Διεθνές Νομισματικό Ταμείο: Από την Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών το 1944 σε πρωταγωνιστή των διεθνών οικονομικών εξελίξεων

Η σύγχρονη διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση έχει αναδείξει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ως βασικό δανειστή για πολλά κράτη που αποδείχθηκαν ιδιαιτέρως ευάλωτα απέναντι στις οικονομικές διακυμάνσεις που δοκιμάζουν ήδη απο το 2008 την παγκόσμια οικονομία. Ο μεγαλύτερος φόβος των ιδρυτών του οργανισμού φαίνεται να βγήκε αληθινός και οι προσπάθειες για την αποφυγή μιας κρίσης όπως αυτή του 1930 έπεσαν σιγά σιγά στο κενό.

Ο ρόλος του Ταμείου σχετίζεται άμεσα με τις κρίσεις που έχουν κατα καιρούς διαταράξει το οικονομικό σύστημα, ο οργανισμός, ωστόσο, φαίνεται να διατηρεί και κυρίως να ενισχύει τη θέση του την ίδια στιγμή που πλήθος άλλων οργάνων χάνουν τη σημασία τους, αμφισβητούνται και πέφτουν σε αδράνεια.

Η πορεία του, οικείου πια, ΔΝΤ ξεκίνησε έπειτα από διαβουλεύσεις που κατέληγαν σε ένα κυρίαρχο συμπέρασμα: να αποφευχθεί η επανάληψη της διεθνούς νομισματικής αναρχίας, οπώς είχε επικρατήσει κατα την  Ύφεση του ’30. Διατηρώντας αυτό το γενικό σκοπό ως την κατευθυντήρια δύναμη, ο νεοϊδρυθείς τότε οργανισμός κινήθηκε προκειμένου να αποτραπούν οι αστάθειες που προέρχονταν απο αύξηση των εμποδίων στο εξωτερικό εμπόριο και την υποτίμηση νομισμάτων και αποσκοπούσαν στον ανταγωνισμό στις εξαγωγικές αγορές.

Στοχεύοντας, λοιπόν, στη διατήρηση της νομισματικής και συναλλαγματικής σταθερότητας, καθώς επίσης στην οικονομική συνεργασία σε πολυμερές πλέον επίπεδο και την αποφυγή των ανταγωνιστικών υποτιμήσεων, το ΔΝΤ αναλαμβάνει ένα ρόλο που, όπως αποδεικνύεται, θα δυσκολευτεί να φέρει πλήρως σε πέρας, κατά το αρχικό στάδιο λειτουργίας του. Τα κράτη φαίνεται να εξακολουθούν να προτιμούν τη διαβούλευση άμεσα με τους εταίρους, υποβαθμίζοντας με τον τρόπο αυτό το Ταμείο. Εαν μάλιστα ληφθεί υπόψη και η ασυμμετρία στη δυνατότητα επιρροής των κρατών – μελών, γεγονός που οφείλεται στο βαθμό εξάρτησης απο τους πόρους του, καθίσταται έκδηλος ο περιορισμένος ρόλος του οργανισμού. Πράγματι, η αντιμετώπιση από τα μέλη ως πηγή χορήγησης χρηματικής υποστήριξης είχε μετατρέψει το ΔΝΤ σε έναν απλό δανειστή κρατών, που μπορεί να προσφέρει σκληρούς όρους δανεισμού και να επιβάλλει αυστηρά μέτρα συμμόρφωσης, σε κάθε περίπτωση όμως οι συνθήκες δανεισμού ήταν καλύτερες από αυτές ιδιωτικών αγορών. Με την πάροδο του χρόνου και καθώς τα κράτη αποδεσμεύονταν απο τις δανειακές τους υποχρεώσεις απέναντι στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο ρόλος αυτού περιορίζεται ακόμη περισσότερο, αφού η παγκόσμια οικονομία απολαμβάνει μια περίοδο διευρυμένης ευμάρειας.

Η πρόσφατη, εντούτοις, οικονομική κρίση όχι μόνο απέδειξε την ευάλωτη φύση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά ανέδειξε παράλληλα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων και σε δανειοδότη ικανό να παράσχει άμεση ρευστότητα, πολιτική καθοδήγηση και αυστηρό έλεγχο στις χώρες που όλο και συχνότερα καταφεύγουν σε αρωγή του αρμόδιου οργάνου.

Απο δανειστής, λοιπόν, έσχατης λύσης και άνευ ιδιαίτερης σημασίας οργανισμό σε πρωταγωνιστή των χρηματοπιστωτικών εξελίξεων και βασικό διαπραγματευτή για τη διάσωση κρατικών οικονομιών, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατόρθωσε να επιτύχει όχι μόνο την επιβίωσή του, παρά τις συνεχείς διεθνείς εξελίξεις, αλλά και την ανάδειξή του στον σημαντικότερο, ίσως, εταίρο των κρατών, που προκειμένου να διασωθούν απο τις συνέπειες του ευμετάβλητου παγκόσμιου οικονομικού συστήματος καταφεύγουν σε διαπραγμάτευση για ευνοϊκούς όρους δανεισμού, τεχνικής υποστήριξης και επιτήρησης.

Η ανθεκτικότητα του ΔΝΤ θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι οφείλεται στο διαχρονικό του χαρακτήρα για νομισματική σταθερότητα, πολύ περισσότερο όμως αυτό που εξασφαλίζει την ύπαρξη του Ταμείου είναι η ικανότητα του να προσαρμόζεται στις διεθνείς συγκυρίες, να μαθαίνει απο τις κατά καιρούς συνεργασίες με τα κράτη και τα λάθη που προκύπτουν μέσα από αυτές.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This