Η αλήθεια της Κούβας

Η Κούβα είναι ένα νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής, ηλιόλουστο σχεδόν όλες τις ημέρες του χρόνου και θέρετρο με πολύ τουρισμό. Τα εξωτικά στοιχεία και μια κουλτούρα γεμάτη χορό, μουσική, πούρα αλλά και άφθονο αλκοόλ,  είναι αυτά που την χαρακτηρίζουν. Αυτό το κράτος δεν θα μπορούσε να συνδυαστεί διαφορετικά στο μυαλό μας παρά ως ένα συνεχές party στους δρόμους. Όμως η αλήθεια της Κούβας είναι πολύ διαφορετική από αυτή που φανταζόμαστε ή βλέπουμε στις οθόνες μας.

Τον Ιούλιο του 1953 ξεκινά η κουβανική επανάσταση από τους αντάρτες εναντίον του δικτάτορα Fulgencio Batista ο όποιος είχε επιβάλλει πραξικόπημα στην Κούβα (1952) και κινούταν με βάση τις αμερικάνικες επιταγές. Ο Fidel Castro διαδραμάτισε ρόλο καθοδηγητή στην επανάσταση με συνοδοιπόρο του τον Che Guevara. Το 1959 η επανάσταση αποδίδει καρπούς καθώς το καθεστώς του Fulgencio Batista ανατρέπεται και οι κουβανοί (τυπικά) παίρνουν στα χέρια τους το κράτος τους, με  αρχηγό τον ο Fidel Castro. Η Κούβα θεωρείται μέχρι και σήμερα Κομμουνιστικό Κράτος, οι ίδιοι οι Κουβανοί την αναφέρουν ως τη “Δημοκρατία της Κούβας”, και το σύνταγμά τους ορίζει ως ηγετική δύναμη στην κοινωνία και στο κράτος το ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ (PCC).κουβα 2

Φυσικά αυτές οι εξελίξεις επηρέασαν και την εξωτερική πολιτική της Κούβας. Οι ΗΠΑ επιδιώκοντας να “ρίξουν” την κυβέρνηση υποστηρίζοντας πως δεν ήταν δημοκρατική, επέβαλαν στις 19 Οκτωβρίου του 1960 (επι Kennedy) εμπάργκο στην Κούβα με σκοπό να χτυπήσουν την οικονομία της. Η Ρωσία απο την άλλη πλευρά, θεώρησε την Κούβα προπύργιο του κομμουνισμού και σοβιετικό μπλοκ στο δυτικό κόσμο, οπότε εκμεταλλεύτηκε δεόντος το γεγονός όπως φάνηκε και από την κρίση των πυραύλων της Κούβας που ξέσπασε δύο χρόνια αργότερα (1962).

Η ΚΟΥΒΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΑΡΤΥΡΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο Κομμουνισμός ως πολίτευμα έχει πολύ βασικές και συγκεκριμένες αρχές. Εν συντομία, είναι ένα σύστημα στο οποίο κυριαρχεί η κοινοκτημοσύνη, η περιουσία του κράτους ανήκει και ελέγχεται από τη κυβέρνηση, ενώ οι πολίτες δεν έχουν δική τους ιδιοκτησία. Αποτελεί, κοινώς, το αντίθετο μοντέλο του καπιταλισμού.

Με βάση όμως τα δεδομένα, αυτή η πολιτική δεν φαίνεται να φέρνει ευτυχία στους πολίτες της Κούβας. Οι απόψεις διίστανται καθώς κάποιοι Κουβανοί δοξάζουν τη Κουβανική κυβέρνηση και κάποιοι άλλοι (η πλειοψηφία) την κατηγορεί για τους περιορισμούς ελευθερίας που έχει υποβάλλει. Πολλοί Κουβανοί ειναι ευγνώμονες στο Κομμουνιστικό καθεστώς, υποστηρίζουν πως χωρίς αυτό δεν θα μπορούσαν να σπουδάζουν, να έχουν σύστημα υγείας, φαγητό και κοινωνική ασφάλεια δωρεάν από το κράτος. ‘Ολοι φαίνεται να έχουν ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση και στην υγεία εξαιτίας αυτού του συστήματος. Θεωρούν πως είναι χρέος τους να συνεχίσουν την επανάσταση ενώ πολλοί φωνάζουν: «Ζήτω ο Fidel», «Ζήτω η επανάσταση». Τον τιμούν για όσα έχουν, αλλά για όσα δεν έχουν λένε πως  φταίνε οι Αμερικάνοι και το εμπάργκο. Ωστόσο, οι δωρεάν αυτές παροχές του κράτους φαίνεται να καταρρέουν μαζί με την οικονομία της Κούβας, και τα αρνητικά να ξεπερνούν τα θετικά.

Η Κούβα πολλάκις έχει κατηγορηθεί για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βασανιστήρια, πολιτικούς κρατούμενους και αυθαίρετη φυλάκιση είναι οι τιμωρίες για όποιον έχει αντίθετες πεποιθήσεις από αυτές που προστάζει το καθεστώς. Μέχρι και πρίν μερικά χρόνια οι ομοφυλόφιλοι διώκονταν και φυλακίζονταν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης για επιμόρφωση και θεραπεία με σκοπό να γίνουν “κανονικοί”, δεν τους επιτρεπόταν να συνεχίσουν τις σπουδές, και ακόμα και σήμερα διώκονται από την κρατική αστυνομία.

Οι περιορισμοί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όμως δεν σταματούν εδώ. Στους κουβανούς απαγορευόταν για μισό αιώνα (εώς το 2011) να ταξιδεύουν στο εξωτερικό ώς τουρίστες.  Η ενημέρωση είναι το ίδιο φυλακισμένη στις εγχώριες ειδήσεις, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (Μ.Μ.Ε) αποτελούν κρατικά φερέφωνα και δεν μεταδίδουν ειδήσεις αντίθετες από αυτές που επιτρέπει η κυβέρνηση. Πριν από μόλις μερικά  χρόνια επετράπηκε η χρήση κινητού τηλεφώνου και το διαδίκτυο, το οποίο όμως δεν είναι οικιακής χρήσης αλλά αντιθέτως έχουν ιδρυθεί κρατικά internet cafe. Φυσικά, το διαδίκτυο δεν επιτρέπει το σερφάρισμα αλλά μόνο τα e-mails με στόχο οι Κουβανοί να μην μπορούν να ενημερωθούν για τα νέα του κόσμου. Tέλος, όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα αξίζει να σημειωθεί πως η Κούβα έχει πρωταγωνιστική θέση στην πορνεία και στο εμπόριο λευκής σαρκός παγκοσμίως.

κουβα 3

Οι κρατικοί μηχανισμοί όπως είναι επόμενο δεν έχουν την καλύτερη μεταχείριση. Η γραφειοκρατία και η επιχειρηματικότητα χωλαίνουν στα χέρια του κράτους. Οι κρατικές επιχειρήσεις είναι αρκετά φθηνές για τους Κουβανούς αλλά οι τουρίστες πληρώνουν με ευρώ υπέρογκα ποσά σε σχέση με τους ιθαγενείς. Δικαιολογημένο, αν λάβει κανείς υπόψιν, πως ο μηνιαίος μισθός ενός Κουβανού κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα 9 με 11 ευρώ (255-310 πεσούς), επομένως ένα ταξίδι στο εξωτερικό δεν θα ήταν εκ  των πραγμάτων εφικτό για έναν Κουβανό πολίτη. Το κράτος έχει το μονοπώλιο της γής και των εργοστασίων, όμως δεν υπάρχουν εξαγωγές.

Το σύστημα υγείας με την σειρά του υπολειτουγεί όπως και η οικονομία της ίδιας την Κούβας, ενώ φάρμακα και εξοπλισμός βρίσκονται σε έλλειψη. Φυσικά το εμπάργκο των ΗΠΑ  έχει διαδραματίσει τον δικό του καταλυτικό ρόλο σε αυτό το γεγονός.

Η εκπαίδευση ακολουθείται από κατήχηση. Στα σχολεία κάνουν αφιερώματα καταγγελίας των Αμερικανών, μαθαίνοντας από μικρή ηλικία να δοξάζουν τον Fidel Castro και τον Che Guevara για τους αγώνες τους  και ζωγραφίζοντας τους στο αντίστοιχο μάθημα. Παρόλα αυτά αξίζει να υπογραμμιστεί πως η Κούβα είναι από τις πρώτες χώρες που κατάφερε να καταπολεμήσει τον αναλφαβητισμό.

‘Αραγε ο κομμουνισμός και η δικτατορία συναντιούνται και εν τέλει ταυτίζονται ως τα δύο άκρα στο κύκλο των ιδεολογιών; Ή μήπως η Κούβα είναι απλά ένα αποτυχημένο παράδειγμα κομμουνιστικού καθεστώτος με αποτυχημένη εφαρμογή;

RAUL CASTRO ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ

Στις 24 Φεβρουαρίου 2008 ο Raul Castro, ο αδελφός του Fidel, εκλέχθηκε μετά από Εθνοσυνέλευση ο νέος Πρόεδρος της Κούβας μετά από αποχώρηση του δεύτερου. Με την άνοδο του Raul οι Κουβανοί άρχισαν να αποκτούν ελπίδες για μια εκσυγχρονιστική αλλαγή, και δεν τους διέψευσε. Ακολούθησε μία σειρά μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούσαν στην έξοδο από το τούνελ της φτώχειας και του αναχρονισμού.

Αρχικά, ο Raul ήρθε αντιμέτωπος με το ζήτημα της οικονομίας, καθώς η Κούβα κινείται στα πρότυπα του Σοβιετικού Κομμουνισμού. Το πατερναλιστικό στοιχείο του κράτους δεν δίνει κίνητρα στους εργαζόμενους για εργασία με αποτέλεσμα αυτοί να αδιαφορούν για την παραγωγή και αυτή με τη σειρά της να μειώνεται, με αποτέλεσμα  να μην είναι δυνατές οι εξαγωγές ενώ οι εισαγωγές, από την Λατινική Αμερική κυρίως, να αυξάνονται. Ο Raul Castro επέτρεψε τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, με σχετικά εύκολα διαδικαστικά, να δώσουν κίνητρα και να αυξήσουν την παραγωγή αλλά και τις υπηρεσίες της Κούβας, ενώ παράλληλα έδωσε το δικαίωμα πώλησης και αγοράς ακινήτων αλλά και αυτοκινήτων, πράγμα που απαγορευόταν ρητά εως τότε, ώστε ,με αυτό τον τρόπο, οι Κουβανοί να μπορέσουν να αποκτήσουν περιούσια.

Στα πλαίσια συμφιλίωσης και συνεργασίας με τα δυτικά κράτη πραγματοποιήθηκε πριν μερικές μέρες ιστορική συνάντηση μεταξύ  του Fidel Castro και του Πάπα της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας Franciscus, με τον πρώτο να φοράει κατά τη διάρκεια της συνάντησης  φόρμα Adidas, για συμβολικούς λόγους.

κουβα 5

Φυσικά δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε την ίσως πιο σημαντική μεταρρύθμιση, αναφορικά με το εμπαργκο. Οι δύο χώρες, ΗΠΑ και Κούβα, φαίνεται να αναθερμαίνουν τις σχέσεις τους και να συζητούν οικονομικές συνεργασίες. Από την μεριά του, ο Barack Obama χαλαρώνει το εμπαργκο με στόχο την οικονομική ανάπτυξη της Κούβας. Φυσικά, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η υστεροφημία που θέλει να αφήσει πίσω του ο Πρόεδρος των ΗΠΑ στο τέλος της πολιτικής του καριέρας.

κουβα 4

Ο Raul Castro, μόλις επτά χρόνια στην εξουσία, έχει καταφέρει να απελευθερώσει τις αγορές,την οικονομία και το πολιτικό σύστημα της Κούβας. Η κόρη του Mariela Castro (ιδρυτής του Ινστιτούτο ομοφυλοφιλικής διαπαιδαγώγησης) αρνείται να ασχοληθεί με την πολιτική, μη θέλοντας να συνεχίσει την δυναστεία Castro. Πολλοί μιλούν για μία νέα δημοκρατική αρχή της Κούβας και για μία αλλαγή αρχών και θεσμών. Το σίγουρο είναι πως για να γίνουν αυτά, τόσο ο Raul όσο και ο μετέπειτα πρόεδρος της Κούβας, θα πρέπει να κάνουν μία αλλαγή εκ θεμελίων.

  1. http://www.huffingtonpost.com/2014/12/17/cuba-since-cold-war_n_6342846.html
  2. http://www.alborada.net/lopez-levy-cuba-fidel-0812
  3. http://www.presspublica.gr/kouva-istoriki-sinantisi-tou-papa-fragkiskou-me-ton-fintel-kastro/
  4. http://www.economist.com/news/leaders/21637388-loosening-embargo-will-pay-dividends-far-beyond-cuba-new-normal?zid=305&ah=417bd5664dc76da5d98af4f7a640fd8a
  5. http://allwrite.gr/ti-symbainei-simera-stin-kouva/
  6. http://www.amnesty.org.gr/statistics-violations-of-human-rights
  7. https://ilesxi.wordpress.com/2013/04/23/%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CF%82-%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CF%86%CF%85%CE%BB%CF%8C%CF%86%CE%B9/
  8. http://www.worldpublicopinion.org/pipa/articles/brlatinamericara/300.php?lb=brla

Tagged under:

Σπουδάζει Πολιτική επιστήμη και Δημόσια Διοίκηση στο ΕΚΠΑ με κατεύθυνση Διεθνών και Ευρωπαϊκών σπουδών. Βρίσκει ενδιαφέροντα τα muns και άλλες παρόμοιες δραστηριότητες που βασίζονται στην ανταλλαγή απόψεων πάνω σε θέματα διεθνής πολιτικής. Ασχολείται με διεθνή οικονομία, διεθνείς σχέσεις και γεωπολιτική.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This