Ναυτικές Φιλοδοξίες του Ιράν

«Χρειαζόμαστε βάσεις σε απομακρυσμένες περιοχές, και ίσως να μπορέσουμε μια μέρα να εγκαταστήσουμε και βάσεις στις ακτές της Υεμένης ή της Συρίας, ή βάσεις σε νησιά, ή ακόμα και υπεράκτιες πλωτές βάσεις». Αυτή ήταν η δήλωση του αρχηγού του Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, Mohammad Hossein Bagheri, στο πλαίσιο ενός φόρουμ Διοικητών του Ναυτικού στην Τεχεράνη. Η παραπάνω -ασυνήθιστη- δήλωση έγινε το Νοέμβριο του περασμένου έτους, στην οποία ο Bagheri υπογράμμισε ότι μια τέτοια κίνηση είναι δέκα φορές πιο αποτελεσματική απ’ ότι η πυρηνική ενέργεια. Είναι, λοιπόν, φανερή η προσπάθεια του Ιρανικού Κράτους να επεκτείνει την ισχύ του, και να εδραιωθεί ως μια ηγετική περιφερειακή δύναμη – κάτι που θα επιτύχει με την δημιουργία ναυτικών βάσεων.

Στις 22 Νοεμβρίου η επίσημη ιστοσελίδα των Ιρανικών ενόπλων δυνάμεων ανήρτησε ένα βίντεο, στο οποίο ο 44ος στολίσκος πολεμικών πλοίων του Ιρανικού Ναυτικού έπλευσε γύρω από την αφρικανική ήπειρο, και εισήλθε στον Ατλαντικό Ωκεανό. Στο τέλος του βίντεο, ο Omid Golestaneh εξηγεί σχετικά με την αποστολή του στόλου, λέγοντας ότι επιχειρεί στα διεθνή ύδατα με σκοπό να προστατέψει το ιρανικό εμπόριο και τα πετρελαιοφόρα από την πειρατεία.

Η εν λόγω κίνηση του Ιρανικού Πολεμικού Ναυτικού είχε ήδη ανακοινωθεί από τον τότε διοικητή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιρανικού Ναυτικού, Rear Admiral Habibollah Sayyari, ο οποίος είχε καταστήσει σαφή την επιθυμία του Ιράν για συνεχή παρουσία του στα διεθνή ύδατα. Σημείωσε, επίσης, ότι η διεξαγωγή αμοιβαίων επισκέψεων σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των παράκτιων χωρών του Ινδικού Ωκεανού και των αφρικανικών χωρών, είναι μεταξύ των προγραμμάτων του Πολεμικού Ναυτικού του Ιράν.

Ιρανοί αξιωματούχοι και διοικητές έχουν επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι όλες οι στρατιωτικές ασκήσεις και εκπαιδεύσεις των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων έχουν αποτρεπτικούς σκοπούς. Μάλιστα, το ιρανικό ναυτικό έχει διεξάγει περιπολίες λόγω της πειρατείας στον Κόλπο του Άντεν από το Νοέμβριο του 2008, όταν Σομαλοί πειρατές κατέλαβαν το Ιρανικό ναυλωμένο πλοίο, MV Delight, στα ανοικτά των ακτών της Υεμένης. Σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, οι ενδιαφερόμενες χώρες μπορούν να στείλουν τα πολεμικά σκάφη τους στον Κόλπο του Άντεν ακόμα και εντός των σομαλικών χωρικών υδάτων, προκειμένου να καταπολεμήσουν τις πειρατικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Ο Κόλπος του Άντεν -που συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με τη Διώρυγα του Σουέζ και τη Μεσόγειο Θάλασσα- είναι ένας σημαντικός ενεργειακός διάδρομος, κυρίως επειδή το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου μεταφέρεται προς τη Δύση μέσω της διώρυγας του Σουέζ.

Ωστόσο, οι τελευταίες δηλώσεις του Bagheri, περί ναυτικών βάσεων στην Υεμένη και την Συρία, έχουν μεγάλη σημασία για την καταπολέμηση της πειρατείας στη θάλασσα.

Πιο συγκεκριμένα, η Υεμένη βρίσκεται σε μια στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό – στα στενά του Bab-el-Mandeb, μία από τις πιο πολυσύχναστες παγκοσμίως. Μια βάση στη Συρία, από την άλλη, θα εκτείνει την παρουσία του Ιράν στην Μεσόγειο, και θα ενισχύσει την ιρανική στρατιωτική παρουσία κοντά στις ακτές της Ευρώπης.

Η εγκατάσταση ναυτικής βάσης στην περιοχή της Υεμένης θα δώσει στην Τεχεράνη απρόσκοπτη πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα, και θα τοποθετηθεί σε μια πιο πλεονεκτική θέση ώστε να απειλήσει τον κύριο ανταγωνιστή της, την Σαουδική Αραβία. Έτσι, θα δινόταν η ευκαιρία στο Ιράν να υποστηρίξει καλύτερα τους αντάρτες Χούτι, οι οποίοι κατέλαβαν την Sanaa τον Σεπτέμβριο του 2014. Ο -υπό σαουδαραβική ηγεσία- αποκλεισμός της Υεμένης έχει αποκόψει την πρόσβαση του Ιράν στις ακτές της, προκειμένου να ενισχύσει τους φιλο-Iρανούς αντάρτες Χούτι. Στα τέλη Οκτωβρίου τα ιρανικά πλοία, τα οποία μεταφέρουν προμήθειες για τους Χούτι, αναγκάστηκαν να γυρίσουν πίσω, αφότου πολεμικά πλοία των ΗΠΑ τα εμπόδισαν. Αυτό ανάγκασε το Ιράν να αναδρομολογήσει τις λαθραίες επιχειρήσεις του μέσα από τον κόλπο του Ομάν. Μια ιρανική βάση στην Υεμένη θα επέλυε αυτό το πρόβλημα, σε κάποιο βαθμό. Οι πρόσφατες συγκρούσεις στο Στενό Bab-el-Mandeb, τόνισαν τη σημασία της ναυτικής διάστασης του πολέμου στην Υεμένη. Την 1η Οκτωβρίου οι Χούτι πυροδότησαν πυραύλους, παρεχόμενους από το Ιράν, εναντίον πλοίου από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι μέρος της -υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας- συμμαχίας η οποία έχει δημιουργήσει το ναυτικό αποκλεισμό γύρω από την Υεμένη. Αρκετές ημέρες αργότερα, οι Χούτι εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον ενός πλοίου του Ναυτικού των ΗΠΑ, του USS Mason, το οποίο, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ήταν στην περιοχή για να «διεξάγει επιχειρήσεις ρουτίνας». Η επίθεση οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες να εμπλακούν σε χτυπήματα αντιποίνων στις εγκαταστάσεις των παράκτιων ραντάρ των Χούθι, που παρείχαν στοιχεία προκειμένου να πραγματοποιηθεί η επίθεση.

Από την άλλη, μια βάση στη Συρία θα βοηθήσει επίσης τους συμμάχους της Τεχεράνης στο Λίβανο, την Παλαιστίνη και την Συρία – την Χεζμπολάχ, την Χαμάς, και το καθεστώς του προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ, αντίστοιχα. Θα επιτραπεί στο Ιράν να παράσχει οικονομική υποστήριξη προς την Χεζμπολάχ, χωρίς να εξαρτάται από χερσαίες οδούς ή εναέρια μεταφορά μέσω του Ιράκ. Επιλέον, μια βάση στη Συρία θα μειώσει το βαθμό εξάρτησης του Ιράν από το Σουδάν.Το Σουδάν ήδη αποτελεί πύλη εισόδου των ιρανικών όπλων στην Μεσόγειο και την Αφρική. Επιπλέον, στο πλαίσιο της περιφερειακής μάχης η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη μεταξύ του Ιράν, από την μια πλευρά, και της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από την άλλη, οι δύο τελευταίες χώρες έχουν κερδίσει ένα πλεονέκτημα, αποκτώντας τον έλεγχο στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι δύο αυτές βάσεις υλοποιούν, κατά μεγάλο ποσοστό, το σχέδιο του Ιράν να επεκτείνει ευρέως την πρόσβαση και την ισχύ του.

 

Πηγές:

  1. Tasnim news agency – 1st video of Iran’s naval fleet in Atlantic ocean released (2016) Available at: https://www.tasnimnews.com/en/news/2016/11/22/1247354/1st-video-of-iran-s-naval-fleet-in-atlantic-ocean-released-video (Accessed: 16 January 2017).
  2. Guzansky, Y. (2017) Iran’s growing naval ambitions. Available at: https://www.foreignaffairs.com/articles/iran/2017-01-01/irans-growing-naval-ambitions?cid=nlc-fatoday-201 (Accessed: 16 January 2017).
  3. Iran plans to expand naval build-up to far seas, including Yemen, Syria waters (2016) Available at: http://en.abna24.com/service/iran/archive/2016/11/26/794499/story.html (Accessed: 16 January 2017).

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest