Κ. Στεφανόπουλος: Ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας επάξιος του κεφαλαιογράμματου τίτλου…

Έχω συμβιβαστεί με το θάνατο. Άλλοτε τον σκεφτόμουνα πολύ περισσότερο. Τώρα τον σκέφτομαι τόσο όσο να τον συνηθίζω. Όσο προχωρούν οι μέρες μου, τόσο πλησιέστερα είμαι στο θάνατο. Εσείς δεν τον βλέπετε το θάνατο, γιατί είναι πολύ μακριά από σας. Όταν ήμουνα μικρός, δεν πίστευα ότι θα πεθάνω. Έλεγα «Ο θάνατος δεν είναι δυνατόν να με αγγίξει εμένα, είμαι αθάνατος!» (απόσπασμα από συνέντευξη του Κ. Στεφανόπουλου στους Schooligans)

Σε ηλικία 90 ετών έφυγε από τη ζωή ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος (Κωστής) Στεφανόπουλος, κατόπιν τριήμερης νοσηλείας στο νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν» λόγω «αμφοτερόπλευρης πνευμονίας εξ εισροφήσεως». Ο θάνατος μίας σημαντικής πολιτικής φυσιογνωμίας το βράδυ της Κυριακής συντάραξε την ελληνική κοινωνία, στο νου της οποίας ο Κωστής Στεφανόπουλος θα είναι πάντα συνδεδεμένος με -ίσως την πλέον αξιοπρεπή και συνετή- θητεία στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα.

Ποιος ήταν ο Κωστής Στεφανόπουλος;

Γεννημένος στην Πάτρα την 15η Αυγούστου 1926, και γιος του Δημητρίου Στεφανόπουλου, δικηγόρου, κατ’ επανάληψη βουλευτή Αχαΐας και υπουργού, ο Κωστής Στεφανόπουλος φάνηκε να ακολουθεί από την πλέον νεαρή του ηλικία το δρόμο του πατέρα του, με ενδεχομένως μία διαφορετική τροπή στην πολιτική του σταδιοδρομία. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στη Νομική Σχολή Αθηνών, άσκησε ενεργή δικηγορία ως μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών για μία περίοδο είκοσι ετών.

Η πολιτική του σταδιοδρομία στη Νέα Δημοκρατία και (κυρίως) εκτός αυτής

Παράλληλα με την άσκηση δικηγορίας, ήδη από το 1964 ενεπλάκη στο χώρο της πολιτικής, με σημείο αναφοράς την εκλογή του ως βουλευτή Αχαΐας – αν και όχι με την πρωτόλεια απόπειρα, αλλά κατόπιν τριών ανεπιτυχών συμμετοχών σε προγενέστερες εκλογικές αναμετρήσεις (Newsit, 2016). Η πρώτη εκλογική αναμέτρηση στην οποία συμετείχε έλαβε χώρα το 1958, όταν ο Κωστής Στεφανόπουλος πολιτευόταν με την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (CNN Greece, 2016). Μία δεκαετία αργότερα, και συγκεκριμένα το 1974 -με άλλα λόγια, μετά τη πτώση της δικτατορίας-, εντάχθηκε στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, ενώ πολύ γρήγορα αναδείχθηκε σε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος.

Ως μέλος της ΝΔ, εξελέγη ξανά βουλευτής Αχαΐας στις εκλογές του 1974, ενώ συμμετείχε στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή ως Υφυπουργός Εμπορίου. Επιπλέον, διετέλεσε Υπουργός Εσωτερικών επί διετίας (Νοέμβριος 1974 – Σεπτέμβριος 1976) και εν συνεχεία Υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών (Σεπτέμβριος 1976 – Νοέμβριος 1977). Σημαντικά καθήκοντα ανέλαβε και μετά τις εκλογές του 1977, όταν ανέλαβε Υπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης μέχρι το 1981, τόσο υπό Καραμανλή όσο και υπό Ράλλη. Στην εκλογική αναμέτρηση που ακολούθησε, ο Στεφανόπουλος επανεξελέγη βουλευτής Αχαΐας, με τη διαφορά ότι στις εκλογές αυτές ηττήθηκε η Νέα Δημοκρατία από το ΠΑΣΟΚ, γεγονός που οδήγησε, αφενός, στην παραίτηση Ράλλη και, αφετέρου, στην ανάδειξη του Στεφανόπουλου ως Γραμματέα της κοινοβουλευτικής ομάδας και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου.

Ακανθώδης αποδείχθηκε, ωστόσο, η πορεία του εντός του κόμματος, καθώς διεκδίκησε -άνευ επιτυχίας- την προεδρία του κόμματος δύο φορές εντός τριετίας. Ειδικότερα, το Δεκέμβριο του 1981 κατάφερε να συγκεντρώσει μόλις 32 ψήφους, χάνοντας τη εκλογή από τον Ευάγγελο Αβέρωφ. Τρία χρόνια αργότερα, μετά την παραίτηση Αβέρωφ λόγω ήττας στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 1984, δεύτερη φορά υποψήφιος πρόεδρος του κόμματος, οι 9 περισσότερες ψήφοι που συγκέντρωσε δεν στάθηκαν αρκετές να διεκδικήσει την προεδρία, την οποία και ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.

Παρά τις αποτυχημένες προσπάθειες ανάληψης της προεδρίας της Νέας Δημοκρατίας, ο Κωστής Στεφανόπουλος διετέλεσε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος μέχρι το 1985, έτος κατά το οποίο αποσχίσθηκε από το κόμμα και ίδρυσε τη Δημοκρατική Ανανέωση (ΔΗΑΝΑ) από κοινού με άλλους εννέα αποσχισθέντες βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Παρά τη φαινομενικά ελάχιστη υποστήριξη, το νεοσύστατο κόμμα κατάφερε να μπει στη Βουλή στις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις που έλαβαν χώρα στα τέλη της δεκαετίας, λόγω του νόμου Τσοχατζόπουλου. Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημανθεί ότι, στην τελευταία εκλογική αναμέτρηση του 1990 η ΔΗΑΝΑ εξέλεξε ένα μόνο βουλευτή, ο οποίος δεν ήταν ο Κωστής Στεφανόπουλος, αλλά ο Θοδωρής Κατσίκης. Το γεγονός αυτό ίσως αποτέλεσε την αιτία -ή έστω την αφορμή- να υποστηρίξει ο Στεφανόπουλος ένα σημαντικό του πολιτικό αντίπαλο, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, συμπράττοντας μαζί του με στόχο την εξασφάλιση των 151 εδρών για τη ΝΔ (Καθημερινή, 2016).

Η ΔΗΑΝΑ επιβίωσε εννέα χρόνια, και διαλύθηκε τρεις μέρες μετά την αποτυχία της στις ευρωεκλογές της 12ης Ιουνίου 1994, στις οποίες δεν κατάφερε να εξασφαλίσει το απαραίτητο για την εκλογή ευρωβουλευτή ποσοστό του 3% – αν και έφτασε αρκετά κοντά. Όμως, αυτό που πρέπει να υπογραμμισθεί στο πλαίσιο της σύντομης πολιτικής πορείας της ΔΗΑΝΑ είναι το γεγονός ότι, στις εκλογές του Απριλίου 1991 για την ανάδειξη της νέας Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, σημειώθηκε ένα αξιομνημόνευτο ποσοστό συμμετοχής γυναικών, της τάξης του 25%, το οποίο και αποτέλεσε το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής σε ανώτατο πολιτικό όργανο κατά τη δεδομένη περίοδο. Την ανακοίνωση περί διάλυσης της ΔΗΑΝΑ ακολούθησε και η ανακοίνωση αποχώρησης από την πολιτική εκ μέρους του ιδρυτή της, Κωστή Στεφανόπουλου.

Ο Κωστής Στεφανόπουλος και η Προεδρία της Δημοκρατίας

Ο Κωστής Στεφανόπουλος έχει αναμφίβολα συνδεθεί στον ελληνικό νου με την Προεδρία της Δημοκρατίας, την οποία και υπηρέτησε επί δεκαετίας, κατόπιν επανεκλογής του στο αξίωμα αυτό το 2000. Η πρώτη εκλογή του στο εν λόγω αξίωμα έλαβε χώρα στις 8 Μαρτίου 1995, συγκεντρώνοντας την υποστήριξη 11 βουλευτών της Πολιτικής Άνοιξης (ΠΟΛΑΝ), η οποία και τον πρότεινε, καθώς και 170 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ. Στις 8 Φεβρουαρίου 2000 επανεξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κι αυτή τη φορά με ακόμα μεγαλύτερα ποσοστά υποστήριξης, τα οποία ανέρχονταν σε 269 ψήφους βουλευτών (161 ψήφοι από το ΠΑΣΟΚ, 101 από τη ΝΔ και 7 από ανεξάρτητους βουλευτές) (Newsit, 2016). Οι αριθμοί αυτοί πρακτικά αποδεικνύουν ότι, με την επανεκλογή του στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα, ο Κωστής Στεφανόπουλος έγινε ο πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας που κατάφερε όχι μόνο να εκλεγεί για δύο συνεχείς θητείες, αλλά και να συγκεντρώσει την υποστήριξη των δύο μεγαλύτερων πολιτικών παρατάξεων.

Ένα αμφι(φ)λεγόμενο ζήτημα

Είθισται μετά το θάνατο μίας πολιτικής φυσιογνωμίας να ανέρχονται στην επιφάνεια τόσο εγκωμιαστικά σχόλια περί αξιοπρέπειας και ήθους, όσο και λίβελλοι περί «αμαρτιών» του παρελθόντος. Η θητεία του Κωστή Στεφανόπουλου στην πολιτική σκηνή και, ιδίως, στην Προεδρία της Δημοκρατίας αρκεί για να καλύψει την πρώτη κατηγορία σχολίων. Στη δεύτερη κατηγορία, σημαντική θέση καταλαμβάνει για πολλούς το αξιομνημόνευτο «όχι» του Στεφανόπουλου στον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για την απόρριψη του αιτήματος του Αρχιεπισκόπου να παρέμβει στη διενέργεια δημοψηφίσματος σχετικά με το ζήτημα των ταυτοτήτων, με το επιχείρημα ότι η συγκέντρωση τριών εκατομμυρίων υπογραφών δεν μπορεί να σταθεί ικανή να δικαιολογήσει τη μη συμμόρφωση προς το ελληνικό δίκαιο, το οποίο αποτυπώνεται στη σχετική διάταξη του Συντάγματος. Παρόλο που γενικά οι σχέσεις του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας με την Εκκλησία εν συνόλω ήταν περισσότερο από ομαλές, το περιστατικό αυτό στάθηκε η αφορμή να τεθεί στο επίκεντρο επικριτικών σχολίων, που τον παρουσίαζαν ως υποστηρικτή ενός αφοριστικού, νομικού συντηρητισμού σε βάρος της Εκκλησίας, σε ένα ζήτημα κεφαλαιώδους σημασίας για την ελληνική πραγματικότητα (Έθνος, 2016).

Σε διεθνές επίπεδο

Ένα ακόμα ζήτημα, που έφερε τον Κωστή Στεφανόπουλο στο επίκεντρο ποικίλων αλληλοαντικρουώμενων σχολίων, ήταν και η επίσκεψη του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Bill Clinton, στην Ελλάδα. Στο περιβόητο δείπνο που παρατέθηκε προς τιμήν του Αμερικανού Προέδρου, τα δημοσιογραφικά πρακτορεία χρειάστηκε να δουλέψουν υπερωρίες, προκειμένου να μη χάσουν λέξη από άμεσες και έμμεσες αναφορές στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Άλλωστε, επρόκειτο για μία εποχή όπου το κυπριακό ζήτημα ήταν ιδιαίτερα οξυμμένο, ενόψει των διαπραγματεύσεων περί εισόδου της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μία, όμως, ήταν η ρήση του Στεφανόπουλου που καταγράφηκε σε κάθε σχετικό δημοσίευμα:

 «Οι διεκδικήσεις επί διαφόρων νήσων και νησίδων του Αιγαίου δεν θα έπρεπε ούτε ως σκέψεις να διατυπωθούν, αν η Τουρκία θυμάται τις υποχρεώσεις της, που προκύπτουν από τη Συνθήκη της Λωζάννης σύμφωνα με τα άρθρα 12 και 16 της οποίας παρητήθη παντός δικαιώματος και οποιουδήποτε τίτλου επί νήσων κειμένων πέραν των τριών μιλίων από τις ακτές της, με εξαίρεση την Ίμβρο, Τένεδο και τη νήσο των Λαγωών».

Η ρήση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στον ελληνικό Τύπο, με τις εφημερίδες που υποστήριζαν τη ΝΔ να εγκωμιάζουν τον «εύπατρι» πολιτικό που δε δίστασε να υψώσει το ανάστημά του απέναντι σε έναν παντοδύναμο πλανητάρχη, τη στιγμή που ο Ριζοσπάστης έγραφε ότι ο Στεφανόπουλος «δεν ζήτησε ευθέως λύση του Κυπριακού με βάση τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, αλλά με βάση τις αρχές της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης«, συνεχίζοντας ότι «επί της ουσίας η ομιλία Στεφανόπουλου ήταν μια ομολογία αποδοχής και συναίνεσης στα εγκλήματα της νέας τάξης πραγμάτων» (Η μηχανή του χρόνου, 2016).

88625

Συνοψίζοντας, μπορεί κανείς να συγκρατήσει τις εξής συμπερασματικές παρατηρήσεις σχετικά με το βίο και την πολιτική σταδιοδρομία του Κωστή Στεφανόπουλου. Υπήρξε όχι ο πέμπτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά τη μεταπολίτευση και την αποκατάσταση της δημοκρατίας, αλλά ο πρώτος που κατόρθωσε να συγκεντρώσει την εμπιστοσύνη των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, και να επανεκλεγεί στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας. Υπήρξε όχι «το πρόβατο που φεύγει από το μαντρί και το τρώει ο λύκος«, όπως χαρακτηριστικά είπε για εκείνον ο Αβέρωφ μετά την απόσχιση του Στεφανόπουλου από τη Νέα Δημοκρατία, αλλά ένας ανθρώπος που δεν φοβήθηκε, και ρίσκαρε να ξεκινήσει ένα κόμμα από το μηδέν και με ελάχιστη υποστήριξη. Υπήρξε μία πολιτική φυσιογνωμία που απέτυχε, ξαναπροσπάθησε, άλλαξε προσανατολισμό και κατάφερε να αφήσει το ήθος του ως σπουδαία παρακαταθήκη στα θεμέλια του ελληνικού δημοκρατικού πολιτεύματος, μέσα από το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα. Τέλος, υπήρξε ένας άνθρωπος που γεννήθηκε ανήμερα της γέννησης της Παναγίας, και «έσβησε» την παραμονή των εσοδίων της Θεοτόκου, των δύο πλέον σημαντικών εορτών της Ορθοδοξίας. Γι αυτό και θα μείνει ανεξίτηλα χαραγμένος στα θεμέλια της ελληνικής δημοκρατίας και στην καρδιά του ελληνικού έθνους.

Πηγές:

  1. Έθνος (2016), «Έφυγε» ο Κωστής Στεφανόπουλος, http://www.ethnos.gr/politiki/arthro/pethane_o_kostis_stefanopoulos-64679480/ (Accessed 21 Nov. 2016).
  2. Εφημερίδα των Συντακτών (2016), Ο πολιτικός κόσμος για τον Κωστή Στεφανόπουλο, http://www.efsyn.gr/arthro/o-politikos-kosmos-gia-ton-kosti-stefanopoylo (Accessed 21 Nov. 2016).
  3. Εφημερίδα των Συντακτών (2016), Έφυγε ο ευπατρίδης της πολιτικής, http://www.efsyn.gr/arthro/efyge-o-eypatridis-tis-politikis (Accessed 21 Nov. 2016).
  4. Η Μηχανή του Χρόνου (2016), Όταν ο Κλίντον «τα άκουσε» από τον Κωστή Στεφανόπουλο, http://www.mixanitouxronou.gr/otan-o-klinton-ta-akouse-apo-ton-kosti-stefanopoulo-i-amerikani-dierrefsan-tin-enochlisi-tous-kamia-anafora-omos-ston-vomvarismo-tis-servias/ (Accessed 21 Nov. 2016).
  5. Καθημερινή (2016), Απεβίωσε ο Κωστής Στεφανόπουλος, http://www.kathimerini.gr/884384/article/epikairothta/ellada/apeviwse-o-kwsths-stefanopoylos (Accessed 21 Nov. 2016).
  6. Σκαϊ (2016), Έφυγε από τη ζωή ο Κωστής Στεφανόπουλος, http://www.skai.gr/news/greece/article/331380/efuge-apo-ti-zoi-o-kostis-stefanopoulos-/ (Accessed 21 Nov. 2016).
  7. CNN Greece (2016), Πέθανε ο Κωστής Στεφανόπουλος, http://www.cnn.gr/news/politiki/story/55272/pethane-o-kostis-stefanopoylos (Accessed 21 Nov. 2016).
  8. Newsit (2016), Κωστής Στεφανόπουλος: H πιο ακομπλεξάριστη συνέντευξη στους Schooligans, http://www.newsit.gr/politikh/Kostis-Stefanopoylos-I-pio-akompleksaristi-synenteyksi-poy-eixe-dosei-stoys-Schooligans/678661 (Accessed 21 Nov. 2016).
  9. Newsit (2016), Κωστής Στεφανόπουλος: Ο Πρόεδρος της καρδιάς των Ελλήνων, http://www.newsit.gr/politikh/Kostis-Stefanopoylos-O-pio-agapitos-Proedros-tis-Dimokratias/678366 (Accessed 21 Nov. 2016).
  10. Newsit (2016), Φτωχύναμε…Πέθανε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος, http://www.newsit.gr/ellada/Pethane-o-Kostis-Stefanopoylos/678581 (Accessed 21 Nov. 2016).

Tagged under:

Η Όλγα Κούτσικα είναι επί πτυχίω φοιτήτρια στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ πρόσφατα αποφοίτησε από την Ανώτατη Επαγγελματική Σχολή Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Λόγω του ιδιαίτερου ενδιαφέροντός της για το διεθνές δίκαιο και τη διπλωματία, έχει συμμετάσχει σε μοντέλα προσομοίωσης των Ηνωμένων Εθνών και ευρωπαϊκών θεσμών, καθώς και σε διαγωνισμούς εικονικής δίκης, αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις. Παράλληλα, έχει ολοκληρώσει την πρακτική της άσκηση στην Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και, κατά το τρέχον ακαδημαϊκό έτος, απασχολείται στη Διεύθυνση Διεθνών Οργανισμών και Διασκέψεων του Υπουργείου Εξωτερικών. Τέλος, συμμετέχει ενεργά στις μη κυβερνητικές οργανώσεις European Law Students' Association και Space Generation Advisory Council.

Website: http://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest