Η Συριακή τραγωδία και ο φιλόδοξος πρωταγωνιστής

Guest post του Δημήτρη Κόλλια

 

18 Δεκεμβρίου 2010, Σιντί Μπουζίντ, στην καρδιά της Τυνησίας, ο Μοχάμεντ Μπουαζίζι αποφασίζει να αυτοπυρποληθεί διαμαρτυρόμενος ενάντια στις πρακτικές της τότε Τυνησιακής ηγεσίας. Μια πράξει που προκάλεσε ντόμινο εξελίξεων σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο και αποτέλεσε εφαλτήριο μαζικών κινητοποιήσεων για δημοκρατία. Σήμερα, σχεδόν 6 χρόνια μετά, το φαινόμενο της Αραβικής Άνοιξης πρωταγωνιστεί στις διεθνείς εξελίξεις. Το υποσύστημα ασφαλείας της μέσης Ανατολής και βόρειας Αφρικής έχει μετατραπεί σε ένα απέραντου πεδίο μάχης, με τις μυριάδες εκατόμβες νεκρών να μαρτυρούν τη βαναυσότητα του. Ένα από τα σημεία αναφοράς του ιστορικού αυτού φαινομένου, είναι και ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία, ο οποίος μαίνεται εδώ και 5 περίπου χρόνια. Μια διαμάχη, ένας εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στο Μπααθικό καθεστώς του Bashar Al-Assad και τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό ( FSA ) κάτω από τα λάβαρα του οποίου έχουν συνασπιστεί οι δημοκρατικές δυνάμεις των Σύριων επαναστατημένων.

 

Στην Συρία ο πόλεμος ξεκίνησε ως κίνημα ανυπακοής. Έμελε όμως, γρήγορα να μετατραπεί σε λαϊκό ξεσηκωμό ενάντια στο αυταρχικό καθεστώς του Bashar Al- Assad. Η βαναυσότητα με την οποία τα μέσα καταστολής της Συριακής κυβέρνησης επιχείρησαν να εκφοβίσουν τους διαδηλωτές, πυροδότησε μια σειρά από αλλεπάλληλες και συνεχείς εξελίξεις. Γρήγορα, οι διαδηλώσεις έδωσαν τη θέση τους στις ένοπλες συγκρούσεις, και αυτές με τη σειρά τους τροφοδότησαν τον εμφύλιο σπαραγμό. Η φρίκη όμως αυτού του εμφυλίου πολέμου, δεν αποτελεί έργο δύο μόνο πρωταγωνιστών. Όπως κάθε εμφύλιος, έτσι κι αυτός της Συρίας, έλαβε τη μορφή ενός διεθνοποιημένου πολέμου. Για την ακρίβεια ενός “πολέμου μέσω αντιπροσώπων” (proxy war). Στην ενδοσυριακή διένεξη εμπλέκεται με τον πιο περίτρανο τρόπο ο διεθνής παράγοντας.

 

syrian-civil-war-map-of-islamic-state-rebel-control_2016-03-31

Στον πύρινα βέβαια του συριακού προβλήματος βρίσκεται και το κέντρο των διαφόρων αντιμαχόμενων συγκρουσιακών συμφερόντων. Δεν θα μπορούσε να λείπει βέβαια από μία διαμάχη της Μέσης Ανατολής ο Ισλαμικός φονταμενταλισμός και ο ανταγωνισμός των δύο κυρίαρχων τάσεων του Ισλάμ. Από τη μια η κτηνώδης δράση των εξτρεμιστών Sunny σαλαφιστών, του αυτοαποκαλούμενου Ισλαμικού Χαλιφάτου (ISIS) και της Al-Nusra (το Συριακό παρακλάδι της Al-Qaeda), λειτουργεί ως βιτρίνα ηγεμονικών τάσεων και συμφερόντων, προερχόμενων από εξωτερικούς και μη δρώντες. Από την άλλη Shia τρομοκράτες και κράτη φίλα προσκείμενα στο υπάρχον Συριακό καθεστώς προσβλέπουν σε μια ευνοϊκότερη προς αυτά αποτύπωση του υφιστάμενου status quo.

 

Το πρόβλημα φαίνεται να είναι η παραμονή ή όχι του Assad στην ηγεσία του Συριακού κράτους. Μια θέση την οποία κληρονόμησε από τον πατέρα του.

 

Όπως ο Hafez Al-Assad έτσι και ο γιός του Bashar διατηρεί μια ευνοϊκή στάση προς τη ρωσική πολιτική. Δεν αποτελεί άλλωστε έκπληξη το γεγονός πως η Ρωσία είναι ο πιο κοντινός σύμμαχος της συριακής κυβέρνησης. Η εξίσωση, όμως, προφανώς και δεν θα θεωρηθεί απόλυτα συμπληρωμένη αν δεν υπογραμμισθεί η σημαντικότατη, προς τον Σύριο ηγέτη, συμβολή του Ιράν και τις Hezbollah. Η ειδοποιός διαφορά βέβαια, μεταξύ της εποχής του πατέρα και αυτής του υιού, είναι ότι ο πρώτος, τουλάχιστον για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα, διατηρούσε την εύνοια μιας διεθνοπολιτικής και στρατιωτικής υπερδύναμης, της ΕΣΣΔ. Ο ψυχρός πόλεμος όμως τελείωσε, η Σοβιετική Ένωση δεν υφίσταται και η σημερινή Ρωσία πασχίζει ανεπιτυχώς έως τώρα να αποδείξει πως είναι η διάδοχος της.

 

Παράλληλα, αβέβαιο και απροσδιόριστο προμηνύεται το μέλλον του ίδιου του συριακού κράτους. Τα πέντε και πλέον χρόνια από τη έναρξη αυτού του αιματηρού και κοστοβόρου πολέμου, στον οποίο έχει εγκλωβιστεί η Συρία είναι αρκετά για να δείξουν ότι η χώρα υπό τη διακυβέρνηση του Assad μοιάζει περισσότερο απο ποτέ με ένα Failed State ( Αποτυχημένο Κράτος ). Ήδη στη δημοσιότητα εμφανίστηκαν απόψεις περί Ομόσπονδου Συριακού Κράτους το οποίο θα αποτελείται από αυτόνομες κοινότητες, ο αριθμός και η μορφή των οποίων δεν έχει αποσαφηνιστεί.

 

Το ζητούμενο στο «Συριακό πρόβλημα» -όπως συχνά εμφανίζεται ο εμφύλιος στη Συρία στην διεθνή ειδησιογραφία- είναι η ύπαρξη σταθερότητας, κάτι που φυσικά ισχύει και για τις υπόλοιπες χώρες της Μέσης Ανατολής και βόρειας Αφρικής. Εξάλλου, η ύπαρξη σταθερότητας ήταν μία από τις αιτίες που συχνά επικαλούνταν η διεθνής κοινότητα με σκοπό την ανοχή και υποστήριξη όμοιων ( με αυτό της Συρίας ) καθεστώτων. Επομένως, ακόμα κι αν το καθεστώς Assad και οι σύμμαχοι του καταφέρουν να επικρατήσουν έναντι των ανταρτών, η σταθερότητα σαφώς και θα αποτελεί ένα ¨άπιαστο όνειρο¨.

 

Στα πέντε αυτά χρόνια (από τον Δεκέμβριο του 2011) ο Σύριος ηγέτης αλλά και οι διάφορες οργανώσεις φανατικών, των οποίων η παρουσία στη Συρία αποτελεί απότοκο ενός πολέμου που ο ίδιος ξεκίνησε, έχουν κοστίσει στο συριακό λαό περισσότερους από 250.000 χιλιάδες νεκρούς. Απήλλαξαν περισσότερους από 7,6 εκατομμύρια Σύριους από το ¨βάρος¨ της βασικής κατοικίας και βοήθησαν 4.6 εκατομμύρια εξ’ αυτών να ¨ εκπληρώσουν ένα ονειρεμένο πακέτο διακοπών στο εξωτερικό ¨. Ακόμα, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία και την ετήσια έκθεσή της για τη Σύρια, η κυβέρνηση Assad ευθύνεται για εγκλήματα πολέμου, απάνθρωπα βασανιστήρια, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και επιθέσεις σε κατοικημένες περιοχές.

 

xqJDTXRFX0y3fJVMoXYPqw

Ο τρόπος με τον οποίο ο Assad αποφασίζει να αντιμετωπίσει τον ίδιο του το λαό, ώστε να παραμείνει στην προεδρική καρέκλα, ωθεί τα πράγματα σε ένα πολιτικό αδιέξοδο. Όσες εκλογικές αναμετρήσεις και να κερδίσει, ακόμα κι αν δεν αμφισβητείται η νομιμότητα τους, πάντα θα υπάρχει ένα ποσοστό Σύριων που θα μάχονται για την απομάκρυνση του.

 

Τέλος, υπάρχουν πολλές θεωρίες για το τι έπεται της απομάκρυνσης του Assad. Η απειλή του Ισλαμικού Κράτους φαντάζει τρομακτική. Το ίδιο τρομακτική όσο και η παραμονή ενός δεσποτικού, μανιακού στην ηγεσία μιας χώρας. Το πρώτο βήμα προς μια καλύτερη κατεύθυνση είναι πάντα δύσκολο. Η αραβική Άνοιξη -κομμάτι της οποίας αποτελεί και ο Συριακός εμφύλιος- έχει ακριβώς αυτό το στόχο. Είναι πολύ νωρίς, ωστόσο, να αξιολογήσουμε τα αποτελέσματα της, αφού σε αρκετές περιοχές βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη. Το σίγουρο είναι πως δεν μπορεί να επιτραπεί στον Assad να παραμείνει στην εξουσία. Η λύση πρέπει να προέλθει από το Συριακό λαό, και ο Bashar Al-Assad δεν αποτελεί δομικό κομμάτι της. Η έλλειψη εμπιστοσύνης προς το πρόσωπο του, η αδυναμία του να προσφέρει και να εγγυηθεί σταθερότητα και ασφάλεια στο Συριακό λαό, είναι μερικοί από τους καταλύτες που οδήγησαν στην αποτυχία του. Η ανάγκη για δημοκρατία και ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι οι λόγοι που το καθεστώς αυτό δεν θα πρέπει να έχει μέλλον.

 

 

Πυγές:

 

BBC

The Independent

Guardian

New York Times

Le Monde diplomatique

Al Jazzera

Amnesty International

Human Rights watch

DW

 

Ο Δημήτρης Κόλλιας είναι φοιτητής του πανεπιστημίου Μακεδονίας στο τμήμα Διεθων και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με κατεύθυνση τις Πολιτικές Σπουδές και την Διπλωματία. 

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This