Βέροια, Αλέππο, Άσαντγκραντ ;

Την 19η Σεπτεμβρίου 2016, ο συριακός στρατός ανακοίνωσε τον τερματισμό της επταήμερης εκεχειρίας μεταξύ των κυβερνητικών και των αντικαθεστωτικών δυνάμεων. Γι’ αυτήν την -πολύ μικρής διάρκειας- ανάπαυλα, που κύριος στόχος της ήταν η προσωρινή ειρήνη στο Χαλέπι ώστε να διευκολυνθούν οι -πολιορκημένοι πλέον- κάτοικοι του ανατολικού τμήματός του, είχε προηγηθεί πυρετός πολυήμερων διεργασιών και διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, σε σημείο που ίσως το σύνολο της διαδικασίας να διήρκεσε περισσότερο από την ισχύ της ίδιας της συμφωνίας. Τελικά η εύθραυστη αυτή, και με κόπο στεριωμένη, κατάπαυση πυρός παραβιάστηκε τουλάχιστον τριακόσιες φορές – από αμφότερες πλευρές και σε διάφορα σημεία της χώρας -, ενώ τέτοια ήταν η βιασύνη για τον τερματισμό της, που ο στρατός έβγαλε ανακοίνωση περί αυτού 35 λεπτά πριν εκπνεύσει η υποχρεωτική ελάχιστη διάρκειά της.

Πενήντα μόλις ώρες μετά, η Συριακή στρατιωτική διοίκηση ανακοίνωσε την έναρξη της μεγαλύτερης επιχείρησής της από έναρξης του εμφυλίου πολέμου το 2011: πρόκειται για την ανακατάληψη του ανατολικού Χαλεπίου, της μεγαλύτερης πόλης που ελέγχουν οι αντικαθεστωτικοί, η οποία επίσης βρίσκεται υπό πολιορκία από τον Αύγουστο του 2016. Την επόμενη ημέρα χιλιάδες στρατιωτών έσφιξαν τον κλοιό γύρω από τις πολιορκημένες συνοικίες, ξεκίνησαν εκτενείς και φονικότατοι αεροπορικοί βομβαρδισμοί με τη συμμετοχή της Ρωσικής αεροπορίας, και η Κυβέρνηση εξέδωσε διάταγμα γενικής αμνηστίας και προστασίας για όποιον θελήσει να παραδώσει τα όπλα του και να επιστρέψει στην πολιτική ζωή.

Οι αντικαθεστωτικοί μαχητές – οι οποίοι εκκίνησαν τον αγώνα τους ως «Ελεύθερος Συριακός Στρατός», με διακηρυγμένο στόχο την ανατροπή του Μπααθικού κόμματος και την αντικατάστασή του από μία πλουραλιστική πολυαρχία – έχουν πλέον καταστεί μειονότητα εντός των ίδιων των τάξεών τους, για μία πληθώρα λόγων που δεν άπτονται της θεματολογίας του συγκεκριμένου άρθρου. Η «αντιπολίτευση» της Συρίας εκφράζεται πλέον σε συντριπτική πλειονότητα από το Ισλαμιστικό μέτωπο Αλ Νούσρα: αλλοτινό παρακλάδι της Αλ Κάιντα, το οποίο προσφάτως μετονομάστηκε σε Τζαμπάτ Φατάχ Αλ-Σαμ (Μέτωπο Κατάκτησης της Συρίας), προκειμένου να αποφύγει ενδεχόμενα αμερικάνικα πλήγματα με ρωσική συνεννόηση. Άλλες, μικρότερες ομάδες είναι η Φατάχ Χαλάμπ (Κατακτητές του Χαλεπίου) και η Τζάις-αλ-Ισλάμ (Στρατός του Ισλάμ), οι οποίες διάκεινται φιλικά προς τη Νούσρα. Χρηματοδότες και υποστηρικτές των οργανώσεων αυτών είναι κυρίως τα κράτη του Αραβικού Κόλπου (Η.Α.Ε., Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ) και η Τουρκία, ενώ στο παρελθόν – υπό το πρόσχημα της μετριοπαθούς αντιπολίτευσης – οπλισμό και εκπαίδευση έχουν παράσχει και κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.

Ο κύριος λόγος για τον οποίον η συγκεκριμένη πλευρά του εμφυλίου βρίσκεται σε εξαιρετικά δεινή θέση, προέρχεται από τους συσχετισμούς που έχουν διαμορφωθεί επί του πεδίου. Η Τουρκία, αλλοτινός ένθερμος υποστηρικτής των οργανώσεων Τζάις-αλ-Ισλάμ και Φατάχ Χαλάμπ, πλέον κλείνει τη στρόφιγγα της βοήθειας και αφοσιώνεται στην επιχείρηση που διεξάγει η ίδια, με στόχο την εξουδετέρωση του «Ισλαμικού Κράτους» και της Κουρδικής Ροζάβα στα νότια σύνορά της. Ταυτόχρονα ο συριακός στρατός, με ισχυρή υποστήριξη από Ιρανικές, Λιβανικές και Ρωσικές δυνάμεις, έχει περιορίσει το πεδίο δράσης των οργανώσεων αυτών σε δύο από τις 14 επαρχίες της Συρίας (Ιντλίμπ, Ντεράα) και σε μικρές άλλες διάσπαρτες περικυκλωμένες περιοχές. Ήδη από το καλοκαίρι του 2016, μάλιστα, έχει επιβάλλει πλήρες εμπάργκο και πολιορκία στη μεγαλύτερη αστική έκταση που ελέγχουν οι αντάρτες, το ανατολικό Αλέππο.

Τι είναι, όμως, αυτό που κάνει το Αλέππο τόσο σημαντικό, ώστε να αποτελεί την κορωνίδα των προσπαθειών του κυβερνητικού στρατού, αλλά και των αντικαθεστωτικών, ήδη από την έναρξη του πολέμου;

Η σημασία αυτής της πόλης εδράζεται σε ένα συνδυασμό οικονομικών, πολιτικών και ιδεολογικών στοιχείων, που καθιστούν τον κάτοχό της ουσιαστικό νικητή του εμφυλίου πολέμου. Κατοικημένο συνεχώς από το 5000 π.Χ., το Χαλέπι – ή Βέροια κατά τους ελληνιστικούς χρόνους – υπήρξε η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ένας από τους βασικότερους σταθμούς του δρόμου του μεταξιού. Στην προεμφυλιακή Συρία ήταν μακράν η μεγαλύτερη πόλη της χώρας, με τη βιομηχανική της παραγωγή να ξεπερνάει το 50% της εθνικής, ενώ η άψογα διατηρημένη Παλαιά Πόλη αποτελούσε έναν από τους βασικότερους πόλους τουριστικής προσέλκυσης στην πολυτάραχη αυτή περιοχή.

Επιπλέον, με την πορεία του ατόφιου και τοπικού Πολέμου Φθοράς, τον οποίο έχει καταστεί ο – κάποτε ολοκληρωτικός και αρκετά στρατηγικός – Συριακός Εμφύλιος, ο χαρακτήρας της «Μητρόπολης του Λεβάντε», με τη μακραίωνη ιστορία και το ισχυρό παρόν, δίνει στον κάτοχο αυτής της πόλης ένα σπουδαίο ηθικό και κοινωνικό πλεονέκτημα απέναντι στον αντίπαλό του. Για τις κυβερνητικές δυνάμεις, η κατάληψη της πόλης θα σημάνει τον ουσιαστικό περιορισμό των αντικαθεστωτικών σε μόλις μία από τις 14 επαρχίες της Συρίας, αυτή του Ιντλίμπ, βάζοντας οριστική ταφόπλακα στο ενδεχόμενο πολιτικής μετάβασης στη χώρα.

Αντίθετα για τους πολιορκημένους, τυχόν απόκρουση της καθεστωτικής επίθεσης και / ή κατάληψη του κυβερνητικού, δυτικού τμήματος της πόλης – αν και απίθανο να συμβεί με τους τωρινούς, επί του πεδίου συσχετισμούς – θα σήμαινε μία τεράστια ήττα γοήτρου της Κυβέρνησης. Θα λειτουργούσε παράλληλα ως μία διεθνής διαβεβαίωση πως κάποια μορφή πολιτικής μετάβασης θα πρέπει να διασφαλιστεί στη Συρία, ίσως με τον πρόεδρο Άσαντ να χάνει μεσοπρόθεσμα – ή και άμεσα – την εξουσία.

Όσον αφορά την επιχείρηση καθ’ εαυτή, οι κυβερνητικές δυνάμεις διαθέτουν σαφή υπεροπλία σε έμψυχο κι άψυχο δυναμικό. Επίσης, το φρόνημα βρίσκεται σε επίπεδα πολύ υψηλότερα των περασμένων ετών, καθώς οι σημαντικές νίκες επί του πεδίου τους τελευταίους μήνες έχουν βοηθήσει να δημιουργηθεί η εικόνα ενός αξιόμαχου και επαγγελματικού στρατού, παρά ενός άτακτου συνόλου απρόθυμων επίστρατων. Από την άλλη, το πλεονέκτημα των αντικαθεστωτικών έγκειται στο ότι υπεραμύνονται ενός πυκνού αστικού κορμού, τον οποίον γνωρίζουν καλά. Πρόκειται για ενός είδους πεδίο μάχης για το οποίο η ιστορία έχει αποδείξει ότι πολλαπλασιάζει τις απώλειες του επιτιθέμενου, μειώνει τις απώλειες του αμυνόμενου και προκαλεί επώδυνες απώλειες σε υποδομές και αμάχους – μία συνθήκη που καθιστά την άκριτη χρήση βαρέων όπλων πολιτικά καταδικαστέα, εντός κι εκτός των συνόρων. Γνωρίζοντας αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, η συριακή Κυβέρνηση υπόσχεται πλήρη δικαστική ασυλία και απρόσκοπτη περίθαλψη σε πολίτες του ανατολικού Χαλεπίου, αλλά και σε ενόπλους που θα θελήσουν να παραδοθούν, ως κινητροδότηση για τη μεγαλύτερη δυνατή αποδυνάμωση των αμυνομένων (και, άρα, τις μεγαλύτερες δυνατές πιθανότητες επιτυχίας της επικείμενης μάχης).

Ως τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, ο συριακός στρατός, δύο εβδομάδες μετά την ανακοίνωση έναρξης των επιχειρήσεων, έχει εξαπολύσει πληθώρα επιθέσεων από διαφορετικά μέτωπα της πολιορκημένης πόλης. Οι μεγαλύτερες επιτυχίες του -ως τώρα- συνιστώνται στο βόρειο κομμάτι του ανατολικού Χαλεπίου, καθώς έχει ανακαταλάβει τον Παλαιστινιακό προσφυγικό καταυλισμό Χανταράτ, τη βιομηχανική συνοικία Αλ-Σοκάεφ, και το πρώην μεγαλύτερο και συγχρονότερο νοσοκομείο της Συρίας, Αλ Κίντι, το οποίο πλέον έχει καταρρεύσει ολοκληρωτικά λόγω αλεπάλληλων βομβιστικών επιθέσεων αυτοκτονίας από τους Ισλαμιστές αντάρτες. Η επίθεση συνεχίζεται με κατεύθυνση Νότια – Νοτιοανατολική, προς τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές, στις οποίες θα κριθεί τελικά όχι μόνο η μάχη καθ’ εαυτή, αλλά και το τίμημα του αστικού πολέμου σε ανθρώπινες ζωές, στρατηγικά αποτελέσματα και καταστροφή αστικών υποδομών. Προς το παρόν, η μόνη πρόοδος του στρατού επί των πυκνοκατοικημένων περιοχών αφορά τη μικρή συνοικία Φαραφίρα της Παλαιάς Πόλης και ένα μεγάλο ποσοστό της συνοικίας Μπουστάν Αλ Πάσα, επί της οποίας δε μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, καθώς η επίθεση έγινε από δύο άξονες – το κυβερνητικό δυτικό Χαλέπι, και τον ελεγχόμενο από τους Κούρδους θύλακα του Σέιχ Μακσούντ.

Το σύντομο ιστορικό της 5ετούς μάχης συνοψίζεται στους παρακάτω λεπτομερείς χάρτες:

Το 2013, η κατάσταση για τον κυβερνητικό στρατό ήταν απελπιστική. Περικυκλωμένος, με διαλυμένο ανεφοδιασμό και υπό συνεχές σφυροκόπημα από τους αντάρτες.

Το 2013, η κατάσταση για τον κυβερνητικό στρατό ήταν απελπιστική. Περικυκλωμένος, με διαλυμένο ανεφοδιασμό και υπό συνεχές σφυροκόπημα από τους αντάρτες.

 

Το 2014 η κατάσταση δείχνει πολύ καλύτερη, αλλά όχι σταθεροποιημένη. Οι αντικαθεστωτικοί εξακολουθούν να διαθέτουν την πρωτοβουλία.

Το 2014 η κατάσταση δείχνει πολύ καλύτερη, αλλά όχι σταθεροποιημένη. Οι αντικαθεστωτικοί εξακολουθούν να διαθέτουν την πρωτοβουλία κινήσεων, ο Στρατός έχει όμως καταφέρει να ανοίξει και πάλι τις γραμμές ανεδοφιασμού του και να ενώσει τα άλλοτε κατακερματισμένα σημεία ελέγχου του στην πόλη.

Το χαλέπι στις 6/10/2016. Παγιωμένη πολιορκία, επεκταμένος έλεγχος του καθεστώτος σε νέες συνοικίες. Οι αντικαθεστωτικοί σε εξαιρετική δεινή θέση.

Το χαλέπι στις 6/10/2016. Παγιωμένη πολιορκία, επεκταμένος έλεγχος του καθεστώτος σε νέες συνοικίες. Οι αντικαθεστωτικοί σε εξαιρετική δεινή θέση.

Συμπερασματικά, ο έλεγχος του συνόλου της πάλαι ποτέ κραταιάς -πλέον ευρύτατα κατεστραμμένης- πόλης θα είναι μία διαδικασία χρονοβόρος, αιματηρή και ακόμη πιο καταστροφική, ακριβώς λόγω της καθοριστικής σημασίας της. Υπερβάλλοντας χορταστικά, εντοπίζονται εδώ σημαντικές ομοιότητες με την αποφασιστικότερη μάχη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου – αυτή του Στάλινγκραντ: Μία πόλη που παραλίγο να καταληφθεί από τον αντίπαλο, δημιουργώντας μη αναστρέψιμα δεδομένα, αλλά τελικά αποτελεί το σημείο καμπής ενός ευρύτατου, αιματηρότατου και απολύτως καταστροφικού πολέμου. Μένει να φανερωθεί μέσα στους επόμενους, δύσκολους μήνες, αν η ιστορία θα δικαιολογήσει κάποτε τη μετονομασία της πολύπαθης πόλης σε Άσαντγκραντ.

 

 

 

Πηγές

  1. Sputnik (2016) Syrian army declares end of ceasefire. Available at: https://sputniknews.com/middleeast/20160919/1045475154/syrian-army-end-ceasefire.html (Accessed: 6 October 2016).
  2. Air raids pound rebel-held Aleppo as Syria army begins assault (2016) Available at: http://www.dailymail.co.uk/wires/afp/article-3803620/Air-raids-pound-rebel-held-Aleppo-Syria-army-begins-assault.html (Accessed: 6 October 2016).
  3. Sputnik (2016) Al-Nusra front troops dominate Syrian opposition forces in Aleppo fighting. Available at: https://sputniknews.com/analysis/20160506/1039160584/nusra-dominates-syrian-opposition.html (Accessed: 6 October 2016).
  4. Tharoor, I. (2012) Brief history of Aleppo: A great world city now in the grip of war. Available at: http://world.time.com/2012/07/27/brief-history-of-aleppo-a-great-world-city-now-in-the-grip-of-war/ (Accessed: 6 October 2016).
  5. The Economist (2016) Erdogan’s counter-coup weakens the Syrian rebels. Available at: http://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21702570-arrests-senior-officers-and-look-inward-turkey-mean-setbacks-rebels (Accessed: 6 October 2016).

Tagged under:

Η Πολιτική Επιστήμη, το ισχυρότερο όπλο της παιδιόθεν μάχης μου ενάντια σε κάθε αυθεντία, κάθε βεβαιότητα, κάθε επανάπαυση, κάθε Αρχή. Η τέχνη, τα πυρομαχικά μου. Τα αιγαιακά καλοκαίρια, απαραβίαστο καταφύγιό μου. Τις ακανόνιστες ώρες που ο νους μου ημερεύει, απολαμβάνω παρέες ανθρώπων, ήλιου και εκκωφαντικής ησυχίας. Αγιάτρευτα Καζαντζακικός - ίσως και ρομαντικός.

Website: https://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest