Η πρόταση μομφής και η κατάληξη του ‘Μακεδονικού’ στις Πρέσπες

Η εκλογή του Zoran Zaev στην πρωθυπουργική θέση της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) το 2017 αποτέλεσε το έναυσμα των τελικών διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα, αναφορικά με το ονοματολογικό ζήτημα. Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ επί του θέματος, Matthew Nimetz, και οι Υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών ξεκίνησαν επίσημα τις διαδικασίες στις αρχές του χρόνου, με την λύση να αναμένεται ιδανικά εντός του ίδιου. (Λαχουρή Δ., 2018) Οι περισσότεροι μήνες άσκησης της εξωτερικής πολιτικής απ’ τον Νίκο Κοτζιά και τον ομόλογο του Nikola Dimitrov παρέμειναν κεκλεισμένων των θυρών, με την τελική συμφωνία να αποστέλλεται τόσο στους λοιπούς Έλληνες πολιτικούς αρχηγούς, όσο και στην δημοσιότητα την Τετάρτη 13 Ιουνίου. Ήδη από τις πρώτες διαβουλεύσεις της Πέμπτης, η ένταση είχε κλιμακωθεί στον κοινοβουλευτικό χώρο, ενώ δεν έλειψαν ακραίες περιπτώσεις από ακραίες θέσεις. Τί περιλαμβάνει, όμως, η επίμαχη συμφωνία;

Συμφωνία Ελλάδας-πΓΔΜ

Η συμφωνία που οριστικοποιήθηκε και επισφραγίστηκε την Κυριακή 17 Ιουνίου στις Πρέσπες παρουσιάζει έναν ιδιόρρυθμο χαρακτήρα, καθώς έχει αποτελέσει όχι μόνο ένα διχαστικό εθνικό θέμα, αλλά παράλληλα και τον λόγο ύπαρξης μιας συσπειρωτικής τάσης από τον ελληνικό λαό. Με άλλα λόγια, μπορεί να παρουσιάστηκε άμεσα το αναμενόμενο και έντονο δίπολο υπέρ-κατά της συμφωνίας, όμως ακόμα πιο έντονη ήταν η συσπείρωση και αντίδραση όσων τάσσονται κατά αυτής, θεωρώντας την την μεγαλύτερη ζημία για την εξωτερική πολιτική της χώρας, με τον Νίκο Κοτζιά να επωμίζεται την ευθύνη και το “φταίξιμο”.

Το έγγραφο αποτελείται από 20 σελίδες, με τα σημαντικότερα τμήματα να συνοψίζονται στα:

  • Σύμφωνα με το άρθρο 1: Το επίσημο όνομα της γειτονικής χώρας θα είναι το “Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας” -ή “Βόρεια Μακεδονία εν συντομία-, το οποίο θα χρησιμοποιείται erga omnes.
  • Η ιθαγένεια θα είναι “Μακεδονική” (Πολίτης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας) όπως θα εγγράφεται και σε όλα τα ταξιδιωτικά έγγραφα.
  • Η επίσημη γλώσσα θα είναι η “μακεδονική γλώσσα” όπως αναγνωρίστηκε από την Τρίτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την τυποποίηση των γεωγραφικών ονομάτων που διεξήχθη στην Αθήνα το 1977.
  • Οι κωδικοί χώρας για τις πινακίδες αυτοκινήτου θα είναι NM και NMK. Για όλους τους άλλους σκοπούς, κωδικοί χώρας παραμένουν οι ΜΚ και MKD, όπως επισήμως αποδόθηκαν από τον Διεθνή Οργανισμό τυποποίησης.
  • Με την υπογραφή της παρούσας συμφωνίας θα υπάρξουν τα ακόλουθα βήματα από πλευράς ΠΓΔΜ: α) κατάθεση της συμφωνίας στο Κοινοβούλιό της για κύρωση, β) γνωστοποίηση της κύρωσης στο ελληνικό Κοινοβούλιο, γ) ενδεχόμενο δημοψήφισμα προς τον μακεδονικό λαό, δ) έναυσμα διαδικασιών των συνταγματικών τροποποιήσεων όπως προβλέπεται στη συμφωνία, ε) ολοκλήρωση in toto των τροποποιήσεων εντός του 2018, ζ) γνωστοποίηση των τροποποιήσεων στο ελληνικό Κοινοβούλιο, και άμεση κύρωση αυτών απ’ το τελευταίο.
  • Σύμφωνα με το άρθρο 3: Τα δύο κράτη επιβεβαιώνουν το υφιστάμενο σύνορό τους ως ισχυρό και απαραβίαστο. Κανένα απ’ τα δύο δεν θα εκφράσει ή υποστηρίξει διεκδικήσεις για οποιοδήποτε τμήμα της επικράτειας του άλλου, ή διεκδικήσεις για αλλαγή στο υφιστάμενο σύνορο.
  • Έκαστο κράτος δεσμεύεται να μη προβαίνει ή επιτρέπει τις όποιες αλυτρωτικές δηλώσεις, και δεν υιοθετεί παρόμοιες δηλώσεις από εκείνους που φέρονται να δρουν για λογαριασμό ή για το συμφέρον κάποιου απ’ τους δύο.
  • Σύμφωνα με το άρθρο 7: Τα δύο μέρη αναγνωρίζουν ότι η εκατέρωθεν αντίληψή τους ως προς τους όρους «Μακεδονία» και «Μακεδόνας» αναφέρεται σε διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο και ιστορική κληρονομιά.
  • Αναφορικά με την Ελλάδα, με αυτούς τους όρους νοούνται όχι μόνο η περιοχή και ο πληθυσμός της βόρειας Ελλάδας αλλά και τα χαρακτηριστικά τους, καθώς και ο ελληνικός πολιτισμός, η ιστορία, η κουλτούρα και η κληρονομιά αυτής της περιοχής από την αρχαιότητα έως σήμερα.
  •  Αναφορικά με την ΠΓΔΜ, με αυτούς τους όρους νοούνται η επικράτεια, η γλώσσα, ο πληθυσμός και τα χαρακτηριστικά τους, με τη δική τους ιστορία, πολιτισμό και κληρονομιά, διακριτώς διαφορετικά από αυτά που αναφέρονται στο παραπάνω εδάφιο (άρθρο 7.2)
  • Η ΠΓΔΜ σημειώνει ότι η επίσημη γλώσσα της, η Μακεδονική γλώσσα, ανήκει στην ομάδα των νότιων σλαβικών γλωσσών. Επίσης, τα δύο μέρη σημειώνουν ότι η επίσημη γλώσσα και τα άλλα χαρακτηριστικά της ΠΓΔΜ δεν έχουν σχέση με τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό, την ιστορία, την κουλτούρα και την κληρονομιά της βόρειας περιοχής της Ελλάδας. (H Συμφωνία για το Σκοπιανό, 2018)

Πρόταση μομφής και κομματικά στρατόπεδα στο ελληνικό κοινοβούλιο

Το μεσημέρι της επομένης της γνωστοποίησης, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κυριακός Μητσοτάκης, με ομιλία του από το βήμα της Βουλής κατέθεσε πρόταση δυσπιστίας προς την κυβέρνηση, με αφορμή την συμφωνία για την πρώην ΓΔΜ. (iefimerida, 2018) Πιο συγκεκριμένα, βασιζόμενος στο άρθρο 84 του ελληνικού συντάγματος και 154 του κανονισμού της Βουλής, στόχευσε στην επίτευξη της πλειοψηφικής ψηφοφορίας και την μετέπειτα άρση της εμπιστοσύνης του απ’ την κυβέρνηση – ήτοι την παύση διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Όπως υποστήριξε ο ίδιος, πρόκειται για μια “κακή συμφωνία” που έρχεται σε αντίθεση με την πλειονότητα των Ελλήνων, κάτι το οποίο δεν μπορεί να στηρίξει. (Γκάτσιος Δ., 2018)

Από την μεριά του ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, καλωσόρισε την πρόταση, θεωρώντας την μια καλή στιγμή να συζητηθεί το θέμα, ώστε να “μιλήσουμε με ονόματα και διευθύνσεις, για το ποιος έδωσε τί και πότε, ποιος κέρδισε και ποιος έχασε“. Ο ίδιος εξαπέλυσε πλήθος κατηγοριών προς το πρόσωπο του Κ. Μητσοτάκη, ενώ η συζήτηση για την πρόταση ξεκίνησε το ίδιο κιόλας βράδυ, μετά την ψηφοφορία τον προαπαιτούμενων της τέταρτης αξιολόγησης. (voria.gr, 2018)

Παράδοξη υπήρξε η στάση του Πάνου Καμμένου και της κομματικής του παράταξης ΑΝΕΛ. Ο ίδιος, λίγες μέρες πριν την δημοσιοποίηση της συμφωνίας, προέβη σε ανακοίνωση σχετικά με την επίσημη θέση των Ανεξάρτητων Ελλήνων, ξεκαθαρίζοντας πως δεν θα δεχτεί κανένα σύνθετο όνομα που θα περιλαμβάνει την λέξη “Μακεδονία”, θέτοντας μάλιστα θέμα κομματικής πειθαρχίας. Παρ’ όλα αυτά ο ίδιος έδρασε, μάλλον, επιλεκτικά. Εκ του αποτελέσματος φάνηκε πως τήρησε την κομματική πειθαρχία, διαγράφοντας τον Δημήτρη Καμμένο λόγω απόκλισης απ’ την υπόλοιπη παράταξη κατά την διάρκεια της ψηφοφορίας. Η επιλεκτικότητα έγκειται στο γεγονός πως τόσο αυτός, όσο και η κοινοβουλευτική του ομάδα τάχθηκαν τελικά κατά της πρότασης μομφής, εν αντιθέσει με τον τελευταίο. Εντύπωση προκαλεί, μάλιστα, η δήλωση στην οποία προέβη ο Δημήτρης Καμμένος μετά την βραδινή ψηφοφορία και ανεξαρτητοποίησή του, κάνοντας λόγο για εσωκομματικές συζητήσεις και ύπαρξη πρωτοβουλιών με στόχο την υποβολή πρότασης μομφής εναντίον του Νίκου Κοτζιά. (thepressproject, 2018)

Φυσικά δεν έλειψαν και ακρότητες απ’ το βήμα της βουλής, με κυριότερο τον βουλευτή της Χρυσής Αυγής, Κώστα Μπαρμπαρούση. Ο ίδιος μετέτρεψε την ομιλία του σε “παραλήρημα”, καλώντας τις ένοπλες δυνάμεις σε στρατιωτικό πραξικόπημα.”Καλώ την στρατιωτική ηγεσία της χώρας να τιμήσει τον όρκο της και να συλλάβει τον Τσίπρα, τον Καμμένο και τον Παυλόπουλο, προκειμένου να αποτραπεί αυτή η προδοσία. Τα κεφάλια σας στις Πρέσπες!”, φώναξε κατά την διάρκεια της ομιλίας του με τον Πρόεδρο της Βουλής, Νίκο Βούτση, να κατηγορεί τον βουλευτή για πρόσκληση σε στρατιωτικό πραξικόπημα, και να προβαίνει σε αποκλεισμό τού κόμματος από την συζήτηση, με την βοήθεια της Ολομέλειας. (Χαρδαλιά Ν., 2018)

Τελικά, η ψηφοφορία έλαβε χώρα το βράδυ του Σαββάτου 16 Ιουνίου, με 153 βουλευτές να τάσσονται κατά αυτής. Η αποχή του ΚΚΕ και των 3 ανεξαρτήτων βουλευτών έριξε το σύνολο των “υπέρ” στους 127, με τον Δημήτρη Καμμένο να περιλαμβάνεται σ’ αυτούς. (EURO2day, 2018)

Η υπογραφή της τελικής συμφωνίας στις Πρέσπες

Την Κυριακή 17 Ιουνίου 2018, υπεγράφη στην Μεγάλη Πρέσπα η τελική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών, με εκπροσώπους τους τον εκάστοτε πρωθυπουργό και υπουργό εξωτερικών, καθώς και τον Matthew Nimetz. Το παρόν έδωσαν κι άλλες σημαντικές φιγούρες της Ευρωπαϊκής και της διεθνούς πολιτικής σκηνής, όπως ο Antonio Guterres, η Federica Mogherini, o Johannes Hahn και η Rosemary DiCarlo. (Λυγερού Ν., 2018)

Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Zoran Zaev, ξεκίνησε την ομιλία του με την ρήση του Αριστοτέλη “δεν μπορείς να πετύχεις τίποτα χωρίς θάρρος“, συνεχίζοντας με ευχαριστίες προς το πρόσωπο τού Αλέξη Τσίπρα και στέλνοντας μηνύματα συνεργασίας μεταξύ των δύο λαών. Μάλιστα κατά την διάρκεια των φωτογραφιών έβγαλε την γραβάτα του, δίνοντάς την στον Έλληνα ομόλογο του. Απ’ την μεριά του ο Αλέξης Τσίπρας αποκάλεσε τον Zaev φίλο και ευχαρίστησε τόσο τους δύο υπουργούς εξωτερικών, όσο και τον ειδικό απεσταλμένο Nimetz για την επίτευξη της συμφωνίας. (Λυγερού Ν., 2018)

Το κλίμα που επικράτησε κατά την διάρκεια της συμφωνίας δε μπορεί παρά να χαρακτηριστεί διφορούμενο. Ο χώρος των πολιτικών αρχηγών εξέπεμπε αισιοδοξία κι ευχαρίστηση, όταν λίγα χιλιόμετρα μακριά βρισκόταν σε εξέλιξη μια ένταση μεταξύ αστυνομικών δυνάμεων και διαδηλωτών. Το αποτέλεσμα ήταν 14 τραυματίες, εκ των οποίων 7 αστυνομικοί. (iefimerida, 2018)

Επίλογος

Η λήξη του Μακεδονικού ζητήματος προκάλεσε, αν μη τι άλλο, μια τεράστια αναταραχή στον ελληνικό λαό, με καθημερινά “ξεσπάσματα” είτε μέσω διαδηλώσεων, είτε απόψεων στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, περιλαμβάνοντας πλήθος υβριστικών και αγανακτισμένων σχολίων. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, σχεδόν το 69% των Ελλήνων θεώρησε κακή την συμφωνία και αντιτάχθηκε της κυβερνήσεως, καθώς “δεν προστάτεψε το εθνικό συμφέρον“.

Αν αφήσουμε την περηφάνια μας στην άκρη, όμως, και εστιάσουμε στην συμφωνία αυτή καθαυτή ως νομικό πλαίσιο, όπως και στο τί μπορούμε να επιτύχουμε σε μελλοντικό επίπεδο οι δύο γείτονες χώρες, οφείλουμε να παραδεχτούμε πως πρόκειται για μια ολοκληρωμένη συμφωνία απ’ την οποία όλοι κάτι χάσαμε και κάτι κερδίσαμε. Είναι πολύ νωρίς για να αποδώσουμε στον Νίκο Κοτζιά μία διπλωματική νίκη ή ήττα, σίγουρα, όμως, έθεσε τέλος σε μία διένεξη χρόνων.

Πηγές:

  1. EURO2day. (2018). Απερρίφθη η πρόταση μομφής της ΝΔ. http://www.euro2day.gr/news/politics/article/1620330/aperrifthh-h-protash-momfhs-ths-nd.html
  2. iefimerida. (2018). Επεισόδια στις Πρέσπες: Στους 14 οι τραυματίες, οι 7 αστυνομικοί. http://www.iefimerida.gr/news/424448/epeisodia-stis-prespes-stoys-14-oi-traymaties-oi-7-astynomikoi
  3. iefimerida. (2018). Ο Μητσοτάκης κατέθεσε πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης. http://www.iefimerida.gr/news/423701/o-mitsotakis-katethese-protasi-momfis-kata-tis-kyvernisis
  4. ThePressProject. (2018). Δ. Καμμένος: Συζητήθηκε πρόταση μομφής εναντίον του Κοτζιά. https://www.thepressproject.gr/article/130749/D-Kammenos-Suzitithike-protasi-momfis-enantion-tou-Kotzia
  5. VORIA.GR (2018). Τσίπρας σε Μητσοτάκη: Δώρο για εμένα η πρόταση μομφής, καλοδεχούμενη. http://www.voria.gr/article/tsipras-se-mitsotaki-doro-gia-emena-i-protasi-momfis-kalodechoumeni
  6. Γκάτσιος. Δ. (2018). Νέα Δημοκρατία: Πρόταση μομφής “ώρα μηδέν”. http://www.capital.gr/politiki/3299273/nea-dimokratia-protasi-momfis-ora-miden
  7. Η καθημερινή. (2018). Ολόκληρη η συμφωνία για το Σκοπιανό (pdf) http://www.kathimerini.gr/969256/article/epikairothta/politikh/oloklhrh-h-symfwnia-gia-to-skopiano-pdf
  8. Λαχουρή, Δ. (2018). Το χρονικό των διαπραγματεύσεων Ελλάδας-πΓΔΜ. http://www.ert.gr/featured/to-chroniko-ton-diapragmateyseon-elladas-pgdm/
  9. Λυγερού, Ν. (2018). Υπεγράφη η συμφωνία στις Πρέσπες εν μέσω λαϊκής οργής – Μακεδόνες αποκάλεσε τον λαό του ο Ζάεφ. https://www.protothema.gr/politics/article/797357/tsipras-zaef-upografoun-stis-prespes-gia-ti-makedonia-en-meso-laikis-orgis/
  10. Χαρδαλιά, Ν. (2018). Παραλήρημα Μπαρμπαρούση σε Βουλή. Κάλεσε ένοπλες δυνάμεις σε πραξικόπημα. http://www.skai.gr/news/politics/article/376152/se-praxikopima-kalese-apo-ta-edrana-tis-vouli-o-barbarousis-/

Tagged under:

Ονομάζομαι Κωνσταντίνα Τσακαράκη και είμαι τελειόφοιτη του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο πανεπιστήμιο. Είμαι ενεργό μέλος στον πολιτικό κλάδο τα τελευταία 4 χρόνια και με πολυάριθμη, εκτός των άλλων, συμμετοχή σε σχετικές προσομοιώσεις και συνέδρια. Αποτελώ μέρος εθελοντικής οργάνωσης, ούσα ακόμα και σε οργανωτική θέση, καθώς και αρθρογραφίας. Στόχος το πτυχίο και η, μετέπειτα, πολυπόθητη πρακτική στην European Commission.

Website: https://powerpolitics.eu/

   Ροή άρθρων Συντάκτη

1 Comment

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest