Κλυδωνισμοί στην Παγκόσμια Οικονομία

«Η διεθνής οικονομία δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει σε αυτήν την αβεβαιότητα», είναι τα λόγια του προέδρου της Παγκόσμιας Τράπεζας, Jim Yong Kim, τα οποία προκαλούν μεγάλη ανησυχία.

Ήδη από τις αρχές του έτους, πολλοί είναι αυτοί που ισχυρίζονται ότι το 2016 είναι μια πολύ κρίσιμη χρόνια για την οικονομία.  Οι απαισιόδοξοι οικονομολόγοι μάλιστα προβλέπουν παγκόσμιο οικονομικό «κραχ» μέσα στο 2016. Γενικότερα, το 2015 θεωρείται η χρόνια κατά την όποια δεν λειτούργησε τίποτα (όπως αναμενόταν) και, τη δεδομένη στιγμή, ζητήματα που απασχολούν σε παγκόσμιο επίπεδο είναι μείζονος σημασίας. Ένας συνδυασμός κινδύνων απειλεί να επηρεάσει αρνητικά την όποια σταθερότητα επικρατεί. Ο πόλεμος στη Συρία, οι συζητήσεις για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και η ανησυχία που γεννά το συγκεκριμένο θέμα, το επικείμενο δημοψήφισμα στη Βρετανία, οι διχογνωμίες στην Ευρωζώνη για τα όρια της νομισματικής πολιτικής, η προσφυγική κρίση και η ανομοιογενής αναπτυξιακή πορεία της Κίνας είναι μερικοί μόνο από τους κινδύνους που χτυπούν την παγκόσμια οικονομία. Ενώ, παράλληλα, δεν είναι μικρής σημασίας ο υποψήφιος για την αμερικανική προεδρία, ο οποίος απειλεί να βάλει φραγμούς στη μετανάστευση και το εμπόριο. Η σύμπτωση όλων αυτών των γεγονότων δημιουργεί ένα ανασφαλές πεδίο.

Βρισκόμαστε 8 χρόνια μετά την πτώση της Lehman Brothers και της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που επακολούθησε, και η οικονομία παραμένει σε ασταθές περιβάλλον υπό την απειλή μιας νέας ύφεσης. Τα χρόνια που ακολούθησαν το 2008, η ανάπτυξη υπήρξε αργή. Πόσο κοντά όμως είναι ένας νέος οικονομικός κλυδωνισμός; Το ΔΝΤ, ύστερα από την εαρινή σύνοδό του, βλέπει ένα αδύναμο οικονομικό τοπίο, και μείωσε τις προοπτικές για ανάπτυξη στην παγκόσμια οικονομία στο σύνολό της. Προβλέπεται μια οικονομική επιβράδυνση τόσο σε αναπτυσσόμενες όσο και σε ανεπτυγμένες οικονομίες, ενώ αυτό που κυριαρχεί είναι η αβεβαιότητα. Μάλιστα, οι αναδυόμενες αγορές ήρθαν αντιμέτωπες με αποσύρσεις κεφαλαίων από επενδυτές το 2015 , χρονιά εκροών έπειτα απο 27 χρόνια, ενώ ακόμη έναν σοβαρό κίνδυνο γα την οικονομία αποτελεί η διαρροή των Panama Papers, καθώς έδωσε διαστάσεις στο θέμα της φοροαποφυγής. Με τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία να συμφωνούν στην διαμόρφωση κανόνων για αυτόματο διαμοιρασμο πληροφοριών, ώστε να γίνουν γνωστοί οι ιδιοκτήτες των υπεράκτιων εταιρειών.

Το δολάριο και η ισχυροποίηση του – κατά ένα ποσοστό – απειλεί το εμπόριο και τις επενδύσεις. Όσο το δολάριο παρέμενε αισθητά αδύναμο, τα προϊόντα που εξήγαγαν οι Η.Π.Α. ήταν λιγότερο δαπανηρά για τους ξένους καταναλωτές. Μετά το 2014 το δολάριο άρχισε να ενισχύεται, και πολλές αμερικανικές εταιρίες ήρθαν αντιμέτωπες με μια μεγάλη παρακμή, καθώς η ισχυροποίηση του δολαρίου δυσκολεύει το εμπόριο (κάνοντας τα προϊόντα ακριβότερα στις ξένες αγορές) και οδηγεί σε μια απότομη επιβράδυνση της ανάπτυξης στις ΗΠΑ από τα τέλη του 2015. Ένας ακόμη μεγάλος κίνδυνος, ο οποίος ίσως δεν έχει γίνει καθόλα αντιληπτός, είναι η πτώση της τιμής του πετρελαίου .Μπορεί η εξέλιξη αυτή να λειτουργεί θετικά για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, όμως πλήττει τον τομέα της ενέργειας.

«The Big C/ Danger C»  θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί η Κίνα. Η Κινεζική ζήτηση έχει υποχωρήσει αισθητά, και η πτώση των προϊόντων υποβαθμίζει κάθε οικονομική δραστηριότητα με επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς η Κίνα θεωρείται η 2η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο. Το ενδεχόμενο μιας αιφνιδιαστικής προσγείωσης της Κίνας τρομοκρατεί τις αγορές, ωστόσο το πιθανότερο είναι η Κίνα απλώς να έρθει αντιμέτωπη με χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, μειώνοντας τον φόβο κάποιας ολοκληρωτικής καταστροφής.

Παράλληλα οι εξελίξεις βρίσκουν την Ευρώπη  σαστισμένη. Τα γεγονότα με τα τα οποία βρίσκεται αντιμετώπη  δημιουργούν πολιτικές συγκρούσεις, και είναι γεγονός πως η οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει μια ιδεατή διάσπαση στην Ένωση, και όσες χώρες ώρες ήρθαν αντιμέτωπες με αυτήν σκέφτηκαν να την εγκαταλείψουν. Το ζήτημα του ελληνικού χρέους -και γενικότερα η ελληνική οικονομική κατάσταση- πρωταγωνιστεί  τα τελευταία χρόνια, καθότι η χώρα δεν έχει μπει ακόμη οριστικά σε μια κατάσταση ανάπτυξης και ευημερίας, ενώ πολλά από τα ζητήματα που έχουν πέσει κατά καιρούς στο τραπέζι, αναφορικά με την Ελλάδα, έχουν διχάσει την Ένωση δημιουργώντας ρήγματα. Μέχρι στιγμής έχει αποδειχτεί πως η Ένωση καταφέρνει να κρατήσει ενωμένα τα κομμάτια της. Οι διαπραγματεύσεις γύρω από το Ελληνικό οικονομικό ζήτημα τον τελευταίο καιρό θυμίζουν επανάληψη του Ιουνίου 2015. Και αν πέρυσι η Ελλάδα κατάφερε να παραμείνει στην Ένωση, κανείς δεν ξέρει τι έπεται. Αυτό το κλίμα αβεβαιότητας γεννά ανησυχίες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ένωση. Με το επερχόμενο δημοψήφισμα στη Βρετανία να απειλεί να διευρύνει τα ρήγματα, η  επιθυμία εισόδου της Ελλάδας σε μια σταθερή τροχιά είναι θέμα καίριας σημασίας. Χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να αποδεχθεί πως η Ένωση μπορεί να τα καταφέρει. Η πιθανότητα το Ηνωμένο Βασίλειο να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί ανησυχία, επηρεάζοντας άμεσα την οικονομία.  Η συζήτηση για το δημοψήφισμα προκαλεί αστάθεια στις αγορές, γεγονός που θα μπορούσε να μειώσει την οικονομική ανάπτυξη στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ οι  χώρες οι οποίες βασίζονται στο διμερές εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου θα επηρεαστούν άμεσα, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή στους όρους συναλλαγής θα αυξήσει το κόστος. Ο τομέας των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, αλλά και των ορυκτών, είναι από τους πιο σημαντικούς. Η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ιρλανδία βρίσκονται ανάμεσα στις πιο ευάλωτες χώρες, και θα πρέπει να βρίσκονται σε επαγρύπνηση . Παράλληλα και το ίδιο το Ηνωμένο Βασίλειο θα βρεθεί αντιμέτωπο με μειωμένη ανάπτυξη και επενδύσεις .

Μεγάλη επικινδυνότητα κρύβει  και η προσφυγική κρίση. Η μεγάλη ροή των προσφύγων που κατευθύνονται προς την Ευρώπη, ως απότοκος της κρίσης στην Ανατολή, δημιουργεί εντάσεις στη Δύση. Το μεγάλο κύμα προσφύγων βρήκε απροετοίμαστη την Ευρώπη, με την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή του προβλήματος -λόγω γεωγραφική θέσης- να προσπαθεί να αντιμετωπίσει την παραμονή και εγκατάσταση των προσφύγων, ενώ το οικονομικό ζήτημα μονοπωλεί το ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα να μην δίνεται  στο προσφυγικό η απαιτούμενη σημασία. Ενώ την ίδια στιγμή οι τρομοκρατικές επιθέσεις δημιουργούν ένα εχθρικό κλίμα στην Ευρώπη, ενισχύοντας το εθνικιστικό αίσθημα , αρκετές χώρες «απομονώνονται» – και αυτό λειτουργεί αρνητικά, ενισχύοντας τα ρήγματα της Ένωσης. Ένα ζήτημα που έχει εξελιχθεί σε ανθρωπιστική κρίση, χρειάζεται μια συλλογική προσπάθεια ώστε να επέλθει λύση.

~Το ΔΝΤ,  κατά το κλείσιμο της εαρινής συνόδου, προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 3,2 % για φέτος. Οι προβλέψεις μειώθηκαν για το οικονομικό έτος 2016 στο 2,4% για τις Ηνωμένες Πολιτείες από 2,6%, για την Ιαπωνία στο 0,5 % από το 1 %,  ενώ στην ευρωζώνη προβλέπεται ανάπτυξη 1,5 % από 1,7 %. Οι προβλέψεις για την Κίνα είναι πάντως πιο αισιόδοξες από τον Ιανουάριο, καθώς βρίσκονται  στο 6,5 % από το 6,3%. Παρα τον φόβο που γεννούν οι κίνδυνοι, δεν υπάρχει νόημα να γίνεται κινδυνολογία χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα εξεύρεσης κάποιας προληπτικής, ή κατασταλτικής, λύσης. Οι κυβερνήσεις πρέπει να αφήσουν πίσω τις παλιές πρακτικές, και να ακολουθήσουν μια σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να δοθεί βάση στην ανάπτυξη, και ώθηση στο αναπτυξιακό δυναμικό τους, ώστε να εναρμονιστούν στα δεδομένα. Αν και  οι νομισματικές πολιτικές από μόνες τους δεν μπορούν να παράγουν ισορροπημένη ανάπτυξη.

 

1.http://www.forbes.com/sites/mikepatton/2016/01/14/the-top-8-risks-of-the-financial-markets-in-2016/#122b4c8d20fd

2.https://www.imf.org/external/pubs/ft/gfsr/

3.http://www.thestar.com/news/world/2016/04/12/global-economy-still-weak-eight-years-after-financial-crisis.html

4.https://next.ft.com/content/4e5e4336-dfcc-11e5-b67f-a61732c1d025#axzz46lLBRSnS

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest