Οικουμενική Δικαιοδοσία: η «απάντηση» στην ατιμωρησία των εγκληματιών πολέμου;

Από τη Βόρεια Κορέα έως την Ουκρανία, από την Κολομβία έως τη Συρία, αλλά και σε πληθώρα άλλων κρατών της διεθνούς κοινότητας λαμβάνει χώρα σειρά συρράξεων -εσωτερικών και διεθνών-, κατά τις οποίες φαίνεται να διαπράττονται σοβαρά εγκλήματα – όπως εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και, πιθανόν, το έγκλημα της γενοκτονίας. Παρά τη δημιουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (Δ.Π.Δ.) το 1998, με έναρξη λειτουργίας του την 1η Ιουλίου του 2002, το ίδιο συχνά αδυνατεί να ασκήσει δίωξη κατά των ιθυνόντων των εγκλημάτων αυτών λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας, η οποία μπορεί να οφείλεται είτε στο ότι το κράτος στο έδαφος του οποίου διαπράττονται τα εν λόγω εγκλήματα δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στο Καταστατικό του Δικαστηρίου, είτε στην άσκηση του δικαιώματος της αρνησικυρίας (veto) από τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σε περίπτωση παραπομπής μιας υπόθεσης στο Δικαστήριο από το ίδιο το Συμβούλιο, βάσει του Άρθρου 13(β) του Καταστατικού της Ρώμης. Για παράδειγμα, κατά τις συζητήσεις του Συμβουλίου για πιθανή παραπομπή της κατάστασης της Συρίας στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, υπήρξε veto από τη Ρωσία και την Κίνα.

Παρατηρώντας την αδυναμία των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων να ασκήσουν δίωξη εναντίον των δραστών των παραπάνω σοβαρών εγκλημάτων, αναρωτιέται κανείς αν υφίσταται εναλλακτική λύση για την απόδοση δικαιοσύνης απέναντι στα θύματα, ή εάν η ατιμωρησία είναι αναπόφευκτη, μιας και τις περισσότερες φορές τα ίδια τα εθνικά δικαστήρια των κρατών στα οποία λαμβάνουν χώρα τα εγκλήματα, αδυνατούν να αναλάβουν την έρευνα μιας κατάστασης, είτε λόγω αδυναμίας του ίδιου του θεσμού, είτε λόγω ύπαρξης πολιτικής βούλησης που εμποδίζει τη δίωξη. Η λύση σε αυτή την προβληματική δόθηκε από τα ίδια τα κράτη. Κατά τα τελευταία χρόνια, με σκοπό να σταματήσει η ατιμωρησία των υπευθύνων, και επιθυμώντας να εδραιωθεί μία συλλογική και αποτελεσματική δικαιοσύνη, η διεθνής κοινότητα έθεσε σε εφαρμογή μία μέθοδο άσκησης οικουμενικής δικαιοδοσίας από εθνικά δικαστήρια.

Η αρχή της Οικουμενικής Δικαιοδοσίας

Η οικουμενική δικαιοδοσία είναι μία προσπάθεια των κρατών να τερματίσουν την ατιμωρησία κατά τη διάπραξη διεθνών εγκλημάτων, και να ασκήσουν δίωξη εναντίον των υπευθύνων. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τη νομική δυνατότητα των εθνικών δικαστηρίων ενός κράτους να ερευνούν και να εκδικάζουν υποθέσεις σχετικές με τα παραπάνω εγκλήματα, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου αυτά διαπράχθηκαν, και ανεξάρτητα από την εθνικότητα του δράστη ή/και του θύματος. Συχνά, η οικουμενική δικαιοδοσία συγχέεται με τις αρχές του ποινικού δικαίου που ενεργοποιούν την «παραδοσιακή» δικαστική δικαιοδοσία του κράτους. Οι εν λόγω αρχές είναι η αρχή της εδαφικότητας -που εφαρμόζεται όταν ένα έγκλημα διαπράχθηκε στο έδαφος του ίδιου του κράτους που έχει δικαιοδοσία-, η αρχή της ενεργητικής προσωπικότητας -σε περίπτωση που το έγκλημα διαπράχθηκε από υπήκοο του κράτους του οποίου η δικαστική εξουσία έχει δικαιοδοσία- και η αρχή της παθητικής προσωπικότητας -στις περιπτώσεις που το έγκλημα διαπράχθηκε εναντίον υπηκόων του κράτους που έχει δικαιοδοσία. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, η οικουμενική δικαιοδοσία δεν απαιτεί ως προϋπόθεση την ύπαρξη δεσμού μεταξύ του εγκλήματος και του κράτους, για να μπορούν τα εθνικά του δικαστήρια να ξεκινήσουν δίωξη εναντίον ενός δράστη. Τη μοναδική προϋπόθεση αποτελεί η φυσική παρουσία του δράστη σε έδαφος υπό τη δικαιοδοσία του κράτους που επιθυμεί να ασκήσει τη δίωξη (Μαρούδα Μ.-Ντ., 2015).

Η σκέψη που βρίσκεται πίσω από τη δημιουργία της εν λόγω αρχής είναι ότι συγκεκριμένα εγκλήματα είναι τόσο ειδεχθή και τόσο επικίνδυνα για τα διεθνή συμφέροντα, ώστε τα κράτη οφείλουν να αναλάβουν δράση και να ασκήσουν δίωξη εναντίον των δραστών. Στόχος είναι η ουσιαστική διασφάλιση των οικουμενικών αξιών του συνόλου της διεθνούς κοινότητας (Μαρούδα Μ.-Ντ., 2015). Τα βασανιστήρια, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα εγκλήματα πολέμου, το έγκλημα της πειρατείας και το έγκλημα του apartheid είναι μόνο μερικά από τα εγκλήματα που θεωρούνται ότι απειλούν και στρέφονται κατά του συνόλου της ανθρωπότητας (Bassiouni C., 2004) και, συνεπώς, δύνανται να «ενεργοποιήσουν» την αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων ενός κράτους. Βέβαια, η αρχή αυτή δεν είναι κάτι καινοτόμο που επινοήθηκε κατά τον τελευταίο αιώνα. Ο όρος οικουμενική δικαιοδοσία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον W. B. Cowles το 1945, ο οποίος έκανε αναφορά στο δικαίωμα των κρατών να διώκουν άτομα που είναι υπεύθυνα για εγκλήματα πολέμου, ανεξάρτητα από την ιθαγένειά τους, διότι θεωρούσε ότι είναι τέτοια η φύση των εγκλημάτων αυτών, όπως και του εγκλήματος της πειρατείας, ώστε να απειλούν τη δημόσια συνείδηση (Μαρούδα Μ.-Ντ., 2015). Ακόμη, στοιχεία που παραπέμπουν στην αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας μπορούν να εντοπιστούν και στα γραπτά του Grotius αναφορικά με την πειρατεία. Όμως, τα κράτη φαίνεται να αξιοποιούν την εν λόγω αρχή κυρίως μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και, ειδικά, μετά τις Δίκες της Νυρεμβέργης.

Οι πηγές της αρχής της Οικουμενικής Δικαιοδοσίας

Παρά τους συχνούς ισχυρισμούς όσων αρνούνται την ύπαρξη και την εφαρμογή της αρχής της οικουμενικής δικαιοδοσίας, ότι η εν λόγω αρχή δεν βασίζεται σε κάποιο διεθνή ή εσωτερικό κανόνα και, κατά συνέπεια, δεν επιδέχεται εφαρμογής και υλοποίησης από τα εθνικά δικαστήρια, η οικουμενική δικαιοδοσία εδράζεται στο διεθνές δίκαιο, τόσο στο συμβατικό όσο και στο εθιμικό.

Συγκεκριμένα, πολλά διεθνή συμβατικά κείμενα προβλέπουν την εφαρμογή της οικουμενικής δικαιοδοσίας από τα συμβαλλόμενα σε αυτά μέρη, όπως η Σύμβαση του Ο.Η.Ε. εναντίον του Αpartheid (1973), η Σύμβαση κατά των Βασανιστηρίων (1984) και η Σύμβαση για την προστασία των ατόμων από Εξαναγκαστικές Εξαφανίσεις (2006). Επιπλέον, ειδικότερα σε σχέση με τα εγκλήματα πολέμου που διαπράττονται σε περίοδο σύρραξης -είτε διεθνούς είτε εσωτερικού χαρακτήρα-, οι Συμβάσεις της Γενεύης του 1949 (Σ.Γ.) περιέχουν ειδικές διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν την υποχρέωση των κρατών-μερών να θεσπίζουν ορισμένους κανόνες στο εσωτερικό τους που θα ποινικοποιούν συγκεκριμένα εγκλήματα, αλλά και να διώκουν ποινικά τους υπευθύνους των εγκλημάτων αυτών. Λεπτομερώς, το Άρθρο 49 της Πρώτης Σ.Γ., το Άρθρο 50 της Δεύτερης Σ.Γ., το Άρθρο 129 της Τρίτης Σ.Γ., αλλά και το άρθρο 146 της Τέταρτης Σ.Γ., περιέχουν συγκεκριμένες διατάξεις ως προς την παραπάνω υποχρέωση. Είναι ξεκάθαρο, λοιπόν, το καθήκον των συμβαλλομένων στις παραπάνω συμβάσεις μερών να δραστηριοποιηθούν με σκοπό την αποφυγή της ατιμωρησίας των δραστών εγκλημάτων πολέμου και, κυρίως, την αποφυγή δημιουργίας των λεγόμενων «safe havens» γι’ αυτούς. Παρότι οι εν λόγω διατάξεις των Συμβάσεων δεν αναφέρονται ρητά στην αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας και στο δικαίωμα των κρατών να ερευνήσουν μία σχετική κατάσταση, η γενικότερη πρακτική αποδεικνύει ότι οι διατάξεις ερμηνεύονται καθολικά με βάση την παραπάνω αρχή, κάνοντας δεκτή τη δυνατότητα αξιοποίησής της.

Πρόβλεψη της αρχής της οικουμενικής δικαιοδοσίας εντοπίζεται και στο διεθνές εθιμικό δίκαιο, το οποίο δημιουργείται μέσω πάγιας, συνεχούς και καθολικής πρακτικής των κρατών. Μάλιστα, κατά την καταγραφή του συνόλου των διεθνών εθιμικών κανόνων επί του δικαίου του πολέμου, η οποία έγινε από τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (Δ.Ε.Ε.Σ.), η αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας εντοπίζεται στον Κανόνα Νο. 157. Ο εν λόγω Κανόνας δεν παρουσιάζεται ως «υποχρέωση» των κρατών να εφαρμόσουν την οικουμενική δικαιοδοσία, αλλά καταγράφει ρητά την ύπαρξη του σχετικού «δικαιώματος» των εθνικών δικαστηρίων. Ως αποτέλεσμα, οι ισχυρισμοί των αντιπάλων της εν λόγω αρχής περί αβασιμότητας της εφαρμογής της δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί.

Η σημασία της αρχής της Οικουμενικής Δικαιοδοσίας

Παρά τις αντιδράσεις που έχουν κατά καιρούς εκδηλωθεί κατόπιν της αυξανόμενης εφαρμογής της αρχής της οικουμενικής δικαιοδοσίας από τα εθνικά δικαστήρια διαφόρων κρατών, η εν λόγω δικαιοδοσία διατηρεί την ύψιστη -για τη διεθνή κοινότητα- σημασία της. Τα εγκλήματα που εμπίπτουν σε αυτή -εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, πειρατεία, apartheid, βασανιστήρια, κ.α.- είναι τα πιο σοβαρά εγκλήματα που μπορούν να διαπραχθούν, σύμφωνα τόσο με το διεθνές δίκαιο, όσο και με την ίδια την πρακτική των κρατών. Κατά συνέπεια, πρόκειται για εγκλήματα τα οποία απειλούν τις αρχές και τις αξίες της διεθνούς κοινότητας, για εγκλήματα τα οποία στρέφονται εναντίον του συνόλου των ανθρώπων.

Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, τα εθνικά δικαστήρια των κρατών στο έδαφος των οποίων διαπράττονται τα παραπάνω εγκλήματα, αδυνατούν ή δεν επιθυμούν να ασκήσουν δίωξη εναντίον των δραστών, είτε λόγω αδυναμίας του ίδιου του εθνικού δικαστικού συστήματος, είτε λόγω πολιτικής βούλησης, επειδή οι δράστες είναι συχνά άμεσα συνδεδεμένοι με την εκάστοτε πολιτική σκηνή. Ως αποτέλεσμα, η αδυναμία αυτή δημιουργεί νομικά «κενά», και αφήνει τους δράστες να απολαμβάνουν ατιμώρητοι έναν «ασφαλή παράδεισο», λόγω δικαστικής αδράνειας/αδυναμίας. Τα ανωτέρω ευλόγως γεννούν στα θύματα των εγκλημάτων την πεποίθηση ότι η διεθνής κοινότητα αδυνατεί να αποδώσει δικαιοσύνη, και οι χρόνια κεκτημένες οικουμενικές αξίες και δικαιώματα κινδυνεύουν να ναυαγήσουν.

Παράλληλα, τα ίδια τα δικαιοδοτικά όργανα της διεθνούς κοινότητας, όπως το Δ.Π.Δ., λόγω της πολύ συγκεκριμένης αρμοδιότητάς τους, αλλά και λόγω της πολύ περιορισμένης και υπό προϋποθέσεις δικαιοδοσίας τους, συχνά δεν έχουν τη δυνατότητα να ερευνήσουν μία κατάσταση στην οποία φαίνεται να διαπράττονται εγκλήματα, και να ξεκινήσουν διώξεις εναντίον των φερομένων ως δραστών. Για τους λόγους αυτούς, η οικουμενική δικαιοδοσία αποτελεί τη μοναδική ελπιδοφόρα δίοδο για απόδοση δικαιοσύνης σε διεθνές επίπεδο και επαναφορά της τάξης και του status quo.

Η πρακτική των κρατών και των εθνικών δικαστηρίων

Ιδίως μετά την ίδρυση του Δ.Π.Δ. και την αναλυτική καταγραφή των ύψιστων εγκλημάτων στο Καταστατικό του, ολοένα και περισσότερα κράτη υιοθετούν στο εσωτερικό τους δίκαιο κανόνες που αποσκοπούν στην ποινικοποίηση συγκεκριμένων εγκλημάτων. Σε ορισμένα κράτη η «λίστα» των εγκλημάτων που ποινικοποιούνται είναι ιδιαίτερα μεγάλη, ενώ σε άλλα το εθνικό σύστημα προχώρησε σε ποινικοποίηση των βασικότερων εγκλημάτων του Καταστατικού. Βέβαια, κοινή πρακτική του συνόλου των κρατών που έχουν προχωρήσει σε υιοθέτηση εθνικής νομοθεσίας συνιστά η ποινικοποίηση των εγκλημάτων πολέμου.

Συγκεκριμένα, κράτη όπως η Αργεντινή, η Αυστραλία, η Αυστρία, το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ισραήλ, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Ισπανία, η Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελβετία και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, είναι μόνο μερικά από τα περισσότερα από 120 κράτη που έχουν υιοθετήσει νομοθεσίες σχετικές με την ποινικοποίηση των εγκλημάτων πολέμου. Παραδείγματα τέτοιων νομοθεσιών αποτελούν η Criminal Justice Act (1998) του Ηνωμένου Βασιλείου, η International Crimes and International Criminal Court Act (2000) της Νέας Ζηλανδίας, η Crimes Against Humanity and War Crimes Act (2000) του Καναδά, ο Code of Crimes against International Law (2002) της Γερμανίας, κ.α. Αυτές οι νομοθετικές πράξεις δίνουν τη δυνατότητα στα εσωτερικά δικαστήρια των κρατών που τις υιοθέτησαν να εκδικάζουν υποθέσεις εγκλημάτων πολέμου βασιζόμενα μόνο στην αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας και χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης άλλου «παραδοσιακού» δεσμού του ποινικού δικαίου, όπως είναι η εδαφικότητα και η ιθαγένεια του δράστη ή/και του θύματος.

Βέβαια, μοναδική προϋπόθεση είναι σαφώς η ύπαρξη εθνικού κανόνα που να είναι σαφής και ορισμένος ως προς την περιγραφή του εγκλήματος, αλλά και ως προς τα στοιχεία που το στοιχειοθετούν. Δυστυχώς, σε αρκετές περιπτώσεις, οι εθνικές νομοθεσίες είναι είτε ασαφείς είτε περιορισμένες είτε υπερβολικά γενικές, σε σημείο που να εμποδίζεται η αποτελεσματική εφαρμογή τους, και να δυσχεραίνεται η δράση του εθνικού δικαστή για την καταδίκη του κατηγορουμένου.

Παρ’ όλα αυτά, οι δυσκολίες δεν σταματούν εκεί. Η έρευνα και η δίωξη των σοβαρότερων διεθνών εγκλημάτων -όπως τα εγκλήματα πολέμου- με υπόβαθρο την αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας δεν είναι απλή υπόθεση. Η αποτελεσματική έρευνα απαιτεί συχνά επισκέψεις στον τόπο του εγκλήματος, καθώς και επικοινωνία με διαφορετικούς ανθρώπους και πολιτισμούς, γεγονός που την καθιστά μία δύσκολη και ακριβή διαδικασία. Για τον λόγο αυτό, δεν είναι λίγα τα κράτη που έχουν προχωρήσει στη δημιουργία Ειδικών Μονάδων Εγκλημάτων Πολέμου (War Crimes Units), με σκοπό να διασφαλίσουν την ύπαρξη της αναγκαίας γνώσης και ειδίκευσης του προσωπικού που ασχολείται με ένα τόσο σημαντικό έργο. Αυτό αποδεικνύει την προσοχή και τη σημασία που τα ίδια τα κράτη δίνουν στην εφαρμογή της αρχής της οικουμενικής δικαιοδοσίας.

Με βάση την ανωτέρω αρχή και την ύπαρξη σχετικής εθνικής νομοθεσίας, οι έρευνες για εγκλήματα πολέμου, αλλά και άλλα εγκλήματα που εμπίπτουν στην οικουμενική δικαιοδοσία, ολοένα και αυξάνονται. Συγκεκριμένα, 47 άτομα που διέπραξαν εγκλήματα σε ένα άλλο κράτος δικάστηκαν σε εθνικά δικαστήρια άλλου κράτους μέσα στο 2016, ενώ παλαιότερα εντάλματα σύλληψης, όπως αυτό της Tzipi Livni -πρώην Υπουργού Εξωτερικών του Ισραήλ- από το Ηνωμένο Βασίλειο για εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στη Γάζα κατά την Operation Cast Lead, και αυτό του Henry Kissinger από την Ισπανία για εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν όσο διατηρούσε ισχυρή θέση στην αμερικανική ηγεσία, καταδεικνύουν την αφοσίωση των κρατών στην καταπολέμηση της ατιμωρησίας των ιθυνόντων των εγκλημάτων πολέμου, ακόμη και όταν πρόκειται για πολιτικά πρόσωπα που εντάσσονται στην ηγεσία άλλων κρατών. Ωστόσο, στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί ότι δεν έχουν «ευδοκιμήσει» όλα τα εντάλματα σύλληψης και όλες οι διώξεις. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες η πολιτική βούληση επηρεάζει την απονομή της δικαιοσύνης, χωρίς αυτό να αποκλείει και το αντίθετο.

Για παράδειγμα, κατά την κρίση που ξεκίνησε το 2011 στη Συρία και, στη συνέχεια, εξελίχθηκε σε μία ισχυρή σύρραξη, φαίνεται να έχουν διαπραχθεί εγκλήματα πολέμου από όλες σχεδόν τις αντιμαχόμενες πλευρές. Μάλιστα, η ίδια η Δικαστής του Δ.Π.Δ., Mrs. Bensouda, έχει δηλώσει το φόβο της για διάπραξη τέτοιων εγκλημάτων στο έδαφος της Συρίας και την ανάγκη διερεύνησης της κατάστασης. Λόγω της αδυναμίας των εθνικών δικαστηρίων να δραστηριοποιηθούν για την τιμωρία των υπευθύνων, το 2016 η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, αλλά και άλλα κράτη της διεθνούς κοινότητας, ξεκίνησαν έρευνες και διώξεις για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο έδαφος της Συρίας στα πλαίσια της ένοπλης σύρραξης, και ήδη 11 άτομα έχουν καταδικασθεί.

Συμπεράσματα

Συμπερασματικά, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η διεθνής κοινότητα, παρά την αδυναμία των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων να ερευνήσουν μία κατάσταση, και παρά τις πολιτικές βουλήσεις που επιθυμούν το αντίθετο, τα κράτη στοχεύουν στην εξεύρεση μεθόδων που θα καταπολεμήσουν την ατιμωρησία σε περιπτώσεις εγκλημάτων πολέμου, ώστε οι παραπάνω δυσκολίες σε καμία περίπτωση να μην συνεπάγονται τη διαφυγή των δραστών, ακόμη και όταν αδυνατούν να δράσουν οι παραδοσιακοί δικαστικοί θεσμοί. Μία από τις μεθόδους που εξυπηρετούν τον προαναφερθέντα στόχο των κρατών είναι η αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας.

Με την πάροδο των χρόνων, ολοένα και περισσότερα κράτη του διεθνούς συστήματος «ενεργοποιούν» τη δυνατότητα αυτή στην εσωτερική έννομη τάξη τους, σε μία προσπάθεια να ασκηθεί δίωξη εναντίον των ιθυνόντων ειδεχθών διεθνών εγκλημάτων. Μάλιστα, το 2016 ερευνήθηκαν 30% περισσότερες υποθέσεις απ’ ότι το 2015, γεγονός που αποδεικνύει ότι η απόδοση δικαιοσύνης είναι εφικτή, όταν τα κράτη δεσμεύονται, και στηρίζονται σε αυτήν.

Πηγές:

  1. Cassese, A. (2009). The Oxford Companion of International Criminal Justice. 1st ed. OUP.
  2. Macedo, S. (2004). Universal Jurisdiction: National Court and the prosecution of serious crimes under International Law. 1st ed. Philadelphia: University of Pensylvania.
  3. Μαρούδα, Μ. (2015). Διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. 1st ed. Αθήνα: Ι. Σιδέρης.
  4. Δουράτσου Ν. (2017) Το καθεστώς του ISIS/ISIL/DEASH στο Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Διπλωματική Εργασία. Αθήνα: Πάντειο Πανεπιστήμιο.
  5. Amnesty International USA. (n.d.). Universal Jurisdiction. [online] Available at: http://www.amnestyusa.org/our-work/issues/international-justice/universal-jurisdiction [Accessed 11 Apr. 2017].
  6. Amnesty. (2012). Universal Jurisdiction: A Preliminary Survey Of Legislation Around The World – 2012 Update. [online] Available at: https://www.amnesty.org/en/documents/ior53/019/2012/en [Accessed 27 Apr. 2017].
  7. Center for Constitutional Rights. (2015). Factsheet: Universal Jurisdiction. [online] Available at: https://ccrjustice.org/home/get-involved/tools-resources/fact-sheets-and-faqs/factsheet-universal-jurisdiction [Accessed 29 Apr. 2017].
  8. Cobain, I. and Black, I. (2009). British court issued Gaza arrest warrant for former Israeli minister Tzipi Livni. [online] The Guardian. Available at: http://www.theguardian.com/world/2009/dec/14/tzipi-livni-israel-gaza-arrest [Accessed 29 Apr. 2017].
  9. Global Policy Forum. (2011). Groundbreaking Trial for Congo War Crimes. [online] Available at: https://www.globalpolicy.org/international-justice/universal-jurisdiction-6-31/50146-groundbreaking-trial-for-congo-war-crimes.html?Itemld=676 [Accessed 25 Apr. 2017]
  10. Global Policy Forum. (n.d.). Universal Jurisdiction. [online] Available at: https://www.globalpolicy.org/international-justice/universal-jurisdiction-6-31.html [Accessed 29 Apr. 2017].
  11. Goodman, A. (2002). Spanish judge seeks Kissinger. [online] CNN. Available at: http://www.edition.cnn.com/2002/WORLD/Europe/04/18/spain.kissinger/ [Accessed 29 Apr. 2017].
  12. Hesenov, R. (2013). Universal Jurisdiction for International Crimes – A Case Study. European Journal on Criminal Policy and Research, 19(3), pp.275-283. [online] Springer Link. Available at: https://link.springer.com/article/10.1007/s10610-012-9189-8 [Accessed 21 Apr. 2017].
  13. Human Rights Watch. (2009). Basic Facts on Universal Jurisdiction. [online] Available at: https://www.hrw.org/news/2009/10/19/basic-facts-universal-jurisdiction [Accessed 31 Mar. 2017].
  14. Human Rights Watch. (2014). The Long Arm of Justice: Lessons from Specialized War Crimes Units in France, Germany, and the Netherlands. [online] Available at: https://www.hrw.org/report/2014/09/16/long-arm-justice/lessons-specialized-war-crimes-units-france-germany-and [Accessed 21 Apr. 2017].
  15. ICRC. (2017). Customary IHL. [online] Available at: http://www.icrc.org/customary-ihl/eng/docs/home [Accessed 29 Apr. 2017].
  16. ICRC. (2014). Universal jurisdiction over war crimes. [online] Available at: https://www.icrc.org/en/download/file/1086/universal-jurisdiction-icrc-eng.pdf [Accessed 29 Apr. 2017].
  17. International Justice Resource Center. (n.d.). Universal Jurisdiction. [online] Available at: http://www.ijrcenter.org/cases-before-national-courts/domestic-exercise-of-universal-jurisdiction/ [Accessed 24 Apr. 2017].
  18. Kather, P. (2017). Justice for Syria? Opportunities and Limitations of Universal Jurisdiction Trials in Germany. [online] Available at: http://www.ijrcenter.org/cases-before-national-courts/domestic-exercise-of-universal-jurisdiction/ [Accessed 29 Apr. 2017].
  19. Machover, D. (2011). Arrest warrant plans make a mockery of universal jurisdiction | Daniel Machover. [online] The Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/commentisfree/2011/mar/30/coalition-criminal-justice-universal-jurisdiction [Accessed 29 Apr. 2017].
  20. Maupas, S. (2017). Universal jurisdiction gains ground from Pinochet to Syria. [online] Justiceinfo.net. Available at: http://www.justiceinfo.net/en/frontpage/universal-jurisdiction-as-a-weapon-against-impunity.html [Accessed 24 Apr. 2017].
  21. Philippe, X. (2006). The principles of universal jurisdiction and complementarity: how do the two principles intermesh? [online] Available at: https://www.icrc.org/eng/assets/files/other/irrc_862_philippe.pdf [Accessed 29 Apr. 2017].
  22. Roth, K. (2001). The Case For Universal Jurisdiction. [online] Foreign Affairs. Available at: https://www.foreignaffairs.com/articles/2001-09-01/case-universal-jurisdiction [Accessed 29 Apr. 2017].
  23. Rozenberg, J. (2010). Coalition plans will safeguard universal jurisdiction over war crimes. [online] The Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/law/2010/jul/28/universal-jurisdiction-war-crimes [Accessed 29 Apr. 2017].
  24. Spiegel Online. (2011). A Test for Universal Jurisdiction: War Crimes in Africa on Trial in Germany. [online] Available at: http://www.spiegel.de/international/germany/a-test-for-universal-jurisdiction-war-crimes-in-africa-on-trial-in-germany-a-760825.html [Accessed 29 Apr. 2017].
  25. trialinternational.org. (2017). Make way for Justice #3: closing the net on impunity – Universal Jurisdiction Annual Review. [online] Available at: https://trialinternational.org/latest-post/make-way-for-justice-3-closing-the-net-on-impunity/ [Accessed 16 Apr. 2017]

Tagged under:

Η Νικολέττα Δουράτσου είναι κάτοχος του μεταπτυχιακού τίτλου "Διεθνές Δίκαιο και Διπλωματικές Σπουδές" του Παντείου Πανεπιστημίου και απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του ίδιου φορέα. Στα άμεσα ενδιαφέροντά της συγκαταλέγονται το δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

1 Comment

  1. Pingback: Υπόθεση Omar al-Bashir: Υπεύθυνη η Ν. Αφρική για Άρνηση Συμμόρφωσης » Power Politics

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest