Αποτελέσματα Ιταλικών εκλογών: Η Επόμενη Μέρα

Οι πολίτες της Ιταλίας μίλησαν με την ψήφο τους στις βουλευτικές εκλογές του Μαρτίου 2018, και έδειξαν την αγανάκτησή τους. Η κοινωνική και οικονομική ανασφάλεια, η αύξηση της φορολογίας, τα υψηλά ποσοστά ανεργίας και η άνοδος των μεταναστευτικών ροών ενίσχυσαν το αντιευρωπαικό και ξενοφοβικό αίσθημα, δικαιώνοντας τα αντισυστημικά κόμματα.

Τα αποτελέσματα: Νικητές και Ηττημένοι

Πρώτο κόμμα με ποσοστό 32,2% αναδείχθηκε «Το Κίνημα των Πέντε Αστέρων (M5S)» με τον 31χρονο Luigi Di Maio, ενώ ισχυρότερη πολιτική δύναμη αποτέλεσε η κεντροδεξιά συμμαχία Lega, Forza Italia, Fratelli d’ Italia, Noi con Italia, η οποία κατέλαβε και τις περισσότερες έδρες στη Βουλή (Αγριμανάκη, 2018).

Μια αναλυτικότερη ματιά, ωστόσο, μας δείχνει τα εξής:

  • «Το Κίνημα των Πέντε Αστέρων» (Μ5S): Ως η δεύτερη ισχυρότερη δύναμη στη Βουλή, θα έχει κρίσιμο και κεντρικό ρόλο στη συγκρότηση κυβέρνησης, αρκεί να μην αφήσει ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία για διαπραγμάτευση ο Di Maio.Το ζητούμενο είναι να ακολουθήσει το σενάριο εκείνο που θα το αποφέρει τη μεγαλύτερη αναγνώριση του κόμματός του.
  • «Δημοκρατικό Κόμμα»: Ο Matteo Renzi δύναται να χαρακτηριστεί ως ο μεγαλύτερος ηττημένος των ιταλικών εκλογών, παρ’ όλο που η ήττα του ήταν αναμενόμενη. Εντύπωση, ωστόσο, έκανε το γεγονός πως πήγε πολύ χειρότερα από ότι είχε προβλεφθεί, φθάνοντας μόλις το 18.9% των ψήφων. Το Δημοκρατικό κόμμα φάνηκε να χάνει κατακόρυφα την πίστη των Ιταλών, οι οποίοι δεν δίστασαν να προβάλλουν τη μεγάλη δυσανασχέτησή τους με την τροπή που έχει λάβει η χώρα.
  • «Forza Italia»: Παρ’όλο που αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου συνασπισμού, η Forza Italia του Silvio Berlusconi, με ποσοστό 13.94%, δεν κατόρθωσε να είναι το μεγαλύτερο κόμμα της συμμαχίας. Αυτό αφήνει τον πρώην πρωθυπουργό -ο οποίος αποκλείεται από το αξίωμα του- χωρίς την εκλογική αρχή που χρειάζεται, εάν πρόκειται να ενεργήσει ως ηγεμόνας στο σχηματισμό μίας νέας κυβέρνησης.
  • «Lega»: Μέχρι πρόσφατα, η Lega ήταν -από σχεδιασμό- μια αυστηρώς περιφερειακή δύναμη. Η ισχυρή εθνική ψηφοφορία όμως την ανέδειξε απροσδόκητα, με 17.69% των ψήφων, ως τον ανώτερο «συνεργάτη» του δεξιού συνασπισμού, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική ισχύ του Matteo Salvini.Σε μια ομιλία νίκης ο Matteo Salvini, επικεφαλής της Lega, δήλωσε πως επιθυμεί ένα «διαφορετικό» είδος Ευρώπης, το οποίο να δίνει περισσότερη εξουσία στα εθνικά συμφέροντα έναντι των πανευρωπαϊκών δεσμεύσεων, ενώ ο ίδιος μοιράστηκε κοινές πεποιθήσεις με την Marine Le Pen, όπως την άποψη περί του καταπιεστικού χαρακτήρα που έχει λάβει η Ευρωπαική Ένωση.

(The Guardian, 2018)

Η επόμενη μέρα

Η συγκρότηση κυβέρνησης είναι πολύ πιο δύσκολη από όσο θα περίμενε κανείς, μιας και κανένα από τα κόμματα και τις συμμαχίες δεν εξασφαλίζει τις απαραίτητες έδρες για τη συγκρότηση κυβέρνησης αυτοδυναμίας. Βέβαια, δεν δύναται να παραβλεθεί το γεγονός πως καμία κυβέρνηση δεν είναι εφικτή χωρίς τη συμμετοχή των μεγάλων νικητών, της ακροδεξιάς Lega και του αντισυστημικού κινήματος M5S, των οποίων ο ρόλος θα είναι καθοριστικός το διάστημα που θα ακολουθήσει.

2018 03 05T160651Z 1353762624 RC1C25F1B710 RTRMADP 3 ITALY ELECTION 5STAR

Πράγματι, υπάρχουν δύο κύριοι τρόποι ανάγνωσης των αποτελεσμάτων, και οι δύο έχουν σημαντικές συνέπειες για την Ευρώπη. Από τη μια πλευρά, ένας από τους τρεις πυλώνες-κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει σήμερα στην Βουλή ευρωσκεπτιστική πλειοψηφία. Τόσο το Κίνημα των Πέντε Αστέρων όσο και η Lega ζήτησαν να ξαναγραφούν οι συνθήκες με την Ευρώπη, ώστε να δοθεί στην Ιταλία περισσότερη κυριαρχία. Από την άλλη, είναι εμφανές ότι οι ψηφοφόροι «τιμωρούν» την κυβερνητική ελίτ του δημοκρατικού κόμματος του Renzi, αλλά και το κόμμα Forza Italia του Silvio Berlusconi, για την παρακμή στην οποία οδηγήθηκε από τους τελευταίους η χώρα (Donadio, 2018).

Τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας δεν επηρεάζουν, όμως, μόνο την εσωτερική λειτουργία της Ιταλίας καθώς, παράλληλα, μεταβάλλουν θεμελιωδώς τη σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το βέβαιο είναι πως η Ευρώπη εισέρχεται σε μια κατάσταση «διχασμού», με τους μεν -όπως ο Emmanuel Macron- να υποστηρίζουν τη σύσφιξη των ευρωπαικών σχέσεων ως λύση στα προβλήματα της ΕΕ, και τους δε -ύστερα από τις Ιταλικές εκλογές- που προσβλέπουν στη χαλάρωση των δεσμών και την παύση της ευρωπαικής διεύρυνσης, με απώτερο σκοπό την αντιμετώπιση του υπέρογκου κύματος μεταναστών και προσφύγων.

Πιθανά Σενάρια: Βιώσιμα ή Μη

Η απόλυτη πλειοψηφία στην ιταλική Bουλή είναι οι 316 έδρες και, προς το παρόν, δεν μπορούμε να μιλάμε για σαφή πλειοψηφία. Τυχόν βεβιασμένες και μη σχεδιασμένες κινήσεις ίσως οδηγήσουν την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η οποία έχει και το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Αγριμανάκη, 2018), σε πολιτική κρίση και παρατεταμένους γύρους διαπραγματεύσεων, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ψήφος εμπιστοσύνης στη Βουλή.

Γνωρίζοντας, όμως, τις κλίσεις των κομμάτων και τις βασικές πολιτικές γραμμές που ακολοθούνται, ορισμένα σενάρια είναι εκ των πραγμάτων πιο πιθανά από κάποια άλλα.

Σενάριο 1ο: M5S και Lega

Το πρώτο ενδεχόμενο είναι να συγκροτήσουν κυβέρνηση το M5S με 231 έδρες και η Lega με 123, δίνοντας ένα σύνολο 354 εδρών. Το ενδεχόμενο αυτό πιστεύεται πως θα προκαλούσε την έντονη αντίδραση της αριστερής πτέρυγας των «Πεντάστερων» – ενώ δεν αποτελεί εύλογη λύση για τους Ευρωπαίους, μιας και θα τόνωνε τα ευρωσκεπτικιστικά αισθήματα κι άλλων χωρών. Ο Luigi di Maio δεν παρέλειψε να τονίσει πως θα ακολουθήσει συζήτηση με όλα τα κόμματα, εφόσον είναι υποχρέωση πλέον του κόμματός του να κυβερνήσει (The Guardian, 2018).

Σενάριο 2οM5S, Lega και Forza Italia

Ο μεγάλος συνασπισμός M5S, Forza Italia & Lega θα απέδιδε ένα κυβερνητικό σχήμα με 453 έδρες, εκ των οποίων οι 99 θα ανήκαν στο κόμμα του Berlusconi. Ωστόσο και τα τρία κόμματα, τουλάχιστον προεκλογικά, είχαν αποκλείσει μετεκλογικές συνεργασίες.

Σενάριο 3ο: Μ5S & Δημοκρατικό Κόμμα

Αυτή η πιθανότητα, με 336 έδρες, είναι επίσης δύσκολο να εφαρμοσθεί. Λέγεται πως είναι αδύνατον να βοηθηθεί το Κίνημα των Πέντε Αστέρων να σχηματίσει κυβέρνηση.

Σενάριο 4ο: Forza Italia, Lega, Δημοκρατικό Κόμμα

Η ενδεχόμενη αυτή συνεργασία μεταξύ Forza Italia, Lega και Δημοκρατικού Κόμματος θα εξασφάλιζε 327 έδρες στη βουλή, 222 στη δεξιά συμμαχία και 105 στους Δημοκράτες. Ωστόσο, το γεγονός πως θα ένωνε όχι απλώς ετερόκλητες, αλλά και αντίθετες πολιτικές δυνάμεις, καθιστά αυτό το σενάριο απίθανο έως αδύνατο (The Times, 2018).

Το βέβαιο είναι πως η Ιταλία είναι μία περίπλοκη χώρα, και τα αποτελέσματα των εκλογών εγείρουν περισσότερες ερωτήσεις από όσες μπορούν να απαντηθούν. Μήπως ο Renzi έπεσε επειδή προσπάθησε να αλλάξει μία χώρα που τελικά δεν θέλησε να αλλάξει; Μήπως ήταν το Κίνημα των Πέντε Αστέρων εκείνο που υποσχέθηκε αλλαγή, αλλά τελικά μπορεί να προσφέρει μόνο status quo και τίποτε άλλο; Από την άλλη, o Salvini και η Lega έφεραν την αντι-μεταναστευτική ρητορική στην κυρίαρχη ιταλική πολιτική. Πόσο μακριά θα μπορέσει να πάει σε μία χώρα όπου οι καθολικές φιλανθρωπικές οργανώσεις τείνουν τας χείρας τους προς τους άπορους, συμπεριλαμβανομένων των μεταναστών;

Όποιο σενάριο και αν υιοθετηθεί, ο βαθμός αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας θα φανεί εκ των υστέρων.

Πηγές:

  1. Αγριμανάκη, Κ. (2018). Ιταλία: Νικητές, ηττημένοι και σενάρια της επόμενης μέρας. http://www.cnn.gr/news/kosmos/story/120300/italia-nikites-ittimenoi-kai-senaria-tis-epomenis-meras
  2. Donadio, R. (2018). Two Ways to Read Italy’s Election Results. https://www.theatlantic.com/international/archive/2018/03/italy-election-european-union/554900/
  3. Squires, N., Foster, P. (2018). Victory for Eurosceptic, populist parties shocks the establishment in Italy election. https://www.telegraph.co.uk/news/2018/03/04/italian-election-country-goes-polls-latest-news-results-forecast/
  4. The Guardian. (2018). Italian elections 2018 – full results. https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2018/mar/05/italian-elections-2018-full-results-renzi-berlusconi
  5. The Times. (2018). Italian election 2018: results and analysis. https://www.thetimes.co.uk/article/italian-election-2018-results-and-analysis-xpddmqprl
  6. Tonks, A. (2018). Italian election pictures: Who won the Italy Election 2018?. https://www.express.co.uk/news/world/927257/Italian-election-2018-latest-pictures-who-won-Italy-election

 

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest