Νησιά made in China

Η θάλασσα αποτελούσε πάντοτε -και συνεχίζει να αποτελεί μέχρι τις μέρες μας- πηγή πλούτου και δύναμης. Καθ’ όλη τη διάρκεια, λοιπόν, της ανθρώπινης ιστορίας, τα κράτη έριζαν για τον έλεγχο της απέραντης υδάτινης «επικράτειας». Στη Νότια Σινική Θάλασσα, από το 2014, η Κίνα θέτει σε εφαρμογή ένα τεράστιο κατασκευαστικό σχέδιο. Η αναδυόμενη υπερδύναμη αποφασίζει να χτίσει το μέλλον της πάνω στην… άμμο!

Η περιοχή στην οποία η Κινεζική Δημοκρατία προσπαθεί να επεκτείνει την κυριαρχία της είναι το διαφιλονικούμενο σύμπλεγμα των νησιών Σπράτλι. Οι υποψήφιοι κηδεμόνες είναι πολλοί, μιας και τα συγκεκριμένα νησιά βρίσκονται σε στρατηγικής σημασίας σημείο, τόσο σε εμπορικό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο. Πέρα από την Κίνα, τα περισσότερα γειτονικά της κράτη, όπως οι Φιλιππίνες, το Βιετνάμ, η Ταιβάν, το Μπρουνέι, καθώς και η Μαλαισία, προβαίνουν σε παρόμοιες ενέργειες περαιτέρω θεμελίωσης της κυριαρχίας τους στην περιοχή.

Γιατί, λοιπόν, οι δράσεις της Κίνας είναι εκείνες που προκάλεσαν σωρεία αντιδράσεων και έντονη ανησυχία σε διεθνές επίπεδο;

Η απάντηση είναι η διαφορά κλίμακας. Η Κίνα, από τις αρχές του 2014 έως σήμερα, αποδύεται σε μια άνευ προηγουμένου κατασκευαστική φρενίτιδα. Εκμεταλλευόμενη την ύπαρξη πολλών βραχονησίδων και κοραλλιογενών υφάλων, κατασκευάζει τεχνητά νησιά τα οποία, στη συνέχεια, φροντίζει να εξοπλίσει με αεροδιαδρόμους, λιμάνια, ακόμη και με αντιαεροπορικά συστήματα.

Η κατασκευή των νησιών επιτυγχάνεται χάρη στη μεταφορά χιλιάδων τόνων άμμου από άλλα τμήματα του βυθού, με ειδικά πλοία, τα οποία λειτουργούν σαν ένα είδος υποθαλάσσιας «σκούπας». Αφού συγκεντρώσουν και μεταφέρουν την άμμο, τη χρησιμοποιούν είτε για τη δημιουργία νέων νησιών, είτε για την επέκταση των ήδη υπαρχόντων.

Φυσικά, η οικολογική καταστροφή που συντελείται στην περιοχή είναι τεράστια. Ο πυθμένας της θάλασσας απογυμνώνεται, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, πολύτιμα θαλάσσια οικοσυστήματα, καταστρέφονται, καθώς χρησιμοποιούνται σαν θεμέλια για τα «νεογέννητα» νησιά.

Μέχρι στιγμής έχουν δημιουργηθεί μεσοπέλαγα επτά τέτοια κομμάτια γης, αλλά η κατασκευαστική μανία της Κίνας δεν φαίνεται να καταλαγιάζει. Και αυτό είναι αναμενόμενο. Σε μια περιοχή τόσο σημαντική και τόσο διαφιλονικούμενη, η Κίνα γνωρίζει ότι οφείλει να δουλέψει ασταμάτητα, αν θέλει να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο. Το όνειρο αυτό του σινικού γίγαντα, όμως, τυχαίνει να είναι, ταυτόχρονα, και ο εφιάλτης των Ηνωμένων Πολιτειών.

Κι αυτό γιατί σε περίπτωση που το συγκεκριμένο θαλάσσιο εμπορικό πέρασμα βρεθεί υπό τον πλήρη έλεγχο της Λαϊκής Δημοκρατίας, οι ΗΠΑ ίσως χάσουν το δικαίωμα της ελευθεροπλοΐας σε μια πολύ μεγάλη θαλάσσια έκταση. Αυτό θα ισοδυναμούσε με περιορισμό της ελευθερίας τους και της δυνατότητάς τους να επιβλέπουν την περιοχή. Θα αποτελούσε, δηλαδή, ένα καίριο πλήγμα στην εικόνα της «πανταχού παρούσας» υπερδυνάμεως.

Είναι πολλά τα λεφτά…

Από το νησιωτικό σύμπλεγμα, τοποθετημένο σε νευραλγικό σημείο, διέρχονται μερικές από τις σημαντικότερες ναυτικές, εμπορικές διόδους. Εκτός, όμως, από τη μεγάλη της σπουδαιότητα σε εμπορικό επίπεδο, η περιοχή θεωρείται, επίσης, ιδιαιτέρως σημαντική, λόγω των φυσικών πόρων της. Στο θαλάσσιο υπέδαφος της Νοτίου Σινικής Θάλασσας (η οποία καλύπτει μια έκταση 1,3 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων) υπάρχουν κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που -σύμφωνα με υπολογισμούς- φθάνουν τα 11 δισεκατομμύρια βαρέλια και τα 190 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αντιστοίχως.

Ένας ακόμη λόγος που ωθεί την Κίνα στη διεκδίκηση της θαλάσσιας αυτής περιοχής, είναι η ανάγκη της για πλήρη έλεγχο του «ζωτικού χώρου» της. Με μια τόσο αχανή εδαφική επικράτεια, η χώρα έχει ανάγκη από αντίστοιχη θαλάσσια έκταση. Είναι, άλλωστε, χαρακτηριστικό στοιχείο των υπερδυνάμεων, από τη στιγμή που αρχίζουν να ωριμάζουν, να στρέφουν το βλέμμα τους προς τη θάλασσα.

Φυσικά, οι ενέργειες αυτές του Πεκίνου δεν έχουν περάσει απαρατήρητες από τα υπόλοιπα κράτη της περιοχής, τα οποία δεν δείχνουν διατεθειμένα να εγκαταλείψουν τον αγώνα της διεκδίκησης των νησιών και της προίκας τους.

Οι Φιλιππίνες, μάλιστα, κατέφυγαν στο Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο της Χάγης, καταγγέλλοντας τις ενέργειες της Κίνας. Από τον Ιούλιο του 2016, το Δικαστήριο έχει εκδώσει καταδικαστική απόφαση για την Κίνα – του οποίου, όμως, την ισχύ το Πεκίνο αρνείται να αναγνωρίσει.

Η μεγαλύτερη ανησυχία των όμορων κρατών, είναι η τυχόν στρατιωτικοποίηση της περιοχής από την Κίνα. Φωτογραφίες, αλλά και πληροφορίες από αυτόπτες μάρτυρες κάνουν λόγο για εγκατάσταση αντιαεροπορικών συστημάτων, καθώς και για κατασκευή στρατιωτικών μονάδων. Φυσικά, η κινεζική κυβέρνηση υποστηρίζει πως όλες οι ενέργειες είναι νόμιμες και απολύτως θεμιτές.

Χάρη στην κατασκευή αυτών των νησίδων, η Κίνα θα έχει πλέον την ευκαιρία να επεκτείνει την κυριαρχία της σε μια θαλάσσια περιοχή ζωτικής σημασίας, η οποία, υπό διαφορετικές συνθήκες, θα βρισκόταν πολύ έξω από τη σφαίρα επιρροής του Πεκίνου. Αυτός είναι, όμως, και ο λόγος για τον οποίο η υπερδύναμη θέτει σε κίνδυνο τις, άλλοτε, καλές σχέσεις που διατηρούσε με πολλά από τα γειτονικά της κράτη.

Οι εξελίξεις στην Νότια Σινική θάλασσα αποδεικνύουν ότι ο «κινεζικός δράκος» αρχίζει να ξυπνάει σιγά-σιγά από το λήθαργό του. Η Κίνα αρχίζει, πλέον, αργά και μεθοδικά να εδραιώνει την κυριαρχία της, με στόχο να διεκδικήσει στο μέλλον τη θέση της στο διεθνές σύστημα. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια στροφή προς την ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεών της. Μάλιστα, ήδη μέσα στους πρώτους μήνες του 2017, το Πεκίνο ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να προβεί σε αύξηση των αμυντικών του δαπανών, της τάξεως του 7%. Αυτή η ανακοίνωση ήρθε ως απάντηση στην εξαγγελία του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, για αύξηση των αντίστοιχων αμερικανικών δαπανών κατά 10%. Είναι φανερό πως το κλίμα στην Νότια Σινική θάλασσα, λόγω της περίπλοκης κατάστασης που επικρατεί, καθώς και λόγω της εμπλοκής πολλών κρατών με αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα, είναι εκρηκτικό. Ας ελπίσουμε ότι οι κινέζοι, από την πλευρά τους, θα κρατήσουν μια πιο προσεκτική στάση, και δεν θα ρίξουν άλλο λάδι στη φωτιά!

Πηγές:

  1. BBC News. (2017). South China Sea: Satellite photos ‘show weapons’ built on islands. [online] Available at: http://www.bbc.com/news/world-asia-38319253 [Accessed 26 Mar. 2017].
  2. Bloomberg.com. (2017). China Builds Artificial Islands in South China Sea. [online] Available at: https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-06-19/china-builds-artificial-islands-in-south-china-sea [Accessed 26 Mar. 2017].
  3. Katie Hunt and Kathy Quiano, C. (2017). South China Sea: China building more islands?. [online] CNN. Available at: http://edition.cnn.com/2016/09/08/asia/south-china-sea-scarborough-shoal-philippines-china/ [Accessed 26 Mar. 2017].
  4. Reuters. (2017). China installs weapons systems on artificial islands: U.S. think tank. [online] Available at: http://www.reuters.com/article/us-southchinasea-china-arms-exclusive-idUSKBN1431OK [Accessed 26 Mar. 2017].
  5. Phillips, T. (2017). Images show ‘significant’ Chinese weapons systems in South China Sea. [online] the Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/world/2016/dec/15/images-show-significant-chinese-weapons-systems-in-south-china-sea [Accessed 26 Mar. 2017].
  6. Nytimes.com. (2017). What China Has Been Building in the South China Sea. [online] Available at: https://www.nytimes.com/interactive/2015/07/30/world/asia/what-china-has-been-building-in-the-south-china-sea.html?_r=1 [Accessed 26 Mar. 2017].
  7. Nicol, W. (2017). Showdown in the South China Sea: China’s artificial islands explained. [online] Digital Trends. Available at: http://www.digitaltrends.com/cool-tech/chinas-artificial-islands-news-rumors/ [Accessed 26 Mar. 2017].

Tagged under:

Λέγομαι Αλεξάνδρα Γουργιώτη. Σπούδασα Διεθνείς Σχέσεις και Δημόσια Διοίκηση στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αν και με ενδιαφέρουν όλα τα θέματα διεθνούς πολιτικής, αποφάσισα να γίνω μέλος στη ομάδα Ενέργειας και Οικονομίας, γιατί οι δύο αυτές έννοιες, κατά την άποψή μου, αποτελούν τις κινητήριες δυνάμεις της σύγχρονης πολιτικής. Στον ελεύθερό μου χρόνο μου αρέσει να διαβάζω, να ασχολούμαι με την κηπουρική και να φτιάχνω κοσμήματα!

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest