Η ενεργειακή πολιτική της Δανίας

Η Δανία αποτελεί τον κύριο τροφοδότη ενέργειας στα πλαίσια της Ευρωπαικής Ένωσης, αλλά και έναν από τους σημαντικότερους και πιο «πράσινους» παίκτες σε διεθνή κλίμακα. Μάλιστα, χάρη στη γεωγραφική της θέση, το 2015 βοηθήθηκε να παράξει το 43% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που είχε καταναλωθεί μέσω ανεμογεννητριών, πετυχαίνοντας το μεγαλύτερο ποσοστό παγκοσμίως. Πέραν από την πρωτοπορία της στην αιολική ενέργεια, η Δανία έχει επεκταθεί και στην επεξεργασία νερού με ενέργεια από λύματα. Επιπροσθέτως, θεωρείται μία από τις πιο πλούσιες χώρες σε φυσικό αέριο, και συνιστά την 32η χώρα εξωγωγής αργού πετρελαίου στον κόσμο.

Στις αρχές του 2011, η Δανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την «Ενεργειακή Στρατηγική 2050» (Energy Strategy 2050) με στόχο την πλήρη ανεξαρτητοποιήση της χώρας από ορυκτά καύσιμα έως το 2050. Ακόμα, στα πλαίσια της ενεργειακής πολιτικής των κρατών μελών της ΕΕ, η Δανία θα ακολουθήσει την υποχρεωτική οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με στόχο το 20% της ενέργειας να αποτελείται από ανανεώσιμες πηγές έως το 2020. Στόχοι έχουν τεθεί, επίσης, για την ηλεκτρική παραγόμενη ενέργεια από αέρα να φτάσει στο 50% μέχρι το 2020, και στο 84% μέχρι το 2035. Τέλος, η Δανία αποτελεί μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, τη στιγμή που οι περισσότερες ευρωπαικές χώρες είναι κρίσιμα εξαρτώμενες από ενεργειακές εισαγωγές.

Ενεργειακές πηγές

Άνθρακας

Mέσω της ενέργειας από άνθρακα παρήχθη 22.0% της ηλεκτρικής ενέργειας στην τηλεθέρμανση το 2008, και συνολικά το 21.6% της ενεργειακής κατανάλωσης, παρότι ο άνθρακας αποτελεί κυρίως εισαγόμενο αγαθό, γι’ αυτό και έχει τεθεί ως στόχος η αντικατάστασή του από βιοκαύσιμα έως το 2025.

Ένα πουλί πετά κοντά σε καμινάδες που εκλύουν καπνό στην περιοχή του λιμανιού της Κοπεγχάγης. 26 Ιανουαρίου 2011. Πηγή: REUTERS / Yves Herman

Συγκεκριμένα, η δανική εταιρία DONG Energy, που αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εταιρίες αιολικής ενέργειας, ανακοίνωσε πως θα σταματήσει πλήρως τη χρήση άνθρακα, και θα την αντικαταστήσει με βιώσιμη βιομάζα. Μάλιστα, σύμφωνα με δηλώσεις του Henrik Poulsen, υψηλού στελέχους της DONG Energy: «Όταν βλέπεις την κλιματική αλλαγή και τη μόλυνση του αέρα από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων, δεν είναι πια μια αόριστη συζήτηση για μια μελλοντική απειλή για τον πλανήτη, αλλά πραγματικότητα. Αυτό είναι κάτι που ήδη αλλάζει τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο σήμερα.»

Πετρέλαιο και Φυσικό Αέριο

Και τα δύο αυτά ενεργειακά αγαθά είναι πολύ σημαντικά για την οικονομία της Δανίας, καθώς παίζουν σημαντικό ρόλο στις θέσεις εργασίας αλλά και στη φορολογία, αφού τα έσοδα από εκεί συμβάλλουν στο ευ ζην της Δανίας. Τα τελευταία 50 χρόνια οι εταιρίες πετρελαίου έχουν επενδύσει υπέρογκα ποσά στη διύληση, την ανάπτυξη και τη λειτουργία των περιοχών πλούσιων σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Όπως προαναφέρθηκε, η Δανία, λόγω των πολλών κοιτασμάτων της, εξάγει μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου, κυρίως προς τα ευρωπαικά εδάφη, συμβάλλοντας στην ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ.

Bιομάζα

Όπως αναγράφεται παραπάνω, η Δανία έχει επιλέξει να αντικαταστήσει τον άνθρακα με ανανεώσιμες πηγές που δεν μολύνουν τόσο το περιβάλλον, αλλά -κυρίως- την ατμόσφαιρα. Έτσι, χρησιμοποιεί συσσωματώματα ξύλου, τα οποία αναμένονται να αυξηθούν κατά 1.2 χιλιάδες τόνους, ώστε να μην χρησιμοποιέιται καθόλου άνθρακας. Τα αγαθά αυτά εισάγονται κυρίως από τις Βαλτικές χώρες και τη Ρωσία. Επιπλέον, για τη θέρμανση, η Δανία προβαίνει σε καύση ξύλου και σταχιού.

Πυρηνική ενέργεια

Η Δανία είχε σημειώσει μεγάλη πρόοδο στην έρευνα σχετικά με την πυρηνική ενέργεια. Παρ’όλα αυτά, η κυβέρνηση απαγόρευσε τη δημιουργία πυρηνικών σταθμών στη χώρα, και έκτοτε αυτό δεν έχει αλλάξει. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, το 2014 και το 2015 η εισαγόμενη πυρηνική ενέργεια αποτελούσε το 3-4% της ηλεκτρικής κατανάλωσης ενώ, κατά μέσο όρο, το 10% της οικιακής ενεργειακής κατανάλωσης προέρχεται από τις γείτονες χώρες, τη Σουηδία και τη Γερμανία, που αμφότερες παράγουν πυρηνική ενέργεια.

Αιολική ενέργεια

H Δανία έθεσε νέο ρεκόρ για την παραγωγή ηλεκτρισμού μέσω αιολικής ενέργειας. Φωτογραφία: Rex Shutterstock Πηγή: theguardian.com

Η Δανία στηρίζεται ενεργειακά, σε μεγάλο βαθμό, από τα αιολικά της πάρκα, τα οποία συνέβαλλαν ώστε το μεγαλύτερο ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας (41.8%) να προέρχεται από την αιολική, στο συνολικό ποσοστό του 56% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ενέργειας Δανίας.

Έτσι, ανακοίνωσε την επερχόμενη πλήρη απεξαρτητοποιήση της από αργό πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο, ώστε να πετύχει βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς μεγαλό κόστος και υψηλή επιβάρυνση στο περιβάλλον. Ως στόχος έχει τεθεί το 100% ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας ως το 2035, αλλά και η μη χρήση ορυκτών καυσίμων έως το 2050.

Ιδιαίτερα το έτος 2015 υπήρξε σημαντική μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (6.6%), αλλά και της κατανάλωσης άνθρακα, αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου (30.4%). Ταυτόχρονα, αυξήθηκε η κατανάλωση ενέργειας παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές κατά 2.7%. Μάλιστα, τον Ιούλιο του 2015, λόγω αυξημένων ανέμων, κατάφερε να παράξει το 140% των αναγκών ηλεκτρισμού της χώρας. Η παραπάνω ενέργεια διαμοιράστηκε στις χώρες από τις οποίες εισάγει πυρηνική ενέργεια, τη Σουδία και τη Γερμανία (20% και 40% αντίστοιχα), ενώ το υπόλοιπο 40% δόθηκε στη Νορβηγία. Σύμφωνα με τον Oliver Joy, τον εκπρόσωπο της Ευρωπαικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας: «Αυτό δείχνει ότι ένας κόσμος που καλύπτει το 100% των ενεργειακών αναγκών του από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί ρεαλιστικό ενδεχόμενο».

Η Δανία, ήδη από το 1990, έχει υπάρξει ευαισθητοποιημένη σχετικά με το περιβάλλον, αφού από τότε είχε σημειώσει μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στο 35.8%. Το 1991 λειτούργησε το πρώτο υπεράκτιο αιολικό της πάρκο, και ακολούθησαν άλλα 4, τα οποία περιλαμβάνουν 300 χερσαίες ανεμογεννήτριες, οι οποίες παράγουν 5.070 μεγαβάτ ισχύος. Ένας από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς στόχους της χώρας είναι να πετύχει ποσοστό 50% αιολικής ενέργειας και 20% βιομάζας έως το 2020.
Η παραγωγή αιολικής ενέργειας χρηματοδοτείται από τη δανική κυβέρνηση με επιδοτήσεις και με άλλα μέτρα, κατατάσσοντας τη χώρα δεύτερη παγκοσμίως στον συγκεκριμένο τομέα.

Επεξεργασία νερού μέσω λυμάτων

Ένας ακόμη τομέας στον οποίο η Δανία καινοτομεί, είναι η επεξεργασία νερού, η οποία θα διεξάγεται με ενέργεια παρμένη από οικιακά λύματα. Συγκεκριμένα, το Άαρχους της Δανίας θα αποτελέσει την πρώτη πόλη στον κόσμο που θα κάνει χρήση των οικιακών και βιομηχανικών λυμάτων προκειμένου να διεξαχθεί τροφοδότηση ενέργειας στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού. Για παράδειγμα, η Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων στην πόλη Μαρσέλισμπουργκ, η οποία παρέχει καθαρό νερό σε 200.000 κατοίκους, εκτιμάται πως θα παράγει μέσω λυμάτων περισσότερο από 192% της ενέργειας που απαιτείται. Η πλεονάζουσα ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας θα παρέχεται για την τροφοδότηση αντλιών νερού και τη διανομή φρέσκου νερού, και η ενδεχόμενη περισσευόμενη θα στέλνεται πίσω στο δίκτυο.

Όλη η διαδικάσια μετατροπής λυμάτων σε ενέργεια που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, πραγματοποιέιται μέσω του βιοαερίου. Τα απόβλητα και τα λύματα διοχετεύονται για επεξεργασία σε αεροστεγείς δεξαμενές με βακτήρια, τα οποία διασπούν τα οργανικά υλικά.

Με σταθερή θερμοκρασία 38 βαθμών Κελσίου, τα απόβλητα παράγουν βιοαέριο (κυρίως μεθάνιο) που καίγεται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας.
Για πρώτη φορά χρησιμοποιείται η διαδικασία αυτή ως μέσον επαναχρησιμοποίσης ενέργειας καθώς, μέχρι πρότινος, γινόταν χρήση της μεθόδου προκειμένου να εξουδετερωθούν επιβλαβείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε πολλές μονάδες επεξεργασίας λυμάτων.

Το κόστος αναβάθμισης των εγκατάστασεων έφτασε το ποσό των 3 εκατομμυρίων ευρώ, και οι υπεύθυνοι εκτιμούν πως η νέα μέθοδος θα αποσβέσει το κόστος μέσα σε περίοδο 5 ετών -λόγω μείωσης επιβάρυνσης συντήρησης-, και το επιπλέον όφελος μέσω της πώλησης περισσευόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο. Το παράδειγμα αυτό σκοπεύουν να ακολουθήσουν και άλλες δανικές πόλεις ώστε να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.

Οφέλη / Αντίκτυπο στους πολίτες

Σίγουρα, ο δρόμος προς μία τελείως απεξαρτητοποιημένη ενεργειακή πολιτική από πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο -δηλαδή, η επίτευξη του στόχου της Ενεργειακής Στρατηγικής 2050- είναι αρκετά δύσκολος. Παρ’όλα αυτά, μελετητές έχουν εκτιμήσει πως αν οι παραπάνω ενέργειες εφαρμοστούν σε συνεργασία με τις ήδη προυπάρχουσες (όπως είναι η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω αιολικής, ηλιακής ενέργειας αλλά και εκμετάλλευσης λυμάτων), θα μειωθεί εξαιρετικά το κόστος που δαπανούν οι Δανοί για ενέργεια. Σίγουρα, τα ορυκτά καύσιμα είναι πιο φθηνά από την αναενώσιμη ενέργεια. Παρ’όλα αυτά η κυβέρνηση της Δανίας σκοπεύει να δημιουργήσει ένα σύστημα ενεργειακής φορολόγησης, κάνοντας πιο ελκυστική την ανανεώσιμη ενέργεια, καθώς η χρήση της θα συνεπάγεται χαμηλότερη φορολογία.

Όσον αφορά στο κόστος κατασκευής υποδομών, αυτό σίγουρα στην αρχή θα είναι κάπως υψηλό, εν συνεχεία, όμως, ο μέσος Δανός καταναλωτής θα πληρώνει όσα πληρώνει και τώρα, απολαμβάνοντας την απρόσκοπτη τροφοδοσία και επάρκεια ενέργειας. Ήδη, 62% των νοικοκυριών έχουν πρόσβαση σε τηλεσυστήματα θέρμανσης, με τη χρήση ενέργειας βιομάζας. Αυτό προσφέρει εξοικονόμηση χρημάτων, μαζί με επάρκεια και χαμηλά κόστη σε αέρια.

Το βέβαιο, πάντως, είναι πως η Δανία αποτελεί πρότυπο χώρας όσον αφορά την «πράσινη» ευσυνειδησία της, καθιστώντας την πρωτοπόρα χώρα παγκοσμίως σε υποδομές και εκμετάλλευση φυσικών πόρων. Επιπλέον, όντας χώρα της ΕΕ, αυτό συμβάλλει και στην ενεργειακή τροφοδοσία των κ-μ, πράγμα πολύ σημαντικό, αφού ο ευρωπαικός χώρος είναι -ως επί το πλείστον- ενεργειακά εξαρτώμενος. Ευελπιστούμε πως σύντομα και άλλες χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμα της Δανίας, για ενέργεια με χαμηλό κόστος, με ταυτόχρονη προστασία του πλανήτη.

Πηγές:

  1. Naftemporiki (2015) Νέο ρεκόρ αιολικής ενέργειας από τη Δανία. Available at: http://www.naftemporiki.gr/story/977714/neo-rekor-aiolikis-energeias-apo-ti-dania (Accessed: 4 February 2017).
  2. Naftemporiki (2016) Δανία: Πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από ανανεώσιμες πηγές. Available at: http://www.naftemporiki.gr/story/1184331/dania-perissotero-apo-to-50-tis-ilektrikis-energeias-paragetai-apo-ananeosimes-piges (Accessed: 4 February 2017).
  3. The Official Website of Denmark (no date) The impact of the energy strategy 2050 on the Danish consumer. Available at: http://denmark.dk/en/green-living/strategies-and-policies/the-impact-of-the-energy-strategy-2050-on-the-danish-consumer (Accessed: 4 February 2017).
  4. The Official Website of Denmark (no date) Wind energy. Available at: http://denmark.dk/en/green-living/wind-energy/ (Accessed: 4 February 2017).
  5. The Guardian (2012) Denmark aims to get 50% of all electricity from wind power. Available at: https://www.theguardian.com/environment/2012/mar/26/wind-energy-denmark (Accessed: 4 February 2017).
  6. Frangoul, A. (2017) Denmark’s largest energy company to stop using coal by 2023. Available at: http://www.cnbc.com/2017/02/02/denmarks-largest-energy-company-to-stop-using-coal-by-2023.html (Accessed: 4 February 2017).
  7. World Nuclear Association (2016) Nuclear energy in Denmark: Danish nuclear electricity. Available at: http://www.world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-a-f/denmark.aspx (Accessed: 4 February 2017).

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This