Κένυα: Όταν ο πολυπολιτισμός συναντά τα ευρωπαϊκά προγράμματα εκπαίδευσης

Στις 22 Ιουνίου, το δημοτικό σχολείο Kirimon στο κέντρο της Κένυας έκλεισε επ’ αόριστον, μετά από επίθεση που δέχτηκαν κάποιοι εκπαιδευτικοί από μαθητές, η οποία έληξε με τον τραυματισμό των πρώτων. Στο δημοτικό σχολείο Kirimon, στο Samburu West County, μερικά αγόρια μαθητές συγκρούστηκαν με σχολικές αρχές, για να διαμαρτυρηθούν για την τιμωρία τους από γυναίκες δασκάλες. Ντόπιοι λένε ότι στην καρδιά των βίαιων διαμαρτυριών είναι η πολιτιστική πεποίθηση των Samburu (Αφρικανική φυλή) ότι τα ανήλικα αγόρια δεν πρέπει ποτέ να τιμωρούνται ή να επιπλήττονται μπροστά στα κορίτσια. Πιστεύουν ότι οι γυναίκες δασκάλες δεν σέβονται τον πολιτισμό τους με το να «υποτάσσουν και να ντροπιάζουν τους άνδρες μαθητές». «Οι Morans-warriors (Αγόρια ηλικίας μεταξύ 12 και 25 ετών, τα οποία έχουν φτάσει στην εφηβεία και ανήκουν στη φυλή των Maasai) είναι πολύ ευέξαπτοι, και αυτό οι δασκάλες πρέπει να το καταλάβουν» είπε ένας γονέας. Οι μάρτυρες λένε ότι τη Δευτέρα 19 Ιουνίου τα παιδιά μπήκαν στην τάξη οπλισμένα, βανδαλίζοντας τη σχολική ιδιοκτησία, και σπάζοντας ένα παράθυρο στην τάξη. Επίσης, επιτέθηκαν και τραυμάτισαν σοβαρά τρεις δασκάλες. Ούτε οι προσπάθειες ενός αξιωματικού επιβολής του νόμου για την αποκατάσταση της τάξης δεν απέδωσαν τα επιθυμητά αποτελέσματα, καθώς οι απείθαρχοι φοιτητές του πέταξαν πέτρες. Μετά το περιστατικό, το σχολείο έκλεισε. Εκπρόσωπος της Εθνικής Ένωσης Εκπαιδευτικών δήλωσε στους τοπικούς δημοσιογράφους ότι έχει προγραμματιστεί συνάντηση μεταξύ δασκάλων, γονέων και του Υπουργείου Παιδείας. Το περιστατικό της Δευτέρας ήταν το τρίτο του είδους του από το 2010 (Babatunde, 2017).

Σύμφωνα με την έκθεση της UNICEF «Γιατί η αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας αποτελεί κρίσιμη συνιστώσα στην Ατζέντα Ανάπτυξης μετά το 2015», εκατομμύρια παιδιά σε όλον τον κόσμο χάνουν το δικαίωμα στην παιδικότητα εξαιτίας της φτώχειας. Η φτώχεια, οι πόλεμοι και η οικονομική εκμετάλλευση παγκοσμίως στερούν στα παιδιά τις ικανότητες που απαιτούνται για να επιβιώσουν, να αναπτυχθούν, καθώς και την πρόσβαση σε επαρκή διατροφή, ασφαλές πόσιμο νερό, αποχέτευση, υγειονομική περίθαλψη & εκπαίδευση. Οι χειρότερες μορφές παιδικής φτώχειας περιλαμβάνουν την καταναγκαστική εργασία και τη δουλεία, την πορνεία, την απασχόληση στο εμπόριο ναρκωτικών, συμπεριλαμβανομένης της δέσμευσης ως στρατιωτών σε πολέμους και συγκρούσεις (UNICEF, 2017).

Το πρόγραμμα εκπαίδευσης που έλαβε χώρα στην Κένυα, και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είχε την επιδίωξη να αξιοποιήσει οργανισμούς από όλον τον κόσμο, και να τους δώσει την ευκαιρία να συνεισφέρουν με διαφορετικές εμπειρίες, μέσα από τη δουλειά τους με νέους, και τη γνώση από κοινοτικές προσεγγίσεις στη χώρα που εδράζουν. Το σχέδιο πρότεινε ένα διεθνές πρόγραμμα δημιουργίας ικανοτήτων, που επιδιώκει να εκθέσει τους συμμετέχοντες σε διάφορες πτυχές της εργασίας με τους νέους, σχετικά με την προστασία και την ανάπτυξη των παιδιών. Μια παγκόσμια, δηλαδή, πρωτοβουλία για την εξέταση των βέλτιστων πρακτικών, με κεντρικό άξονα προβληματισμού και δράσης την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας, και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης. Κάθε οργανισμός προσέφερε μια μαθησιακή διάσταση που σχετίζεται με το δικό του πεδίο ενασχόλησης και εμπειρίας (Child Protection and Development: Youth Work Experiences across the World, 2017).

Γράφημα που παρουσιάζει θρησκευτικά δημογραφικά της Κένυας με το 84,4% των Κενυάτων να είναι Χριστιανοί.

Θρησκευτικά δημογραφικά της Κένυας (Globalreligiousfutures.org, 2017)

Στο σημείο αυτό, καθίσταται αναγκαία μια σύντομη παρουσίαση των τριών βασικών δομών/σχημάτων της σημερινής κοινωνίας της Κένυας:

Θρησκεία

Η Θρησκεία -και η πίστη σε αυτήν- είναι ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια της ζωής στον τόπο αυτό. Ο χαρακτήρας και οι προσδοκίες των ντόπιων σχηματίζονται μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Οι συμπεριφορές και η ηθική που προβάλει ο Χριστιανισμός δεν θεωρούνται προερχόμενες από αυτόν, αλλά ως φυσική συνέχεια της κοινωνίας. Χωρίς το διαχωρισμό μεταξύ κοινωνικών και θρησκευτικών βάσεων, γίνεται αντιληπτή η σύγχυση και συμπίεση της ιδιότητας και ταυτότητας του πιστού και του πολίτη. Νοείται ως σχεδόν αδύνατη η ύπαρξη της ταυτότητας του πολίτη χωρίς αυτήν του πιστού, καθώς η πρώτη θεωρείται ανίκανη από μόνη της να δημιουργήσει αξίες, και να βοηθήσει το άτομο να αναπτυχθεί πνευματικά (Παπαρίζος, 2011). Αυτή η πνευματική ανάπτυξη νοείται ως ο βασικός στόχος επίτευξης του γνωστικού περιεχομένου ενός σχολείου.

Ασθένειες

Ασθένειες όπως η ελονοσία και ο ιός HIV αποτελούν μία πραγματικότητα στην καθημερινή ζωή των κατοίκων (World Health Organization, 2016). Ανάμεσα σε δεκαπέντε συμμετέχοντες από την Κένυα, στη διάρκεια του προγράμματος, οι πέντε άρχισαν να νοσούν με ελονοσία. Η προφύλαξη από αυτόν τον ιό που μεταδίδεται από τα κουνούπια ήταν τουλάχιστον απούσα. Εάν μπορεί να γίνει εδώ κάποιος παραλληλισμός με το παραπάνω θέμα της θρησκείας που τέθηκε, θα λέγαμε πως συμβάλει σε αυτήν την αδρανή συμπεριφορά απέναντι στο πρόβλημα τόσο της ελονοσίας, όσο και του ιού HIV. Το ερώτημα που μπορεί να τεθεί συνδέεται με την ευθύνη για τη ζωή, το θάνατο και γενικά τις πράξεις του ατόμου, όταν αυτή αφαιρείται μέσω της θρησκείας, και δίνεται στην ανώτερη φύση του εκάστοτε θεού.

Γυναίκα

Σε μία σχετική αντίθεση με την παραπάνω εικόνα για την κατεύθυνση της ευθύνης, ερχόμαστε όταν ασχοληθούμε με το ρόλο της γυναίκας. Οι γυναίκες φέρουν πλήρη ευθύνη εάν στο ξεκίνημα της εμμήνου ρήσης πηγαίνουν σχολείο, καθώς είναι σχεδόν απαγορευτικό. Επίσης, φέρουν πλήρη ευθύνη για την ορθή Χριστιανική διαπαιδαγώγηση των ανήλικων τέκνων της οικογένειας. Σε περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης και βιασμών, την ευθύνη έχουν ξανά οι γυναίκες, τόσο στην πρόληψη, όσο και στη διαχείριση. Ένα καλό παράδειγμα μπορεί να δοθεί παραθέτοντας την εκστρατεία #MyDressMyChoice, που ξεκίνησε αφού μια γυναίκα δέχτηκε βίαιη επίθεση έξω από μια στάση λεωφορείου του Ναϊρόμπι, επειδή η φούστα που φορούσε θεωρήθηκε κοντή. Οι διαδηλωτές κατέβηκαν στους δρόμους για την υποστήριξη του θύματος (Aljazeera, 2014).

Φωτογραφία διαδηλωτών με πανό που αναγράφει "Say no to violence against women. My Dress, My Choice"

Το παράδοξο αυτού του ευρωπαϊκού προγράμματος έγκειται στη νομοθεσία σχετικά με τα δικαιώματα των παιδιών, η οποία εκδόθηκε το 2010 με την ονομασία «Children Act», και παραθέτει μία ολοκληρωμένη βάση για την ομαλή λειτουργία των σχολείων, αλλά και της ζωής ενός παιδιού στην κοινωνία της Κένυας. Στην πράξη, όμως, αυτός ο σχεδιασμός δεν λειτουργεί, και η πραγματικότητα απέχει πολύ από τα γραπτά (RHD , 2016).

Ποικίλα ερωτήματα γεννιούνται για τη σύνδεση του δυτικού πολιτισμού με αυτόν της Αφρικής, αλλά και πολλά κενά εντοπίζονται στην αντιμετώπιση που έχει ένας ταξιδιώτης σε έναν τόσο διαφορετικά δομημένο κόσμο, με την ταυτόχρονη αναζήτηση ενός αντικειμενικού τρόπου προσέγγισης της εκεί καθημερινότητας. Ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου προσφέρει μία ανάλυση των όρων «πολυπολιτισμός» και «κοσμοπολιτισμός», συμβάλλοντας σε μία καλύτερη ανάγνωση των προηγούμενων δεδομένων: «Ο πολυπολιτισμός και ο κοσμοπολιτισμός μοιράζονται, εκ πρώτης όψεως, τουλάχιστον μία κοινή αγωνία: τη διαχείριση μιας έντασης ανάμεσα στην αξίωση ενότητας και καθολικότητας, από τη μία, και την αξίωση διαφοροποίησης και σεβασμού του ιδιαίτερου, από την άλλη. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι όπως ο κοσμοπολιτισμός αναγνωρίζει ως ίσους όλους τους ανθρώπους, έτσι και ο πολυπολιτισμός αναγνωρίζει ως ίσες όλες τις πολιτισμικές ταυτότητες. Είναι, όμως, το συμφέρον προστασίας μιας συλλογικής ταυτότητας ισχυρότερο έναντι των δικαιωμάτων και ελευθεριών των μελών της;» (Ανδρούτσου & Ασκούνη, 2011).

Πηγές:

  1. UNICEF. (2015). Child Poverty: Indicators to measure progress for the SDGs. [online] Available at: https://www.unicef.org/agenda2030/files/Child_povety_SDG_indicators_brief_March_2015.pdf [Accessed 19 Jul. 2017].
  2. Babatunde, M. (2017). School Closed in Kenya After Primary School Pupils Attack Teachers. [online] Face2face Africa. Available at: https://face2faceafrica.com/article/kirimon-primary-school [Accessed 19 Jul. 2017].
  3.  RHD (2016). Child Protection and Development: Youth Work Experiences Across the World. [online] Resource Hub for Development (Kenya). Available at: http://www.kenyadev.org/Child%20Protection-Brochure-Final-RHD.pdf [Accessed 19 Jul. 2017].
  4. National Council for Children’s Services. (2012). Laws of Kenya Children Act Chapter 141. [online] Available at: http://www.childrenscouncil.go.ke/images/documents/Acts/Children-Act.pdf [Accessed 19 Jul. 2017].
  5. World Health Organization. (2016). Global AIDS Update 2016. [online] Available at: http://www.who.int/hiv/pub/arv/global-AIDS-update-2016_en.pdf [Accessed 19 Jul. 2017].
  6. Aljazeera. (2014). Kenyans hold miniskirt rally after assault. [online] Available at: http://www.aljazeera.com/news/africa/2014/11/2014111710237506108.html [Accessed 19 Jul. 2017].
  7. Global Religious Futures. (2010). Religions in Kenya. [online] Available at: http://www.globalreligiousfutures.org/countries/kenya#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2014 [Accessed 19 Jul. 2017].
  8. Ανδρούτσου, Α. and Ασκούνη, Ν. (2011). Πολιτισμική ετερότητα και ανθρώπινα δικαιώματα, Προκλήσεις για την εκπαίδευση. 1st ed. Αθήνα: Μεταίχμιο.
  9. Παπαρίζος, Α. (2011). Θεός, Εξουσία και Θρησκευτική Συνείδηση. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.

Tagged under:

Η Σοφία Τσερέα σπούδασε Κοινωνιολογία στο Πάντειο πανεπιστήμιο πολιτικών και κοινωνικών επιστημών. Κύρια επιστημονικά ενδιαφέροντα της είναι οι μορφές μη δομημένης εκπαίδευση και η βιοηθική.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest