Οι σφοδρές ανακατατάξεις στον χώρο της ελληνικής (ιδιωτικής) υγείας

Οι σημαντικές επιχειρηματικές ανακατατάξεις κατά τα τελευταία δύο χρόνια στον χώρο της ιδιωτικής υγείας αναδεικνύουν το τοπίο της μεταμνημονιακής Ελλάδας. Στο πλαίσιο αυτό, οι ανακατατάξεις που συντελούνται αλλάζουν άρδην το παρόν και το μέλλον του συγκεκριμένου κλάδου.

Κατά την εξαετία 2010-2015, σύμφωνα με πληροφορίες της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ, 2016), οι δημόσιες δαπάνες στον κλάδο της υγείας μειώθηκαν από 14,9 σε 8,7 δισεκατομμύρια ευρώ – μείωση που αντιστοιχεί σε ποσοστό της τάξης του 41%. Η συγκεκριμένη μείωση ξεπερνά ποσοστιαία τη μείωση του ελληνικού ΑEΠ κατά την ίδια περίοδο, γεγονός που πιστοποιεί ότι ο κλάδος της υγείας δεν ήταν μια από τις “προτεραιότητες” της μνημονιακής περιόδου.

Το παραπάνω στατιστικό στοιχείο γίνεται έντονα αντιληπτό και κατανοητό σε όποιον είτε πέρασε την πόρτα ενός δημόσιου νοσοκομείου κατά τα τελευταία χρόνια, είτε παρακολουθεί στενά την επικαιρότητα. Ελλείψεις σε προσωπικό και σε υλικά/εξοπλισμό, παροπλισμός ιατρικού εξοπλισμού και υπολειτουργία κλινικών είναι χαρακτηριστικά της κατάστασης που επικρατεί και χαρακτηρίζει το ελληνικό σύστημα υγείας. Χωρίς την υπεράνθρωπη προσπάθεια του προσωπικού των νοσοκομείων το σύστημα θα ήταν αναμφίβολα σε εξαιρετικά δυσχερέστερη θέση. Το μοτίβο, ωστόσο, είναι επαναλαμβανόμενο, και μπορεί να κωδικοποιηθεί ως εξής: υποχρηματοδότηση, διάλυση και επιχειρηματική ανασυγκρότηση.

Οι πρώτες δύο πτυχές της παραπάνω κωδικοποίησης είναι ορατές δια γυμνού οφθαλμού. Η τρίτη, όμως, χρήζει εξέτασης.

Πρόσφατες ανακατατάξεις

Οι ανακατατάξεις στον κλάδο της ιδιωτικής υγείας ξεκινούν τον Απρίλιο του 2017 με την εξαγορά του Metropolitan από το fund CVC Capital Partners με έδρα το Λουξεμβούργο. Το συγκεκριμένο fund διαχειρίζεται κεφάλαια που ξεπερνούν τα 71 δισεκατομμύρια ευρώ -όντας επενδυμένα σε πάνω από 50 εταιρείες σε όλον τον κόσμο-, και απασχολούν συνολικά 350.000 εργαζομένους (CVC Capital Partners, 2017).

Η εξαγορά υλοποιήθηκε με όχημα την εταιρεία Hellenic Healthcare, η οποία ελέγχεται από το CVC Capital Partners. Ταυτόχρονα, οι βασικοί μέτοχοι και ιδρυτές του Metropolitan επένδυσαν ως μέτοχοι μειοψηφίας στην παραπάνω εταιρεία, παραμένοντας καθ’ αυτόν τον τρόπο μέχρι και σήμερα στην προεδρεία και τη διεύθυνση (CEO) του Metropolitan, αντίστοιχα.

Σύμφωνα με τις οικονομικές καταστάσεις του ομίλου Metropolitan, ο κύκλος εργασιών του ανήλθε σε 101 εκατομμύρια ευρώ το 2015 και σε 86 εκατομμύρια ευρώ το 2016, ενώ τα κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων (EBITDA) -μέγεθος που χρησιμοποιείται ως δείκτης κερδοφορίας- ανήλθαν σε 11,5 και 15 εκατομμύρια ευρώ για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα των παραπάνω ετών (Metropolitan, 2016). Αν στα στοιχεία αυτά συνυπολογίσει κανείς και τον χαμηλό καθαρό δανεισμό του ομίλου σε σχέση με τα ίδια κεφάλαια των μετόχων, γίνεται αντιληπτό ότι το Metropolitan αποτελεί μια υγιή επιχείρηση με σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Η προνομιακή γεωγραφική του θέση, σε συνδυασμό με την απουσία τοπικού ανταγωνισμού και τα εξαιρετικά του οικονομικά αποτελέσματα, το καθιστά έναν βασικό παίκτη στον κλάδο της αθηναϊκής υγείας.

Λίγους μήνες αργότερα, και πιο συγκεκριμένα τον περασμένο Οκτώβριο, η Hellenic Healthcare προχώρησε στην εξαγορά του ΙΑΣΩ General, μιας κλινικής δυναμικότητας 239 κλινών, η οποία περιλαμβάνει σύγχρονη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας δυναμικότητας 10 κλινών, μονάδα αντιμετώπισης εγκεφαλικών, 11 πλήρως εξοπλισμένες χειρουργικές αίθουσες, τμήμα Επειγόντων Περιστατικών που λειτουργεί όλο το 24ωρο, καθώς και εξωτερικά ιατρεία όλων των ειδικοτήτων (Κουρλιμπίνη, 2017). Μέσα στις επόμενες μέρες η επιτροπή ανταγωνισμού αναμένεται να δώσει το πράσινο φως για την περάτωση της συναλλαγής αυτής.

Νοσοκομείο Ιασώ

Νοσοκομείο Ιασώ

Προαιρετική δημόσια προσφορά για την εξαγορά του ΥΓΕΙΑ

Το επόμενο χτύπημα στον κλάδο της υγείας έρχεται έναν μήνα αργότερα. Πιο συγκεκριμένα, στις 23 Νοεμβρίου 2017, ο Γ. Αποστολόπουλος του Ιατρικού Κέντρου καταθέτει δημόσια πρόταση για την εξαγορά του 30% του “Υγεία” – κίνηση που θα τον καθιστούσε μέτοχο μειοψηφίας έναντι της MIG (Marfin Investment Group), που κατέχει το υπόλοιπο 70% του ομίλου ΥΓΕΙΑ (Ναυτεμπορική, 2017).

Κατά την ημερομηνία της προσφοράς, το καταβεβλημένο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ανερχόταν σε 125.350.299 ευρώ – ποσό που διαιρείται σε 305.732.436 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας 0,41 ευρώ η κάθε μία (HELEX, 2017). Ταυτόχρονα, την ίδια ημερομηνία η μετοχή του ΥΓΕΙΑ στο χρηματιστήριο διαπραγματευόταν στο ποσό των 0,3460 ευρώ ανά μετοχή. Η πλευρά Αποστολόπουλου κατέθεσε πρόταση για αγορά του 30% των παραπάνω μετοχών, έναντι 0,45 ευρώ ανά μετοχή – δηλαδή 39,3% παραπάνω σε σχέση με την τιμή διαπραγμάτευσης της μετοχής στο χρηματιστήριο.

H MIG σχεδόν άμεσα απέρριψε την παραπάνω πρόταση και, ως εκ τούτου, η μόνη διαθέσιμη επιλογή για την απόκτηση κάποιου ποσοστού ήταν η αποδοχή της πρότασης από τους διάφορους μικρομετόχους που κατείχαν το υπόλοιπο 30%. Στην πράξη, όμως, η ίδια η αγορά απέρριψε την παραπάνω πρόταση καθώς, μέσα σε δύο μέρες, η τιμή της μετοχής στο χρηματιστήριο έφτασε τα 0,45 ευρώ. Η συγκεκριμένη πρόταση πυροδότησε ένα “ράλι” που οδήγησε τη μετοχή στα 0,6650 ευρώ στις 19 Δεκεμβρίου 2017, ολοκληρώνοντας μια μεταβολή που σχεδόν διπλασίασε την τιμή της μετοχής μέσα σε χρονικό διάστημα τριών εβδομάδων (Κουρλιμπίνη, 2017).

Προφανώς, η παραπάνω πρόταση ήταν προδιαγεγραμμένη να αποτύχει εν τη γενέσει της – με την έννοια ότι, αφενός, η πλευρά της MIG δεν ήταν διατεθειμένη να μπει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης και, αφετέρου, το αντίτιμο ήταν ιδιαίτερα χαμηλό. Ωστόσο, η βασική επιδίωξη κάποιου για την εξαγορά μιας επιχείρησης είναι να αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο στο management της εν λόγω επιχείρησης. Ακόμα, λοιπόν, και το 30% του ΥΓΕΙΑ να αποκτούσαν, ο παραπάνω στόχος δεν θα υλοποιούταν – με την κίνηση αυτή να αποτελεί μια απλή κίνηση εντυπωσιασμού καθώς, από τη στιγμή που το 70% ανήκει σε άλλον μέτοχο που δεν διατίθεται να πουλήσει, αυτός μπορεί κάλλιστα να αγνοεί της προθέσεις και τις νουθεσίες του μέτοχου μειοψηφίας.

Η ερώτηση που προκύπτει είναι, όμως, ποιο ήταν ουσιαστικά το κίνητρο της ενέργειας αυτής.

Νοσοκομείο Υγεία

Νοσοκομείο Υγεία

Ερρίκος Ντυνάν

Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δίνεται συναρτήσει του μέλλοντος του νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν. Το εν λόγω νοσοκομείο, λόγω χρεών, βρίσκεται εδώ και τρία χρόνια στην κυριότητα της τράπεζας Πειραιώς. Η τελευταία, αφού στήριξε το νοσοκομείο με διαδοχικό δανεισμό, επιδιώκει πλέον να το πουλήσει στο πλαίσιο της πολιτικής των ελληνικών συστημικών τραπεζών για απεμπλοκή (disinvest) από τις μη-τραπεζικές τους δραστηριότητες, ενισχύοντας καθ’ αυτόν τον τρόπο και την κεφαλαιακή τους επάρκεια.

Το Ερρίκος Ντυνάν έχει δύο σημαντικά πλεονεκτήματα: τη γεωγραφική του θέση, και το γεγονός ότι είχε κατασκευαστεί αρχικά για να στεγάσει νοσοκομείο, σε αντίθεση με άλλα ιδρύματα που δεν είχαν κατασκευαστεί με αυτόν τον σκοπό.

Συνεπώς, μέσα στον χρόνο, όταν αναμένεται η τράπεζα Πειραιώς να προκηρύξει διαγωνισμό για την πώληση του Ερρίκος Ντυνάν, οι τρεις κυρίαρχοι παίκτες στον κλάδο της αθηναϊκής υγείας (Υγεία, CVC, Ιατρικό) αναμένεται να εμπλακούν στη διαδικασία απόκτησης του εν λόγω νοσοκομείου έναντι τιμήματος που θα φτάνει -αλλά δεν θα ξεπερνά- τα 100 εκατομμύρια ευρώ – τιμή που αποτελεί, άλλωστε, και στόχο της τράπεζας Πειραιώς. Στη διαδικασία αυτή ενδέχεται να εμπλακεί και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με αγορά και πώληση του νοσοκομείου χωρίς κόστος για το ελληνικό κράτος, στα πρότυπα του ΚΠΙΣΝ.

Επίλογος

Στα μάτια της αγοράς, η ελληνική οικονομία επανακάμπτει. Επομένως, στρατηγικοί επενδυτές αναμένουν να κερδίσουν αγοράζοντας φτηνά την καμένη γη που άφησε πίσω της η κρίση. Στο επίπεδο της υγείας, αν κανείς υπολογίσει τη θέση της χώρας στον τουριστικό τομέα, μπορεί να κατανοήσει το γεγονός ότι ο ιατρικός τουρισμός μπορεί να είναι ένας κλάδος στον οποίο βασίζονται τα ξένα κεφάλαια. Η ανάπτυξη αυτή θα φέρει απασχόληση. Όμως, θα φέρει και το δικό της κόστος.

Η ελληνική οικονομία θα αναπτύσσεται ως προς τους αριθμούς, αλλά οι εργαζόμενοι θα υπαμείβονται. Ταυτόχρονα, οι υπηρεσίες υγείας που προσφέρονται από το κράτος θα πέφτουν σε ποιότητα, και η ιδιωτική υγεία θα αρχίσει να κερδίζει από την απουσία του κράτους. Ταυτόχρονα, τα σκάνδαλα κακοδιαχείρισης νοσοκομείων -όπως αυτό του Ερρίκος Ντυνάν- θα περάσουν στη λήθη της προμνημονιακής εποχής, χωρίς να αποδοθούν ευθύνες στους αρμοδίους.

Το πιο σημαντικό, όμως, συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί, είναι μια εικόνα από το κοντινό/εγγύς μέλλον: το πώς, δηλαδή, θα γίνει η ανάπτυξη της Ελλάδας, την οποία όλοι προσδοκούν τόσο. Μια ανάπτυξη που ενδεχομένως θα σπείρει άναρχα τα συντρίμμια της μνημονιακής εποχής. Μια ανάπτυξη που καμία σχέση δεν έχει, και καθόλου δεν θα αφορά στην εργατική τάξη και στους εργαζομένους. Μια ανάπτυξη που, εν τη απουσία κρατικού ελέγχου και ουσιαστικής ρύθμισης, θα καλλιεργήσει τους όρους του επόμενου κύκλου του καπιταλισμού.

Πηγές:

  1. ΕΛΣΤΑΤ. (2015). ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σύστημα Λογαριασμών Υγείας (ΣΛΥ) έτους 2015. http://www.docmed.gr/wp-content/uploads/2017/04/elstat-ygeia.pdf
  2. Κουρλιμπίνη, Β. (2017). Τα σχέδια Αποστολόπουλου που οδήγησαν στη δημόσια πρόταση για το ΥΓΕΙΑ. http://www.capital.gr/epixeiriseis/3256483/ta-sxedia-apostolopoulou-pou-odigisan-sti-dimosia-protasi-gia-to-ugeia
  3. Κουρλιμπίνη, Β. (2017). Το deal για το Ιασώ General και οι κινήσεις της CVC Partners. http://www.capital.gr/epixeiriseis/3246675/to-deal-gia-to-iaso-general-kai-oi-kiniseis-tis-cvc-partners
  4. Ναυτεμπορική (2017). Δημόσια πρόταση για το «Υγεία» από τη «Γ. Αποστολόπουλος Εταιρεία Συμμετοχών». http://www.naftemporiki.gr/finance/story/1298327
  5. CVC Capital Partners. (2011). ABOUT CVC. http://www.cvc.com/About-Cvc.htmx
  6. Hellenic Exchange. (2017). Ανακοίνωση υποβολής προαιρετικής δημοσίας πρότασης της εταιρείας «Γεώργιος Αποστολοπουλος εταιρία συμμέτοχων ανώνυμος εταιρία» προς τους μετόχους της «διαγνωστικών και θεραπευτικών κέντρον Αθηνών υγεία ανώνυμος εταιρεία» για την απόκτηση έως 91.719.731 κατ’ ανώτατο αριθμό κοινών ονομαστικών μετοχών τους. http://www.helex.gr/documents/10180/4787967/ANNOUNCEMENT_231117.pdf/86c5ab2e-e895-4b8c-a7e3-1012d0963309
  7. Metropolitan. (2017). Περσεύς ανώνυμος εταιρεία εκμετάλλευσης και λειτουργίας φορέων υγειονομικής μέριμνας. στοιχεία και πληροφορίες χρήσης από 1 Ιανουαρίου 2014 έως 31 ∆εκεµβρίου 2014. https://www.metropolitan-hospital.gr/images/pdf/perseus_new/sunoptikoi-isologismoi/isologismos_perseus-2016.pdf

Tagged under:

Είμαι τελειόφοιτος φοιτητής του τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του ΟΠΑ (πρώην ΑΣΟΕΕ) με κατεύθυνση τη Θεωρία Οικονομικής Πολιτικής. Τα κύρια ενδιαφέροντα μου κινούνται γύρω από το διάβασμα (εξω-πανεπιστημιακών βιβλίων για να είμαι πιο σαφής), τις ξένες γλώσσες και τα ταξίδια. Επιπλέον, καθώς θεωρώ ότι η οικονομία δεν είναι επιστήμη αλλά πρωτίστως ένας απαραίτητος κρίκος στην δόμηση-δικαιολόγηση πολιτικών επιλογών και ‘κατευθύνσεων’ (κυρίως ωστόσο το αντίστροφο) προσπαθώ να συνδυάζω στην καθημερινότητα μου την μελέτη των παραπάνω δύο. Στο πλαίσιο της Power Politics ελπίζω να μπορέσω να δώσω ερμηνείες της πολιτικής πραγματικότητας υπό το πρίσμα της οικονομίας και των τάσεών της.

Website: https://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest