Η Βιωσιμότητα στην υπηρεσία του Κέρδους

Εισαγωγή

Η κλιματική αλλαγή και τα ποικίλα περιβαλλοντικά προβλήματα αποτελούν ζητήματα που εγείρουν ανησυχία παγκοσμίως. Σαν αποτέλεσμα, οι προσπάθειες αντιμετώπισης της υφιστάμενης κατάστασης εντοπίζονται σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας. Έτσι, λοιπόν, και στον κόσμο των επιχειρήσεων έχει αναδυθεί ένα κίνημα που προάγει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, και την υιοθετεί ως “mantra” σε όλες του τις ενέργειες. Παρόλο που παρόμοιες πρωτοβουλίες έχουν εμφανιστεί και στο παρελθόν, η απήχηση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας δεν φτάνει σε υψηλά ποσοστά μέχρι και σήμερα, αν και καθημερινά πραγματοποιούνται ολοένα και σημαντικότερες αλλαγές προς αυτήν την κατεύθυνση. Ο λόγος για τη διστακτικότητα των επιχειρήσεων εντοπίζεται στην αντίληψη ότι το κέρδος –η μεγιστοποίηση του οποίου αποτελεί το σκοπό κάθε επιχείρησης– δεν μπορεί να συνδυαστεί και να συμβαδίσει με τη βιωσιμότητα. Σκοπός του εν λόγω άρθρου είναι να αναδείξει ότι η ενθάρρυνση της βιωσιμότητας όχι μόνο δεν συνιστά ανασταλτικό του κέρδους παράγοντα, αλλά ανοίγει το δρόμο προς την επίτευξή του.

Νοοτροπία και Επιχειρησιακή Βιωσιμότητα

Όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, βασικός σκοπός κάθε επιχείρησης, ταυτιζόμενος με τις πιθανότητες επιβίωσής της, συνιστά η εξασφάλιση του μέγιστου δυνατού κέρδους. Οπότε, οποιαδήποτε ενέργεια περιττή για την παραγωγική διαδικασία, και ταυτόχρονα κοστοβόρα, εκλαμβάνεται από την πλειονότητα των επιχειρήσεων ως λανθασμένη επιλογή. Καθώς, λοιπόν, η απαίτηση για προστασία του περιβάλλοντος και η στροφή προς τις αρχές της βιωσιμότητας άσκησαν πίεση στις επιχειρήσεις, αυτές ειδώθηκαν ως αλλαγές που θα επιβάρυναν την εκάστοτε επιχείρηση, χωρίς να συμβάλλουν στην ανάπτυξη και την κερδοφορία της. Η διαστρεβλωμένη αυτή αντίληψη για τη σχέση της βιωσιμότητας και του κέρδους οφειλόταν, καταρχάς, στην ανικανότητα του επιχειρησιακού κόσμου να αναγνωρίσει την ανάγκη για μακροχρόνιο σχεδιασμό, εξασφαλίζοντας μελλοντική σταθερότητα, καθώς και στη στροφή προς το άμεσο κέρδος και τις πιο ελκυστικές προσωρινές λύσεις. Επίσης, το γεγονός ότι η περιβαλλοντική συνείδηση βρισκόταν, μέχρι προσφάτως, σχεδόν τελευταία στη λίστα προτεραιοτήτων (τόσο των επενδυτών, όσο και των καταναλωτών), αποδυνάμωσε κάθε ουσιαστικό κίνητρο των επιχειρηματιών να ενδιαφερθούν για το περιβαλλοντικό “αποτύπωμα” των εταιρειών τους (Confino, J., 2014).

Venn Scheme of Sustainability

Στις μέρες μας, όμως, η νοοτροπία αναφορικά με την προστασία του περιβάλλοντος έχει αλλάξει, και οι ενέργειες προς την προστασία του και την προαγωγή της “βιωσιμότητας” έχουν καταστεί υποχρεωτικές, οδηγώντας τις επιχειρήσεις σε μια μάχη εξισορρόπησης των περιβαλλοντικών απαιτήσεων και του κέρδους, και καταλήγοντας σε ημίμετρα και ακριβές πρόχειρες λύσεις, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα (Haanaes, K., Michael, D. κ.α.. 2013). Και αυτό, γιατί οι επιχειρήσεις αδυνατούν να δουν πέρα από την περιβαλλοντική πλευρά της βιωσιμότητας, και να κατανοήσουν ότι η βιωσιμότητα σε εταιρικούς όρους μπορεί να μεταφραστεί ως “κέρδος για πάντα” (Barlag, Ph., 2014). Υιοθετώντας τις αρχές της βιωσιμότητας, οι παραγωγοί δεν αλλάζουν το στόχο τους, το κέρδος, αλλά τη μέθοδο με την οποία θα φτάσουν σε αυτόν – επιλέγοντας τη μέθοδο της οποίας τα θετικά αποτελέσματα εμφανίζονται μακροπρόθεσμα. Αναγνωρίζοντας τον περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπό τους, η συμμόρφωση με τη βιωσιμότητα, και ο επαναπροσδιορισμός του μοντέλου λειτουργίας των επιχειρήσεων θα τις οδηγήσουν στο βέβαιο και μακροχρόνιο κέρδος.

Λόγοι-Προτερήματα υιοθέτησης της Βιωσιμότητας από μια Επιχείρηση

Στις μέρες μας, η ιδέα της ασυμβατότητας κέρδους-βιωσιμότητας πρέπει να κριθεί απαρχαιωμένη και λανθασμένη. Όσοι αδυνατούν ή αρνούνται να δουν την αδιαμφισβήτητα θετική επιρροή της βιωσιμότητας στην επιχείρησή τους, σύντομα θα κινδυνέψουν να εξαφανιστούν από τον επιχειρησιακό στίβο. Ακολουθούν κάποιοι από τους κυριότερους λόγους συμμόρφωσης με τις αρχές της βιωσιμότητας:

Μείωση κόστους – αύξηση κέρδους

Ο πρώτος και σημαντικότερος λόγος που συνηγορεί υπέρ της συμμόρφωσης προς τις αρχές της βιωσιμότητας είναι η επίτευξη μακροπρόθεσμου και συνεχούς κέρδους. Αυτό επιτυγχάνεται, πρώτον, με τη μείωση του κόστους λειτουργίας και παραγωγής. Ειδικότερα, οι επιχειρηματίες υιοθετούν “πράσινες” λύσεις για τα εργοστάσια και τα γραφεία των εταιρειών τους, φροντίζοντας να χρησιμοποιούν οικολογικές πρώτες ύλες, να μεταβάλουν τις μεθόδους παραγωγής, και να αυξάνουν την ενεργειακή τους αποδοτικότητα, αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και εξαλείφοντας τις ενεργειακές απώλειες. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να είναι από πολύ μικρές, ως πολύ μεγάλες και κοστοβόρες –ειδικά σε σχέση με τις προηγούμενες πρακτικές που χρησιμοποιούνταν ως τώρα–, αλλά οδηγούν μακροπρόθεσμα σε σημαντικά χαμηλότερα κόστη παραγωγής και λειτουργίας, καθώς και σε υψηλότερη απόδοση. Έπειτα, τα χρηματικά ποσά που εξοικονομούνται, μπορούν περαιτέρω να επενδυθούν σε προηγμένη τεχνολογία που θα βελτιώσει ακόμη περισσότερο την παραγωγική διαδικασία, μειώνοντας επιπλέον τα σταθερά κόστη της επιχείρησης, ή/και αυξάνοντας-διευκολύνοντας την παραγωγή (Haanaes, K., Michael, D. κ. α., 2013).

Παραλλήλως, η πρακτική της βιωσιμότητας για τη μειωμένη χρήση πρώτων υλών εξυπηρετεί τις επιχειρήσεις στην αναδιάρθρωση των αναγκών τους για τις ανωτέρω. Οπότε, οι επιχειρήσεις βαίνουν στην επερχόμενη περίοδο των λίγων και σπάνιων πηγών, που τις προετοιμάζει να λειτουργούν άριστα στη νέα αυτή βάση, μειώνοντας, έτσι, πιθανή μελλοντική τους αστάθεια (λόγω εξάρτησης από την περιορισμένη αγορά), και παρέχοντάς τους ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά. Είναι εμφανές, λοιπόν, γιατί η βιωσιμότητα μεγιστοποιεί τα κέρδη μιας επιχείρησης.

Επιχειρησιακή Φήμη και Δημοφιλία

Οι καταναλωτές σήμερα ενδιαφέρονται ιδιαιτέρως για τον περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο των προϊόντων που αγοράζουν, καθώς και για το σεβασμό που δείχνουν οι παραγωγοί στις αρχές της βιωσιμότητας, το περιβάλλον και τα ανθρώπινα και εργατικά δικαιώματα. Μάλιστα, έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι καταναλωτές δεν αποθαρρύνονται από το υψηλό κόστος ενός προϊόντος, εάν πρόκειται για ένα οικολογικό προϊόν, που έχει παραχθεί σε συμφωνία με τις αξίες της βιωσιμότητας, ενώ δεν διστάζουν να σαμποτάρουν μια εταιρεία και τα προϊόντα της, όταν αυτά χρησιμοποιούν ως βάση, παράγονται ή διανέμονται εις βάρος του περιβάλλοντος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι εταιρείες “Nike” και “Nestlé”, που με την αποκάλυψη χρησιμοποίησης ανήλικων εργατών (στην περίπτωση της πρώτης), και προμηθευτών από μη πιστοποιημένες φυτείες για φοινικέλαιο (για τη δεύτερη), παρά την υιοθέτηση πολιτικής κατά της αποψίλωσης δασών, οδήγησαν σε ισχυρή κοινωνική κατακραυγή, σε αισθητή πτώση των πωλήσεών τους, ενώ πολλοί υποστηρίζουν ότι η φήμη τους δεν πρόκειται να ανακάμψει ποτέ πλήρως, παρά τις όσες ενέργειες μεταμέλειας ακολούθησαν (Sheffi, Y., 2018).

Οι καταναλωτές, λοιπόν, παρουσιάζουν εμφανή προτίμηση στα προϊόντα των επιχειρήσεων που επιδεικνύουν οικολογική συνείδηση και σεβασμό στη βιωσιμότητα, ενώ, ταυτόχρονα, η σταθερότητα και δέσμευση από πλευράς τους αποτελεί σίγουρη πηγή κέρδους. Τέλος, η οικολογική συνείδηση επηρεάζει όχι μόνο τους καταναλωτές, αλλά και τους εργαζομένους μιας εταιρείας, οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι εργάζονται σε μια επιχείρηση με ανησυχίες και ενδιαφέρον για την κοινωνία – γεγονός που ανεβάζει το ηθικό τους και, άρα, την παραγωγικότητά τους.

Νομική Συμμόρφωση και Φορολογική επιβράβευση

Πλέον, η προστασία του περιβάλλοντος και η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος αποτελεί απαιτούμενο σε πολλές χώρες παγκοσμίως (LaMarco, N., 2018). Η υιοθέτηση, λοιπόν, της βιωσιμότητας από μια επιχείρηση –είτε αυτή αφορά τα υλικά και τον παραγωγικό κύκλο της επιχείρισης, είτε τον τρόπο που συσκευάζει και προωθεί τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της, είτε τον τρόπο που διαχειρίζεται τις εγκαταστάσεις της– σημαίνει συμμόρφωση προς τις επιταγές του νόμου, και αποφυγή προστίμων και τελών. Από την άλλη, τα κράτη, στην προσπάθειά τους να εμπνεύσουν και να στηρίξουν αυτήν την καινούρια νοοτροπία, συχνά θεσπίζουν φορολογικές ελαφρύνσεις ή απαλλαγές για τα πρόσωπα, εταιρείες ή οργανισμούς που διαθέτουν πόρους για να ελαττώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, ή για να στηρίξουν πρωτοβουλίες υπέρ του περιβάλλοντος. Συνεπώς, μια επιχείρηση με περιβαλλοντικές ανησυχίες που εφαρμόζει τις αρχές της βιωσιμότητας, συνεισφέροντας στην προστασία του περιβάλλοντος, δέχεται οικονομική στήριξη από τα κράτη, μέσω της φορολογίας (Spector, D., 2012).

Συμπέρασμα

Η βιωσιμότητα ως αρχή μια επιχείρησης οδηγεί σε μελλοντικό, σταθερό κέρδος, ανταγωνιστικότητα, μείωση κόστους και κύρος, αποδεικνύοντας αδιαμφισβήτητα ότι, ακόμα και ένα αρχικό υψηλό κόστος, μακροπρόθεσμα όχι μόνο καλύπτεται, αλλά και ανταποδίδει. Η βιωσιμότητα, λοιπόν, και η αναζήτησή της εντός του επιχειρησιακού πλαισίου, μπορεί να επαναπροσδιορίσει μια επιχείρηση, θέτοντας τη βάση για τη συνεχή της ανάπτυξη και κερδοφορία.

Πηγές:

  1. Haanaes, K. Michael, D. και άλλοι. (2013). Making Sustainability Profitable. https://hbr.org/2013/03/making-sustainability-profitable
  2. LaMarco, N. (2018). What Are the Benefits of Going Green for a Business?. https://smallbusiness.chron.com/benefits-going-green-business-3225.html
  3. Hummel, Ch. (2014). 9 ways sustainability drives profit. https://www.greenbiz.com/blog/2014/10/23/9-ways-sustainability-drives-profit
  4. Spector, D. (2012). 10 More Reasons Companies Should Care About Sustainability. https://www.businessinsider.com/the-top-10-benefits-of-convincing-your-company-to-care-about-sustainability-2012-3
  5. Sheffi, Y. (2018). Profits v planet: can big business and the environment get along?. https://www.theguardian.com/environment/2018/sep/07/profits-v-planet-can-big-business-and-the-environment-get-along
  6. Cofino, J. (2014). Sustainable corporations perform better financially, report finds. https://www.theguardian.com/sustainable-business/2014/sep/23/business-companies-profit-cdp-report-climate-change-sustainability
  7. Barlag, Ph. (2014). Sustainability doesn’t mean less profit, it means profit forever. https://www.fastcompany.com/3031264/sustainability-doesnt-mean-less-profit-it-means-profit-forever
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (8 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest