Εκλογές στη Ρωσία 2016-Τα μυστικά της Δούμας

Την Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου διεξήχθησαν κοινοβουλευτικές εκλογές στη Ρωσία για την ανάδειξη 450 εκπροσώπων της Δούμας, δηλαδή της Κάτω Βουλής της Ομοσπονδιακής Συνέλευσης της Ρωσίας, κατά την έβδομη σύγκλισή της. Οι εκλογές μεταφέρθηκαν από την 4η Δεκεμβρίου στη συγκεκριμένη ημερομηνία, παρά το γεγονός ότι αυτό το Δεκέμβριο λήγει η θητεία της τρέχουσας Δούμας, όπως ορίζεται από το ρωσικό σύνταγμα στα 5 χρόνια.

Η συζήτηση για μεταφορά των εκλογών ξεκίνησε από την άνοιξη του 2015 με τη σύμφωνη γνώμη όλων των κομμάτων – πλην του Κομμουνιστικού. Τελικά, η μεταφορά κατέστη δυνατή μετά την έγκριση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ρωσίας.Το Δικαστήριο γνωμοδότησε ότι δεν είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση της πενταετίας για τη διεξαγωγή εκλογών, αλλά μπορούν να γίνουν νωρίτερα εαν συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις. Πιο συγκεκριμένα, πρώτον, η αλλαγή της ημερομηνίας να μην διαταράσσει τη λογική περιοδικότητα των εκλογών. Δεύτερον, ο χρονικός περιορισμός της θητείας της Δούμας να είναι μικρός – δανικά λίγοι μήνες. Τέλος, η αλλαγή της ημερομηνίας διεξαγωγής των εκλογών να ανακοινώνεται εγκαίρως, ώστε όλα τα κόμματα να έχουν το χρόνο να προετοιμαστούν.

Την 17η Ιουνίου 2016 ο Πρόεδρος Vladimir Putin υπέγραψε τελικά το διάταγμα για τη διεξαγωγή των εκλογών, με σκοπό την ανάδειξη νέας Δούμας την 18η Σεπτεμβρίου 2016. Από εκείνη την ημέρα τα κόμματα είχαν το δικαίωμα να ξεκινήσουν τη διαδικασία καθορισμού των υποψήφιων βουλευτών τους, και να κάνουν την εγγραφή τους στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
 
Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή αποφάσισε ότι 14 πολιτικά κόμματα θα μπορούσαν να υποβάλουν λίστες υποψηφίων χωρίς να συγκεντρώσουν υπογραφές, ενώ ζητήθηκε από 11 ακόμη κόμματα να παρουσιάσουν τουλάχιστον 200.000 υπογραφές (με μέγιστο αριθμό 7.000 υπογραφές ανά περιφέρεια). Τελικά, μόνο τα πρώτα 14 κόμματα μπόρεσαν να συμμετάσχουν στις εκλογές. Κανένα από τα υπόλοιπα, που είχαν επιφορτιστεί με τη συλλογή υπογραφών, δεν κατάφερε να παρουσιάσει ψηφοδέλτια, εξαιτίας διαφόρων παραβάσεων, ή μη υποβολής όλων των αναγκαίων εγγράφων. Στις μονοεδρικές περιφέρειες οι υποψήφιοι θα μπορούσαν να κατέβουν είτε με τη στήριξη κάποιου κόμματος είτε ανεξάρτητοι.

Γενικά, το ρωσικό σύνταγμα ορίζει ότι οι μισές από τις 450 έδρες εκλέγονται με αναλογική αντιπροσώπευση από κλειστούς κομματικούς καταλόγους, με εκλογικό όριο 5% (εφόσον το σύνολο της χώρας θεωρείται μία ενιαία εκλογική περιφέρεια).Οι υπόλοιπες 225 έδρες αντιστοιχούν σε μονοεδρικές περιφέρειες, όπου εκλέγεται αυτός που θα συγκεντρώσει περισσότερες ψήφους από κάθε άλλο υποψήφιο.

Οι εκλογές του 2016 χαρακτηρίστηκαν από υψηλά ποσοστά αποχής ωστόσο, όσοι ψήφισαν, επιβεβαίωσαν τη στήριξη του ρωσικού λαού στο κόμμα Ενωμένη Ρωσία του Προέδρου Vladimir Putin. Πιο συγκεκριμένα, μόλις το 48% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων άσκησαν το εκλογικό τους δικαίωμα. Το ποσοστό αυτό ήταν πολύ λιγότερο σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές, όπου η συμμετοχή είχε ανέλθει στο 60%.

Όσον αφορά στο εκλογικό αποτέλεσμα, εκτός από το κόμμα Ενωμένη Ρωσία, στη Δούμα μπαίνουν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, το Liberal Democratic Party of Russia(LDPR) και η Δίκαιη Ρωσία, αφήνοντας «εκτός» τις επικριτικές προς τον Putin δυνάμεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτά τα τρία κόμματα -συνήθως- υποστηρίζουν, κατά την ψηφοφορία, την Ενωμένη Ρωσία σε κρίσιμα θέματα, αποφεύγοντας τις ευθείες επικρίσεις στον Πρόεδρο.

Σύμφωνα με τα οριστικά αποτελέσματα, από τις 450 έδρες της Δούμας, 343 ανήκουν στην Ενωμένη Ρωσία, 42  στο Κομμουνιστικό Κόμμα, 39 στο LDPR, 23 στη Δίκαιη Ρωσία, ενώ οι υπόλοιπες 3 έδρες μοιράστηκαν σε εκπροσώπους μικρότερων κομμάτων και ανεξάρτητους βουλευτές.

Σίγουρα, με την ενισχυμένη πλειοψηφία που κατέκτησε στις εκλογές, η Ενωμένη Ρωσία μπορεί να αλλάξει το Σύνταγμα χωρίς τις ψήφους των άλλων κομμάτων. Όμως, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι που θέτουν υπό αμφισβήτηση το εύρος της νίκης του κόμματος του Putin. Ορισμένοι από αυτούς είναι καταγγελίες για «στημένες» δημοσκοπήσεις, παράλληλα με βίντεο στα οποία φαίνεται οι κρατικοί υπάλληλοι να συμπληρώνουν τα ψηφοδέλτια μόνοι τους, καθώς και φήμες για λεωφορεία που μετέφεραν ψηφοφόρους μεταξύ εκλογικών τμημάτων, οι οποίοι -φαίνεται να- ψήφιζαν πάνω από 1 φορά. Μάλιστα, στις 22 Σεπτεμβρίου, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ακύρωσε τα αποτελέσματα σε 7 περιφέρειες όπου οι καταγεγραμμένες ψήφοι υπερέβησαν σε αριθμό τους εγγεγραμμένους στους εκλογικούς καταλόγους, ή υπήρχαν άλλες αποδείξεις απάτης.

Το διεθνές ενδιαφέρον για αυτές τις εκλογές ήταν μεγάλο από την αρχή του 2016, καθώς για πρώτη φορά θα συμμετείχαν ως εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι σε ρωσικές εκλογές κάτοικοι της Κριμαίας, μετά την μονομερή προσάρτησή της από τη Ρωσία.  Επιπλέον, απoφασίστηκε να ψηφίσουν και οι -περίπου- 4.800 Ρώσοι που μετέχουν στη στρατιωτική επέμβαση στη Συρία. Παρόλα αυτά, κράτη όπως οι Η.Π.Α., ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση είχαν ανακοινώσει εξαρχής ότι δεν θα αναγνώριζαν τη νομιμότητα των αποτελεσμάτων στην Κριμαία.

Το επόμενο ερώτημα που τέθηκε μετά τις εκλογές, είναι εαν ο Vladimir Putin θα διεκδικήσει επανεκλογή στην Προεδρία το 2018. Η δημοτικότητά του εμφανίζεται σε υψηλά επίπεδα στις δημοσκοπήσεις, ιδιαίτερα μετά την προσάρτηση της Κριμαίας και, παρά τις δυσκολίες στη ρωσική οικονομία, φαίνεται να έχει ακόμα την ψήφο εμπιστοσύνης της πλειονότητας των Ρώσων. Παραμένει, ωστόσο, τόσο ευοίωνο το μέλλον για το Ρώσο Πρόεδρο;

Υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ των αναλυτών για αυτό το ζήτημα. Πολλοί από αυτούς θεωρούν ότι η επανεκλογή του Putin το 2018 είναι δεδομένη, καθιστώντάς τον «πρόεδρο εφόρου ζωής», αφού το σύνολο του πολιτικού συστήματος διάκειται ευνοϊκά απέναντί του. Άλλοι αναλυτές, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι μια κρίση για το σύνολο του συστήματος που έχει εγκαθιδρύσει ο Putin είναι αναπόφευκτη – και ίσως δεν είναι μακριά. Ένας γνωστός Ρώσος αναλυτής,ο Nikolai Petrov, έγραψε πρόσφατα ότι το καθεστώς μπορεί να πέσει μέσα σε ένα χρόνο. Ακόμη, ορισμένοι προβλέπουν ότι θα προκύψει αστάθεια μετά την επανεκλογή του προέδρου το 2018.

Παρόλα αυτά, στα στοιχεία που διευκολύνουν την ανάδειξη του Ρώσου Προέδρου, εντάσσονται -εκτός από το εθνικιστικό συναίσθημα που τονώθηκε με την προσάρτηση της Κριμαίας- οι σκληροί εκλογικοί νόμοι που δυσκολεύουν την άσκηση ουσιαστικής αντιπολίτευσης. Ακόμα, οι πρόσφατες τάσεις στην αγορά ενέργειας ευνοούν την πολιτική του Putin, με την τιμή του πετρελαίου να σταθεροποιείται προσωρινά στα περίπου $50 ανά βαρέλι.

Επομένως, υπό αυτές τις συνθήκες, είναι πιο εύκολο να φανταστεί κανείς έναν ισορροπημένο προϋπολογισμό στην πορεία προς τις προεδρικές εκλογές του 2018 – σε αντίθεση με τα έτη 2013 – 2015. Τη δεδομένη χρονική περίοδο, η πτώση των τιμών είχε περιορίσει -κατά 60%- τα ετήσια έσοδα της Ρωσίας από την εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου .

Ταυτόχρονα, μια σειρά από ρωσικές διπλωματικές πρωτοβουλίες μπορούν, επίσης, να βοηθήσουν τον Putin στο εσωτερικό πεδίο. Ο ίδιος κατάφερε να κερδίσει ευρεία διεθνή αποδοχή για τον ισχυρισμό του ότι η ουκρανική κυβέρνηση φέρει σημαντική ευθύνη για τη συνεχιζόμενη βία στα ανατολικά της χώρας, και για το αδιέξοδο στην εφαρμογή της συμφωνίας Μινσκ II. Η μη αναμενόμενη στρατιωτική επέμβαση στη Συρία το 2015 αποτέλεσε ακόμη μια γεωπολιτική επιτυχία για τον Putin.

Παρά τις θετικές προοπτικές για το μέλλον του Putin στην εξουσία, η τρέχουσα πολιτική τάξη έχει να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα – με σημαντικότερο όλων τις  υποτονικές επιδόσεις της οικονομίας. Το 2017 πιθανότατα θα είναι το τρίτο συνεχόμενο έτος όπου η ρωσική οικονομία θα παρουσιάζει ύφεση. Ακόμα, η διαφθορά και η κατάχρηση εξουσίας στη διοίκηση εμμένουν και δυσκολεύουν τη ζωή των πολιτών. Για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, ο Πρόεδρος υποσχόταν καθόλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ότι στο μέλλον η εσωτερική πολιτική θα έχει προτεραιότητα. Παράλληλα, υποσχόταν ότι θα προσπαθήσει να διατηρήσει τον ελέγχο της κατάστασης, ώστε να προλάβει τις εντάσεις πάσει θυσία.

Μια τελευταία καινοτομία στη στρατηγική του Κρεμλίνου είναι -ίσως- η πιο αποκαλυπτική της συνεχιζόμενης ανησυχίας για το μετεκλογικό μέλλον: η πρόσφατη δημιουργία της νέας Εθνικής Φρουράς. Αυτή η μονάδα επιβολής του νόμου, που ελέγχεται άμεσα από τον πρόεδρο, έχει μία υποβόσκουσα νομική εντολή να πυροβολεί διαδηλωτές.

Επιπλέον, σχεδιάζεται να δημιουργηθεί ένα νέο Υπουργείο  Κρατικής Ασφάλειας, το οποίο θα αποτελεί συγχώνευση της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας -διάδοχος της KGB- με την Υπηρεσία Πληροφοριών Εξωτερικού, η οποία χειρίζεται την κατασκοπεία στο εξωτερικό, και την Ομοσπονδιακή Υπηρεσίας Φρουράς, η οποία είναι υπεύθυνη για την προστασία των κυβερνητικών αξιωματούχων. Η αναδιοργάνωση θα επαναφέρει τις υπηρεσίες ασφαλείας στη μορφή της παλιάς KGB.

Μπορεί, λοιπόν, το αποτέλεσμα των εκλογών να μην ήταν έκπληξη, θα πρέπει όμως να συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την εσωτερική πολιτική της Ρωσίας, καθώς το νέο υπουργείο και η κυριαρχία της Ενωμένης Ρωσίας στη Δούμα ίσως απομακρύνουν κάθε ψευδαίσθηση ότι το ρωσικό σύστημα θα μπορούσε να επιτρέψει την εκδήλωση αντίστασης από το εσωτερικό της χώρας, ανοίγοντας την πόρτα σε μια «μετά τον Putin εποχή».
 

Πηγές

  1. U.S. Says Russian Duma Elections In Crimea Are Illegal, Available at: http://www.rferl.org/a/us-says-russian-duma-elections-crimea-september-18-are-illegal-/27996754.html (Accessed 6 October 2016).
  2. Canada becomes another country not to recognize the Russian elections in annexed Crimea, Available at: http://uatoday.tv/politics/canada-becomes-another-country-to-not-recognize-the-russian-elections-in-annexed-crimea-750503.html (Accessed 6 October 2016)
  3. Masters, J.(2016)Putin’s party wins majority in parliamentary elections . Available at: http://edition.cnn.com/2016/09/19/europe/russia-parliamentary-elections/index.html .(Accessed 6 October 2016).
  4. Kurlantzick, J. (2016) Russia’s 2016 parliamentary elections: A Putin scorecard. Available at: http://www.cfr.org/russian-federation/russias-2016-parliamentary-elections-putin-scorecard/ (Accessed: 3 October 2016).
  5. BBC (2016) Russia votes in parliamentary election with firm Putin grip. Available at: http://www.bbc.com/news/world-europe-37382850 (Accessed: 3 October 2016).
  6. Vladimir Putin’s party wins again (2016) Available at: http://www.economist.com/news/europe/21707388-reshuffle-russias-security-services-may-follow-parliamentary-elections-vladimir-putins (Accessed: 3 October 2016).

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This