembly Resolution A/ES-10/L.22
    http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/ES-10/L.22&Submit=Search&Lang=E
  8. Washington Post. (2017). In 1995, Congress reached a compromise on the issue of Jerusalem. Trump is poised to end it
    https://www.washingtonpost.com/news/politics/wp/2017/12/06/in-1995-congress-reached-a-compromise-on-the-issue-of-jerusalem-trump-is-poised-to-end-it/?utm_term=.26af15daeba4

 

 

 

Έχει περάσει αρκετός χρόνος (11 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest