Ολυμπιάδα σκανδάλων στη Bραζιλία

Το 2014 τα πορίσματα της επιχείρησης Lava Jato (πλυντήριο αυτοκινήτων), που διεξήχθη από την ομοσπονδιακή αστυνομία της Βραζιλίας, έφεραν στο φως το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς στην ιστορία της χώρας. Διερευνώντας την τέταρτη μεγαλύτερη εταιρία της χώρας, “Petrobras”, σχετικά με κατηγορίες για δωροδοκίες και πολιτικές χάρες, ανακαλύφθηκε ότι βρίσκονταν αναμεμειγμένες πολλές εγχώριες και ξένες εταιρίες, καθώς και μεγάλο μέρος της πολιτικής ελίτ -ανεξαρτήτως κόμματος- της χώρας, ανάμεσα στους οποίους και ο πρώην Πρόεδρος Lula da Silva.

Το σκάνδαλο της Petrobras δυο χρόνια αργότερα συνεχίζει να απασχολεί τη Βραζιλία, αφού πολλοί επιχειρηματίες και πολιτικοί έχουν φυλακισθεί ή τους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες, ωστόσο οι επιπτώσεις του έφτασαν να εμπλέξουν και τη μέχρι πρότινως Πρόεδρο Rousseff. Η Dilma Rousseff, σύντομα μετά την επανεκλογή της το 2014, βρέθηκε εμμέσως εμπλεγμένη στο σκάνδαλο καθώς, την περίοδο την οποία εξετάζουν οι αστυνομικές αρχές, διατελούσε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Petrobras και Υπουργός Ορυχείων και Ενέργειας επί Προεδρίας Lula. Σήμερα, η Rousseff βρίσκεται κατηγορούμενη από το Ανώτατο Δικαστήριο έχοντας χάσει το προεδρικό της αξίωμα προσωρινά, ενώ αν βρεθεί ένοχη θα καθαιρεθεί οριστικά. Ωστόσο, η κατηγορία που έχει να αντιμετωπίσει δεν είναι αυτή της διαφθοράς αλλά των φορολογικών αδικιών, σύμφωνα με το νόμο του 2000 για Φορολογική Ευθύνη. Στην ψηφοφορία της Γερουσίας που ψηφίστηκε η απαγγελία των κατηγοριών δεν ακούστηκε σχεδόν από κανέναν ο ακριβής λόγος κατηγορίας προς την Πρόεδρο ενώ, αντίθετα, πολλοί Γερουσιαστές την κατηγορούσαν ευθέως για διαφθορά. Η ψηφοφορία έκρινε πως η Rousseff έπρεπε να παραπεμφθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο, και έως τότε θα αναλάβει προσωρινός Πρόεδρος ο Michel Temer.

Αδιαμφισβήτητα, το πρόβλημα της διαφθοράς δεν είναι νέο στη Βραζιλία. Ωστόσο, σε συνδυασμό με την επιχειρηματική κρίση που προκάλεσε το σκάνδαλο Petrobras, και την οικονομική κρίση που έχει συρρικνώσει την οικονομία (κατά 3.8% τη περσινή χρονιά), φαίνεται πως αυτή τη φορά οι επιπτώσεις θα είναι μεγαλύτερες. Η δημοτικότητα της Προέδρου έπεσε σχεδόν σε μονοψήφια νούμερα μόλις μετά την επανεκλογή της, και πολλοί ήταν οι πολίτες που συμμετείχαν σε διαμαρτυρίες το 2015 και το 2016 ζητώντας να καθαιρεθεί και να της απαγγελθούν κατηγορίες, όντας δυσαρεστημένοι από την πολιτική της δράση. Αν και αρχικά το αίτημα αυτό φαινόταν μάλλον απίθανο, τον Απρίλιο του 2016 έγινε πραγματικότητα και δημιούργησε ένα νέο προηγούμενο στην πολιτική ιστορία της Βραζιλίας, αλλά και της Λατινικής Αμερικής. Είναι μόλις η δεύτερη φορά, στη νεότερη ιστορία της χώρας, που πρόεδρος παραπέμπεται σε δίκη, παρόλο που υπήρξαν πολλές περιπτώσεις που προέκυπταν κατηγορίες, χωρίς όμως να φτάνουν σε δίκη.

Το δημοκρατικό καθεστώς της Βραζιλίας βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ακόμα, καθώς η στρατιωτική χούντα έπεσε μόλις το 1985, ενώ τέσσερα χρόνια αργότερα προέκυψε εκλεγμένος Πρόεδρος. Αυτό σημαίνει πως βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς διεργασίας, και ότι ως καθεστώς είναι αρκετά επίφοβο να παρεκκλίσει από τη δημοκρατική πορεία. Τα συνεχόμενα σκάνδαλα δείχνουν ότι θα πρέπει να υπάρξει αναδιοργάνωση των πολιτικών θεσμών, όμως κάτι τέτοιο χρειάζεται την υποστήριξη μεγάλου αριθμού βουλευτών – κάτι που μοιάζει μάλλον απίθανο, καθώς η πλειοψηφία αυτών έχει αναμειχθεί σε σκάνδαλα.

Τα επόμενα χρόνια, μέχρι τις εκλογές του 2018, προβλέπονται κρίσιμα για τη Βραζιλία. Αν και οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η οικονομία θα εξυγιανθεί και θα ξαναμπεί σε ρυθμούς ανάπτυξης, δεν προβλέπεται ότι αυτό θα συμβεί στο άμεσο μέλλον. Και στον πολιτικό τομέα, όμως, η κατάσταση δεν προδιαγράφεται ευοίωνη, καθώς και οι άμεσοι διάδοχοι της Rousseff είναι επίσης αναμεμειγμένοι στο σκάνδαλο Petrobras. Ο προσωρινός Πρόεδρος κινδυνεύει να παραπεμφθεί και ο ίδιος ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ενώ ο μέχρι πρότινος Πρόεδρος της Κάτω Βουλής απομακρύνθηκε πρόσφατα από τη θέση του. Αυτή η έκβαση δίνει την εντύπωση μιας πλήρως διεφθαρμένης κυβέρνησης, και δημιουργεί αμφιβολίες για την αποδοχή οποιασδήποτε μελλοντικής κυβέρνησης από τον λαό.

Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η ανοχή του λαού στη διαφθορά των πολιτικών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατάσταση της οικονομίας. Όσο περισσότερο ακμάζει η οικονομία, τόσο πιο εύκολα η κοινωνία προσπερνά τυχόν οικονομικά σκάνδαλα. Αντίθετα, σε περιόδους οικονομικής κρίσης που πρέπει να παρθούν δύσκολα για τους πολίτες μέτρα από τις εκάστοτε κυβερνήσεις, περιπτώσεις πολιτικής διαφθοράς αντιμετωπίζονται με περισσότερη αγανάκτηση από το λαό, που σε μερικές περιπτώσεις αναζητά έναν αποδιοπομπαίο τράγο για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Οι επόμενοι έξι μήνες θα παρουσιάσουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του πολιτικού σκηνικού στη μεγαλύτερη χώρα της Νότιας Αμερικής.

Πηγές:

1.Making sense of Brasil’s Lava Jato scandal, Thomas Kamm, εκδ. Brunswick Group, 2015

2.http://www.cfr.org/brazil/rousseffs-impeachment-next-brazil/p37820

3.http://www.brookings.edu/blogs/order-from-chaos/posts/2016/04/21-brazil-rousseff-impeachment-trinkunas

4.https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/05/05/corruption-is-not-new-to-brazil-so-why-is-it-threatening-the-presidency-now/

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

X

Pin It on Pinterest

X
Share This