Βόρεια Κορέα: Πόσο κοντά βρισκόμαστε σε ένα παγκόσμιο πυρηνικό ολοκαύτωμα;

Αν υπάρχει μια λέξη που θα μπορούσε να ανταποκριθεί πλήρως στην επικρατούσα κατάσταση αναφορικά με τη Βόρεια Κορέα και τον ηγέτη της, Kim Jong Un, κατά την τελευταία δεκαετία, τότε αυτή είναι σίγουρα η λέξη “πυρηνικά”. Έχοντας πρόσβαση σε λιγοστές πληροφορίες για το προφίλ του, και γνωρίζοντας τον προπαγανδιστικό τρόπο ζωής του λαού του, μπορούν να αναλυθούν μόνο πολύ συγκεκριμένοι τομείς, οι οποίοι προσφέρονται από διεθνή δυτικά μέσα ενημέρωσης και πολιτικούς οργανισμούς. (Biography, 2017). Αυτό, όμως, που μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα είναι πως ο Kim Jong Un διαδραματίζει έναν ουσιαστικό ρόλο στην παγκόσμια πολιτική σκηνή από το 2011, και έχει επηρεάσει σε ένα σημαντικό βαθμό τόσο τη διασφάλιση της ειρήνης, όσο και τις ισορροπίες της εξωτερικής πολιτικής των κρατών. Κατά τους τελευταίους μήνες, μάλιστα, με την εκλογή του Donald Trump στις Η.Π.Α., υπήρξε αναδιαμόρφωση των σχέσεων μεταξύ Βόρειας Κορέας και Αμερικής. Αντίστοιχα, ο συνασπισμός των πέντε σημαντικότερων αναδυόμενων οικονομικών δυνάμεων (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική), υπό το ακρωνύμιο BRICS, έχει προβεί σε συνεδριάσεις με στόχο τη διπλωματική αντιμετώπιση της κρίσης στην περιοχή. Επομένως, το βασικό ερώτημα του παρόντος άρθρου περιστρέφεται γύρω από το κατά πόσο μπορεί να υπάρξει διπλωματική λύση και διευθέτηση της κατάστασης υπό την ενδεχόμενη απειλή για την παγκόσμια ειρήνη, την οποία μπορεί να αποτελέσει ο Kim Jong Un.

Σχετικά με τα πυρηνικά

Τον Δεκέμβριο του 2011, μετά τον θάνατο του πατέρα του, Kim Jong-II, ο Kim Jong Un αναλαμβάνει μέσα σε μόλις λίγες εβδομάδες τα καθήκοντά του ως αρχηγός του κομμουνιστικού κόμματος, του στρατού και, εν συνεχεία, της ηγεσίας της Βόρειας Κορέας. Έκτοτε, πραγματοποιεί τέσσερις πυρηνικές δοκιμές (Φεβρουάριος 2013, Ιανουάριος/Σεπτέμβριος 2016, Απρίλιος 2017), εκ των οποίων η τελευταία δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα, μιας και πυροδοτήθηκε σχεδόν παράλληλα με την εκτίναξη του πυραύλου. Αναλύοντας την ισχύ των πυρηνικών, μπορεί να ειπωθεί με ασφάλεια πως αυτή ακολουθεί μια αυξητική πορεία, η οποία γίνεται αντιληπτή όχι μόνο από την αυξανόμενη χιλιομετρική απόσταση που μπορούν να διανύσουν οι πύραυλοι, αλλά και από τη σεισμική δυναμική που προκαλούν – με δυνατότερη αυτή του δευτέρου μισού του 2016.

Αυτό που έχει απασχολήσει, όμως, τους ερευνητές κατά την τρέχουσα πενταετία είναι η πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται ως βάση των πυρηνικών υπό την κατοχή του Kim Jong Un, καθώς και το αν πρόκειται για ατομικές βόμβες ή βόμβες υδρογόνου, μιας και οι δεύτερες είναι ισχυρότερες. Μέχρι και το 2013, όλες οι δοκιμές αποτελούνταν από ατομικές βόμβες, ενώ τον Ιανουάριο του 2016 η Κυβέρνηση της Βόρειας Κορέας υποστήριξε την εναλλαγή των εν λόγω βομβών με αυτές του υδρογόνου. Αναλογιζόμενοι τη χαμηλή δυναμική της συγκεκριμένης δοκιμής, οι ερευνητές θεώρησαν κατά πολύ αμφίβολη τη χρήση υδρογόνου – χωρίς, όμως, να υποστηρίζουν το ίδιο και για τη δοκιμή του Σεπτεμβρίου. Όσον αφορά στην πρωταρχική απαραίτητη ύλη για τη δημιουργία τους, θεωρούν επικρατέστερα το ουράνιο και το πλουτώνιο (BBC News, 2017).

Εξωτερική πολιτική και διπλωματικές σχέσεις με Η.Π.Α.

Οι διπλωματικές σχέσεις της Βόρειας Κορέας με τις Η.Π.Α. υπήρξαν τεταμένες για πάνω από 50 χρόνια, πολιτική η οποία συνεχίζεται μέχρι και σήμερα από τον νεοεκλεγέντα Πρόεδρο Donald Trump. Κατά την οκταετή προεδρία του Barack Obama, οι Η.Π.Α. προσπάθησαν να κρατήσουν μια μετριοπαθή στάση, ως κύριο χαρακτηριστικό του απερχόμενου Προέδρου. Μάλιστα, θέλησαν να αποφύγουν τις άμεσες στρατιωτικές λύσεις, και προτίμησαν να κινηθούν δια της διπλωματικής οδού. Ο Obama, από τους πρώτους κιόλας μήνες της διακυβέρνησής του, προέβη σε επικοινωνία με τον Kim Jong Un, και προσπάθησε σε μεγάλο βαθμό να βρει τη χρυσή τομή του θέματος – κάτι που, όμως, δεν είχε αποτέλεσμα. Τρανταχτό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία που έθεσε στο τραπέζι το 2012, κατά την οποία θα παρείχε ως ανταμοιβή στη Βόρεια Κορέα εκατοντάδες χιλιάδες τρόφιμα, αν εκείνη ανέστειλε το πυρηνικό της πρόγραμμα – κάτι που βέβαια απέτυχε μέσα σε έναν μήνα. Έκτοτε, προχώρησε σε μια πιο σκληρή πολιτική, με το όνομα “στρατηγική υπομονής”.

Σύμφωνα με αυτή, η Βόρεια Κορέα θα παρέμενε ένα κράτος μη αναγνωρισμένο ως πυρηνική δύναμη, ενώ, συγχρόνως, όχι μόνο θα απείχε από κάθε προνόμιο της διεθνούς κοινότητας, αλλά και θα ερχόταν αντιμέτωπη με συνεχείς κυρώσεις τόσο από τις Η.Π.Α., όσο και από άλλα γειτονικά κράτη. Πρακτικά, δηλαδή, θα προσχωρούσε στην ολοένα και μεγαλύτερη -εθελούσια- απομόνωσή της από τον υπόλοιπο κόσμο, όσο δεν συμβιβαζόταν στο θέμα των πυρηνικών (Daniel D., 2016). Παρά τους όσους κινδύνους ενείχε, όμως, μια τέτοιους είδους εξωτερική πολιτική των ισχυρότερων παγκόσμιων δυνάμεων απέναντι στη Βόρεια Κορέα, ο Kim Jong Un εξακολουθεί να διατηρεί μέχρι και σήμερα μια αρνητική στάση ως προς τον συμβιβασμό. Δρα άκρως εγωκεντρικά, χωρίς να υπολογίζει τις συνέπειες, και διαθέτει ένα λανθασμένο αίσθημα υπέροχης έναντι των άλλων, παρά τα επιζήμια προς αυτόν αποτελέσματα. Αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό και από το γεγονός πως, ακόμα και μετά τη δεύτερη πυρηνική δοκιμή του 2016, κατά την οποία ο Obama έδρασε περισσότερο επιθετικά και εκβιαστικά, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας επέμεινε στην ασυμβίβαστη στάση του. Έτσι, συμπερασματικά θα έκρινε κανείς -εκτός των άλλων- πως η πολιτική της “στρατηγικής υπομονής” δεν είχε κανένα αποτέλεσμα (Jenny L., 2017).

Κατά τους τελευταίους μήνες, με την εκλογή του Donald Trump, η σχέση των δύο κρατών προχώρησε σε μία ελαφριά αναδιαμόρφωση. Ο τελευταίος άνοιξε δημοσίως διπλωματικά πυρά έναντι της Κίνας, λόγω της έλλειψης ενεργού δράσης από αυτή ως προς το γειτονικό της κράτος, ενώ δεν φοβήθηκε να δηλώσει πως θα προχωρήσει και σε στρατιωτικές επεμβάσεις στην περιοχή, αν αυτό κριθεί απαραίτητο (Jenny L., 2017). Από την άλλη, η Βόρεια Κορέα δείχνει μεγαλύτερο ενδιαφέρον πλέον για το πυραυλικό σύστημα -παρά για το πυρηνικό πρόγραμμα-, ιδιαίτερα αναφορικά με τις Η.Π.Α., προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στην εν λόγω χώρα (George F., 2017). Θεωρητικά, μπορεί να ειπωθεί πως, με βάση τέτοιες κινήσεις, ο Trump θα ακολουθήσει μια πιο δραστική και αποτελεσματική εξωτερική πολιτική. Όμως, πρακτικά και παρακολουθώντας την μέχρι τώρα ουσιαστική πορεία του, δύσκολα γίνεται αποδεκτή η μη συνέχιση της πρώην “στρατηγικής υπομονής” του Obama (Jenny L., 2017). Ο ίδιος o Trump βασίζει τη μοναδική του -μέχρι στιγμής- διαφοροποίηση στην επιθυμία σκληρότερων κυρώσεων τόσο στην ίδια την περιοχή, όσο και στις κινεζικές τράπεζες/επιχειρήσεις που ενισχύουν χρηματικά το καθεστώς (Fox News, 2017), καθώς και στη διασφάλιση των κρατών που περικλείουν το κρίσιμο εκείνο κομμάτι.

Μπορούν τα κράτη του BRICS να λύσουν διπλωματικά τον κίνδυνο;

Brazil’s Foreign Minister Aloysio Nunes (L), Russia’s Foreign Minister Sergey Lavrov (2nd L), South Africa’s Foreign Minister Maite Nkoana-Mashabane (2nd R), Indian Minister of External Affairs Vijay Kumar Singh (R) and China’s Foreign Minister Wang Yi (C) attend a news conference during the BRICS Foreign Ministers meeting in Beijing, China, on June 19th, 2017.

Στις 19 Ιουνίου 2017 ολοκληρώθηκε το διήμερο συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών των κρατών BRICS, στο Πεκίνο. Στόχος του ήταν η εύρεση μιας καθαρά διπλωματικής δράσης και, εν συνεχεία, λύσης απέναντι στη Βόρεια Κορέα. Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, μετά το πέρας της συνεδρίασης ανακοινώθηκε πως οι χώρες δεσμεύονται στη χρήση διπλωματικών και πολιτικών μέσων ως τρόπους καταπολέμησης της κρίσης, ενώ ταυτόχρονα καταδικάζουν κάθε μονόπλευρη στρατιωτική ενέργεια και οικονομική κύρωση που εναντιώνεται στο διεθνές δίκαιο. Μπροστά στον κίνδυνο του ηγέτη Kim Jong Un, που απειλεί ανοιχτά την παγκόσμια πολιτική σκηνή -και ιδιαίτερα τις Η.Π.Α.-, τα κράτη του συνασπισμού BRICS θεωρούν απαραίτητη την επέμβασή τους στο μεγάλο αυτό αγκάθι. Τον Σεπτέμβριο, μάλιστα, θα πραγματοποιηθεί συνεδρίαση των Πρωθυπουργών των πέντε αυτών κρατών, με σκοπό την περαιτέρω ανάλυση του προβλήματος (Christian S., 2017).

Ιδιαιτερότητα αποτελεί η πολιτική συμπεριφορά της Κίνας, πράγμα που έγινε φανερό -για άλλη μια φορά- και στο Πεκίνο. Μετά την ολοκλήρωση του διήμερου συμβουλίου, η Κίνα βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με τις Η.Π.Α., και κατηγορήθηκε για έλλειψη πρωτοβουλιών, πίεσης και ενεργειών προς το γειτονικό της κράτος. Η ίδια, όμως, ανέφερε επανειλημμένα πως αυτό είναι δουλειά των Ηνωμένων Εθνών, και όχι μιας μονομερούς ενέργειας που θα περιλαμβάνει κυρώσεις (Christian S., 2017). Ορισμένοι θα έλεγαν πως πρόκειται για ένα κράτος που απλά ακολουθεί το διεθνές δίκαιο, και τάσσεται καθαρά υπέρ της διπλωματίας. Άλλοι θα έλεγαν πως η Κίνα επωφελείται μέσω τραπεζών και επενδύσεων, και έτσι αποφεύγει τις άμεσα ανοιχτές συγκρούσεις. Βέβαια, τα δύο προαναφερθέντα κράτη θα προχωρήσουν σε διμερή συνάντηση με σκοπό την αναζήτηση πιο αποτελεσματικών λύσεων.

Υπάρχει πιθανότητα επιτυχίας;

Από τα 65 χρόνια έλλειψης διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Η.Π.Α. και Βόρειας Κορέας, καθώς και με βάση την κρίση που έχει δημιουργηθεί κατά την τελευταία πενταετία, θα έλεγε κανείς πως η εύρεση μιας λύσης είναι σε μεγάλο βαθμό απίθανη. Για δεκαετίες, πολύ πριν αναλάβει ο Kim Jong Un, υπήρξαν από πρώην Προέδρους της Αμερικής (Clinton, Bush, Obama) πολιτικές και διπλωματικές ενέργειες που προσπάθησαν να σταματήσουν τον πυρηνικό κίνδυνο, αποφεύγοντας παράλληλα τις στρατιωτικές επεμβάσεις. Η ιστορία, όμως, έδειξε πως δεν είχαν αποτέλεσμα (Daniel D., 2016). Σήμερα, παρατηρεί κανείς τις μεγαλύτερες παγκόσμιες υπερδυνάμεις να ακολουθούν για άλλη μια φορά το ίδιο ακριβώς θεωρητικό μοτίβο, και να προχωρούν σε τεράστιες κυρώσεις που, δυστυχώς, δεν επιφέρουν καμία αλλαγή. Ο Kim Jong Un παρουσιάζει συμπεριφορές δυσανάλογες του ρόλου του και της ηλικίας του, μη επιθυμώντας να συμβιβαστεί με καμία επιλογή, πάρα μόνο με αυτή που τον καθιστά αναγνωρισμένη πυρηνική δύναμη. Έτσι, παρά τους όποιους εκβιασμούς από τους αντιπάλους του, συνεχίζει όχι μόνο να πραγματοποιεί πυρηνικές δοκιμές, αλλά και να τις ενδυναμώνει διαρκώς, προκαλώντας σε τεράστιο βαθμό την κοινή γνώμη, με το ερώτημα της πιθανότητας πολέμου να παραμένει επίκαιρο.

Σχετικά με το ερώτημα αυτό, οι απόψεις διίστανται (George F., 2017), καθώς πολλοί είναι οι ερευνητές που υποστηρίζουν πως η πιθανότητα να ξεσπάσει ένας παγκόσμιος πόλεμος εξαιτίας της Βόρειας Κορέας είναι σχεδόν μηδαμινές. Ο Kim Jong Un γνωρίζει πολύ καλά την υπεροχή των αντιπάλων του -η οποία θα οδηγούσε στο τέλος της δυναστείας των Kim-, ενώ και τα γειτονικά κράτη είναι αρνητικά στο ξέσπασμα μιας σύγκρουσης στην πόρτα τους, που αργότερα θα σήμαινε και μεγάλες εισροές προσφύγων προς αυτούς (Ellie C. & Guy B., 2017).

Κατά γενική ομολογία, θα ήταν πολύ αισιόδοξο και ικανοποιητικό να υποστηριχθεί πως, τώρα που αποφάσισαν να επέμβουν και επίσημα οι χώρες BRICS, θα υπάρξει μια λύση στο φλέγον ζήτημα. Όμως, η λογική και τα γεγονότα δεν συμφωνούν. Η πολυετής προσπάθεια για εξεύρεση διπλωματικής λύσης δεν είχε κανένα αποτέλεσμα, παρά τις όσες ελπιδοφόρες συμφωνίες τέθηκαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, και παρά τις όποιες κυρώσεις. Επομένως, είναι αμφίβολο κατά πόσον υπάρχει ο οποιοσδήποτε διεθνής δρών που να βρίσκεται σε θέση να υποστηρίξει την πιθανότητα μιας θετικής αλλαγής εφεξής.

Πηγές:

  1. BBC News (2017). North Korea’s nuclear programme: How advanced is it? [online] Available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-11813699 (Accessed: 13 July 2017)
  2. Biography (2017). Kim Jong Un Biography.com. [online] Available at: https://www.biography.com/people/kim-jong-un-21125351 (Accessed: 13 July 2017)
  3. Shepherd, C. (2017). BRICS foreign ministers call for diplomacy to tackle Korean tensions. [online] Reuters. Available at: https://www.reuters.com/article/us-china-brics-northkorea-idUSKBN19A1D1 [Accessed 24 Jul. 2017].
  4. DePetris, D.(2016). Enough Strategic Patience: Time for a New US North Korea Policy. [online] Available at: http://thediplomat.com/2016/09/enough-strategic-patience-time-for-a-new-us-north-korea-policy/ (Accessed: 13 July 2017)
  5. B, G. (2017). What nuclear weapons does North Korea have, who would Kim Jong-un target in a missile attack and will there be a war? [online] Available at: https://www.thesun.co.uk/news/2497570/nuclear-weapons-north-korea-kim-jong-un-war-missile-attack-test/ (Accessed: 13 July 2017)
  6. FOX News world (2017). North Korea threat: US preparing sanctions, targeting banks linked to regime. [online] Available at: http://www.foxnews.com/world/2017/07/11/north-korea-threat-us-preparing-sanctions-targeting-banks-linked-to-regime.html (Accessed: 13 July 2017)
  7. Friedman, G. (2017). Why Diplomacy Is Unlikely to Solve the Korean Crisis. [online] Available at: https://geopoliticalfutures.com/diplomacy-unlikely-solve-korean-crisis/ (Accessed: 13 July 2017)
  8. Lee, J. (2017). Trump’s North Korea Policy: Is It Different from Obama’s? [online] Available at: https://www.voanews.com/a/donald-trump-north-korea-policy-different-barack-obama/3785792.html (Accessed: 13 July 2017)
  9. Shaohua,Y. and Pollack,J. and Liu, Y. (2017). What Should China and the US Do About North Korea? [online] Available at: http://thediplomat.com/2017/03/what-should-china-and-the-us-do-about-north-korea/ (Accessed: 13 July 2017)

Tagged under:

Ονομάζομαι Κωνσταντίνα Τσακαράκη και είμαι τελειόφοιτη του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο πανεπιστήμιο. Είμαι ενεργό μέλος στον πολιτικό κλάδο τα τελευταία 4 χρόνια και με πολυάριθμη, εκτός των άλλων, συμμετοχή σε σχετικές προσομοιώσεις και συνέδρια. Αποτελώ μέρος εθελοντικής οργάνωσης, ούσα ακόμα και σε οργανωτική θέση, καθώς και αρθρογραφίας. Στόχος το πτυχίο και η, μετέπειτα, πολυπόθητη πρακτική στην European Commission.

Website: https://powerpolitics.eu/

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest