Μαύρος χρυσός στις ασιατικές στέπες, ένα τρίγωνο ισχύος

Μόσχα-Αστάνα-Πεκίνο συνδιαμορφώνουν το μέλλον στην ενέργεια

Η ΕΣΣΔ διαλύθηκε πριν περίπου είκοσι πέντε χρόνια και άφησε πίσω της πλειάδα πρώην σοβιετικών δημοκρατιών με τις εκάστοτε γεωπολιτικές οικονομικές και αναπτυξιακές ιδιομορφίες. Οι ασιατικές στέπες με ταγό το Καζακστάν βρίσκονται σε ένα αναπτυξιακό μεταίχμιο. Ακρογωνιαίος λίθος αυτής της εξελικτικής επιχείρησης σαφέστατα δεν μπορεί να αποτελεί άλλος πέραν των διόλου ευκαταφρόνητων ενεργειακών αποθεμάτων, τόσο σε αργό πετρέλαιο όσο και σε φυσικό αέριο στην ευρύτερη περιοχής της Κασπίας.

Η χώρα των Κοζάκων ίσως αποτελεί την πιο γόνιμη περιοχή στον πλανήτη για επενδύσεις ενεργειακού χαρακτήρα.Οι σοβιετικές υποδομές σε συνδυασμό με την πολιτική σταθερότητα προμηνύουν την αύξηση ροής νέου ξένου κεφαλαίου. Η χώρα βρίσκεται δωδέκατη σε αποθέματα αργού πετρελαίου μια θέση μπροστά από την Κίνα και δέκατη-όγδοη σε φυσικό αέριο. Ειδικότερα ενεργειακά οικόπεδα όπως το Καρασαγκανακ με παραγωγή 200.000 βαρελιών την μέρα στα βόρεια σύνορα με την Ρωσία η το γιγαντιαίο Τενγκιζ με 540.000 βαρέλια ημερησίωςi στη λεκάνη της Κασπίας καθιστούν την χώρα πόλο έλξης εταιρικών κολοσσών πόσο μάλλον μετά τις νέες προσπάθειες εκμετάλλευσης κοιτασμάτων όπως του γειτονικού Off Shore Κασαγκαν. Η χώρα αποτελεί πλέον το 2.1% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και με ρεαλιστικές προσεγγίσεις θα ανελιχθει σύντομα στην κορυφαία δεκάδα. Μπορεί το ποσοστό να ακούγεται σχετικά μικρο άλλα όταν συνυπολογίζεται με την γεωστρατηγική θέση της χωράς ανάμεσα στις ενεργειακές υπερδυνάμεις της Ρωσίας και της Κίνας τότε χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και αυτό έχει γίνει αντιληπτό τόσο σε επίπεδο κρατών όσο και στον κύκλο των πετρελαιοβιομηχανιών.

Ο »αιώνιος» Πρόεδρος του Καζακστάν Ν. Ναζαρμπάγιεφ, που πρόσφατα επανεξελέγη με ποσοστό που θυμίζει ραδιοφωνική συχνότητα, το 1994 στη Μόσχα, πρότεινε την δημιουργία ενός περιφερειακού εμπορικού συνασπισμού προκειμένου να ενώσει και να κερδοφορίσει από τις αναδυόμενες οικονομίες της Ευρώπης και της Ανατολής. Η ιδέα θεωρήθηκε αφενός ως δρόμος ανάπτυξης και παράλληλα ως αντίβαρο στην Δύση.

Σχεδόν δυο δεκαετίες αργότερα υπογράφεται η συνθήκη της Ευρώ-Ασιατικής Οικονομικής Ένωσης η οποία σήμερα αποτελεί το 20.7% της παγκόσμιας παραγωγής φυσικού αερίου και το 14.6% πετρελαίου και συμπυκνώματος αερίου. Τον Νοέμβριο του 2013 η κατά κύριο λόγο κρατική και μεγαλύτερη ρωσική πετροχημική εταιρία Rosneft φτάνει σε συμφωνία με την επίσης κρατική KazMunaiGaz ως προς την προμήθεια πετρελαίου από την Κασπία προς το Πεκίνο στα πλαίσια της Σινο-Ρωσικής δέσμευσης. Αυτό σημαίνει διαφορετικά πράγματα και για τους τρεις παίκτες που υπολογίζουν μόνο σε win-win παρτίδα.

Για το Κρεμλίνο ο προσεταιρισμός της Αστανα στο Pivot Area της Ευρασίας αποτελεί τεράστια γεωπολιτική επιτυχία ενώ παράλληλα μια διάνοιξη προς τις αγορές της όλο και περισσότερο αναπτυσσόμενης Ανατολής.

Από την άλλη ο Ναζαρμπάγιεφ βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση καθώς αποτελεί τον Baladeur του παιγνίου της τριανδρίας καθώς έχει την δυνατότητα συμμαχώντας με τον ένα από τους δυο να ασκήσει πίεση ώστε να πάρει αυτό που επιθυμεί στην εκάστοτε περίπτωση σε μια δομική κατάσταση που με την συνεχή ανάπτυξη των εξορύξεων θα του χρειαστεί.

Για το Πεκίνο τα οφέλη δεν σχετίζονται μόνο άμεσα με την ενέργεια καθώς το εμπορικό ισοζύγιο θα είναι ελλειμματικό. Ωστόσο ίσως να είναι βαθύτερα διότι με αυτό το τρίγωνο εναρμονίζονται τα συμφέροντα της Κεντρικής Ασίας και εξυπηρετείται η καλλιέργεια της σταθερότητας και της ασφάλειας , ότι δηλαδή χρειάζεται η παγκόσμια κατασκευαστική υπερδύναμη ώστε να συνεχίσει να αναπτύσσεται σε εξωφρενικούς ρυθμούς (7.4%. 2014).

Αναγκαία συνεκμετάλλευση και ιδιωτική εμπλοκή

Παρά το σοβιετικό παρελθόν των δυο ισχυρών ανδρών Πουτιν-Ναζαρμπαγιεφ η πολίτικη που ακολουθείται έχει ξεπεράσει τα ταμπού της διαχείρισης των πλουτοπαραγωγικών πηγών. Τα έργα υποδομής καθυστερούν με αποτέλεσμα να γίνονται ολοένα και πιο ακριβά και οι δυνατότητες μεγιστοποίησης του κέρδους μειώνονται αισθητά. Ειδικά τα »μαύρα» φιλέτα όπως αυτό του Κασαγκαν διογκώνουν το κατασκευαστικό κόστος στο ύψος των 136 δις $(USD). Οι ιθύνοντες της ενεργειακής πολίτικης αποφασίζουν να συνεκμεταλλευτούν τα κοιτάσματα με την μεγαλύτερη ιδιωτική πετροβιομηχανία την Exxon Mobil στην περιοχή ήδη δραστηριοποιούνται τόσο η Chevron όσο και η Royal Dutch Shell-. Αμοιβαίο το όφελος διότι αφενός για τους ισχυρούς πολιτικούς απαιτείται υψηλή, ιδιωτική τεχνογνωσία για την εξόρυξη σε αυτές τις περιοχές αφετέρου η Exxon Mobil θα παγιώσει το στάτους της στο παγκόσμιο και εξαιρετικά ανταγωνιστικό ενεργειακό γίγνεσθαι. Παράπλευρο όφελος αποτελεί η βάση που θα αποκτήσει στην περιοχή της Ευρασίας σε περίπτωση ανακάλυψης νέων κοιτασμάτων σε ενδεχόμενο υποχώρησης των Σιβηρικών πάγων με την παγκόσμια άνοδο της θερμοκρασίας.

Λογαριάζοντας χωρίς τον ξενοδόχο

Όλα τα παραπάνω σαφέστατα δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν με τα παρόντα δεδομένα. Η τιμή του αργού πετρελαίου βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση τα τελευταία χρόνια για ένα σύμπλεγμα λόγων και δεν διαφαίνεται άμεση ανάκαμψη στον ορίζοντα. Αυτά σε συνδυασμό με τις κυρώσεις της Δύσης απέναντι στην Ρωσία αποτελούν δομικό τροχοπέδη στην αξιοποίηση των υδρογονανθράκων. Χρόνος υπάρχει και οι συνδαιτυμόνες δείχνουν υπομονή χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εφησυχάζονται. Η Ρωσία δεν αντέχει ούτε συρρίκνωση της οικονομίαςv της ούτε περαιτέρω πολιτική και οικονομική απομόνωση. Ένα είναι σίγουρο ότι μεσοπρόθεσμα θα επιχειρηθεί με άξιους όρους η μεταφορά της οικονομικής βαρύτητας από την Δύση στην Ανατολή, α! και ότι το σίκουελ του Μπόρατ μάλλον δεν θα μπορεί να γυριστεί με τον τρόπο που το ξέρουμε.

Tagged under:

Λατρεύει να μισεί την Realpolitik από το λεπτό που μύρισε το εξώφυλλο του ''Il principe''. Οραματίζεται την πρόοδο μεσώ του κονστρουκτιβισμού. Λατρεύει την τέχνη καθώς την θεωρεί την μόνη αγνή ανθρώπινη κληρονομία, and yes he is fun in parties-αλλά δεν είναι και σίγουρος [email protected]

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest