Ισχύς εν τη ενώσει: Το crowdfunding ως εναλλακτική μορφή χρηματοδότησης

Στο παρελθόν, η υλοποίηση μίας ιδέας, το λανσάρισμα ενός νέου προϊόντος ή η δημιουργία μιας επιχείρησης ήταν εφικτά μόνο γι’ αυτούς που είχαν εξασφαλίσει ήδη το κεφάλαιο, ή κατάφερναν να προσελκύσουν επενδυτές. Καθώς, όμως, η ανύψωση επιχειρηματικού κεφαλαίου μέσω τραπεζικών συστημάτων γίνεται δυσκολότερη και πιο χρονοβόρα, η αναζήτηση εναλλακτικών μεθόδων χρηματοδότησης έχει καταστεί κάτι παραπάνω από επιτακτική. Σήμερα, με τη βοήθεια του διαδικτύου, νέοι επιχειρηματίες ή εφευρέτες που αναζητούν κεφάλαια μπορούν άμεσα να έρθουν σε επαφή με εκατοντάδες -αν όχι χιλιάδες- υποστηρικτές, που είναι έτοιμοι να χρηματοδοτήσουν τα σχέδιά τους.

Η ιδέα της συλλογής επιχειρηματικών κεφαλαίων από πολλές διαφορετικές πηγές, οι οποίες συνδράμουν κατά ένα μικρό ποσό, δεν είναι καινούργια. Είναι μια πρακτική που χρησιμοποιούταν κυρίως για τη χρηματοδότηση καλλιτεχνικών και μουσικών projects, καθώς και διαφόρων φιλανθρωπικών σκοπών (The Economist, 2010). Εντούτοις, καινοτόμο στοιχείο στη σύγχρονη εποχή είναι η ανάδειξη πολλών διαδικτυακών πλατφορμών, οι οποίες εκμηδενίζουν τις αποστάσεις και το κόστος μιας τέτοιας χρηματοδότησης, και κάνουν την επικοινωνία ανάμεσα σε επιχειρηματίες (fundraisers) και υποστηρικτές (backers) πολύ πιο άμεση. Ως αντάλλαγμα, οι πλατφόρμες αυτές έχουν κάποιες στάνταρ χρεώσεις συμμετοχής, ή λαμβάνουν ποσοστό επί του ποσού που θα συγκεντρωθεί συνολικά.

Το crowdfunding παρουσιάζει άνοδο κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών (Card, 2016). Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο οι επιχειρηματίες συγκέντρωσαν πάνω από £370 εκατομμύρια μέσω διαδικτυακών πλατφορμών το 2015. Το crowdfunding, ως εναλλακτική μορφή χρηματοδότησης, εξελίχθηκε από “λίγες επαναστατικές επιχειρήσεις” το 2010, σε μια βιομηχανία αξίας άνω των £3,2 δισεκατομμυρίων το 2015 (Baeck et al., 2016). Οι πλατφόρμες crowdfunding, όπως το Crowdcube, το Kickstarter και οι Seedrs, αποτελούν πλέον βασικό στοιχείο πολλών επιχειρηματικών σχεδίων.

Υπάρχουν τέσσερα βασικά μοντέλα χρηματοδότησης μέσω crowdfunding, που διαχωρίζονται ανάλογα με το αντάλλαγμα που προσφέρουν για την επένδυση που θα κάνει ο υποστηρικτής – ήτοι μέσω μετοχών, χρέους, κάποιου είδους ανταμοιβής, ή απλά ηθικής ανταμοιβής λόγω δωρεάς σε έναν καλό σκοπό (Fleming and Sorenson, 2016).

Αρχικά, οι σελίδες που προσανατολίζονται στη λήψη μετοχών (equity) μιας εταιρίας ως αντάλλαγμα, ουσιαστικά προσφέρουν μία πλατφόρμα όπου οι επιχειρηματίες μπορούν να πουλήσουν μετοχές της εταιρίας τους. Αυτές αντιπροσωπεύουν ένα μικρό ποσοστό όλης της δραστηριότητας του crowdfunding, δεδομένου ότι νομικά και πρακτικά κωλύματα εμπόδιζαν την ανάπτυξή τους (Fleming and Sorenson, 2016). Πιο συγκεκριμένα, διατάξεις της JOBS Αct (2012) στις Η.Π.Α. είχαν σκοπό να επιτρέψουν σε μια ευρύτερη ομάδα μικρών επενδυτών τέτοιου είδους συναλλαγές, με λιγότερους περιορισμούς.

Μεγαλύτερο κομμάτι του crowdfunding αποτελούν οι σελίδες με επίκεντρο το χρέος (debt). Γνωστές και ως “peer to peer (P2P)”, οι πλατφόρμες αυτές προσφέρουν μια διαφορετική λύση για τη διαχείριση χρέους. Ενώ παραδοσιακά οι τράπεζες λειτουργούν ως μεσάζοντες για αγοραπωλησίες δανείων, το μοντέλο P2P επιτρέπει σε ένα ή περισσότερα άτομα να δανείζουν χρήματα απευθείας σε όσους τα χρειάζονται. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στους διακομιστές να κερδίζουν περισσότερα, και στους δανειολήπτες να πληρώνουν λιγότερα (Fleming and Sorenson, 2016).

Περαιτέρω, οι πλατφόρμες που προσφέρουν κάποιο είδος ανταμοιβής (reward) αποτελούν τη σημαντικότερη καινοτομία στο crowdfunding. Οι επενδυτές έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν προγράμματα, προϊόντα και σκοπούς που τους κεντρίζουν το ενδιαφέρον, με την υπόσχεση ότι θα λάβουν κάτι σε αντάλλαγμα. Το Κickstarter είναι το πιο γνωστό παράδειγμα αυτού του μοντέλου, και έχει χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση μεγάλης ποικιλίας projects – από τη δημιουργία μουσικών άλμπουμ και ταινιών μικρού μήκους, μέχρι την ανάπτυξη εκτυπωτών 3D και άλλων τεχνολογικών εφευρέσεων. Τέλος, υπάρχουν και οι φιλανθρωπικές σελίδες, οι οποίες βασίζονται σε δωρεές (donations). Οι σελίδες αυτές δεν δίνουν κάτι ως αντάλλαγμα, πέρα από πληροφορίες για την πορεία των διαφόρων εκστρατειών (Fleming and Sorenson, 2016).

Από την άλλη μεριά, το crowdfunding δεν πρέπει να θεωρείται τρόπος απόκτησης “εύκολου χρήματος”. Υπάρχουν σημαντικές ευθύνες του επιχειρηματία ενώ, παράλληλα, η επιτυχία δεν είναι εγγυημένη (Cellan-Jones, 2015). Οι fundraisers είναι υπεύθυνοι για τα projects τους, και οι υποστηρικτές θα πρέπει να αποφασίζουν, μετά από έρευνα, εάν πρέπει να χρηματοδοτηθούν τα έργα αυτά. Περαιτέρω, οι πλατφόρμες crowdfunding θέτουν κριτήρια, τα οποία θα πρέπει να πληρούνται για την εισαγωγή ενός project σε αυτές. Σε κάθε crowdfunding project πάντα θα υπάρχει ένα στοιχείο κινδύνου.

Επιπρόσθετα, όπως έδειξαν πρόσφατα γεγονότα (Kuchera, 2017), οι δημιουργοί-επιχειρηματίες έχουν να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της κλοπής της πνευματικής ιδιοκτησίας των έργων τους. Οι δημιουργοί που εμπλέκονται σε crowdfunding υποχρεούνται να κυκλοφορήσουν το προϊόν τους στο κοινό σε πρώιμα στάδια χρηματοδότησης και ανάπτυξης αυτού. Με αυτόν τον τρόπο, χάνουν το στοιχείο του αιφνιδιασμού της αγοράς, ενώ παράλληλα εκθέτουν τον εαυτό τους στον κίνδυνο αντιγραφής από ανταγωνιστές.

Αναμφισβήτητα, το crowdfunding συμβάλλει στην κάλυψη του τεράστιου χάσματος όσον αφορά στη χρηματοδότηση των μικρών επιχειρήσεων, και δίνει στις εταιρίες πρόσβαση σε περισσότερους επενδυτές μέσω απλουστευμένων διαδικασιών (CrowdExpert, 2016). Παράλληλα, αποκάλυψε νέους κινδύνους που δεν είχαν αντιμετωπισθεί ως τώρα. Συνεπώς, το crowdfunding έχει να προσφέρει κάτι τελείως διαφορετικό από τους παραδοσιακούς μηχανισμούς χρηματοδότησης, καθώς οδηγεί στον εκδημοκρατισμό της διαδικασίας πρόσβασης στα κεφάλαια που είναι απαραίτητα για την εμπορευματοποίηση και τη διανομή κάθε είδους καινοτομίας.

Πηγές:

  1. Baeck, P., Zhang, B., Ziegler, T., Bone, J. and Garvey, K. (2016). Pushing Boundaries: The 2015 UK Alternative Finance Industry Report. http://www.nesta.org.uk/publications/pushing-boundaries-2015-uk-alternative-finance-industry-report
  2. Card, J. (2016). Crowdfunding: The Boom And Buzz Explained. https://www.theguardian.com/small-business-network/2016/may/10/crowdfunding-explained-alternative-finance-secret-success
  3. Cellan-Jones, R. (2015). When Crowdfunding Projects Go Wrong. http://www.bbc.com/news/technology-34832447
  4. CrowdExpert. (2016). Crowdfunding Industry Statistics 2015 2016. http://crowdexpert.com/crowdfunding-industry-statistics/ 
  5. Fleming, L. and Sorenson, O. (2016). Financing by and for the Masses: An Introduction to the Special Issue on Crowdfunding. https://cmr.berkeley.edu/browse/articles/58_2/5809/
  6. Kuchera, B. (2017). The Fidget Cube Hit With Shipping Delays As Knockoffs Flood Market. https://www.polygon.com/2017/1/3/14157334/fidget-cube-delay-shippping-date
  7. The Economist. (2010). Putting Your Money Where Your Mouse Is. http://www.economist.com/node/16909869?story_id=16909869

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest