Η οικονομική σημασία των βάσεων δεδομένων και η κατάργηση της ιδιωτικότητας

Μια νέα επικερδής και ταχέως αναπτυσσόμενη βιομηχανία έχει θέσει τους κανόνες στον τομέα της πληροφορίας και των τηλεπικοινωνιών, επιβάλλοντας, πλέον, τους όρους και στο διεθνές οικονομικό σύστημα.Τα δεδομένα πια ρέουν στο διαδίκτυο, δημιουργώντας καινούριες συνθήκες, νέες πολιτικές και -το σημαντικότερο- νέα οικονομικά συστήματα. Η ψηφιακή πληροφορία έχει διαφορετική σύσταση, αλλά ακολουθεί την ίδια ροή, αποσπάται, διυλίζεται, αποκτά αξία, αγοράζεται, διατίθεται, αλλά και πωλείται με τους ίδιους τρόπους. Αυτή η αυξανόμενη ψηφιοποίηση αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού, και απαιτεί καινούρια προσέγγιση από ρυθμιστικούς παράγοντες. Μείζον ζήτημα, βέβαια, αποτελεί και το ποιος πρέπει να κατέχει, και να επωφελείται από τις δεξαμενές των δεδομένων.

Οι τεχνολογικοί τιτάνες, όπως είναι η Google, η Amazon, η Apple, το Facebook και η Μicrosoft, κινούν τα νήματα, καθώς διαχειρίζονται την πληροφορία και τα δεδομένα που υπάρχουν σε τεράστιες ποσότητες μέσα στο διαδίκτυο, ενώ συγκαταλέγονται στις 5 πιο κερδοφόρες εταιρίες ανά τον κόσμο, έχοντας συγκεντρώσει επιτυχώς πάνω από 25 δισεκατομμύρια στον τομέα των δικτύων το πρώτο τέταρτο του 2017.

Αποτέλεσμα εικόνας για databaseΧαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Amazon, η οποία διαχειρίζεται τα μισά δολάρια από αυτά που διοχετεύονται ηλεκτρονικά στις ΗΠΑ, μέσω μιας τεράστιας αποθήκης δεδομένων. Πρόκειται για μια ψηφιακή πλατφόρμα ηλεκτρονικών πωλήσεων με σταθερά αυξανόμενο δίκτυο, που χρησιμοποιεί μονάδες με τεράστια δυνατότητα αποθήκευσης προσωπικών δεδομένων. Προκειμένου να γίνει αποτελεσματικότερη η διαδικασία αυτή, οι εταιρίες έχουν αρχίσει να δημιουργούν ένα »αποστακτήριο δεδομένων», ούτως ώστε να εξακριβωθεί ποια πληροφορία είναι χρήσιμη, και ποια όχι.

Το 2016, η Amazon, η Alphabet και η Microsoft ξόδεψαν εν συνόλω 32 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιακές δαπάνες και ενοίκια – 22% πιο ψηλά από το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με την Wall Street Journall. Η Google και το Facebook έχουν συγκεντρώσει πλέον τη μερίδα του λέοντος από τις online διαφημίσεις που προβάλλονται στην Αμερική, βλέποντας το εισόδημα να εκτοξεύεται, ειδικά το τελευταίο έτος. Αυτή η κυριαρχία έχει κινήσει διαδικασίες με σκοπό να διασπαστούν πλήρως αυτοί οι κολοσσοί, λόγω του ότι δημιουργούν συνθήκες άκρατου μονοπωλιακού χαρακτήρα – κάτι που φαντάζει ανέφικτο, καθώς είναι θέμα χρόνου να υπερισχύσει μια εξ αυτών, και να επαναληφθεί η διαδικασία.

H κινητικότητα δεδομένων, όπως και η κοινοποίηση προσωπικών στοιχείων, καταδεικνύει το δεύτερο μείζον ζήτημα: Τη σχέση μεταξύ δεδομένων της αγοράς και ιδιωτικότητας. Εάν προσωπικά δεδομένα ανταλλαχθούν ή μοιραστούν/κοινοποιηθούν, το πιο πιθανό είναι και να διαρρεύσουν. Για μείωση του συγκεκριμένου ρίσκου, είναι σημαντικό να υπάρξει πλήρης κατοχή και συναίσθηση των δεδομένων που μοιράζονται οι χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Παράλληλα, να σημειωθεί κάτι που λίγοι γνωρίζουν: για την ολοκλήρωση των διαδικασιών online αγορών, απαραίτητο είναι να κατατεθούν αρκετά προσωπικά στοιχεία καταναλωτών, τα οποία βρίσκονται εσαεί στις αποθήκες δεδομένων των εταιριών αυτών. Η αιτία της ανησυχίας συμπυκνώνεται, πλέον, στο ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί διαχειρίζονται πολύ τα προσωπικά δεδομένα και στοιχεία, κάτι που αυτόματα τους παρέχει τεράστια εξουσία. Ας αναρωτηθούμε, λοιπόν, σε αυτό το σημείο, αν μπορούμε να «ζήσουμε» χωρίς τη μηχανή αναζήτησης Google, ή την απευθείας παράδοση της Amazon, ή τις κοινοποιήσεις του Facebook…

Αποτέλεσμα εικόνας για database

Τι έχει αλλάξει;

Έχει μεταβληθεί η ποσότητα και η ποιότητα της πληροφορίας. Δεν μιλάμε πια για στεγνές πληροφορίες -όπως η ηλικία, το φύλο και το εισόδημα-, αλλά, στην πραγματικότητα, πρόκειται για αναλύσεις ταχέως τύπου σε μη ταξινομημένα δεδομένα. Βίντεο και φωτογραφίες χρηστών είναι πλέον διαθέσιμα στο ευρύ κοινό, δέσμες πληροφοριών μπορούν και διατίθενται, αποτελώντας χείμαρρο δεδομένων, όλα αποθηκευμένα σε μια μηχανή. Τα smartphones και το internet έχουν κατορθώσει να διαχειρίζονται τα άφθονα και παντού παρόντα δεδομένα. Είτε βρίσκεσαι παγιδευμένος στην κίνηση, είτε παρακολουθείς τηλεόραση, δημιουργείται ψηφιακή δραστηριότητα με συσκευές και μέσα -όπως το ρολόι ή το αυτοκίνητο-, τα οποία μπορούν να συνδεθούν διαδικτυακά. Ο αριθμός των αντικειμένων που δημιουργούν ίχνη αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, ενώ οι αλγόριθμοι έχουν τη δυνατότητα να προβλέψουν πότε ένας καταναλωτής είναι σε θέση να αγοράσει, πότε μια μηχανή χρειάζεται επιδιόρθωση, ή ακόμη και πότε ένας άνθρωπος κινδυνεύει να αρρωστήσει.

H αφθονία, εκτός των άλλων, αλλάζει και τη φύση του ανταγωνισμού. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί επωφελούνται ακόμη και από τις συνέπειες του διαδικτύου: όσο περισσότεροι εγγράφονται και αποκτούν προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τόσο ελκυστικότερο φαίνεται για το υπόλοιπο σύνολο – κάτι που στην ψηφιακή γλώσσα ονομάζεται data-network effect.

Η συλλογή δεδομένων δίνει, επίσης, τη δυνατότητα σε εταιρίες να βελτιστοποιήσουν τα προϊόντα τους, ούτως ώστε να προσεγγίσουν δυνητικά περισσότερους χρήστες-καταναλωτές. Ο Tesla, παραδείγματος χάρη, εξέλιξε τα τηλεκατευθυνόμενα αυτοκίνητα χάρις στις πληροφορίες αυτές, ενώ πούλησε πάνω από 25.000 αυτοκίνητα το πρώτο τέταρτο του 2017.

Το άγρυπνο μάτι του μεγάλου αδελφού

Η παρακολούθηση εταιριών καλύπτει τεράστιο εύρος της οικονομίας. Η Google «βλέπει» τί ψάχνουν γενικότερα στη μηχανή αναζήτησης, το Facebook τί κοινοποιούν οι χρήστες του, και η Amazon τί καταναλώνεται περισσότερο. Στο χώρο των online αγορών, οι ιθύνοντες διαπιστώνουν πότε ένα προϊόν ή υπηρεσία αποκτά έλξη, επιτρέποντας την αντιγραφή του/της, ή ακόμη και την αγορά της νεοσύστατης επιχείρησης, πριν αποκτήσει δύναμη και αποτελέσει δυνητική απειλή για τις βλέψεις τους. Δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι το Facebook αγόρασε έναντι 22 δισεκατομμυρίων το 2014 την WhatsApp (μια εφαρμογή μηνυμάτων με λιγότερους από 60 εργαζόμενους), όχι για διευρύνει το ήδη υπερμέγεθες δίκτυό του, αλλά για να μην έρθει αντιμέτωπος, εν ευθέτω χρόνο, με μια ταχέως αναπτυσσόμενη και πλήρως ανεξάρτητη εταιρία, ελαχιστοποιώντας έτσι το ενδεχόμενο του ανταγωνισμού. Με τους συγκεκριμένους όρους αγοράς θα τίθενται κριτήρια εισόδου και κατευθυντήριων οδηγιών σε νεοσύστατες εταιρίες, ούτως ώστε να μην αποτελέσουν μελλοντικούς κινδύνους σε κολοσσούς.

Ποιος μπορεί να αναστρέψει την ψηφιοποιημένη παρακολούθηση;

Ίσως με προτεινόμενες λύσεις/αντίμετρα να αντιστραφεί η κατάσταση. Αρχικά, οι διωκτικές αρχές οφείλουν να αξιολογούν την κατάσταση, και να παρεμβαίνουν όποτε κρίνεται ότι χρειάζεται, ενώ πρέπει να γίνει σε βάθος ανίχνευση των βάσεων δεδομένων, αξιολογώντας και προβλέποντας τις ενδεχόμενες κινήσεις των εταιριών αυτών. Σε κάθε άλλη περίπτωση, το Facebook δεν θα είχε αγοράσει με αυτούς τους όρους τη Whats App. Σημαντικό κρίνεται να αποκτήσουν πλήρη τεχνολογική επάρκεια σχετικά με τη δυναμική των αγορών -όπως, για παράδειγμα, να χρησιμοποιούν προσομοιωτές για να ανιχνεύσουν αλγόριθμους-, ούτως ώστε να διαπιστωθεί με τί όρους καθορίζεται ο ανταγωνισμός.

Το δεύτερο αντίμετρο έγκειται στο να περιορίσουν την πληθώρα προσωπικών στοιχείων στις ψηφιακές πλατφόρμες, την πρόσβαση και τον έλεγχο που έχει το προσωπικό στα στοιχεία του καθενός. Οι εταιρίες επιβάλλεται να δεσμευθούν νομικά, και να γνωστοποιούν το λόγο για τον οποίο κρατούν αυτήν την υπερπληθώρα πληροφοριών στις βάσεις δεδομένων τους, τί πληροφορίες κρατούν και πόσα έσοδα εκταμιεύουν από αυτήν τη δραστηριότητα, ειδάλλως καταστρατηγούνται δικαιώματα των χρηστών. Με την πάροδο του χρόνου, πιθανολογείται να αρθεί η ανωνυμία ακόμη και των διαχειριστών. Αυτομάτως, δηλαδή, θα καταργηθεί η ανωνυμία και από τις δυο πλευρές. Ο καθηγητής της Οξφόρδης, Victor Mayer-Schonberger, εκτιμά ότι όχι μόνο τα δεδομένα θα προστατεύονται νομικά, αλλά θα επιβάλλονται κυρώσεις σε εταιρίες on-line αγοραπωλησιών, σε περίπτωση κατάχρησης των στοιχείων των χρηστών. Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι είναι σαφώς προτιμότερο να προστατεύουν οι δικλίδες του νόμου, παρά να επαφίενται στο ότι η εταιρία δίνει τη συγκατάθεσή της ότι δεν πρόκειται να διαχειριστεί τα δεδομένα με τρόπο που να προσβάλλει το χρήστη.

Παρά ταύτα, ας θεωρήσουμε -σχεδόν- δεδομένο ότι είναι αδύνατον μια κυβέρνηση να ελέγξει και να χαλιναγωγήσει τέτοιου βεληνεκούς κολοσσούς. Ωστόσο, είναι αναγκαίο κάποια στιγμή να προβούμε σε τέτοιου είδους ρίσκα, εάν θέλουμε να σταματήσουμε να δίνουμε έναυσμα σε τέτοιους τιτάνες να θυσιάζουν την ασφάλεια και τα δικαιώματα των χρηστών στο βωμό του χρήματος.

Πηγές:

  1. Economist.com. (2017). Data is giving rise to a new economy. [online] Available at: http://www.economist.com/news/briefing/21721634-how-it-shaping-up-data-giving-rise-new-economy [Accessed 14 May 2017].
  2. Economist.com. (2017). The world’s most valuable resource is no longer oil, but data. [online] Available at: https://www.economist.com/news/leaders/21721656-data-economy-demands-new-approach-antitrust-rules-worlds-most-valuable-resource [Accessed 14 May 2017].
  3. Liem, C. and Petropoulos, G. (2016). The economic value of personal data for online platforms, firms and consumers. [online] Bruegel.org. Available at: http://bruegel.org/2016/01/the-economic-value-of-personal-data-for-online-platforms-firms-and-consumers/ [Accessed 14 May 2017].
  4. Datafloq.com. (2017). How Amazon Is Leveraging Big Data. [online] Available at: https://datafloq.com/read/amazon-leveraging-big-data/517 [Accessed 14 May 2017].
  5. PYMNTS.com. (2017). The Data Behind Amazon Echo And Google Home. [online] Available at: http://www.pymnts.com/amazon-innovations/2016/amazon-echo-google-home-apple-siri/ [Accessed 14 May 2017].
  6. Barnett, E. (2017). Your data is Facebook’s most valuable asset. [online] Telegraph.co.uk. Available at: http://www.telegraph.co.uk/technology/facebook/8264210/Your-data-is-Facebooks-most-valuable-asset.html [Accessed 14 May 2017].

 

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This