Η Απόσυρση των RF-4E και η Επόμενη Μέρα για την Πολεμική Αεροπορία

Έπειτα από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες υπηρεσίας στην ΠΑ, σήμερα, 5/5/17, αποσύρονται και τα τελευταία αεροσκάφη αναγνώρισης RF-4E PHANTOM που εδρεύουν στην 348 Μοίρα Τακτικής Αναγνώρισης (ΜΤΑ) «Μάτια», υπαγόμενη στην 110 Πτέρυγα Μάχης στην Αεροπορική Βάση της Λάρισας.

Ιστορία του F-4

Το F-4 αποτέλεσε ένα από τα πλέον αξιόπιστα αεροσκάφη τόσο στην Ιστορία της ΠΑ, όσο και της USAF. Με χρονολογία πρώτης πτήσης το 1958, το PHANTOM υπηρέτησε για 38 χρόνια (1996) (Boeing.com, n.d.) όλα τα Σώματα των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, έως ότου τα τελευταία αεροσκάφη (ρόλου Wild Weasel*) αποσύρθηκαν για να παραχωρήσουν τη θέση τους, κυρίως, στα F-15 EAGLE και F-16 FIGHTING FALCON. (Mizokami, 2016) Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του, ανέλαβε όλες τις μορφές επιχειρήσεων και κατείχε πρωταγωνιστικό ρόλο στις συγκρούσεις των ΗΠΑ – με αποκορύφωμα τον πόλεμο του Βιετνάμ, στον οποίο διακρίθηκε τόσο σε επιχειρήσεις εναέριας κυριαρχίας, όσο και σε βομβαρδιστικές, εγγύς αεροπορικής υποστήριξης, SEAD* και Recce. (Wolff and Derden, 2014)

Το F-4 στην ΠΑ

Στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία εντάχθηκε το 1974 (παραγγελία 36 αεροσκαφών το 1972) στα πλαίσια του προγράμματος Peace Icarus I (PI1), ενώ το 1977 λαμβάνει χώρα το Peace Icarus II (PI2), το οποίο προέβλεπε την παραγγελία επιπλέον 18 F-4E και 6 RF-4E. Το 1990 εντάσσονται στην ΠΑ ακόμη 28 F-4E (F-4E SRA) υπό την Southeastern Regional Agreement (SRA), προερχόμενα από την εθνοφρουρά της αμερικανικής Πολιτείας της Ιντιάνα. Το 1992 παραλαμβάνονται από τη Luftwaffe 27 RF-4E. (Combataircraft.net, 2016) Ημερομηνία ορόσημο για τα ελληνικά F-4 αποτέλεσε η 11/8/97, όταν και ελήφθη η απόφαση για αναβάθμιση των αεροσκαφών των προγραμμάτων PI 1&2, υπό το πρόγραμμα Peace Icarus 2000. Εφαρμόστηκαν προγράμματα SLEP και AUP* με σκοπό την παράταση υπηρεσίας και τον εκσυγχρονισμό των μαχητικών. Έπειτα από την ολοκλήρωση των προγραμμάτων, τα αεροσκάφη μετονομάστηκαν σε F-4E PI2000. Τελευταίος σημαντικός σταθμός στην ιστορία των F-4 αποτελεί ο παροπλισμός των SRA το 2005, και η αντικατάστασή τους με τα πρώτα ελληνικά F-16. (Πολεμική Αεροπορία, n.d.)

Το RF-4

Το RF-4 είναι αεροσκάφος αναγνώρισης/αεροφωτογράφισης, και αποτελεί διαφορετική έκδοση του τύπου F-4. Οι διαφορές των εκδόσεων είναι εμφανείς, καθώς το RF-4 διαθέτει συστήματα φωτογράφησης στο ρύγχος και κατά μήκος της ατράκτου του, ενώ υστερεί στον οπλισμό σε σχέση με το βασικό μοντέλο του τύπου.

Το RF-4 αποτέλεσε επί σειρά ετών το κύριο αεροσκάφος της USAF για αποστολές αναγνώρισης, συμμετέχοντας σε μια σειρά επιχειρήσεων ανά τους πολέμους που συμμετείχε η χώρα μετά το 1958. Η κύρια αποστολή του αφορούσε την αναγνώριση στόχων και την εκτίμηση της ζημιάς που προκλήθηκε έπειτα από την προσβολή τους. Παράλληλα, στην επιχείρηση Desert Storm, χρησιμοποιήθηκε για την αναγνώριση του εκτεταμένου δικτύου Α/Α προστασίας του Ιράκ – την εξουδετέρωση του οποίου ανέλαβε, κυρίως, ακόμη μια έκδοση του F-4, η F-4G Wild Weasel. (Dorr, 2011)

Τα ελληνικά RF-4

Τα ελληνικά αεροσκάφη αναγνώρισης φέρουν το σύστημα KS-127A LOROP (Long Range Oblique Photography). (Ruck and Smith, 1980) Το συγκεκριμένο σύστημα περιλαμβάνει μια κάμερα 66 ιντσών με την ικανότητα καταγραφής τριών καρέ ανά λήψη. Το σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από απόσταση 70 χιλιομέτρων και ύψος 35.000 ποδών, γεγονός που το αναγάγει σε ένα από τα πλέον αποτελεσματικά συστήματα αεροφωτογράφισης επανδρωμένων αεροσκαφών.11  Από το 2003 τα RF-4 έχουν τη δυνατότητα να φέρουν το ατρακτίδιο συλλογής και καταγραφής ηλεκτρονικών εκπομπών του συστήματος ASTAC Electronic Intelligence (ELINT) της γαλλικής Thales. Με το ASTAC προσφέρεται η δυνατότητα καταγραφής, υποκλοπής και ανάλυσης δεδομένων που πηγάζουν από επίγειους στόχους, όπως ραντάρ, αντιαεροπορικές συστοιχίες και οπλικά συστήματα. Το ατρακτίδιο τοποθετείται στο κάτω μέρος του αεροσκάφους και, σύμφωνα με την εταιρία, δεν παρεμποδίζει την μαχητική του ικανότητα. Αξίζει να σημειωθεί πως το σύστημα έχει τοποθετηθεί και σε αεροσκάφη MIRAGE 2000-5. (thalesgroup.com, 2013)

Η επόμενη μέρα

Παρά το γεγονός ότι τα RF-4 αποτελούν τα μόνα αναγνωριστικά αεροσκάφη του ελληνικού εναέριου στόλου, λήφθηκε η απόφαση για την απόσυρσή τους. Την κατάσταση δυσχεραίνουν οι περιορισμένες επιλογές που διαθέτει η ελληνική πλευρά προς αντικατάστασή τους, ενώ εξίσου επικίνδυνη είναι και η πιθανή επακόλουθη απώλεια νέων μέσων. Παρά τις δύσκολες συγκυρίες, ωστόσο, η απόφαση για την απόσυρση αποτελεί μονόδρομο, και θέτει τις βάσεις για την έναρξη του εκσυγχρονισμού των ελληνικών μέσων και συστημάτων.

Στο ελληνικό οπλοστάσιο έχει ενταχθεί ήδη το DB-110 της UTC Aerospace Systems. Πρόκειται για ατρακτίδιο που τοποθετείται επίσης στο κάτω μέρος του αεροσκάφους και προσφέρει δυνατότητες LOROP, ενώ υπερτερεί ποιοτικά του KS-127A  λόγω της δυνατότητας ζωντανής σύνδεσης και μεταφοράς των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο (στο σύστημα των RF-4 η συλλογή των δεδομένων γινόταν έπειτα από τη προσγείωση του σκάφους). Το DB-110 μπορεί να τοποθετηθεί τόσο σε αεροσκάφη (στην ΠΑ το φέρουν τα F-16 Block 52+ ADV), όσο και σε μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV). (UTC Aerospace Systems, n.d.)

Στο πεδίο των UAV, το πρόγραμμα ΠΗΓΑΣΟΣ ΙΙ17 δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί αντικαταστάτης του τακτικού ρόλου των RF-4. Το ελληνικό πρόγραμμα, πάντως, έχει θέσει τις βάσεις για την επέκταση της ΠΑ στον τομέα και την μελλοντική ανάληψη των αποστολών αναγνώρισης αποκλειστικά από μη επανδρωμένα μέσα.

Η απόσυρση των RF-4E PHANTOM φέρνει στην ΠΑ περισσότερες ευκαιρίες παρά προβλήματα, και κρίνεται ως η σωστή επιλογή. Πέραν της κοντόφθαλμης εξήγησης περί περικοπής των δαπανών τους (θέση που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αλλά είναι ανούσιο να αποτελέσει το βασικό έρεισμα) η ΠΑ πλέον (έπειτα και από την απόσυρση των A-7 CORSAIR) διαθέτει έναν πιο ομοιογενή στόλο, με ξεκάθαρα πλεονεκτήματα σε τομείς συνοχής, εκπαίδευσης και επιχειρήσεων. Δεδομένης της απίθανης περίπτωσης για την εκκίνηση διαδικασίας παραγγελίας νέου αεροσκάφους, η ΠΑ οφείλει να στραφεί στον παροπλισμό των παλαιότερων (και πιθανών επιζήμιων) μέσων, και να στραφεί στην ποιοτική υπερκέραση διαμέσω των σύγχρονων μέσων που διαθέτει. Παρά την οικονομική ασφυξία και τον κατακερματισμό των αμυντικών δαπανών, η ΠΑ βρίσκεται σε εξαιρετικό επίπεδο, διαθέτοντας μερικά από τα καλύτερα και πιο αξιόπιστα αεροσκάφη της Συμμαχίας (με αιχμή του δόρατος το F-16 Block 52+ ADV).

Ολοκληρώνοντας, ένα σημείο που δεν αφορά ξεκάθαρα την απόσυρση των RF-4 αποτελεί η ικανότητα των Ελλήνων πιλότων και των Δομών της ΠΑ, που καθιστούν επιπλέον στενάχωρο το γεγονός του παροπλισμού. Σε κάθε άσκηση, η Μοίρα απέδειξε πως μπορεί να πετύχει εξαιρετικά αποτελέσματα -αν αυτό χρειαστεί-, και πως βρίσκεται σε θέση, με το δεδομένο εξοπλισμό της, να φέρει εις πέρας οποιαδήποτε αποστολή. Σε ευρύτερο επίπεδο, με το πρόγραμμα Peace Icarus 2000 επιβεβαιώθηκαν και οι δυνατότητες της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας, καθώς η αναβάθμιση θεωρείται μια από τις καλύτερες παγκοσμίως. Τα στοιχεία αυτά πιστοποιούν τις ελληνικές προοπτικές τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε υλικοτεχνικό δυναμικό, και αποτελούν καίριες μεταβλητές ενόψει των τουρκικών κινήσεων, ειδικά με την επικείμενη παραλαβή των πρώτων F-35 από την ΤΗΚ.

Παράρτημα*

  • SEAD: Suppression of Enemy Air Defences
  • Wild Weasel: Ο ειδικά διαμορφωμένος τύπος αεροσκάφους (ανεξαρτήτου μοντέλου) που χρησιμοποιείται για ρόλους SEAD (για περισσότερα για SEAD και Wild Weasel βλέπε http://www.au.af.mil/au/aupress/digital/pdf/paper/t_hewitt_planting_seeds.pdf)
  • Recce: Reconnaissance
  • SLEP: Structure Life Extension Program
  • AUP: Avionics Upgrade Program

 

Πηγές:

  1. Boeing.com. (n.d.). Boeing: Historical Snapshot: F-4 Phantom II Fighter. [online] Available at: http://www.boeing.com/history/products/f-4-phantom-ii.page [Accessed 5 May 2017].
  2. Mizokami, K. (2016). The F-4 Phantom Is About to Make Its Last Flight. [online] Popular Mechanics. Available at: http://www.popularmechanics.com/military/aviation/a24434/f-4-phantom-retiring/ [Accessed 5 May 2017].
  3. Wolff, S. and Derden, J. (2014). A History of the Wild Weasel (Part 1) | Fighter Sweep. [online] Fighter Sweep. Available at: https://fightersweep.com/92/history-of-the-wild-weasel-part-1/ [Accessed 5 May 2017].
  4. Πολεμική Αεροπορία. (n.d.). F-4E Phantom II. [online] Available at: https://www.haf.gr/arsenal/f-4e-phantom-ii/ [Accessed 5 May 2017].
  5. Combataircraft.net. (2016). Hellenic Phantoms – THE LEGEND CONTINUES. [online] Available at: http://www.combataircraft.net/2016/02/05/hellenic-phantoms-the-legend-continues/ [Accessed 5 May 2017].
  6. Dorr, R. (2011). Gulf War 20th: RF-4C Phantom II in Desert Storm. [online] Defense Media Network. Available at: http://www.defensemedianetwork.com/stories/gulf-war-20th-rf-4c-phantom-ii-in-desert-storm/ [Accessed 5 May 2017].
  7. Ruck, R. and Smith, O. (1980). KS-127A long range oblique reconnaissance camera for RF-4 aircraft. 1st ed. Available at: http://adsabs.harvard.edu/abs/1980SPIE..242…22R [Accessed 5 May 2017].
  8. thalesgroup.com. (2013). Airborne Electronic Reconnaissance System. [online] Available at: https://www.thalesgroup.com/sites/default/files/asset/document/astac_5_juin_2013_v2_val_def_bat_ok_0.pdf [Accessed 5 May 2017].
  9. UTC Aerospace Systems. (n.d.). DB-110 Reconnaissance System. [online] Available at: http://utcaerospacesystems.com/cap/documents/isr-db-110-reconnaissance-system.pdf [Accessed 5 May 2017].
  10. Λήψεις από DB-110: https://defence.pk/

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest