Ατομικές ελευθερίες: Θύματα των τρομοκρατικών επιθέσεων;

Σε συνέχεια προηγούμενου άρθρου, όπου αναλύθηκε η έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η νομική τους θεμελίωση, θα ερευνηθεί αυτή τη φορά η πραγματική και ουσιαστική εφαρμογή τους. Συγκεκριμένα, θα τεθεί στο πλαίσιο μιας επίκαιρης κρίσης, των τρομοκρατικών επιθέσεων στο Παρίσι αλλά και γενικότερα της τρομοκρατίας. Παρατηρήθηκε λοιπόν μια τάση περιορισμού των ατομικών ελευθεριών των πολιτών μετά τα γεγονότα της 13ης Νοεμβρίου.
Οι περιορισμοί των ατομικών ελευθεριών σε πολλές δυτικές χώρες – όπως θα αναλυθούν παρακάτω – αυξάνουν την ανησυχία ότι, πολλές δυτικές χώρες διατρέχουν τον κίνδυνο να διολισθήσουν προς όφελος της ασφάλειας σε οπισθοδρόμηση των ρυθμίσεων που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε σαφώς να προκαλέσει εντάσεις, όχι μόνο στον ήδη περιθωριοποιημένο μουσουλμανικό πληθυσμό – ιδιαίτερα σε Γαλλία και Βέλγιο, στις οποίες βρίσκονται οι μεγαλύτεροι μουσουλμανικοί πληθυσμοί της Δυτικής Ευρώπης – αλλά και σε όλους τους πολίτες των δυτικών κρατών.

Τα δυτικά κράτη στην επαύριο των τρομοκρατικών επιθέσεων

Μέσα σε μερικές εβδομάδες, μετά από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, οι γαλλικές αρχές έχουν διεξάγει περισσότερες από 1000 επιδρομές σε όλη τη Γαλλία, κατά τις οποίες έχουν προβεί σε εφόδους σε σπίτια, συλλήψεις χιλιάδων υπόπτων χωρίς ένταλμα, επιθετικές ανακρίσεις και κατ΄ οίκον περιορισμούς. Τα έκτακτα αυτά μέτρα είναι απολύτως νόμιμα, καθώς η κυβέρνηση κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτατης ανάγκης μετά τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου. Επιπλέον, το γαλλικό κοινοβούλιο ψήφισε στα τέλη Νοεμβρίου την επέκταση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης για τρεις ακόμα μήνες. Η γαλλική αστυνομία διαθέτει, βάση των παραπάνω μέτρων, τη δικαιοδοσία να συλλαμβάνει και να ανακρίνει υπόπτους σχεδόν κατά βούληση.
Το Βέλγιο, το οποίο μάλιστα θεωρήθηκε η κοιτίδα των συγκεκριμένων τρομοκρατικών επιθέσεων, παραμένει σε κατάσταση συναγερμού. Ο πρωθυπουργός, Charles Michel, απευθυνόμενος στο κοινοβούλιο δεν δίστασε να προτείνει μέτρα , όπως η ηλεκτρονική παρακολούθηση νέων (οι οποίοι σκοπεύουν να ταξιδέψουν στη Συρία), η βελτίωση του κηρύγματος των ιμάμηδων μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, και η απαγόρευση πώλησης προπληρωμένων τηλεφωνικών καρτών. Παράλληλα εισήγαγε αλλαγές στο νόμο, ώστε να επιτραπεί η διεξαγωγή επιδρομών όλο το 24-ωρο και να επεκταθεί η κράτηση υπόπτων για τρομοκρατικές επιθέσεις σε 27 αντί 24 ώρες.
Στη Μεγάλη Βρετανία αναμένεται να ψηφισθεί ένα προτεινόμενο νομοσχέδιο αναφορικά με τη νομιμοποίηση της μαζικής παρακολούθησης μέσω του διαδικτύου. Σύμφωνα με αναλυτή του Εθνικού Οργανισμού Ασφαλείας, το νομοσχέδιο – στην τρέχουσα μορφή του – θα μπορούσε να εγκαινιάσει μια εποχή μαζικής παρακολούθησης και υπονόμευσης της ιδιωτικής ζωής δυνητικά εκατομμυρίων ανθρώπων, οι οποίοι ενδέχεται να μην θεωρούνται καν ύποπτοι διάπραξης αδικήματος. Επιπλέον, τα εγκλήματα μίσους εναντίων μουσουλμάνων συνεχώς αυξάνονται. Ενώ στις ΗΠΑ αυξάνονται οι φωνές που καλούν για απαγόρευση εισόδου Σύριων και Ιρακινών προσφύγων στη χώρα, προτού θεσπιστούν αυστηρότερα μέτρα ελέγχου και καταγραφής τους.
Οι ενέργειες που θα αποφασίσουν να λάβουν τα κράτη μπροστά σε αυτή την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, είτε βασίζονται στο κράτος δικαίου είτε στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή, θα θέσουν σε έλεγχο τις δημοκρατικές αρχές τους και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η παρόρμηση να λειτουργήσουν τα κράτη αυταρχικά είναι φυσική, καθώς τα κράτη είναι επιφορτισμένα με την ασφάλεια των πολιτών τους. Ενώ μπορεί κάλλιστα να χρειαστούν επιπλέον μέτρα προστασίας, είναι εξαιρετικά σημαντικό αυτά τα μέτρα να μην ξεπερνούν τα «επιτρεπόμενα» όρια, όπως συνέβη μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η αυθαίρετη στόχευση μουσουλμάνων, ο δυσανάλογος περιορισμός της ελευθερίας μετακίνησης, της θρησκείας και του λόγου, καθώς και η υπονόμευση του κράτους δικαίου στον βωμό του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», μπορεί μόνο να τροφοδοτήσει την τρομοκρατία. Επιπρόσθετα, τυχόν αυταρχική αντίδραση των εδραιωμένων δημοκρατιών (όπως θεωρούνται η Γαλλία, οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία) θέτει το παράδειγμα και σε άλλες κυβερνήσεις να δικαιολογούν καταχρήσεις στο όνομα της ασφάλειας.

Στατιστικά στοιχεία: Παγκόσμιος Πίνακας για την Τρομοκρατία

Οι δυτικές δημοκρατίες θα μπορούσαν να αντλήσουν σημαντικές πληροφορίες από την τελευταία ετήσια αναφορά του Ινστιτούτου Οικονομίας και Ειρήνης (το οποίο ιδρύθηκε το 2007 και αποτελεί μια από τα 15 think tanks με τη μεγαλύτερη απήχηση στον κόσμο), το Global Terrorism Index 2015 (Παγκόσμιος Πίνακας για την Τρομοκρατία). Κατά το Global Terrorism Index 2015, η τρομοκρατία ορίζεται ως η «Επαπειλούμενη ή πραγματική χρήση παράνομης δύναμης και βίας από μη κρατικό παράγοντα για την επίτευξη ενός πολιτικού, θρησκευτικού, οικονομικού ή κοινωνικού στόχου μέσω του φόβου, του καταναγκασμού ή του εκφοβισμού» (“threatened or actual use of illegal force and violence by a non-state actor to attain a political, religious, economic or social goal through fear, coercion or intimidation”).
Το Global Terrorism Index 2015 επισημαίνει ότι, παρά την παγκόσμια αύξηση των τρομοκρατικών επιθέσεων τα τελευταία 15 χρόνια, οι επιθέσεις στη Δύση παραμένουν σχετικά σπάνιες. Συγκεκριμένα σε δύο χώρες, το Ιράκ και τη Νιγηρία, αντιστοιχούν το 53% όλων των θανάτων από τρομοκρατικές επιθέσεις το 2014, και ακολουθούν το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και η Συρία. Μια από τις πιο ανησυχητικές τάσεις, που επισημαίνεται σε αυτήν την έκθεση, είναι η απότομη αύξηση του αριθμού των χωρών που υποφέρουν από την τρομοκρατία, στις οποίες και πάλι πρωταγωνιστούν η Νιγηρία, το Ιράκ, το Αφγανιστάν και η Ουκρανία. Μάλιστα οι άνθρωποι που σκοτώθηκαν σε τρομοκρατικές επιθέσεις σε δυτικές χώρες αντιστοιχούν μόνο στο 0,1% των παγκόσμιων σχετικών θανάτων. Αν και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί, λόγω των τρομοκρατικών επιθέσεων του 2015, παρόλα αυτά θα παραμείνει ένα μικρό ποσοστό του συνόλου.
Αν και η τρομοκρατία είναι αναμφίβολα μια σημαντική απειλή για την ασφάλεια και για την προστασία των κρατών, υπάρχουν και άλλες μορφές βίας που έχουν σαν αποτέλεσμα πολύ περισσότερους θανάτους παγκοσμίως. Για παράδειγμα, το παγκόσμιο ποσοστό αυτοκτονιών είναι 13 φορές μεγαλύτερο από το παγκόσμιο ποσοστό τρομοκρατίας.
Το Global Terrorism Index σημειώνει, επίσης, ότι οι περισσότερες από τις επιθέσεις στη Δύση τα τελευταία οκτώ χρόνια ήταν έργο ακροδεξιών φανατικών, εθνικιστών, ρατσιστών και άλλων παραγόντων που δεν έχουν καμία σχέση με ένοπλους ισλαμιστές εξτρεμιστές. Ούτε ήταν το ISIS, το οποίο ανέλαβε την ευθύνη για τις επιθέσεις στο Παρίσι, η πιο θανατηφόρα ένοπλη εξτρεμιστική ομάδα. Αυτό τον τίτλο κατέχει η Boko Haram.

Συμπέρασμα

Οι Δυτικές κυβερνήσεις θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στο πόρισμα της έκθεσης, το οποίο αναφέρει ότι οι χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά τρομοκρατικής βίας (συμπεριλαμβανομένης της Συρίας, του Ιράκ, της Νιγηρίας, του Πακιστάν και του Αφγανιστάν) μαστίζονται από κυβερνητικές καταχρήσεις – μεταξύ άλλων διαφθορά, εκτελέσεις, πολιτικές φυλακίσεις, βασανιστήρια και εθνοτικές και θρησκευτικές διακρίσεις. Αυτό καθιστά σαφές ότι ένας αποτελεσματικός τρόπος ώστε οι δυτικές κυβερνήσεις να κρατήσουν τους πολίτες τους ασφαλείς, είναι να πιέσουν για θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις τις χώρες όπου οι ένοπλοι εξτρεμιστές ευδοκιμούν, παρά να υπονομεύουν τις κεκτηθείσες με κόπο δημοκρατικές αρχές και ελευθερίες στις χώρες τους.

Tagged under:

Η Ιφιγένεια Πιλάτου είναι φοιτήτρια στο Μεταπτυχιακό Τμήμα του Πανεπιστημίου της Βιέννης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Ασχολείται με τις ξένες γλώσσες, τον εθελοντισμό και κατέχει εμπειρία εργασίας σε ΜΚΟ. Ως άτομο παρουσιάζει έντονη κοινωνική ανησυχία και θεωρεί τα ανθρώπινα δικαιώματα ως πηγή έμπνευσης και προσωπικής εξέλιξης.

Website: https://powerpolitics.eu/

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest