Η Ανάγκη για ΤΟΜΑ στον Ελληνικό Στρατό

Οι ανάγκες του σύγχρονου πεδίου μάχης, σε συνάρτηση με τις ειδικές τεχνολογικές, γεωγραφικές και τακτικές συνθήκες που υπάρχουν σε αυτό, έχουν αναγάγει το ρόλο των Τεθωρακισμένων Οχημάτων Μάχης (ΤΟΜΑ) και των Τεθωρακισμένων Οχημάτων Μεταφοράς Προσωπικού (ΤΟΜΠ) σε ρυθμιστή της σύγκρουσης, και εγγυητή της εξασφάλισης της υπεροχής. Αποτελώντας το συνδετικό κρίκο μεταξύ της κύριας δύναμης κρούσης (των αρμάτων) και της δύναμης υποστήριξης αυτών (των πεζοπόρων δυνάμεων), τα ΤΟΜΑ και ΤΟΜΠ αναλαμβάνουν τη διεξαγωγή πολλαπλών – κομβικής σημασίας – επιχειρήσεων, από την επιτυχία των οποίων κρίνεται τόσο η επιβίωση των εμπλεκόμενων δυνάμεων όσο και η έκβαση της μάχης.

 

Η αποστολή του ΤΟΜΠ είναι η ασφαλής μεταφορά ομάδων πεζικού στο πεδίο της μάχης, και η υποστήριξή τους κατά την είσοδο σε αυτό. Τα ΤΟΜΑ σχεδιάστηκαν για να εκτελούν την ίδια αποστολή, με τη διαφορά πως έχουν και τη δυνατότητα εκτέλεσης πυρών υποστήριξης τόσο εναντίων των εχθρικών αρμάτων (συνήθως με εκτοξευτές βλημάτων τύπου TOW) όσο και εναντίων εχθρικών οχυρωμένων θέσεων, αλλά και εναντίων εχθρικών ΤΟΜΑ και ΤΟΜΠ. Σε καμία περίπτωση ωστόσο τα ΤΟΜΑ δεν πρέπει να θεωρούνται άρματα μάχης, ή υποκατάστατα αυτών, καθώς δεν διαθέτουν ούτε την ισχύ πυρός, ούτε τη θωράκιση για να φέρουν εις πέρας τέτοιες αποστολές. Η συνήθης δομή περιλαμβάνει την προέλαση των αρμάτων και τη συνοδεία αυτών από τα ΤΟΜΑ, με τα ΤΟΜΠ να ακολουθούν. Κάθε τεθωρακισμένο όχημα εκτελεί διαφορετική αποστολή, διαθέτει διαφορετικούς στόχους και αντικειμενικούς σκοπούς, και έχει τη δυνατότητα να επιτύχει μόνο τους δικούς του προκαθορισμένους σκοπούς.

 

Τα ΤΟΜΑ μεταφέρουν 6 έως 11 άντρες, και φέρουν περιστρεφόμενο πύργο με πυροβόλο 20-70 χιλιοστών (σε συγκεκριμένες περιπτώσεις φτάνει τα 105). Η θωράκισή τους είναι ανώτερη από αυτή των ΤΟΜΠ και, θεωρητικά, είναι απρόσβλητη από τα βλήματα του πολυβόλου 0,50 χιλιοστών, αλλά και από τα πυροβόλα των ΤΟΜΑ παλαιότερης τεχνολογίας. Κομβικής σημασίας για την επιχειρησιακή δράση τους είναι οι αντιαρματικοί πύραυλοι που φέρουν (συνηθέστερα είναι τα συστήματα TOW και SPIGOT), οι οποίοι χρησιμεύουν τόσο για ίδια προστασία, αλλά κυρίως για παροχή υποστηρικτικών πυρών στα προπορευόμενα άρματα. Από την άλλη πλευρά, τα ΤΟΜΠ δεν διαθέτουν πύργο και πυροβόλο, και στηρίζουν τη δύναμη πυρός τους στο πολυβόλο των 0,50 χιλιοστών. Έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν τον ίδιο αριθμό ατόμων, διαθέτοντας ωστόσο ελαφρύτερη θωράκιση. Μερικά από αυτά είναι εξοπλισμένα με αντιαρματικούς εκτοξευτές, και μπορούν να εκτελέσουν αποστολές υποστήριξης παρόμοιες με αυτές των ΤΟΜΑ.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τη μοντέρνα μάχη, το ΤΟΜΑ φαίνεται να έχει ανέλθει στο ρόλο του καταλύτη. Όσο ισχυρό και αν είναι το άρμα μάχης, και όση ανθεκτικότητα, αυτοδυναμία και δύναμης πυρός και αν το διακρίνει, η επιθετική του ικανότητα είναι καταδικασμένη να φτάσει σε μοιραίο τέλμα χωρίς την υποστήριξη πεζοπόρων τμημάτων – μια πραγματικότητα που μένει ίδια από την εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, και που δεν φαίνεται δυνατό να αλλάξει σύντομα. Η δύναμη πυρός και η θωράκιση έχουν αποτελεσματικότητα όσο το άρμα διατηρεί απόσταση ασφαλείας, και υποστηρίζεται από χερσαία ή εναέρια μέσα. Σε περίπτωση που αποκοπεί, και ο εχθρός το πλησιάσει σε απόσταση μέτρων, το τεθωρακισμένο δεν μπορεί να αμυνθεί καθώς τα όπλα του αδυνατούν να βάλλουν. Τέλος, ούτε τα πλέον σύγχρονα άρματα δεν έχουν ξεπεράσει τον εφιάλτη της φωτιάς, ζημιά που μπορεί να τους προκληθεί από έναν και μόνο άνδρα, εαν βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση.

 

Τα παραπάνω στοιχεία υπογραμμίζουν την ανάγκη ύπαρξης αξιόπιστων ΤΟΜΑ στο πεδίο της μάχης. Τα ΤΟΜΑ έχουν τη δυνατότητα να ακολουθούν τα άρματα μάχης στη γρήγορη προέλασή τους, να τα προστατεύουν από τα εχθρικά πυρά (προερχόμενα από εχθρικά άρματα, ΤΟΜΑ ή από αντιαρματικά τμήματα του Πεζικού) και να διασφαλίζουν πως δεν θα αποκοπούν από το υπόλοιπο σώμα στρατού. Παράλληλα, μεταφέρουν τις πεζοπόρες δυνάμεις, και καλύπτουν την επίθεση αυτών, όταν χρειαστεί να ξεδιπλωθούν για την οικονομία της σύγκρουσης. Την αλυσίδα ολοκληρώνουν τα ΤΟΜΠ, που έπονται και μεταφέρουν τις υπόλοιπες ομάδες πεζικού.

 

Σε τακτικό επίπεδο, τα ΤΟΜΑ εκτελούν παρόμοιες κινήσεις σε πλεονάζοντα γι’ αυτά – ή όχι – συγκροτήματα. Τα άρματα προπορεύονται, και τα ΤΟΜΑ ακολουθούν σε απόσταση 200-300 μέτρων. Όταν το συγκρότημα βρεθεί σε απόσταση 3,500 μέτρων, τα ΤΟΜΑ παράγουν αντιαρματικά πυρά διαμέσω των εκτοξευτών TOW, δημιουργώντας έτσι μια ομπρέλα προστασίας στα άρματα, τα οποία συνεχίζουν την ταχεία προέλασή τους ως το σημείο των 2,500 μέτρων, όπου τα πυροβόλα τους εισέρχονται στο δραστικό βεληνεκές τους. Τα ΤΟΜΑ συνεχίζουν την πορεία τους και τα πυρά TOW μέχρις ότου βρεθούν στο σημείο των 1000-1500 μέτρων, όπου και ξεκινούν τα πυρά από το πυροβόλο. Το επόμενο στάδιο βρίσκεται στα 400 μέτρα, όπου συναντάται το δραστικό βεληνεκές των ατομικών τυφεκίων των οπλιτών (σε περίπτωση που το ερπυστριοφόρο προσφέρει στους οπλίτες τη δυνατότητα να βάλλουν από το εσωτερικό του) έως ότου βρεθούν στα 200 μέτρα από τον εχθρό, και οι ομάδες πραγματοποιήσουν αποβίβαση, με στόχο την εξόντωση των εναπομεινασών εχθρικών δυνάμεων. Τονίζεται πως τα άρματα έχουν ως στόχο τις κύριες ίδιες απειλές (που είναι συνήθως τα εχθρικά άρματα) ενώ τα ΤΟΜΑ, από την απόσταση των 1500 μέτρων, βάλλουν εναντίον των αντίπαλων ΤΟΜΑ, αλλά και εναντίον των αντιαρματικών εστιών. Είναι δηλαδή σαφές πως κάθε ερπυστριοφόρο έχει το στόχο και την αποστολή του αλλά, εν κατακλείδι, τα ΤΟΜΑ προσπαθούν να εξασφαλίσουν την επιβίωση των αρμάτων που παράγουν το ισχυρότερο πυρ. Σε περίπτωση άμυνας, ένα σενάριο πιθανότερο για την Ελλάδα, τα ΤΟΜΑ εξακολουθούν να αποτελούν την ραχοκοκαλιά του αγώνα. Η ευκινησία και τα όπλα μέσης και μεγάλης εμβέλειας παρέχουν στις αμυνόμενες δυνάμεις την απαραίτητη προστασία, ενώ διευκολύνουν και τις μεταφορές. Τα άρματα χρησιμοποιούνται στις αδύναμες πλευρές, όπου τα ΤΟΜΑ δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, και εξασφαλίζουν την επιχείρηση με την ισχυρή παραγωγή πυρός και τη θωράκισή τους. Σε μάχη πόλης τα ΤΟΜΑ υπερτερούν των αρμάτων λόγω μεγέθους, και είναι αυτά που αναλαμβάνουν την εκκαθάριση – τόσο λόγω των μικρότερων, αλλά αρκετών για την αποστολή, όπλων τους, όσο και λόγω της ευκινησίας τους.
Στον ελληνικό στρατό η παρουσία των ΤΟΜΑ είναι αμυδρή, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται από τις αρχές της δεκαετίας του 70 για απόκτηση και αφομοίωσή τους. Σήμερα, εν υπηρεσία βρίσκονται τα εξής ερπυστριοφόρα:

 

BMP-1 (381)

BMP_1_2

Βρίσκονται σε διαδικασία απόσυρσης και μεταπώλησης στο Ιράκ. Τα σοβιετικά άρματα δεν κατάφεραν ποτέ να προσδώσουν στο πεζικό τα πλεονεκτήματα των ΤΟΜΑ, και δεν ταίριαξαν επιχειρησιακά με τα άρματα μάχης των Τεθωρακισμένων Δυνάμεων. Η συντήρηση και τα συνεχιζόμενα προβλήματα απέκλυσαν το ενδεχόμενο αναβάθμισής τους, και οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν σταματήσει να στηρίζονται σε αυτά. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί πως το BMP-1 είναι το μόνο καθαρό ΤΟΜΑ που βρίσκεται σήμερα στις τάξεις του ελληνικού στρατού.

 

M901 A1/IT (212)

m901

Σχεδιασμένα στο σασί των M-113, τα Μ-901 αποτελούν το αντίμετρο για την έλλειψη αξιόπιστων ΤΟΜΑ. Εξοπλισμένα με σύστημα TOW, τα άρματα έχουν την δυνατότητα εκτέλεσης πυρών υποστήριξης αλλά δεν μπορούν να αναλάβουν ρόλους ΤΟΜΑ λόγω της θωράκισης και της έλλειψης πυροβόλου (διαθέτουν το 0,50mm πολυβόλο που φέρουν τα ΤΟΜΠ). Ο αμερικανικός στρατός έχει σταματήσει να χρησιμοποιεί τα συγκεκριμένα άρματα στις επιχειρήσεις του.

 

Μ-106/125(390)

7

Επίσης σχεδιασμένα στο πρότυπο του M-113, τα συγκεκριμένα άρματα μεταφέρουν όλμους 107 και 81 χιλιοστών.

 

M-113 A1/A2 (1600/ περίπου 540)

arma_maxhs5-6-2013

Το αειθαλές αμερικανικό ΤΟΜΠ εξακολουθεί να αποτελεί τον κορμό των ελληνικών μηχανοκίνητων δυνάμεων. Με δυνατότητα μεταφοράς 2+10 ανδρών, και με οπλισμό το πυροβόλο των 0,50mm, το άρμα εξακολουθεί να υπηρετεί τις ελληνικές Ένοπλές Δυνάμεις παρά τα συχνά ερωτήματα για τις σύγχρονες επιχειρησιακές του ικανότητες και την δυνατότητά του να επιβιώσει σε ένα πεδίο μάχης εναντίων ισχυρών τεθωρακισμένων οχημάτων.

Το Μ-113, διαθέτει αμφίβια δυνατότητα.

αρχείο λήψης

 

G-127 ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΙΙ (393 (99 ΕΛΛΔΥΚ) / 98 ΛΕΩΝΙΔΑΣ Ι )

leonidas-image01

Τα ΛΕΩΝΙΔΑΣ αποτελούν άρματα γερμανικής προέλευσης και ελληνικής κατασκευής. Μικρότερα σε μέγεθος, χωρίς αμφίβια δυνατότητα, τα συγκεκριμένα ΤΟΜΠ εκτελούν τις ίδιες αποστολές με το Μ-113 και υπόκεινται στην ίδια κριτική.

 

Η έλλειψη αξιόπιστου ΤΟΜΑ δυσχεραίνει τις αποτελεσματικές επιχειρησιακές κινήσεις των μηχανοκίνητων δυνάμεων πεζικού, και δημιουργεί κενά στην άμυνα τόσο της περιοχής του Έβρου όσο και των νήσων.
Η απόκτηση των Leopard 2HEL ανέδειξε την ανάγκη απόκτησης ενός σύγχρονου ΤΟΜΑ που θα μπορεί να πραγματοποιήσει αποστολές υποστήριξης. Σε αυτό το μήκος κύματος, η ελληνική πλευρά αποφάσισε να αποκτήσει 415 BMP-3 με ορίζοντα δεκαπενταετίας, προσφορά που απέσυρε το 2011 ένεκα των περικοπών στις αμυντικές δαπάνες. Αδιαμφισβήτητα, η προσθήκη ενός αξιόπιστου άρματος ΤΟΜΑ θα ολοκληρώσει τις ελληνικές μηχανοκίνητες μονάδες, και θα προσδώσει όλα τα απαραίτητα στοιχεία που τις χαρακτηρίζουν. Η δύναμη πυρός που θα προστεθεί θα ενισχύσει κατά πολύ την άμυνα, καθώς οι υπάρχουσα ισχύς των μηχανοκίνητων λόχων στηρίζεται στα αντιαρματικά τύπου TOW που φέρονται από τα M-901, τα MILAN και KORNET των οχημάτων VBL και ¾, αλλά και από το ακούραστο πολυβόλο των 0,50 χιλιοστών. Η ισχύς του παραπάνω Λόχου είναι πολύ μικρότερη από έναν που αποτελείται από ΤΟΜΑ, έστω και σε συγκροτήματα ελάσσονος δομής.

 

Παρά την οικονομική κρίση και τα πενιχρά κονδύλια, οι Ένοπλες Δυνάμεις οφείλουν να επενδύσουν σε ΤΟΜΑ ώστε να βελτιώσουν τις αμυντικές και επιθετικές τους ικανότητες, και να εξελίξουν τα δόγματα άμυνας τόσο στις περιοχές της βόρειας Ελλάδας όσο και στις νήσους – περιοχές που ασθμαίνουν από τα κενά αλληλουχίας ποιότητας στις μηχανοκίνητες μονάδες πεζικού.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest