Εισβολέας ή από μηχανής Θεός η νέα εμπλοκή της Δύσης στην Συρία;

Η μέση Ανατολή είναι ένα “προβληματικό” μέρος“, σχολίασε ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump το βράδυ της Παρασκευής, αναφερόμενος στην επίθεση που πραγματοποίησε λίγες ώρες μετά τα μεσάνυχτα της 13ης Απριλίου. (Calamur, 2018) 105 πύραυλοι εκτοξεύθηκαν με στόχο κέντρα αποθήκευσης χημικών εξοπλισμών στην νοτιοδυτική Συρία, με την επίθεση να συντονίζεται και να πραγματοποιείται όχι μόνο από τις ΗΠΑ, αλλά κι απ’ τα ευρωπαϊκά κράτη της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Απώτερος σκοπός αυτού στάθηκε η καταστροφή των πυρηνικών όπλων της Συρίας, και η εν συνεχεία αποτροπή της από μια ενδεχόμενη μελλοντική τους χρήση ύστερα από τον βομβαρδισμό της συριακής πόλης Ντούμα την προηγούμενη εβδομάδα. Η τελευταία προσμέτρησε περισσότερους από 70 νεκρούς -ανάμεσα τους και γυναίκες με παιδιά- , ενώ επιστημονικές έρευνες και ανακοινώσεις απ’ τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας κάνουν αναφορά για χημική ουσία υψηλού κινδύνου, η οποία παρουσιάστηκε τόσο στα άμεσα θύματα της επίθεσης, όσο και σε πολλές εκατοντάδες ακόμα μέσω μιας σειράς συμπτωμάτων. Μια περαιτέρω ανάλυση, όμως, κρίνεται σκόπιμη σ’ αυτό το σημείο.

Γιατί βομβαρδίστηκε η Ντούμα; 

Τον Φεβρουάριο, δυνάμεις φιλικά προσκείμενες προς το καθεστώς του Bashar al-Assad πραγματοποίησαν επίθεση στην ανατολική Γκούτα της Συρίας, με αποτέλεσμα ο αριθμός των θυμάτων να ξεπερνάει τους 1.500. Τον Μάρτιο οι εναπομείναντες Σύριοι αντάρτες της περιοχής διασπάστηκαν σε τρεις ομάδες, με τους περισσότερους να κατευθύνονται λίγο βορειότερα, στην Ντούμα. Υπό τον φόβο μιας ενδεχόμενης ήττας, όμως, οι δύο εξ’ αυτών συμφώνησαν να κινηθούν εκτάκτως προς την βόρεια Συρία, αφήνοντας μονάχα την μία σταθερή εκεί. Στις 6 Απριλίου, και ύστερα από αποτυχημένες διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση, πραγματοποιήθηκαν οι πρώτοι βομβαρδισμοί στην περιοχή, οι οποίοι και συνεχίστηκαν μέχρι την επομένη. (BBC, 2018)

Παρ’ ότι στην αρχή τα θύματα και οι τραυματίες παρουσίαζαν πληγές συμβατικών όπλων, λίγο αργότερα αναφέρθηκε εκτός των άλλων η ρίψη δύο βομβών απ’ την πολεμική αεροπορία του κράτους, οι οποίες λέγεται πως περιείχαν τοξικές ουσίες. Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία ενός διασώστη ο οποίος, όπως ανέφερε, μύρισε έντονα χλώριο μετά την επίθεση στην περιοχή, χωρίς να μπορεί να καταλάβει από πού προέρχεται. Οι αναφορές επιβεβαιώθηκαν τις επόμενες ώρες, όταν περισσότεροι από 500 Σύριοι άμαχοι μεταφέρθηκαν στις ιατρικές εγκαταστάσεις της Ντούμα με συμπτώματα τα οποία συνάδουν με αυτά της έκθεσης σε κάποιον χημικό παράγοντα. Οι ασθενείς παρουσίασαν αναπνευστικά προβλήματα, κυάνωση (μπλε χείλη και δέρμα), αφρούς απ’ το στόμα, εγκαύματα του κερατοειδούς χιτώνα, και μια εκπομπή οσμής σαν χλώριο. Σε ίδια κατάσταση εντοπίστηκαν και άλλα θύματα έπειτα από έλεγχο των σπιτιών της περιοχής απ’ τις ομάδες διάσωσης. (BBC, 2018)

Ο Σύριος αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ, Bashar al-Jaafari, αρνήθηκε την όποια ύπαρξη χημικής ουσίας στις επιθέσεις, κατηγορώντας τους αντάρτες για ψευδείς κατηγορίες, ενώ εξαπέλυσε ανοιχτά πυρά και προς τις δυνάμεις της Δύσης, οι οποίες “προετοιμάζουν το έδαφος για μια επίθεση στο κράτος μας, όπως ακριβώς οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2003 στο Ιράκ”. Στο πλευρό του στάθηκε και η Ρωσία, με τον υπουργό εξωτερικών, Sergei Lavrov, να κατηγορεί έμμεσα το ΗΒ για εμπλοκή στην επίθεση, και τον αντιπρόσωπο στον ΟΗΕ, Vasily Nebenzya, να δηλώνει πως Ρώσοι εμπειρογνώμονες που επισκέφτηκαν την Ντούμα, και πραγματοποίησαν χημική ανάλυση, δεν εντόπισαν καμία ουσία χλωρίου. (BBC, 2018)

Τι ακριβώς συνέβη τα ξημερώματα του Σαββάτου;

Οι ΗΠΑ, με την βοήθεια της Αγγλίας και της Γαλλίας, εκτόξευσαν 105 πυραύλους προς τρεις κατευθύνσεις:

  • Ένα κέντρο επιστημονικής έρευνας στην Δαμασκό
  • Μια εγκατάσταση αποθήκευσης χημικών όπλων δυτικά του Χομς
  • Μια ακόμα εγκατάσταση αποθήκευσης εξοπλισμού χημικών όπλων κοντά του Χομς (Griffiths & Smith-Park, 2018)

Η εκπρόσωπος τύπου του Πενταγώνου, σε μία ανακοίνωσή της το επόμενο πρωί, ανέφερε πως χτυπήθηκαν όλοι οι στόχοι επιτυχώς, και πως οι σύμμαχοι έλαβαν όλα τα κατάλληλα μέτρα ώστε να πληγούν μονάχα τα επιθυμητά σημεία. “Χτυπήσαμε την καρδιά του προγράμματος των χημικών όπλων. Επομένως, αποστολή εξετελέσθη.” Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Συριακές δυνάμεις κατάφεραν να αναχαιτίσουν τους 71 πυραύλους, χωρίς να γνωρίζουμε αν υπήρξε βοήθεια κι από την ρωσική πλευρά. (Griffiths & Smith-Spark, 2018)

Η επίθεση αυτή αποτέλεσε την “τελευταία λύση”, όπως ανέφερε και η Theresa May, καθώς οποιαδήποτε διπλωματική ενέργεια προηγήθηκε επανειλημμένα για απομάκρυνση των πυρηνικών δυνάμεων στην χώρα, δεν είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Πώς αντέδρασε η διεθνής πολιτική σκηνή;

Η κίνηση αυτή βρήκε συμμάχους στην Ευρώπη, με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jean-Claude Juncker, και την Γερμανίδα Καγκελάριο, Angela Merkel, να τάσσονται υπέρ. (Khalili-Tari, 2018) Η ίδια στήριξε την ενέργεια όμως, παρ’ όλα αυτά, διευκρίνισε πως δεν θα υπάρξει καμία στρατιωτική εμπλοκή της Γερμανίας στην περιοχή, πιθανότητα επειδή φοβήθηκε πως μια τέτοια απόφαση θα έφερνε απέναντί της τον Martin Schulz με την Σοσιαλδημοκρατική δύναμη του Bundestag. Την ίδια υποστηρικτική γραμμή κράτησε η Ισπανία, ενώ εντύπωση δημιούργησε και ο φιλελεύθερος Καναδός Justin Trudeau. (Khalili-Tari, 2018)

Αυτό το οποίο αποτελεί παράδοξο, είναι η στάση του Τούρκου Προέδρου Recep Tayyip Erdogan. Πρόκειται για μια φιγούρα η οποία, παρ’ ότι μόλις λίγες μέρες πριν προέβη σε συμφωνία δισεκατομμύριων με τον Ρώσο αρχηγό Vladimir Putin, τώρα έρχεται σε ανοιχτή ρήξη μαζί του. (Russell & Greenfield, 2018) Αντίστοιχα, φεύγει απ’ το πεδίο των κατηγοριών προς το πρόσωπο των ευρωπαϊκών δυνάμεων, και γίνεται υποστηρικτής τους έναντι του καθεστώτος Bashar al-Assad. Το συμπέρασμα που θα μπορούσε εύλογα να προκύψει εδώ είναι πως πρόκειται για μια τακτική συμφερόντων, χωρίς την παρουσία πρόθεσης για δημιουργία μιας πιο σταθερής διπλωματικής συμμαχίας.

Στο αντίπαλο στρατόπεδο στέκονται τόσο η Ελλάδα με την Κύπρο από ευρωπαϊκές δυνάμεις, μη επιθυμώντας κάποια εμπλοκή τους και καταδικάζοντας τέτοιες ενέργειες, όσο και η Κίνα με τη Ρωσία και το Ιράν. (Khalili-Tari, 2018) Πιο συγκεκριμένα, και με μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ο μεγάλος σύμμαχος του Bashar al-Assad -η Ρωσία- δεν στάθηκε μόνο σε λεκτικές αντιδράσεις. Ο υπουργός εξωτερικών του ΗΒ, Boris Johnson, ενημέρωσε την Κυριακή το πρωί πως ήδη οι διπλωματικές σχέσεις με το αντίστοιχο υπουργείο της Ρωσίας φαίνονται ξαφνικά “παγωμένες”, ενώ προειδοποιεί τις αγγλικές αρχές για έναν ενδεχόμενο “βρώμικο πόλεμο” από την πλευρά της Ρωσίας μέσω του διαδικτύου ή άλλων διόδων. (Watts, 2018)

Θα σταματήσει κάποια στιγμή ο πόλεμος στην Συρία;

Αυτό το οποίο πρέπει να γίνει κατανοητό όσον αφορά στον πόλεμο της Συρίας είναι το γεγονός πως, ακόμα κι αν ο Σύριος Πρόεδρος Bashar al-Assad φαινομενικά κέρδισε το παιχνίδι εντός της χώρας, δεν θα επέλθει η ειρήνη στην περιοχή. Αντιθέτως, οι εντάσεις πλέον κλιμακώνονται σε επικίνδυνα επίπεδα, με τα πιόνια της διεθνούς σκακιέρας να κινδυνεύουν για τα συμφέροντά τους την παγκόσμια ισορροπία. “Αν ρίξετε μια ματιά στην βιβλιογραφία των εμφυλίων πολέμων, θα δείτε πως όσο περισσότερες ξένες δυνάμεις εμπλέκονται, τόσο πιο δύσκολο είναι για τον εμφύλιο να τελειώσει, καθώς οι περισσότερες απ’ αυτές δεν είναι πρόθυμες να παραιτηθούν μέχρι είτε να εξαντληθούν ολοκληρωτικά, είτε να αποκτήσουν αυτά που επιθυμούν,” λέει ο Christopher Phillips στο βιβλίο του The Battle for Syria: International Rivalry in the New Middle East. (Calamur, 2018)

Ιδιαίτερα στην περίπτωση της Συρίας, παρατηρούμε την τελευταία επταετία μια μόνιμη παρουσία ξένων δυνάμεων για διαφορετικούς λόγους.

  • Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, θεωρούν κύριο μέλημά τους την καταπολέμηση των ISIS, ενώ παράλληλα αποσκοπούν στην επιρροή του Ιράν, και την άσκηση μιας “τιμωριτικής” πολιτικής ως προς τον Bashar al-Assad για την χρήση χημικών όπλων.
  • Η Ευρώπη χαιρετίζει με την σειρά της την επιθυμία για παύση των χημικών όπλων και αντίστοιχων πολέμων. Την βασική διαφοροποίησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί η προσφυγική κρίση, η οποία έχει πλήξει την ήπειρο απ’ το 2015, έχοντας ως αποτέλεσμα το τεράστιο ανοδικό κύμα ακροδεξιών φωνών σε όλα σχεδόν τα κράτη. “Για να αντιμετωπίσουμε αυτούς τους κινδύνους, πρέπει πρώτα να σταθεροποιήσουμε την κατάσταση στην Συρία και, για να σταθεροποιήσουμε την κατάσταση, πρέπει να έχουμε μια αξιόπιστη πολιτική δύναμη” ανέφερε ο Γάλλος πρέσβης στην Ουάσινγκτον, Gerard Araud.
  • Η Ρωσία, αντιθέτως, αποτελεί τον μεγάλο σύμμαχο του Συριακού καθεστώτος. Στόχος του είναι να προστατέψει το καθεστώς απ’ τους αντάρτες, τους οποίους βλέπει ως τρομοκράτες, και εν συνεχεία να διασφαλίσει την δυναμική παρουσία του στην μέση Ανατολή. Αξίζει να σημειωθεί πως η Συρία αποτελεί την μοναδική ναυτική ρωσική βάση στην Μεσόγειο, ενώ η μεταξύ τους συνεργασία έχει ως αφετηρία τον Ψυχρό Πόλεμο. Εκτός των άλλων, βέβαια, αυτό που θα μπορούσε να τεθεί ως δεδομένο είναι πως, μέσω της Συρίας, η Ρωσία καταφέρνει να αποδείξει την δύναμή της στον υπόλοιπο κόσμο.
  • Το Ισραήλ με την Σαουδική Αραβία βρίσκονται στην Συρία ώστε να αντιταθούν του Ιράν, που αποτελεί έναν ακόμα βασικό σύμμαχο του καθεστώτος.
  • Τέλος, η Τουρκία εμπλέκεται εξαιτίας των Κούρδων. Παρ’ ότι στην αρχή βρισκόταν απέναντι στον Σύριο Πρόεδρο, υποστηρίζοντας ομάδες εναντίων του (ακόμα και Ισλαμιστές), στη συνέχεια ήρθε η άνοδος των Κούρδων. Σύντομα οι τελευταίοι έγιναν οι αποτελεσματικότεροι εχθροί του καθεστώτος στη Συρία, και οι βασικότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ εναντίων των ISIS. Ορισμένοι απ’ αυτούς, μάλιστα, έχουν σχέσεις με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν στην Τουρκία, το οποίο θεωρείται από την Άγκυρα ως τρομοκρατική οργάνωση. Έτσι η παρελθοντική αντιμαχία μεταξύ των δύο αρχηγών, έγινε μια κοινή αντιπάθεια προς τους Κούρδους. (Calamur, 2018)

Όπως γίνεται αντιληπτό, οι βασικότεροι παίκτες στον πόλεμο της Συρίας δεν βρίσκονται εντός της χώρας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη προβλέψεων που μπορούν μονάχα να υποστηρίξουν μια συνέχιση στην μεσανατολική κρίση. Το τέλος της, δυστυχώς, δεν θα επέλθει σύντομα, και ίσως και να βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή.

Πηγές:

  1. BBC NEWS. (2018). Syria war: What we know about Douma ‘chemical attack’ http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43697084
  2. Calamur K. (2018). The Syrian War Is Actually Many Wars https://www.theatlantic.com/international/archive/2018/04/the-syrian-war-is-many-wars/557990/
  3. Griffiths J. & Smith-Park L., (2018). What we know about the Syria strikes https://edition.cnn.com/2018/04/14/middleeast/syria-strikes-what-we-know-intl/index.html
  4. Khalili-Tari, D. (2018). Syria News: How the world has responded to US-led coalition air strikes https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/syria-air-strikes-latest-canada-eu-germany-iran-israel-turkey-chemical-weapons-attack-douma-a8304441.html
  5. Russell G. & Greenfield P. (2018). Strikes on Syria: what we know so far https://www.theguardian.com/world/2018/apr/14/air-strikes-in-syria-what-we-know-so-far
  6. Watts J., Independent. (2018). Syria Bombings: Boris Johnson warns UK must prepare for Russian retaliation https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/syria-bombings-latest-russia-uk-air-strikes-attack-boris-johnson-a8305441.html

Tagged under:

Ονομάζομαι Κωνσταντίνα Τσακαράκη και είμαι τελειόφοιτη του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο πανεπιστήμιο. Είμαι ενεργό μέλος στον πολιτικό κλάδο τα τελευταία 4 χρόνια και με πολυάριθμη, εκτός των άλλων, συμμετοχή σε σχετικές προσομοιώσεις και συνέδρια. Αποτελώ μέρος εθελοντικής οργάνωσης, ούσα ακόμα και σε οργανωτική θέση, καθώς και αρθρογραφίας. Στόχος το πτυχίο και η, μετέπειτα, πολυπόθητη πρακτική στην European Commission.

Website: https://powerpolitics.eu/

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest