Εκλογές Τσεχικής Δημοκρατίας 2017: ένας δεύτερος Trump;

Η 21η και 22η Οκτωβρίου θα φέρουν στην επιφάνεια τα αποτελέσματα μιας ακόμη μοιραίας εκλογικής διαδικασίας η οποία λαμβάνει χώρα -αυτή τη φορά- στην Τσεχία, και επηρεάζει το ήδη συννεφιασμένο ευρωπαϊκό τοπίο – ως συνέχεια των ολλανδικών, βρετανικών, γαλλικών, γερμανικών και αυστριακών εκλογών, καθώς και του Καταλανικού δημοψηφίσματος. Την εξουσία θα αναλάβει το νεοσυσταθέν -από το 2012- λαϊκιστικό κόμμα A.Ν.Ο., με αρχηγό τον Andrej Babis, κηρύσσοντας μία νέα εποχή στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, και λύοντας τη χρόνια ηγεμονία των κεντροδεξιών και κεντροαριστερών κομμάτων. Ποια τα τελικά αποτελέσματα; Τί οδήγησε τον τσεχικό λαό σε αυτή την απόφαση; Μήπως η ιστορία επαναλαμβάνεται;

Εκλογικά αποτελέσματα

Η αθρόα προσέλευση των πολιτών στις εκλογικές κάλπες διαφαίνεται από τον -δύσκολα πιστευτό- μεγάλο αριθμό εισαχθέντων κομμάτων στο Κοινοβούλιο. Λεπτομερώς:

  • Με διαφορά, το Α.Ν.Ο. (Action of Dissatisfied Citizens) -το οποίο μεταφράζεται και ως “ναι” στην τσεχική γλώσσα-, με αρχηγό τον Andrej Babis, καταλαμβάνει το 29,7% των ψήφων, και κερδίζει 78 έδρες, αφήνοντας πίσω του κατά πολύ το μέχρι τώρα κυβερνών κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών.
  • Στη δεύτερη θέση εντοπίζεται το φιλελεύθερο-συντηρητικό κόμμα του Petr Fiala, το O.D.S. (Civic Democratic Party), με 11,3% και 25 έδρες αντίστοιχα.
  • Συνεχίζει ο Ivan Bartos με 10,8% και 22 έδρες, κατεβαίνοντας με το κόμμα των Pirati (Czech Pirate Party) – ένα κόμμα διαμαρτυρίας, το οποίο δημιουργήθηκε από ομάδες συμφερόντων, και καταδεικνύει τη θέληση του λαού να κινηθεί υπέρ της προάσπισης των ατομικών δικαιωμάτων και κατά της νοθείας της δημοκρατίας.
  • Στην τέταρτη θέση βρίσκεται το S.P.D. (Freedom and Direct Democracy), υπό την ηγεσία του Tomio Okamura, λαμβάνοντας ποσοστό 10,6% και 22 έδρες, από το οποίο προωθούνται ευρωσκεπτικιστικές ιδεολογίες και αντί-μεταναστευτική πολιτική (Rick Lyman, 2017) – στοιχεία παρόμοια με αυτά που υποστηρίζει ο Babis.
  • Την πέμπτη θέση κατέχει το κομμουνιστικό κόμμα K.S.C.M. (Communist Party of Bohemia and Moravia) υπό τον Vojtech Filip, με ποσοστό 7,8% και 15 έδρες.
  • Εντύπωση προκαλεί πως το σοσιαλδημοκρατικό C.S.S.D. (Czech Social Democratic Party) -το οποίο μέχρι τις εκλογές του 2013 κατείχε τα πρωτεία- είναι έκτο στη σειρά, με ηγέτη τον Lubomir Zaoralek – και όχι τον νυν πρωθυπουργό, Buhuslav Sobotka. Ο αριθμός 7,3% και οι 15 έδρες αντικατοπτρίζουν το χαμηλότερο ποσοστό του κόμματος από το 1993 -όταν σηματοδοτήθηκε η διάσπαση της Τσεχοσλοβακίας-, έως σήμερα (Η Καθημερινή, 2017).
  • Εν τέλει, με ποσοστό άνω του 5% -γεγονός που τους επιτρέπει να εισαχθούν στο Κοινοβούλιο- έπονται: το K.D.U.-C.S.L. (Christian and Democratic Union – Czehoslovak People’s Party) υπό τον Pavel Belobradek με 5,8% και 10 έδρες, το TOP 09 (Tradition Responsibility Prosperity) υπό τον Miroslav Kalousek και ποσοστό 5,3% και 7 έδρες, ενώ τελευταίο εισαχθέν κόμμα είναι το STAN (Mayors and Indipendents) υπό τον Jan Farský, αντιπροσωπεύοντας το 5,2%, και κερδίζοντας 6 έδρες.

Αποτελέσματα εκλογών 2017. Πηγή: The Washington Post. 2017.

Δεδομένου ότι οι εκλογές στην Τσεχική Δημοκρατία πραγματοποιούνται σύμφωνα με την αναλογική εκπροσώπηση -με το πρώτο κόμμα να πρέπει να συμπληρώσει 200 έδρες-, καθίσταται σαφές πως ο Α. Babis, ο οποίος λογικά θα κηρυχθεί Πρωθυπουργός από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Milos Zeman (The Guardian, 2017), οφείλει να σχηματίσει Κυβέρνηση συνασπισμού. Ο ίδιος έχει δηλώσει πως είναι ανοιχτός σε συζήτηση με όλα τα κόμματα.

Στον αντίποδα, αρκετά από τα υπόλοιπα κόμματα είναι δυσαρεστημένα από τις κατηγορίες κατά του Α. Babis για φοροδιαφυγή και κλοπή ευρωπαϊκών κονδυλίων προς όφελός του, και θεωρούν πως πιθανή συνεργασία τους με τη Δράση Ανικανοποίητων Πολιτών (A.N.O.) θα υπονομεύσει το δημοκρατικό πολίτευμα. Για παράδειγμα το C.S.S.D., παρά τη συνεργασία του με το A.N.O. εν έτει 2013, τώρα δηλώνει πως δεν θα προσπαθήσει καν να διαμορφώσει συνασπισμό – ειδικά, μάλιστα, μετά το χαμηλότατο εκλογικό ποσοστό που εξέλαβε. Το O.D.S. έχει, επίσης, αποκλείσει αυτό το ενδεχόμενο. Σύμφωνα με το Reuters, ως πιθανή Κυβέρνηση συνασπισμού κρίνεται η συνεργασία με τον Tomio Okamura – απόφαση η οποία θα καταλήξει σε σχηματισμό Κυβέρνησης που κλίνει ακόμη δεξιότερα, με σίγουρες επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Λαμβάνοντας τη συντριπτική πλειοψηφία, το κόμμα του “ναι” φαίνεται να κλείνει την αυλαία στην ανάδειξη παραδοσιακών κομμάτων από την κατάρρευση της Ε.Σ.Σ.Δ. μέχρι και τώρα. Ειδικότερα, την πρώτη του είσοδο στο Κοινοβούλιο πραγματοποιεί το κόμμα των Πειρατών – ένα κόμμα που, όπως προαναφέρθηκε, συγκροτήθηκε από την αδήριτη ανάγκη του κοινού για προάσπιση των ατομικών συμφερόντων και δικαιωμάτων. Παράλληλα, οι σημερινοί κυβερνώντες σημειώνουν το χειρότερο ποσοστό τους συγκριτικά με παλαιότερα, σε αντίθεση με τους φιλελεύθερους-νεοσυντηρητικούς, οι οποίοι ραγδαία αναδεικνύονται ως δεύτερη δύναμη. Επίσης, το ευρωσκεπτιστικό κόμμα του Okamura, που φαίνεται να συμφωνεί με την ακροδεξιά νοοτροπία της Le Pen, κατέχει την τέταρτη θέση και τον σημαντικό αριθμό των 22 εδρών. Τέσσερα ακόμη κόμματα διαδέχονται τα προηγούμενα – με ποσοστά ναι μεν μικρά, ικανά όμως να τους εξασφαλίσουν κάποιες έδρες στο Κοινοβούλιο.

Σε αυτή την αναπάντεχη ανακατανομή των κομμάτων σημαίνοντα ρόλο κατέχει η προσωπικότητα του Andrej Babis. Με εκτιμώμενη περιουσία γύρω στα 4,1 δισεκατομμύρια, και ελέγχοντας την Agrofert και τη M.A.F.R.A. -έχοντας, δηλαδή, στην κατοχή του περίπου 230 εταιρείες καυσίμων, τροφίμων, λιπασμάτων, και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αντίστοιχα-, ο Babis καταφέρνει να διεξαγάγει μια πολύπλευρη καμπάνια, και να κατευθύνει αβίαστα την κοινή γνώμη. Εστιάζει στην πάταξη της διαφθοράς και στην καταπολέμηση των μεταναστευτικών ροών (υποστηρικτής Schäuble, επικριτής Merkel) μέσα από την αντίσταση στις Βρυξέλλες -οι οποίες προσπαθούν να επιβάλλουν ποσοστώσεις για τη λήψη προσφύγων-, ενώ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαχείριση ενός κράτους με τον ίδιο τρόπο που διαχειρίζεται μία επιχείρηση. Επιθυμεί να διατηρήσει το εθνικό νόμισμα -την κορώνα-, και όχι να υιοθετήσει το ευρώ -ή, τουλάχιστον, προτιμά να μην το υιοθετήσει μέχρι να φτάσει σε έναν σταθερό προϋπολογισμό-, αλλά δεν επιθυμεί την έξοδο της Τσεχίας από την Ε.Ε. Όμως, τονίζει πως οι πολίτες πρέπει να αναλογιστούν “γιατί υπερψηφίστηκε το Brexit;”(Sebastian Kelley, 2017). Συνεχίζοντας, υποσχέσεις όπως τρένα νέων υποδομών, δωρεάν Internet προς άπαντες, αλλά και ύφεση της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, αποτελούν μέρος του εκλογικού του προγράμματος. Στις εικασίες περί απειλής της δημοκρατίας μέσα από τις επενδύσεις του στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, καθώς και μέσω των τεράστιων επιχειρηματικών συμφερόντων του, απαντά πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Εν γένει, προωθεί το δόγμα του “όλα θα πάνε καλά”. Το αποτέλεσμα; Επικράτηση A.N.O. και είσοδος εννέα κομμάτων στο Κοινοβούλιο.

Σύγκριση με Trump

Η είδηση που κάνει τον γύρο του κόσμου θέτει τον Babis ως την ευρωπαϊκή εκδοχή (Belinda Robinson, 2017) του Donald Trump. Η αλήθεια είναι πως πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία, καθώς και η πολιτική κατεύθυνση που και οι δύο ακολουθούν, παρουσιάζουν σημεία τομής. Και οι δύο είναι επιχειρηματίες -και μάλιστα διεθνώς επιτυχημένοι-, με περιουσίες πολλών δισεκατομμυρίων, εγκαταστάσεις σε όλη την υφήλιο και θυγατρικές εταιρείες να διακλαδώνονται σε πολυάριθμους τομείς. Και οι δύο είναι εμπλεκόμενοι σε μια σειρά σκανδάλων, και κατηγορούνται για φοροδιαφυγή. Και οι δύο αναδείχθηκαν ως μείζονες πολιτικές οντότητες χάρη στα κεφάλαια που διέθεταν, στη φήμη που τους χάρισαν οι οικονομικές τους δραστηριότητες, αλλά και στη διευκόλυνση της χειραγώγησης της μάζας που οι τελευταίες

“Ο Andrej Babis έχει περισσότερα κοινά με τον πρώην Ιταλό Πρωθυπουργό Silvio Berlusconi και τον Αμερικανό Πρόεδρο Donald Trump, παρά με τους ομολόγους του στην Πολωνία και την Ουγγαρία.” © EPA. Πηγή: The Financial Times. 2017.

τους προσέφεραν. Παράλληλα, αμφότεροι ενστερνίζονται το ίδιο όραμα απομάκρυνσης των χωρών τους από το εγχείρημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ιδιαίτερα, ο Τσέχος μεγιστάνας έχει δηλώσει σε συνέντευξή του πως η κάθε χώρα πρέπει να δίνει περισσότερη σημασία στα δικά της συμφέροντα, παρά σε αυτά του συνόλου. Τελικά, συμφωνούν και οι δύο ως προς την αποστροφή προς το φαινόμενο της μετανάστευσης, καθώς και όσον αφορά στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Βασική επιθυμία τους είναι να σταματήσουν τα κράτη να δέχονται μεταναστευτικά κύματα, εστιάζοντας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των ιθαγενών και όχι σε ξένα ζητήματα, ώστε η εμφάνιση εξτρεμιστικών κινημάτων να ακολουθήσει φθίνουσα πορεία. Σύμφωνα με τον Babis,

“η Ευρώπη παράγει πάντα νόμους, περιορισμούς και κανονισμούς, και δεν χρειαζόμαστε περισσότερη ολοκλήρωση. Χρειαζόμαστε ασφάλεια. Πρέπει να σταματήσουμε πραγματικά αυτή την παράνομη μετανάστευση, και πρέπει να καταπολεμήσουμε τους τρομοκράτες”.

Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος δεν δέχεται τη σύγκριση με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ισχυρίζεται πως αυτή είναι ανορθόδοξη αφού, σε αντίθεση με τον Babis, ο Trump έχει κηρύξει πτώχευση στο παρελθόν. Θεωρεί πως είναι καλύτερος επιχειρηματίας, και προτιμάει να συγκρίνεται με τον Warren Buffet, ο οποίος δεν έχει καταστραφεί ποτέ οικονομικά και, επίσης, δεν συνεργάζεται με τη μαφία.

Συμπέρασμα

Το γεγονός πως ο πιθανός νέος Τσέχος Πρωθυπουργός -που συχνά παρομοιάζεται με τον Donald Trump- λαμβάνει τη συντριπτική υποστήριξη του λαού, και αναδεικνύεται ως κυρίαρχη κοινοβουλευτική δύναμη, μεταφράζεται ως μία τάση προς τον λαϊκισμό, η οποία απορρέει από οικονομικά, αλλά κυρίως πολιτισμικά στοιχεία. Ουσιαστικά, η μετατόπιση των διαφόρων ταυτοτήτων των λαών, η μετανάστευση και η παγκοσμιοποίηση πολυεθνικών εταιρειών δημιουργούν το αίσθημα του φόβου στο κοινό, αλλά και την επιθυμία για αποκατάσταση των προβλημάτων. Σίγουρα, βέβαια, η ενδιαφέρουσα προσωπικότητά του και τα δισεκατομμύρια που κουβαλάει περισσότερο τον βοηθούν, παρά λειτουργούν παρεμποδιστικά. Ένας πολιτικός που τάσσεται κατά της διαφθοράς, έναντι της μετανάστευσης, αναγνωρίζει με φειδώ το ευρωπαϊκό εγχείρημα, και υπόσχεται ότι όλα θα βελτιωθούν, φαίνεται να αλλάζει το πολιτικό κλίμα της Τσεχικής Δημοκρατίας. Η απορία είναι πλέον εάν θα δημιουργήσει μια Κυβέρνηση με ανασχηματισμένη δομή -όπως η νυν-, ή αν θα κινηθεί περισσότερο προς τα δεξιά.

Πηγές:

  1. Η Καθημερινή. (2017). Τσεχία – Εκλογές: Αδιαμφισβήτητος νικητής ο «Τσέχος Τραμπ», Αντρέι Μπάμπις. http://www.kathimerini.gr/931647/article/epikairothta/kosmos/tsexia—ekloges-adiamfisvhthtos-nikhths-o-tsexos-tramp-antrei-mpampis
  2. DW. (20171). Τσεχία: Ο Μπάμπις πρωθυπουργός; http://www.dw.com/el/τσεχία-ο-μπάμπις-πρωθυπουργός/a-41036329
  3. Foster, A. (2017). When is the Czech election 2017? What time will results come in TODAY? http://www.express.co.uk/news/world/868610/Czech-election-2017-when-date-what-time-will-results-come-in-Czech-Republic-polls
  4. Kettley, S. (2017). Czech election polls LIVE: Billionaire Andrej Babis set to deliver blow to the EU. http://www.express.co.uk/news/world/869309/Czech-election-live-polls-results-Andrej-Babis-parliament-EU
  5. Leverson et al.. (2017). Party of billionaire Andrej Babis wins Czech election. http://edition.cnn.com/2017/10/21/europe/czech-election-babis/index.html
  6. Lick, R. (2017). In Czech Election, a New Threat to European Unity. https://www.nytimes.com/2017/10/17/world/europe/czech-republic-andrej-babis.html
  7. Moody, J. (2017). In Czech election, yes means no to European Union slavery. http://www.foxnews.com/opinion/2017/10/19/in-czech-election-yes-means-no-to-european-union-slavery.html
  8. Nordstrom, L. (2017). Andrej Babis, the Czech Republic’s own ‘Donald Trump’. http://www.france24.com/en/20171022-czech-republic-andrej-babis-election-billionaire-scandals-donald-trump-media
  9. Robinson, B. (2017). Czech election latest: Europe’s Donald Trump WINS election in nightmare for EU. http://www.express.co.uk/news/world/869268/Czech-Republic-goes-to-the-polls-votes-in-parliamentary-elections-Andrej-Babis-anti-EU
  10. Tait, R. (2017). Czechs tipped to join populist surge in Europe by electing billionaire. https://www.theguardian.com/world/2017/oct/19/czech-republic-andrej-babis-billionaire-agrofert-populism
  11. Tait, R. (2017). Trump-style billionaire populist on brink of power in Czech Republic. https://www.theguardian.com/world/2017/oct/21/andrej-babis-election-results-czech-republic
  12. Witte, G. (2017). Trump in Czech: The country’s likely next prime minister sounds a lot like the U.S. president. https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2017/10/17/trump-in-czech-the-countrys-likely-next-prime-minister-sounds-a-lot-like-the-u-s-president/?utm_term=.341890ad368f

Tagged under:

Η Μαρία-Ελένη Καλαμπόκα είναι τελειόφοιτη φοιτήτρια του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εξειδικεύονται σε ζητήματα διπλωματίας και ασφάλειας, βάσει σχετικών σεμιναρίων που έχει παρακολουθήσει, σε συνδυασμό με την εργασία της ως δόκιμη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, στον τομέα “Ρωσία-Ευρασία και ΝΑ Ευρώπη”.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest