Η πράσινη χρηματοδότηση ως αρωγός της βιώσιμης ανάπτυξης

Η ρύπανση του περιβάλλοντος, καθώς και η καταστροφή του φυσικού πλούτου του πλανήτη μας, είναι ζητήματα πάντα επίκαιρα. Ωστόσο, κατά τα τελευταία χρόνια, αυτά έχουν λάβει ανησυχητικά μεγάλες διαστάσεις – γεγονός που γίνεται εύκολα αντιληπτό και από τα πορίσματα που εκδίδονται κατά καιρούς από μεγάλους διεθνείς περιβαλλοντικούς οργανισμούς. Έτσι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, η χρονιά που πέρασε, αποτέλεσε ίσως τη χειρότερη σε επίπεδο κλιματικών αλλαγών και επιπτώσεών τους στον άνθρωπο, μιας και σημειώθηκαν περίπου 18.000 θάνατοι λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Επιπροσθέτως, 26 εκατομμύρια ανθρώπων σχεδόν κάθε χρόνο «διαβαίνουν το κατώφλι» της φτώχειας εξαιτίας των φυσικών καταστροφών και των μετέπειτα συνεπειών τους. Φυσικά, ένα τέτοιο φαινόμενο δεν μπορεί να αφήσει αδιάφορους τους μεγάλους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, αλλά ούτε και τα κράτη που στηρίζονται στη βιομηχανία ως μέσο βελτίωσης του Α.Ε.Π. και, κατ’ επέκταση, της οικονομίας τους. Γι’ αυτό τον λόγο, το θέμα της πράσινης χρηματοδότησης επανήλθε στο προσκήνιο, υποστηριζόμενο όχι μόνο από τους Υπουργούς Οικονομικών των χωρών-μελών της G20, αλλά και από μια σημαντική περιβαλλοντική έκθεση που δημοσιεύθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη, και αφορά το έτος 2016. Η πρωτοβουλία αυτή -που σκοπό έχει να ευαισθητοποιήσει κάθε οικονομικό φορέα επί του θέματος της κλιματικής αλλαγής- έχει γίνει ευρέως αποδεκτή από τις μεγάλες οικονομίες του κόσμου, με πρωτοπόρο την Κίνα, η οποία έχει ανακοινώσει και εφαρμόζει ήδη ένα σύστημα 35 σημείων που αποσκοπεί στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Πράσινη χρηματοδότηση και έκθεση-σταθμός των Ηνωμένων Εθνών

Αναφορικά με την έννοια της πράσινη χρηματοδότησης, αυτή θα μπορούσε να αποδοθεί ως ένα σύνολο ενεργειών που σκοπό έχουν τη χρηματοδότηση επενδύσεων οι οποίες προσφέρουν περιβαλλοντικά οφέλη. Είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι μιας ευρύτερης οικονομικής στρατηγικής, η οποία στοχεύει στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, και έχει υιοθετηθεί από ένα μεγάλο μέρος του παγκοσμίου χάρτη. Στο πλαίσιο αυτό, η πρωτοβουλία των Ηνωμένων Εθνών για τη διεξαγωγή σχετικής έρευνας ξεκίνησε το 2014, με 90 εκθέσεις. Ωστόσο, χρονιά-σταθμό αποτέλεσε το αμέσως επόμενο έτος. Από την έρευνα αυτή αποκαλύπτεται για πρώτη φορά η «σιωπηλή επανάσταση», όπως χαρακτηρίζεται η προτεινόμενη προσπάθεια χρηματοδότησης, η οποία αφορά κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το δεύτερο μέρος της έκθεσης του Ο.Η.Ε. -που τιτλοφορείται «Το χρηματοοικονομικό σύστημα που χρειαζόμαστε»– εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2016, και περιλαμβάνει ενθαρρυντικά πορίσματα σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι την εν λόγω χρονική στιγμή. Πιο συγκεκριμένα, υπογραμμίζεται πως οι αναπτυσσόμενες οικονομίες έχουν επικεντρωθεί σε «πράσινες ενέργειες» στον τραπεζικό τομέα, σε ποσοστό που αγγίζει το 70%. Παράλληλα, οι ανεπτυγμένες χώρες προβαίνουν σε ενέργειες και μέτρα που υποστηρίζονται από θεσμικούς επενδυτές του συγκεκριμένου τομέα, σε ένα ποσοστό της τάξεως του 92%. Ακόμα, τα αισιόδοξα μηνύματα της παραπάνω έκθεσης πηγάζουν και από τις δημοσιευμένες εκτιμήσεις πως τα μέτρα πολιτικής που έχουν ληφθεί για το πράσινο χρηματοοικονομικό σύστημα, έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, σε πάνω από 60 χώρες.

Φυσικά, κάθε πρωτοβουλία που θα συμβάλλει στην ποσοτικοποίηση της προόδου και στην επιτυχή αντιμετώπιση μιας βίαιης αντίδρασης από την αγορά είναι καλοδεχούμενη, όπως επισημαίνεται και από τα Ηνωμένα Έθνη. Στόχος του Οργανισμού -ο οποίος έχει τεθεί για το εγγύς μέλλον- είναι η χρηματοδότηση της βιώσιμης ανάπτυξης με ένα ποσό που ανέρχεται περίπου σε 5-7 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, με τις προσδοκίες επίτευξης αυτού να είναι αρκετά μεγάλες.

Εργαλεία προώθησης της πράσινης χρηματοδότησης

Γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι ένα φιλόδοξο εγχείρημα, όπως η πράσινη χρηματοδότηση, πρέπει να στηρίζεται σε γερούς πυλώνες, προκειμένου το σχέδιο για βιώσιμη ανάπτυξη να στεφθεί με επιτυχία. Τον ρόλο των πυλώνων αυτών αναλαμβάνουν να επιτελέσουν τα πράσινα ομόλογα και η χρηματοοικονομική τεχνολογία (fintech).

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν χρεόγραφα που χρηματοδοτούν επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον – όπως, για παράδειγμα, η εγκατάσταση ενός πιο εξελιγμένου συστήματος αποβλήτων, ή η βελτίωση της τεχνολογίας που απαιτείται για την καλύτερη λειτουργία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες, κ.α). Η άνθιση της εν λόγω αγοράς έχει συμβάλει στη σταθερή αύξηση του μεριδίου των συγκεκριμένων αξιόγραφων στον τομέα του παγκοσμίου σταθερού εισοδήματος. Είναι χαρακτηριστική, δε, η εκτίμηση του διεθνούς οίκου αξιολόγησης Moody’s πως η έκδοση των πράσινων ομολόγων για φέτος θα φτάσει το ποσό των 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σημειώνοντας αύξηση κατά 120% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Ήδη, χώρες όπως οι Φιλιππίνες, η Νιγηρία και το Μαρόκο έχουν ανακοινώσει την πρόθεσή τους για έκδοση πράσινων ομολόγων μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, ακολουθώντας το παράδειγμα της Πολωνίας και της Γαλλίας. Παράλληλα, αισιόδοξες προβλέψεις της Παγκόσμιας Τράπεζας κάνουν λόγο για πράσινα ομόλογα που θα φτάσουν το ποσό των 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις Η.Π.Α. και των 206 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως, μέχρι το τέλος του 2017.

Από την άλλη πλευρά, η χρηματοοικονομική τεχνολογία (fintech), χρησιμοποιώντας μεθόδους ψηφιοποίησης, καθώς και -σε ορισμένες περιπτώσεις- τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης (Artificial Interlligence, A.I.), υπόσχεται με τη σειρά της να φέρει επανάσταση στον χώρο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, οδηγώντας την πράσινη χρηματοδότηση σε πρωτοφανείς καινοτομίες. Η ένωση των οικονομικών κέντρων με την ψηφιακή τεχνολογία, η παγκόσμια διευκόλυνση των επενδύσεων και η ταχύτητα σε περιπτώσεις δανεισμού και ασφάλισης, μόνο ως τέτοιες καινοτομίες μπορούν να εκληφθούν. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός πως ο τομέας των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον εγκαινίασε νέες διεθνείς συνεργασίες στο πλαίσιο του Ετήσιου Οικονομικού Συνεδρίου στο Davos (World Economic Forum), που διεξήχθη τον περασμένο Ιανουάριο. Στόχο όλων των εμπλεκόμενων φορέων αποτελεί η εκμετάλλευση της ρηξικέλευθης αυτής τεχνολογίας κατά το μέγιστο βαθμό, προκειμένου να αυξηθεί σημαντικά ο θετικός αντίκτυπος των μελλοντικών δραστηριοτήτων των φορέων αυτών στο περιβαλλοντικό πεδίο.

Προβλέψεις και συμπεράσματα

Έχοντας ήδη διανύσει σχεδόν το πρώτο εξάμηνο του 2017, οι προβλέψεις των διεθνών οργανισμών για αύξηση του ρυθμού της έκδοσης πράσινων ομολόγων και για διατήρηση της σταθερότητας του χρηματοοικονομικού τομέα δείχνουν -εν μέρει- να επιβεβαιώνονται. Ωστόσο, άμεσα και ασφαλή συμπεράσματα δεν μπορούν να εξαχθούν ακόμα με βεβαιότητα, καθώς το πλάνο προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης είναι ένα απαιτητικό εγχείρημα, και χαρακτηρίζεται από μεγάλο βαθμό δυσκολίας. Σίγουρα, όμως, το μέλλον της πράσινης χρηματοδότησης διαγράφεται λαμπρό, καθώς κατά τα επόμενα χρόνια αυτή θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια που επιτελείται για την αποφυγή της περιβαλλοντικής καταστροφής.

Πηγές:

  1. Braunstein, J., Ali, A. and Floater, G. (2017). Green finance. [online] World Bank Blogs. Available at: https://blogs.worldbank.org/taxonomy/term/14597 [Accessed 4 Jun. 2017].
  2. Robins, N. (2017). 2017: What Next for Green Finance? [online] HuffPost. Available at: http://www.huffingtonpost.com/nick-robins/2017-what-next-for-green_b_14203706.html [Accessed 4 Jun. 2017].
  3. Unep.org. (2016). Actions to Green the Financial System Have Doubled – But Further Transformation Still Needed. [online] Available at: http://www.unep.org/resourceefficiency/actions-green-financial-system-have-doubled-further-transformation-still-needed [Accessed 4 Jun. 2017].

Tagged under:

Ο Αναστάσιος είναι πτυχιούχος του τμήματος Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του ΠΑ.ΠΕΙ. Η αγάπη του για την αρθρογραφία, καθώς και το ενδιαφέρον του για τον τομέα του περιβάλλοντος και της οικονομίας, τον οδήγησαν στην ομάδα του Power Politics. Στον ελεύθερό του χρόνο ασχολείται με τον αθλητισμό, τα ταξίδια και τον κινηματογράφο. [email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest