Μίσος: Καν’ το όπως ο Rodrigo Duterte

Ορισμός

Στο διεθνές πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων η ρητορική μίσους δεν έχει συγκεκριμένο ορισμό. Με τον όρο περιγράφεται ο δημόσιος λόγος που είναι εξαιρετικά επιθετικός, και αποτελεί απειλή για την κοινωνική ειρήνη. Σύμφωνα με την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης, η ρητορική μίσους καλύπτει κάθε μορφή έκφρασης που διαδίδει, υποκινεί, προάγει ή δικαιολογεί φυλετικό μίσος, ξενοφοβία, αντισημιτισμό ή άλλες μορφές έχθρας βασισμένες σε μισαλλοδοξία (Council of Europe).

Rodrigo Duterte

Ο Rodrigo Duterte είναι νομικός και πολιτικός. Έχει υπηρετήσει επτά φορές σαν δήμαρχος στο Davao City στις Φιλιππίνες, και το 2016 έγινε ο 16ος Πρόεδρος της χώρας. Η πρώτη φορά που εκλέχθηκε δήμαρχος ήταν το 1988, με άλλες έξι να ακολουθούν, “χάρη” στη φήμη πως είναι πολύ αυστηρός με το έγκλημα. Μετά τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές του 2016, τού ασκήθηκε κριτική για την υποστήριξή του σε εξωδικαστικούς φόνους, αλλά και σε απειλές για διακοπή διπλωματικών σχέσεων με τις ΗΠΑ (The Biography.com, 2017).

Ο Duterte έχει απασχολήσει πολύ τόσο τους φορείς ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσο και τη Διεθνή Αμνηστία. Οι προσπάθειες που έκανε σαν δήμαρχος στο Davao City για την καταπολέμηση του εγκλήματος περιλαμβάνουν την καταδίκη των υπόπτων σε θάνατο, από “ομάδες θανάτου” στους δρόμους της πόλης, με συνοπτικές διαδικασίες. Η Διεθνής Αμνηστία έχει ζητήσει να ερευνηθούν περίπου 700 ύποπτοι φόνοι. Ο Duterte αρνήθηκε να απολογηθεί για τις πράξεις του ως δήμαρχος, ενώ σε συνέντευξή του στο περιοδικό Time ισχυρίστηκε ότι οι δυνάμεις του πυροβολούν μόνο εάν οι εγκληματίες προβάλλουν βίαιη αντίσταση. Βέβαια, οι ισχυρισμοί αυτοί επισκιάστηκαν κατά τη διάρκεια της προεδρικής του καμπάνιας, αλλά ο ίδιος συνέχιζε τις αιχμηρές δηλώσεις. Σε μία ομιλία (Andrews, 2016) του αστειεύτηκε λέγοντας πως, ως δήμαρχος, έπρεπε να είναι πρώτος σε έναν ομαδικό βιασμό μιας “πανέμορφης” Αυστραλιανής ιεραποστόλου το 1989. Όταν η κόρη του, μάλιστα, του εξομολογήθηκε ότι έχει πέσει κι αυτή θύμα βιασμού, ο Duterte τη χαρακτήρισε “Drama Queen”. Επίσης, είπε ότι θα σκότωνε και τα παιδιά του εάν έμπλεκαν με ναρκωτικά (Time, 2017).

O Duterte, η ρητορική μίσους και οι αντιδράσεις

Μετά την ορκωμοσία του, ο Duterte σε ομιλία του προέτρεψε τον κόσμο να σκοτώνει τους εγκληματίες, τους εμπόρους και τους χρήστες ναρκωτικών, ενώ ανακοίνωσε ότι θα αμείβει τα όργανα του νόμου που θα σκοτώνουν εμπόρους ναρκωτικών. Συγκεκριμένα είπε: “Αυτοί οι *** καταστρέφουν τα παιδιά μας. Σας προειδοποιώ να μην ακολουθήσετε αυτόν τον δρόμο γιατί, ακόμα κι αν είστε αστυνομικοί, θα σας βρω και θα σας σκοτώσω.[…] Αν ξέρετε κανέναν εθισμένο στα ναρκωτικά σκοτώστε τον εσείς, γιατί μπορεί να είναι πολύ επώδυνο να τον σκοτώσουν οι γονείς του” (The Guardian, 2016). Σε άλλη, πάλι, ομιλία του ανέφερε ότι “ο Hitler έσφαξε τρία εκατομμύρια Εβραίους, τώρα υπάρχουν τρία εκατομμύρια εθισμένοι στα ναρκωτικά. Θα χαιρόμουν να τους σφάξω όλους. Τουλάχιστον, αν η Γερμανία είχε τον Hitler, οι Φιλιππίνες θα έχουν…”, δείχνοντας τον εαυτό του. Συνεχίζει: “Τα θύματά μου θα ήθελα να είναι όλοι εγκληματίες, για να σταματήσω το πρόβλημα της χώρας μου, και να σώσω την επόμενη γενιά από την καταστροφή” (Reuters, 2016).

Οι επιπτώσεις των δηλώσεων αυτών είναι τραγικές, αφού ήδη τα θύματα του πολέμου κατά των ναρκωτικών φτάνουν τις δώδεκα χιλιάδες, σύμφωνα με το Human Rights Watch. Ο Duterte απάντησε στην αυξημένη κριτική κατά της εκστρατείας του εναντίον των ναρκωτικών με αμφισβήτηση, παρενόχληση και απειλή των επικριτών της κυβέρνησης και των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο πόλεμος κατά των ναρκωτικών ξεκίνησε στις 30 Ιουνίου 2016 και, από τότε, ο Duterte και ο στρατός του έχουν βρίσει, εξευτελίσει και, μια φορά, φυλακίσει υποστηρικτή των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η γερουσιαστής Leila de Lima, η μεγαλύτερη επικριτής του Προέδρου, έχει φυλακιστεί από τον Φεβρουάριο του 2017 μετά από πολιτικά υποκινούμενες κατηγορίες για ναρκωτικά. Η φυλάκισή της αποτελεί εμφανώς αντίποινα για την έρευνα που διεξήγαγε η Γερουσία επί των φόνων στον πόλεμο κατά των ναρκωτικών. Νωρίτερα είχε ξεκινήσει και έρευνα για τις ομάδες θανάτου στο Davao City κατά τη δημαρχία του Duterte (Human Rights Watch, 2018).

Σε δήλωσή του ο αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος για την Ασία του Human Rights Watch, Phelim Kine, σχολίασε ότι “ο Πρόεδρος Duterte όχι μόνο αγνόησε τις εντολές να σταματήσει τον βάναυσο πόλεμο ναρκωτικών, αλλά αποθάρρυνε και τους γενναίους ακτιβιστές που ερευνούν το θέμα απ’ το να καταγγείλουν τη σκληρή του εκστρατεία. […] Δεδομένου ότι ο Duterte δεν θα διεξαγάγει ποτέ σοβαρή έρευνα για τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, εναπόκειται στα Ηνωμένα Έθνη να υποστηρίξουν μια διεθνή έρευνα, και να σταματήσουν τις μαζικές δολοφονίες” (Reuters, 2016).

Άλλο ένα πρόσφατο παράδειγμα ρητορικής μίσους από τον Duterte προάγει τον μισογυνισμό. Σε ομιλία του στις 13 Φεβρουαρίου 2018 έδωσε εντολή στους στρατιώτες: “Μην τις σκοτώνετε (τις γυναίκες αντάρτισσες), να τις πυροβολείτε στα γεννητικά όργανα για να είναι άχρηστες”. Οι αντιδράσεις στη δήλωση αυτή, τόσο από φορείς ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσο και από οργανώσεις γυναικών, ήταν οργισμένες. “Είναι μόνο η πιο πρόσφατη σε μια σειρά μισογυνιστικών, υποτιμητικών και προσβλητικών δηλώσεων που έχει κάνει για τις γυναίκες. […] Η δήλωσή του ενθαρρύνει τις τοπικές αρχές να διαπράξουν σεξουαλική βία εν μέσω ένοπλης διαμάχης, γεγονός που αποτελεί παραβίαση του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου” είπε ο Carlos H. Conde, ο Φιλιππινέζος ερευνητής για το Human Rights Watch. Η Emmi de Jesus, μέλος του Κογκρέσου, μιλώντας εκ μέρους του κόμματος Gabriela Women, κατήγγειλε τον Duterte ως “Macho Fascist”, τονίζοντας πως “οι αντιφεμινιστικές του δηλώσεις οδηγούν την τρομοκρατία ενάντια στις γυναίκες και τον κόσμο σε ένα εντελώς νέο επίπεδο”. Επίσης, περιέγραψε τον Duterte ως “τον πιο επικίνδυνο μεγάλο φασίστα στην κυβέρνηση αυτή τη στιγμή”, προσθέτοντας ότι “έχει παρουσιάσει τον εαυτό του ως την επιτομή του μισογυνισμού και του φασισμού σε ένα πρόσωπο” (The Guardian, 2018).

(The Guardian, 2018)

Οι πολιτικές που εφαρμόζει ο Duterte δεν ανησυχούν μόνο όσους ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους πολιτικούς των υπολοίπων χωρών, αλλά και τους πολίτες ανά τον κόσμο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα από διάφορες αντιδράσεις παρατίθενται παρακάτω:

Μπορεί ο Rodrigo Duterte να κρίνεται παγκοσμίως για τις πολιτικές του, αλλά φυσικά υπάρχουν άνθρωποι που τον υποστηρίζουν. Εκτός από την ομάδα των υποστηρικτών του στο Facebook, το BBC έχει φτιάξει ένα βίντεο στο οποίο μιλάνε άνθρωποι που πιστεύουν στο έργο του Προέδρου των Φιλιππίνων (BBC, 2017).

Ο Duterte και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Στο συνέδριο της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (Asia-Pacific Economic Cooperation, APEC) ο Duterte είπε ότι η χώρα του ήταν πρόθυμη να φιλοξενήσει μια Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής για να συζητηθεί το πώς μπορούν να διαφυλαχθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Πρόεδρος των Φιλιππίνων τόνισε ότι η συζήτηση πρέπει να επικεντρωθεί στην καταπάτηση των δικαιωμάτων των ανθρώπων παγκοσμίως, και όχι μόνο στη χώρα του. “Ας κάνουμε μια Σύνοδο Κορυφής για να δούμε πώς μπορούμε να προστατέψουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα για όλη την ανθρώπινη φυλή” δήλωσε ο Duterte λίγο μετά τη συνάντησή του με την κοινότητα των Φιλιππινέζων στο Βιετνάμ, όπου εκβίασε και την εμπειρογνώμονα του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Agnès Callamard. “Τί κάνει τον θάνατο των ανθρώπων στις Φιλιππίνες πιο σημαντικό από αυτόν των υπολοίπων παιδιών στον κόσμο που σφάζονται και σκοτώνονται;” ρώτησε ο Duterte, τονίζοντας, μάλιστα, ότι όλοι όσοι υφίστανται καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπορούν να έρθουν στη Σύνοδο Κορυφής και να εκφράσουν τα παράπονά τους. Στη συνέχεια, απείλησε πάλι να χαστουκίσει την Callamard εάν τον ερευνήσει για την αύξηση των νεκρών κατά τον πόλεμό του εναντίον των ναρκωτικών, και τη ρώτησε γιατί δεν έκανε κανένα σχόλιο για τα θύματα των βομβιστικών επιθέσεων και της βίας στη Μέση Ανατολή. “Τί έκανες όλον αυτό τον καιρό; Γιατί σε έχουν καθηλώσει τόσο πολύ τα ναρκωτικά;” τη ρώτησε ο Φιλιππινέζος Πρόεδρος (Reuters, 2016).

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον Duterte

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) ξεκίνησε μια πρώτη έρευνα σχετικά με τους ισχυρισμούς για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν από τον Πρόεδρο των Φιλιππίνων, Rodrigo Duterte, κατά τη βίαιη πολιτική που αυτός ακολούθησε εναντίον των ναρκωτικών. Μια αναφορά που υποβλήθηκε στο ΔΠΔ πέρυσι κατέδειξε ότι ο Duterte ήταν άμεσα υπεύθυνος για εξωδικαστικές εκτελέσεις και μαζικές δολοφονίες επί τρεις δεκαετίες – από τότε που άρχισε τον πόλεμο για τα ναρκωτικά ως δήμαρχος του Davao City το 1988. Σύμφωνα με επίσημες στατιστικές, από τότε που ο Duterte έγινε Πρόεδρος, 4.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν από την αστυνομία σε επιχειρήσεις κατά των ναρκωτικών. Ωστόσο, η έκθεση 77 σελίδων που υπέβαλε ένας δικηγόρος των Φιλιππίνων, ο Jude Sabio, ισχυρίστηκε πως ο αριθμός των νεκρών ήταν πάνω από 8.000. Η Εισαγγελέας του ΔΠΔ, Fatou Bensouda, δήλωσε ότι το γραφείο της θα “αναλύσει εγκλήματα που φέρεται ότι διαπράχθηκαν τουλάχιστον από την 1η Ιουλίου 2016 στο πλαίσιο της εκστρατείας “πόλεμος κατά των ναρκωτικών””. Η έρευνα αυτή θα αποτελέσει την πρώτη προκαταρκτική εξέταση του ΔΠΔ σε ένα νοτιοανατολικό ασιατικό έθνος. Ο εκπρόσωπος του Duterte, Harry Roque, χαρακτήρισε την έρευνα ως “σπατάλη χρόνου και πόρων του Δικαστηρίου”, τονίζοντας ότι πολλοί από τους ισχυρισμούς προηγούνται της εγγραφής των Φιλιππίνων στο ΔΠΔ το 2011 και, συνεπώς, δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Ωστόσο, η Bensouda στη δήλωσή της ανέφερε συγκεκριμένα τις δολοφονίες από την 1η Ιουλίου 2016 (The Guardian, 2018).

Πηγές:

  1. Henschke, R. and Wirawan, H. (2017). Meet Philippine President Duterte’s loyal supporters. http://www.bbc.com/news/av/world-asia-39937948/meet-philippine-president-duterte-s-loyal-supporters
  2. Council of Europe. (n.d.) Hate Speech. https://www.coe.int/en/web/freedom-expression/hate-speech
  3. Human Rights Watch. (2018). Philippines: Duterte’s ‘Drug War’ Claims 12,000+ Lives. https://www.hrw.org/news/2018/01/18/philippines-dutertes-drug-war-claims-12000-lives
  4. Lema, K. and Mogato, M. (2016). Philippines’ Duterte likens himself to Hitler, wants to kill millions of drug users. https://www.reuters.com/article/us-philippines-duterte-hitler/philippines-duterte-likens-himself-to-hitler-wants-to-kill-millions-of-drug-users-idUSKCN1200B9
  5. Reuters. (2016). Philippines’ Duterte offers to host ‘world summit’ on human rights. https://www.reuters.com/article/us-philippines-duterte-rights/philippines-duterte-offers-to-host-world-summit-on-human-rights-idUSKBN1DA0AX 
  6. The Guardian. (2016). Philippines president Rodrigo Duterte urges people to kill drug addicts. https://www.theguardian.com/world/2016/jul/01/philippines-president-rodrigo-duterte-urges-people-to-kill-drug-addicts
  7. Ellis-Petersen, H. (2018). ICC launches crimes against humanity inquiry into Duterte’s war on drugs. https://www.theguardian.com/world/2018/feb/08/icc-claims-crimes-against-humanity-duterte-philippines
  8. Ellis-Petersen, H. (2018). Philippines: Rodrigo Duterte orders soldiers to shoot female rebels ‘in the vagina’. https://www.theguardian.com/world/2018/feb/13/philippines-rodrigo-duterte-orders-soldiers-to-shoot-female-rebels-in-the-vagina
  9. Biography.com. (2017). Rodrigo Duterte. https://www.biography.com/people/rodrigo-duterte-102616
  10. Campbell, C. (2016). Everything You Need to Know About the Philippine Presidential Election. http://time.com/4319098/philippines-rodrigo-duterte-presidential-election-grace-poe/
  11. The Guardian. (2018). ‘We will shoot your vagina’: Philippines president on communist rebels – video. https://www.theguardian.com/world/video/2018/feb/13/shoot-vagina-philippines-president-duterte-communist-female-rebels-video
  12. Andrews, T. (2016) Leading Philippine presidential contender: Gang rape victim ‘so beautiful’ he wishes he had ‘been first’. https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2016/04/18/leading-philippines-presidential-contender-gang-rape-victim-so-beautiful-he-wishes-he-had-been-first/?utm_term=.788167c68c9e
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (7 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest