Κριμαία: 2 χρόνια μετά το δημοψήφισμα

Πέρασαν σχεδόν δυο χρονιά από τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος στην Κριμαία, στις 16 Μαρτίου 2014, με το οποίο οι κάτοικοι αποφάσισαν με 96,77 % την απόσχιση της χερσονήσου από την Ουκρανία, και την ένωσή της με τη Ρωσία. Σήμερα η Κριμαία τελεί υπό ιδιαίτερο νομικό καθεστώς, με de facto έλεγχο της Ρωσικής Ομοσπονδίας, ενώ παράλληλα εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο εδαφικής διαφοράς ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία.

Μετά τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, η Κριμαία δεν έτυχε επίσημης αναγνώρισης από τη διεθνή κοινότητα. Τα περισσότερα κράτη – μέλη του ΟΗΕ δεν αναγνωρίζουν την ένταξη της Κριμαίας στη Ρωσία ως νόμιμη, το οποίο αντικατοπτρίζεται και στο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, σχετικά με τη μη αναγνώριση της αλλαγής του κριμαϊκού καθεστώτος. Βέβαια, παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των τρίτων κρατών να αποφασίζουν εάν θα θεσπίσουν ιδιαίτερους νομούς, ή αν θα τηρήσουν συγκεκριμένη στάση απέναντι στην Κριμαία, η οποία βρίσκεται ακόμα σε μεταβατικό στάδιο, προσπαθώντας να εξισορροπήσει την εσωτερική της κατάσταση και να προσδιορίσει το ρολό της στο διεθνές σύστημα.

Τα χρονιά που πέρασαν, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, δεν είναι αρκετά για να σχηματιστεί μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις αλλαγές που έχει επιφέρει το εν λόγω δημοψήφισμα στην περιοχή. Όμως οι κάτοικοι και η κυβέρνηση της χερσονήσου ήδη σημειώνουν αρκετές μεταρρυθμίσεις, ανάμεσα στις οποίες υπάρχουν τόσο θετικές όσο και αρνητικές.

Οικονομία

Οι αλλαγές στον οικονομικό τομέα ξεκίνησαν με τις αυξήσεις μισθών και συντάξεων, όπως και με επιστροφές των παρακρατήσεων που σημειώθηκαν πριν το δημοψήφισμα. Παράλληλα, όμως, αυξήθηκε το κόστος των προϊόντων, καθώς οι εξαγωγές και οι εισαγωγές βρίσκονται ακόμα σε μεταβατικό στάδιο και παρατηρείται έλλειψη σε αγαθά και τρόφιμα, γεγονός το οποίο δίνει στις τοπικές αγορές ευκαιρία να εμπορεύονται τα προϊόντα σε πολύ υψηλές τιμές.

Η ιδιόρρυθμη κατάσταση που επικρατεί επηρεάζει αρνητικά και τις επιχειρήσεις της χερσονήσου. Το φαινόμενο της γραφειοκρατίας είναι έντονο, και οι συναλλαγές – καθώς και όλες οι υπόλοιπες ενέργειες οι οποίες είναι απαραίτητες για την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων – γίνονται με μεγάλες καθυστερήσεις. Επιπρόσθετα, η αυστηρή νομοθεσία δυσκολεύει την κατάσταση λόγω του υψηλού βαθμού των ελέγχων. Προβληματισμούς γεννά και το γεγονός της κρατικοποίησης των ιδιωτικών εταιριών. Παρόλο που το σχέδιο για την κρατικοποίηση 35 ιδιωτικών επιχειρήσεων απορρίφθηκε από το τοπικό συμβούλιο, 13 επιχειρήσεις από τη λίστα αυτή περιήλθαν στην κατοχή του δημοσίου.

Οι αξιωματούχοι, από την άλλη, τονίζουν τη δημιουργία καινούργιων σχολείων, παιδικών σταθμών και νοσοκομείων, όπως και την επαναλειτουργία παλαιών στρατοπέδων, κάτι που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δημιούργησε πολλές θέσεις εργασίας και τόνωσε σημαντικά την οικονομία.

Στο διεθνές επίπεδο, η  κυβέρνηση της χερσονήσου καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για τη δημιουργία διεθνών οικονομικών δεσμών. Έτσι, το 2015, o Ρώσος υπουργός Βιομηχανικής ανάπτυξης της Κριμαίας, Andrey Skrynnik,  συζήτησε με τον πρέσβη της Νικαράγουας την πιθανότητα να γίνει η Κριμαία πύλη εισόδου για προϊόντα της Νικαράγουας στη Ρωσία, καθώς – από γεωγραφική άποψη – είναι η κοντινότερη θαλασσιά οδός για την πραγματοποίηση εισαγωγών.

Τέλος, αρκετές ρωσικές τράπεζες έχουν ενδιαφερθεί για συνεργασία με τράπεζες της χερσονήσου. Όμως το  νεφελώδες καθεστώς των κυρώσεων και η ρευστότητα της κατάστασης παρεμποδίζουν την υπογραφή συμφωνιών.

 Υποδομές 

Στον τομέα των υποδομών, οι κάτοικοι της χερσονήσου σημειώνουν αρκετές θετικές αλλαγές. Αρχικά, μετά  το δημοψήφισμα ξεκίνησε η μαζική ανακαίνιση των υπαρχόντων κτιρίων, στα οποία στεγάζονται οι υπηρεσίες του δημοσίου. Παράλληλα, σε κάθε γειτονιά άρχισαν να χτίζονται καινούργια σχολεία και νηπιαγωγεία, καθώς υπήρχε έντονο πρόβλημα με τη χωρητικότητα και την αποτελεσματική λειτουργία των ήδη υπαρχόντων. Όσον αφορά τα νοσοκομεία, η τοπική διοίκηση φρόντισε να αντικατασταθούν τα παλαιά μηχανήματα και να αναβαθμισθούν οι νοσοκομειακές συνθήκες. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο του προγράμματος ανάπτυξης της Κριμαίας, γίνονται εργασίες για τη βελτίωση του οδικού δικτύου και προετοιμασία για την οικοδόμηση γέφυρας στο Στενό του Κερτς.

Τις θετικές εξελίξεις επισκιάζουν σοβαρά προβλήματα με την παροχή ρεύματος και νερού. Όλα τα χρονιά η Ουκρανία ήταν ο μονός προμηθευτής της χερσονήσου, αλλά πλέον οι συμβάσεις για τις παροχές έχουν λήξει και η Κριμαία προμηθεύεται ρεύμα από γεννήτριες που έχουν εγκατασταθεί στη χερσόνησο. Λόγω της υπερφόρτωσης, το ρεύμα υφίσταται συχνές διακοπές, το ίδιο και το νερό, και οι κάτοικοι είναι αναγκασμένοι να προσαρμόζουν τη ζωή τους ανάλογα με τις καθορισμένες ώρες «τροφοδοσίας».

Τουρισμός

Όταν η Κριμαία άνηκε στην Ουκρανία, τουρίστες από διάφορες χώρες είχαν τη δυνατότητα να επισκέπτονται τη χερσόνησο χωρίς έκδοση βίζας. Πλέον όμως οι ξένοι τουρίστες χρειάζονται τη χορήγηση βίζας από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Συν τοις άλλοις, το αεροδρόμιο της Συμφερόπολης δεν εξυπηρετεί πλέον διεθνείς πτήσεις, καθώς και το λιμάνι της Σεβαστούπολης παραμένει κλειστό για ξένες διαδρομές. Ως αποτέλεσμα, ο αριθμός των τουριστών από ξένες χώρες σημείωσε ραγδαία πτώση.

Το κενό που δημιουργήθηκε, λόγω της απουσίας ξένων επισκεπτών, προσπάθησαν να καλύψουν οι τουρίστες από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Περίπου 400.000 Ρώσοι τουρίστες επισκέφτηκαν το 2014 τη χερσόνησο και 500.000 το 2015. Για να διευκολυνθεί η πρόσβαση από τη Ρωσία στη Συμφερόπολη έχει ήδη κατασκευαστεί ειδική γραμμή τρένου, ενώ και η ανακαίνιση του αεροδρομίου έχει ενταχθεί στον προϋπολογισμό.

Οι περισσότεροι τουρίστες όμως που επισκέφτηκαν την Κριμαία, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έδωσε στη δημοσιότητα το Υπουργείο Τουρισμού, δεν έμειναν ικανοποιημένοι. Κάθε τρίτος επισκέπτης σημειώνει την κακή ποιότητα του οδικού δικτύου, τις υψηλές τιμές και την έλλειψη εξυπηρέτησης και κατάλληλων υποδομών. Στα θετικά του μέρους, όμως, κατατάσσουν τη μοναδική ομορφιά του τοπιού και τις καθαρές θάλασσες και παραλίες.

Το μέλλον

Ξεκινώντας από το διεθνές επίπεδο, και προσπερνώντας τις αναμενόμενες έριδες που θα συνεχίζουν να υφίστανται για την επιστροφή της Κριμαίας, σημαντικές εξελίξεις αναμένονται στο θέμα της εφαρμογής ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χερσόνησο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρόσφατα ξεκίνησε συζήτηση για τη δημιουργία συγκεκριμένου προγράμματος το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή στο σύντομο μέλλον, και θα ελέγχει την εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το ζήτημα με τις κυρώσεις, όμως, που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ουκρανία στη Ρωσία -και ως αποτέλεσμα και στην Κριμαία -, θα παραμείνει χωρίς αλλαγές, με ενδεχόμενο μαλιστα να υπάρξει πιθανή αύξησή τους.

Όσον αφορά στα εσωτερικά ζητήματα, τα επόμενα χρονιά για την Κριμαία προβλέπονται αρκετά δύσκολα για όλους τους τομείς. Τα πιο πολλά «χτυπήματα», βέβαια, θα  δεχτεί ο τομέας της οικονομίας, καθώς οι κυρώσεις που επιβάλλει η Ε.Ε και οι ΗΠΑ στη Ρωσία θα αυξηθούν, και oι επιπτώσεις που θα έχουν στην οικονομία της Κριμαίας δεν είναι αμελητέες. Επιπρόσθετα, το νομικό σύστημα θα χρειαστεί αρκετό χρόνο μέχρι να σταθεροποιηθεί και, έως ότου γίνει αυτό, οι επιχειρήσεις της χερσονήσου θα συνεχίζουν να μαστιγώνονται από αυστηρούς και χρονοβόρους ελέγχους. Αρκετός χρόνος θα χρειαστεί και για να ολοκληρωθούν όλα τα έργα για τη βελτίωση των υποδομών και του οδικού δικτύου. Συνολικά το κόστος όλων των έργων ανέρχεται στα 700 δισεκατομμύρια ρούβλια (περίπου 78 εκατομμύρια ευρώ).  Τέλος, στον τουριστικό τομέα δεν αναμένεται να παρατηρηθεί αύξηση, τόσο των ξένων όσο και των Ρώσων επισκεπτών, καθώς οι υποδομές της χερσονήσου δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν μεγάλο όγκο τουριστών, αλλά και η πρόσβαση στην Κριμαία είναι περιπλοκή.

Συμπερασματικά, είναι σαφές ότι για να σταθεροποιηθούν οι συνθήκες στην Κριμαία θα χρειαστούν συνολικά 5 με 10 χρονιά. Η δυσμενής οικονομική κατάσταση, λόγω των κυρώσεων, σε συνάρτηση με τα πολλαπλά έργα και τις μεταρρυθμίσεις απαιτούν χρόνο, εύρεση πόρων και έξυπνες λύσεις από την κυβέρνηση της χερσονήσου. Η τελευταία, αυτά τα 2 χρονιά, φαίνεται αποφασισμένη να επέμβει δυναμικά σε κάθε τομέα, και να αλλάξει εξολοκλήρου τις συνθήκες που επικρατούσαν τα προηγούμενα χρονιά, καθώς και να καταστήσει τη χερσόνησο αυτόνομη απ’ όλες τις απόψεις, με δυναμική οικονομία, και να τη μετατρέψει σε πόλο έλξης για τους τουρίστες. Μόνο με το πέρασμα του χρόνου, βέβαια, θα φανεί εάν θα καταφέρει να υλοποιήσει τα επίδοξα σχέδιά της, και μόνο τότε θα μπορέσει κανείς να βγάλει το συμπέρασμα εάν το δημοψήφισμα του Μαρτίου αποτέλεσε σωτηρία ή καταστροφή για την Κριμαία.

Πηγές :

http://www.bbc.com/russian/international/2015/03/150316_crimea_annexation_year

http://rian.com.ua/trend/crimea_joining_russia/

http://www.interfax-russia.ru/Crimea/view.asp?id=591792

http://www.segodnya.ua/politics/pnews/chto-zhdet-okkupirovannyy-krym-v-2016-godu-681090.html

http://rian.com.ua/economy/20151111/1000116859.html

http://www.otr-online.ru/news/chtobi-naladit-infrastrukturu-39947.html

https://lenta.ru/news/2015/12/21/crimea/

http://www.nakanune.ru/articles/19263

http://www.tourprom.ru/news/31117/

http://www.schemelinin.com/future-krym-2015.html

 

Έχει περάσει αρκετός χρόνος (2 έτη) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest