Η τρομοκρατία ξαναχτυπά: Στο στόχαστρο η Αίγυπτος και ο Σουφισμός

Μία από τις βασικότερες ελευθερίες που αφορούν στους ανθρώπους είναι αυτή της προσωπικής ασφάλειας – μια ελευθερία η οποία συχνά βάλλεται από τρομοκρατικές εισβολές κατά αμάχων πληθυσμών, συνήθως με βασικό αίτιο τα θρησκευτικά ιδεώδη. Η νέα τρομοκρατική εισβολή, που αυτή τη φορά θέτει ως επίκεντρό της την Αίγυπτο, αφορά στη διαμάχη μεταξύ των πιστών του Σουφισμού και -ίσως- του Ισλαμικού Κράτους, και καταδεικνύει την εν λόγω επίθεση ως μία μορφή εμφυλίου ανάμεσα σε δύο διαφορετικές ομάδες σουνιτών. Στην προσπάθεια εφαρμογής αντιτρομοκρατικών μέτρων, η παραπάνω πράξη -θεωρούμενη ως φαινόμενο διεθνούς τρομοκρατίας- θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης αναφορικά με τις διεθνείς σχέσεις των κρατών, οι οποίες αποτελούν διακηρυγμένο στόχο όλων των εμπλεκομένων μερών του διεθνούς συστήματος.

Η επίθεση

Συγκεκριμένα, η επίθεση έλαβε χώρα στις 24 Νοεμβρίου στο τέμενος Al-Rawda, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της χερσονήσου του Σινά, και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο περισσότερων από 305 ανθρώπων -συμπεριλαμβανομένων και τουλάχιστον 27 παιδιών (Callimachi, 2017)-, καθώς και τον τραυματισμό 128 παρευρισκομένων (Youssef, 2017). Πρόκειται για μια συντονισμένη επίθεση (CNN, 2017), η οποία δεν έχει αναγνωριστεί από καμία τρομοκρατική οργάνωση, και τάσσεται κατά ομάδων που ενστερνίζονται τον Σουφισμό (The Reuters, 2017).

Ειδικότερα, η έναρξη της βίαιης εισβολής σηματοδοτήθηκε από την έκρηξη μιας βόμβας από σύνολο δραστών, οι οποίοι σταδιακά άνοιξαν πυρ κατά των αμάχων και, περικυκλώνοντας το τέμενος, κατάφεραν να κλείσουν τις διόδους διαφυγής των πιστών. Σύμφωνα, μάλιστα, με τους New York Times, οι ένοπλοι άντρες -οι οποίοι υπολογίζονται να είναι γύρω στους 25 με 30- στράφηκαν και κατά των ασθενοφόρων, ενώ τα όπλα τους έφεραν τη σημαία του Ισλαμικού Κράτους.

Ως αντίδραση στις ενέργειες αυτές, ο αιγυπτιακός στρατός εξαπέλυσε με τη σειρά του εναέριες επιδρομές με στόχο τα οχήματα των δραστών, την ώρα που προσπαθούσαν να ξεφύγουν. Παράλληλα, ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Abdel Fattah el-Sisi καταδίκασε την εν λόγω τρομοκρατική επίθεση, κάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας, και αμέσως δήλωσε πως ο στρατός θα προχωρήσει σε αντίποινα (Callimachi, 2017). Τέλος, κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος, τιμής ένεκεν.

Σούφι εναντίον ISIS: Ιστορικό υπόβαθρο

Όσον αφορά στον Σουφισμό, το Ισλαμικό Κράτος θεωρεί αυτόν ως μυστικιστική πίστη του Ισλάμ, μέσω της οποίας οι πιστοί προσπαθούν να φτάσουν στην ανώτατη αλήθεια από τα προσωπικά τους διδάγματα με τη Θεία Φύση. Οι Σούφι, οι οποίοι -όπως και το ISIS- είναι σουνίτες, είναι μία αίρεση η οποία αποσκοπεί ουσιαστικά στην επανένωση του ανθρώπινου είδους με τον Θεό, και στηρίζεται κυρίως σε φιλοσοφικές αξίες. Ο λόγος, δε, που το ISIS αντιτίθεται στον Σουφισμό είναι γιατί οι τζιχαντιστές θεωρούν τους πιστούς αυτής της αίρεσης ως αποστάτες του πραγματικού θρησκεύματος. Ήδη από το 2016 το ISIS είχε οργανώσει επιθέσεις κατά των Σούφι – οι οποίοι, μάλιστα, δεν θεωρούνται από τους τζιχαντιστές ως μουσουλμάνοι (Walsh, Youssef, 2017).

Πηγή: Sabrangindia. 2017.

Μέχρι στιγμής, καμία τρομοκρατική οργάνωση δεν έχει αναγνωρίσει την επίθεση στο τέμενος. Ωστόσο, μία συνέντευξη του ISIS τον περασμένο Ιανουάριο φαίνεται να θέτει ως ιθύνοντες τους τελευταίους. Η δήλωση που έγινε από έναν επικεφαλής του Ισλαμικού Κράτους αφορούσε στην απέχθεια των τζιχαντιστών έναντι των Σούφι, καθώς και στο ότι το Βόρειο Σινά αποτελούσε μια εκ των τριών περιοχών όπου το ISIS σκόπευε να πραγματοποιήσει επιδρομή εναντίον των πιστών της αίρεσης αυτής (Callimachi, 2017). Άξιο αναφοράς είναι, επίσης, το γεγονός ότι η προηγούμενη τρομοκρατική επίθεση με τους περισσότερους θανόντες στο Σινά πραγματοποιήθηκε από το ISIS – με τον αριθμό των νεκρών να φτάνει τους 224. Η συγκεκριμένη επίθεση, μάλιστα, στόχευσε στην πτώση ενός ρωσικού αεροπλάνου, το οποίο είχε επιβάτες ως επί το πλείστον τουρίστες (Youssef, 2017). Επιπλέον, την ευθύνη για ένα ακόμη συμβάν τον Ιούλιο ανέλαβε το ISIS, όταν αυτοκίνητα επανδρωμένα με βομβιστές αυτοκτονίας κατευθύνθηκαν προς δύο στρατιωτικές βάσεις στη χερσόνησο του Σινά. Στην παρούσα εισβολή υπολογίστηκε ότι τον θάνατο βρήκαν 23 άτομα (Youssef, 2017). Εν τέλει, ενδιαφέρουσα είναι η επίθεση που πραγματοποιήθηκε τρεις ημέρες πριν από την επετειακή ετήσια εορτή των πιστών, σχετικά με τα γενέθλια του προφήτη Μωάμεθ.

Διπλωματική κινητικότητα

Την περίοδο που τα εξτρεμιστικά κινήματα φαίνεται να κάνουν την άνοδό τους στο διεθνές σύστημα των κρατών, μέσω της εκδήλωσης ολοένα και περισσότερων επιθέσεων, ενδιαφέρον προκαλεί η άμεση ανταπόκριση πολλών ηγετών ως προς την αποτρόπαια αυτή πράξη. Ξεκινώντας, ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump ανακοίνωσε -μέσω του προσωπικού του λογαριασμού σε κοινωνική πλατφόρμα- την απέχθειά του προς το συμβάν, ενώ έδωσε ακόμη τον χαρακτηρισμό της “δειλής πράξης”. Σταδιακά, ακολούθησε ανακοίνωση από τον Λευκό Οίκο, η οποία ενθάρρυνε τη συνεργασία των κρατών της διεθνούς κοινότητας ως προς την καταπολέμηση του φαινομένου της τρομοκρατίας – ένα φαινόμενο το οποίο επηρεάζει άπαντες και, πλέον, βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε πολλές χώρες (Lee et al, 2017).

H Theresa May και ο Emmanuel Macron ευχήθηκαν συλλυπητήρια στις οικογένειες των πεσόντων (Lee et al, 2017), με τους Υπουργούς Εξωτερικών τους -Boris Johnson και Jean-Yves de Drian αντίστοιχα- να καταδικάζουν δημοσίως τη βίαια προσβολή (Youssef, 2017). Συνεχίζοντας, σε αντίστοιχες δηλώσεις προέβη και ο Γενικός Γραμματέας του NATO, Jens Stoltenberg, αναφορικά με τους παθόντες και τους οικείους τους. Το παρόν έδωσε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Antonio Tajani, ο οποίος έγραψε: “Σπαρακτική απώλεια ζωής από την άνανδρη σφαγή που έλαβε χώρα στην Αίγυπτο. Πράξεις βαρβαρότητας και μίσους στο όνομα του Θεού είναι πράξεις κατά του ίδιου του Θεού” (Lee et al, 2017).

Σύμφωνα ακόμη με τον επικεφαλής του Αραβικού Συνδέσμου, Ahmed Aboul Gheit, η επίθεση αυτή καταδεικνύει πως το μουσουλμανικό θρήσκευμα του Ισλάμ δεν θα πρέπει να ταυτίζεται με οπαδούς που εγκολπώνουν φονταμενταλιστικές εξτρεμιστικές αξίες (Youssef, 2017). O Πρόεδρος της παλαιστινιακής αρχής, Mahmoud Abbas, εξέφρασε την επιθυμία του να στηρίξει το Κάιρο, τον αιγυπτιακό λαό και την κυβέρνηση της χώρας σε κάθε προσπάθεια πάταξης των τρομοκρατικών οργανώσεων και επιθέσεων (Lee et al, 2017). Εν τέλει, διεθνώς καταδίκασε την επίθεση στο Σινά και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, κατονομάζοντας την τελευταία ως άνανδρη και απεχθή (Youssef, 2017).

Καταλήγοντας

Στο πλαίσιο αυτής της εισβολής εναντίον των Σούφι, καθίσταται σαφές ότι τα εγκλήματα εν ονόματι της θρησκείας περισσότερο πληθαίνουν παρά μειώνονται. Η εν λόγω σύγκρουση, η οποία πραγματοποιείται ανάμεσα σε δύο ομάδες σουνιτών, φαίνεται να είναι αυτή με τα περισσότερα θύματα -συγκριτικά με προηγούμενες τρομοκρατικές επιθέσεις από την περίοδο του στρατιωτικού πραξικοπήματος του Προέδρου Sisi, μέχρι και σήμερα-, καταδεικνύοντας την ανάγκη λήψης νέων μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Από την άλλη πλευρά, η διεθνής κοινότητα επικρίνει συστηματικά τέτοιου είδους επιθέσεις, ενώ αναλύει τις επιπτώσεις που αυτές έχουν στα δικαιώματα της ατομικής ασφάλειας ή στις διακρατικές σχέσεις, προσπαθώντας να διατηρήσει το status quo – χωρίς, όμως, να προχωρεί στη λήψη ουσιαστικών μέτρων.

Πηγές:

  1. Callimachi, R. (2017). To the World, They Are Muslims. To ISIS, Sufis Are Heretics. https://www.nytimes.com/2017/11/25/world/middleeast/sufi-muslims-isis-sinai.html
  2. Lee I. et al. (2017). Egypt hunts for killers after mosque attack leaves at least 235 dead. http://edition.cnn.com/2017/11/24/africa/egypt-sinai-mosque-attack/index.html
  3. Youssef, A. (2017). Egyptian warplanes strike ‘terrorist’ targets after mosque attack kills 305. https://www.theguardian.com/world/2017/nov/24/egypt-mosque-attack-kills-dozens-reports
  4. Walsh, D., Youssef, N. (2017). Militants Kill 305 at Sufi Mosque in Egypt’s Deadliest Terrorist Attack. https://www.nytimes.com/2017/11/24/world/middleeast/mosque-attack-egypt.html
  5. Ward, A. (2017). The terrorist attack against Sufi Muslims in Egypt, explained. https://www.vox.com/2017/11/28/16704438/egypt-mosque-terror-attack-sufism-isis
  6. (2017). Egypt military carries out air strikes in area of Sinai mosque attack: security sources. https://www.reuters.com/article/us-egypt-attack-strikes/egypt-military-carries-out-air-strikes-in-area-of-sinai-mosque-attack-security-sources-idUSKBN1DO22F
  7. (2017). Egypt mosque attack: Who are Sufi Muslims and why do some extremists hate them?. http://www.straitstimes.com/world/middle-east/who-are-sufi-muslims-and-why-do-some-extremists-hate-them
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (7 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Η Μαρία-Ελένη Καλαμπόκα είναι τελειόφοιτη φοιτήτρια του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εξειδικεύονται σε ζητήματα διπλωματίας και ασφάλειας, βάσει σχετικών σεμιναρίων που έχει παρακολουθήσει, σε συνδυασμό με την εργασία της ως δόκιμη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, στον τομέα "Ρωσία-Ευρασία και ΝΑ Ευρώπη".

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest