Βρετανικές Εκλογές: Η στιγμή της αλήθειας για την Theresa May

Στις 8 Ιουνίου 2017, υπό το φως της μεγάλης οικονομικής, θεσμικής, πολιτικής και κοινωνικής κρίσης που ταλανίζει το παγκόσμιο προσκήνιο, αλλά και των συνεχόμενων τρομοκρατικών χτυπημάτων που έχουν λάβει χώρα τις τελευταίες εβδομάδες στην πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου, πραγματοποιήθηκαν οι πρόωρες βρετανικές εκλογές – τις οποίες κήρυξε πριν λίγο διάστημα η Πρωθυπουργός Theresa May, με στόχο την απόκτηση αυτοδυναμίας, ώστε να κερδίσει την απαραίτητη υποστήριξη και διαπραγματευτική ισχύ που θα της επέτρεπαν την επίτευξη ενός Brexit, βασισμένου στα βρετανικά συμφέροντα. Ξεκινώντας σε αυτή τη βάση, και με τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων εβδομάδων να της δίνουν προβάδισμα 26 μονάδων, ήταν έτοιμη για τον απόλυτο θρίαμβο έναντι των αντιπάλων της, οι οποίοι δεν σταμάτησαν να της ασκούν κριτική για τις αποφάσεις της και την στρατηγική της. Παρόλα αυτά, το αποτέλεσμα ήρθε για να διαψεύσει τις προσδοκίες της ίδιας, αλλά και του κόμματός της (των Συντηρητικών), εφόσον η Theresa May, αν και αναδείχθηκε πρώτη στο τελικό αποτέλεσμα, έχασε την αυτοδυναμία της (CNN, 2017). Από τις καταμετρημένες έδρες, η Βρετανίδα Πρωθυπουργός συγκέντρωσε 318, ενώ το Εργατικό Κόμμα, με εκπρόσωπο τον Jeremy Corbyn -ο οποίος αποδείχτηκε δυνατός αντίπαλος-, συγκέντρωσε 261. Ακολουθούν το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας με 35 έδρες, και 12 κέρδισαν οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες. Το ποσοστό προσέλευσης στις εκλογές αυξήθηκε κατά 12 μονάδες σε σχέση με το 2015, και έφτασε το 56% στην ηλικιακή ομάδα 18-34, σύμφωνα με τo exit poll που έδωσε στη δημοσιότητα το ‘’The Stream’’. Με βάση τους 1.354 ερωτηθέντες, η πλειονότητα των νεαρών ψηφοφόρων κάτω των 35 ετών επέλεξαν τους Εργατικούς, και το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 66% στην ηλιακή ομάδα 18-24 ετών, δηλώνοντας πως καθοριστικός παράγοντας της στροφής τους προς τους Εργατικούς ήταν η απόλυτη στάση της May σχετικά με το Brexit (Αλεξόπουλος, 2017). Στο παρόν άρθρο καλούμαστε να αναλύσουμε τις αιτίες που οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα, τους παράγοντες που επηρέασαν την ψήφο του βρετανικού λαού, αλλά και τί συμπεράσματα θα μπορούσαμε να βγάλουμε για το μέλλον της βρετανικής πολιτικής, και στα εσωτερικά αλλά και στα εξωτερικά ζητήματα του κράτους.

Αποτελέσματα της επόμενης μέρας

Το πρωινό της 9ης Ιουνίου βρήκε το Ηνωμένο Βασίλειο στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, λόγω του ασταθούς πολιτικού αποτελέσματος που προέκυψε, και τις συνέπειες που φέρνει μαζί του. Η Βρετανία φαίνεται να βυθίζεται σε ένα νέο γύρο πολιτικής κρίσης, με τις διαπραγματεύσεις του Brexit να αιωρούνται προς το παρόν στο κενό, και την εσωτερική πολιτική σκηνή να προσπαθεί να προσαρμοστεί στις νέες επιταγές του βρετανικού λαού.

Στον οικονομικό κλάδο, η στερλίνα κατέγραψε πτώση 1,5% στο 1,2753 δολάριο -έχοντας υποχωρήσει νωρίτερα έως το 1,2693 δολάριο- και στις 87,78 πένες ανά ευρώ, ενώ ο βρετανικός χρηματιστηριακός δείκτης FTSE αναμενόταν να υποχωρήσει κατά 1% στο ξεκίνημα των συναλλαγών σήμερα. Πτώση σημείωσαν και οι αποδόσεις των βρετανικών ομολόγων, καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν την ασφάλεια κρατικών τίτλων. (Αλεξόπουλος, 2017)

Ερμηνεύοντας τα αποτελέσματα

Θα μπορούσαμε να τα χαρακτηρίσουμε και ως ένα δυνατό χτύπημα έναντι της Βρετανίδας Πρωθυπουργού, η οποία κάθε άλλο παρά ευχαριστημένη πρέπει να είναι. Πολλοί υποστηρίζουν, ανάμεσά τους και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Pierre Moscovici, ότι η May έχασε το στοίχημα και με τον εαυτό της, αλλά και με τον βρετανικό λαό. Αυτή τη στιγμή πρέπει να παλέψει για να δημιουργήσει μια κυβέρνηση συνεργασίας που θα της επιτρέψει να παραμείνει Πρωθυπουργός της χώρας, και να μην προβεί σε έναν νέο γύρο εκλογικής αναμέτρησης, με αμφίβολα αποτελέσματα. Ήδη έχει έρθει σε συζητήσεις με το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) της Βόρειας Ιρλανδίας, για να φτάσουν μαζί τις 326 έδρες που χρειάζεται. Από την ώρα ανακοίνωσης του αποτελέσματος, σε όλο τον κόσμο μιλούν για ένα πολιτικό σοκ, σε μία από τις πιο κρίσιμες εκλογές των τελευταίων ετών, γιατί στο πρόσωπο της May είχαν ταυτιστεί οι ιδέες της βρετανικής εξόδου από την Ε.Ε, ενώ τώρα όλα έχουν μπει σε τροχιά αμφισβήτησης. Ο Corbyn καλεί την Βρετανίδα Πρωθυπουργό να παραιτηθεί από τα καθήκοντά της, εφόσον απέτυχε να πραγματοποιήσει τους στόχους της, δεχόμενη την τιμωρία των βρετανών ψηφοφόρων, που της στέρησαν την ισχυρή εντολή που επιθυμούσε για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με το Brexit. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος των Εργατικών ετοιμάζεται να ηγηθεί μιας κυβέρνησης μειοψηφίας, θέλοντας να προστατέψει τη χώρα από την αστάθεια που έχει προκαλέσει το κόμμα των Συντηρητικών. Από τη δική της πλευρά, όμως, η May δεν σκοπεύει να παραιτηθεί. Αντίθετα, δηλώνει έτοιμη να αναλάβει καθήκοντα, και να αντιμετωπίσει τις αλλεπάλληλες εξελίξεις που θέτουν υπό αμφισβήτηση την σταθερότητα και ευημερία της Βρετανίας (Benwell, 2017).

Κάτω από τη σκιά του φόβου

Μετά από 2 συνεχόμενες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο -πρώτα στο Manchester, και ύστερα στο κέντρο της πρωτεύουσας- δεν ήταν λίγοι αυτοί που ζήτησαν την αναβολή των εκλογών, λόγω της αναστάτωσης και της κοινωνικής αναταραχής που είχε προκληθεί. Όμως η Βρετανίδα Πρωθυπουργός δεν δέχτηκε αλλαγές στον προγραμματισμό των βρετανικών εκλογών, λέγοντας πως, με την ψήφο στο πρόσωπό της, θα ανανέωναν και θα ενίσχυαν την αντιτρομοκρατική πολιτική της Βρετανίας. Βέβαια, μετά τις τελευταίες εξελίξεις, οι Συντηρητικοί είχαν χάσει μέρος της δημοφιλίας τους, μιας και οι τρομοκρατικές επιθέσεις είχαν γίνει κάτω από τη δική τους κυβέρνηση. Πολλοί, μάλιστα, δεν δίστασαν να κρίνουν την κυβέρνηση της May ως ανάξια να προστατέψει το βρετανικό κράτος από τις απειλές του ISIS. Τέτοιες κατηγορίες εξαπολύθηκαν ιδιαίτερα από τον Jeremy Corbyn και το Εργατικό κόμμα, οι οποίοι θεώρησαν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πάσχει από έλλειψη επαρκούς ασφάλειας. (Calamur, 2017)

Απόψεις της Ε.Ε

Πολλά από τα κράτη της Ε.Ε έβγαλαν αμέσως ανακοινώσεις σχετικά με το αποτέλεσμα των βρετανικών εκλογών. Ο Donald Tusk, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, προειδοποίησε για προβλήματα στις διαπραγματεύσεις σχετικά με το Brexit, ενώ ο Martin Schulz κανόνισε αμέσως συνάντηση με τον εκπρόσωπο των Εργατικών. Σε πολλά κράτη, όπως η Ιταλία, η Γερμανία, η Ρωσία και η Πολωνία, μιλούν για προβλήματα όχι μόνο εντός του κόμματος των Συντηρητικών και της βρετανικής πολιτικής σκηνής, αλλά μιλούν και για μια αστάθεια που μπορεί να επηρεάσει και την Ευρώπη, λόγω της αβεβαιότητας του μέλλοντος του Brexit. Στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, ο Bernie Sanders συνεχάρη τον Corbyn για το σημαντικό ποσοστό που πέτυχε στις εκλογές, ενώ η Washington Post αναφέρει τους φόβους της σχετικά με το μέλλον της Βρετανίας. (The Telegraph, 2017)

5 σενάρια σχετικά με το Brexit

  • Συναινετικό αλλά σκληρό Brexit: με ολοκληρωμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου και έλεγχο της μετανάστευσης, αλλά υποχωρήσεις και από τη Βρετανική πλευρά.
  • Ηπιότερο Brexit: με προσπάθεια εξεύρεσης τρόπου παραμονής στην ενιαία αγορά, με βελτιώσεις στους κανόνες της ΕΕ για την ελεύθερη κυκλοφορία και όχι στους νέους ολικούς ελέγχους της μετανάστευσης.
  • Αποτυχία στις διαπραγματεύσεις με τελικό αδιέξοδο και πολλά προβλήματα.
  • Ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών, όπως η Νορβηγία και η Ελβετία, και να επιδιώξει η Βρετανία να παραμείνει στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.
  • Δεύτερο Δημοψήφισμα, το οποίο θα διεξαχθεί στο τέλος της φάσης των διαπραγματεύσεων. (Sigmalive.com, 2017).

Σύγκριση με τη Σιδηρά Κυρία

Δεν ήταν λίγα τα δημοσιεύματα που είχαν συγκρίνει την Theresa May με μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές προσωπικότητες, όχι μόνο της βρετανικής αλλά και της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής του προηγούμενου αιώνα, τη Margaret Thatcher. Δύο γυναίκες με πολλές φιλοδοξίες, επιρροή, υποστηρικτές αλλά και εχθρούς, που δεν τις σταματούν οι αντιξοότητες και τα εμπόδια που συναντούν στο δρόμο τους. Η Theresa May δεν έχει κρύψει το θαυμασμό που αισθάνεται για τη Σιδηρά Κυρία της Βρετανικής Πολιτικής, ούτε την επιρροή που έχει ασκήσει επάνω στο τρόπο με τον οποίο σχεδιάζει την στρατηγική της. Φαίνεται να έχει ασπαστεί τις ίδιες αξίες και απόψεις της Thatcher σε πολλά σημεία, όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη θρησκεία, την εκπαίδευση και τη μεταναστευτική πολιτική. Το ζήτημα όμως είναι πως η Σιδηρά Κυρία, κατάφερε όχι μόνο να ανταποκριθεί αλλά και να ξεπεράσει τις προσδοκίες του κόμματος και των υποστηρικτών της. Κατάφερε να επιβιώσει στην πολιτική σκηνή μέσα σε μεγάλες αντιξοότητες και ενώ όλοι φαίνονταν εναντίον της. Διερωτόμαστε λοιπόν αν η Theresa May μπορεί να φτάσει τα επιτεύγματα της προκατόχου της και σίγουρα η δοκιμασία την οποία έχει κληθεί να αντιμετωπίσει μετά το αποτέλεσμα των χθεσινών εκλογών και τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστεί το Brexit, αποτελούν ένα τεστ απέναντι στις αντοχές και στις ικανότητες της. (Mail Online, 2016)

Πηγές:

  1. CNN. (2017). UK election 2017 full results. [online] Available at: http://edition.cnn.com/2017/06/08/europe/uk-election-2017-full-results/index.html [Accessed 9 Jun. 2017].
  2. Benwell, M. (2017). What is happening? Possibly one of the biggest upsets in British political history. [online] The Independent. Available at: http://www.independent.co.uk/News/uk/politics/election-uk-results-latest-hung-parliament-corbyn-what-happened-is-happening-theresa-may-tories-a7780381.html [Accessed 9 Jun. 2017].
  3. Aλεξόπουλος, Δ. (2017). Πρωτιά για τους Συντηρητικούς της Μέι χωρίς αυτοδυναμία. [online] ert.gr. Available at: http://www.ert.gr/protia-gia-tous-syntiritikous-tis-mei-choris-aftodynamia-synechis-enimerosi/ [Accessed 9 Jun. 2017].
  4. Calamur, K. (2017). How Will the London Attacks Affect the U.K. Elections?. [online] The Atlantic. Available at: https://www.theatlantic.com/international/archive/2017/06/london-attacks-elections/529098/ [Accessed 9 Jun. 2017].
  5. The Telegraph. (2017). EU attacks Theresa May’s ‘messy’ situation as the world reacts to election chaos. [online] Available at: http://www.telegraph.co.uk/news/2017/06/08/general-election-2017-eu-world-reaction-carl-bildt-says-outcome/ [Accessed 9 Jun. 2017].
  6. Mail Online. (2016). Revealed: Theresa May’s Tory values in her own words. [online] Available at: http://www.dailymail.co.uk/news/article-3670758/Remind-Theresa-compared-Iron-Lady-reveal-leadership-hopeful-s-Tory-values-words.html [Accessed 9 Jun. 2017].
  7. Sigmalive.com. (2017). Guardian: Τα 5 σενάρια για το Brexit μετά τις εκλογές. [online] Available at: http://www.sigmalive.com/news/international/436606/guardian-ta-5-senaria-gia-to-brexit-meta-tis-ekloges# [Accessed 9 Jun. 2017].
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (11 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Η Χριστίνα Σφίτσου είναι τεταρτοετής φοιτήτρια στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Είναι Δόκιμη Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, στον τομέα των Ευρωατλαντικών Ερευνών και Δόκιμη Ερευνήτρια στο Εργαστήριο Μελέτης Κρατών BRICS, στην Ερευνητική Ομάδα της Ρωσίας, του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Συμμετέχει σε προσομοιώσεις των Ηνωμένων Εθνών και των Ευρωπαϊκών θεσμών και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ παράλληλα κάνει την πρακτική της άσκηση στο Υπουργείο Εξωτερικών. [email protected]

Website: https://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest