Οπλοκατοχή: Συνταγματικό δικαίωμα ή κατάρα;

Όσο παράξενο κι αναιτιολόγητο κι αν μοιάζει, κυρίως για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η νομοθεσία περί οπλοκατοχής παρουσιάζει έντονη διαφοροποίηση στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Το πιο παράδοξο -ίσως- γεγονός αποτελεί η δυσκαμψία που έχει κατά καιρούς παρατηρηθεί στις προσπάθειες για επιβολή μέτρων με σκοπό τον έλεγχο της οπλοκατοχής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ανεπιτυχείς προσπάθειες του Obama να περάσει μέτρα για τον έλεγχο της οπλοκατοχής μετά τη μαζική δολοφονία μαθητών και εκπαιδευτών στο σχολείο Sandy Hook τη 14η Δεκεμβρίου του 2012 στο Newtown του Connecticut. Ενδεικτικό επίσης της δυσκολίας αλλαγών στη νομοθεσία περί οπλοκατοχής συνιστά η δραματική έκκληση που απηύθυνε η Hilary Clinton, υποψήφια πρόεδρος για τις επικείμενες το 2016 Αμερικανικές εκλογές.

Επιδιώκοντας την ανάδειξη των διαστάσεων που έχει λάβει το ζήτημα στη ζώνη της επικαιρότητας, ιδιάζουσα σημασία θα πρέπει να δοθεί στα γεγονότα που έλαβαν χώρα στο αμερικανικό Κονγκρέσο στα τέλη Ιουνίου. Οι δημοκρατικοί προέβησαν σε καθιστική διαμαρτυρία εντός του House of Representatives (Βουλή των Αντιπροσώπων), υπογραμμίζοντας το δικαίωμά τους να ψηφίσουν μέτρα για έλεγχο των όπλων. Ειδικότερα, αφού μίλησαν για το γεγονός ότι έχουν χαθεί χιλιάδες αθώοι άνθρωποι εξαιτίας της βίας των όπλων, και ισχυρίστηκαν ότι το Σώμα δεν έχει κάνει τίποτα προς την κατεύθυνση αντιμετώπισης αυτής, κάλεσαν την αρχηγεία του Σώματος να δώσει προβάδισμα στην κοινή λογική όσον αφορά την οπλική νομοθεσία. Φώναξαν “give us a vote”, δηλαδή δώστε μας μία ψήφο. Υπενθύμισαν σε όλους τους παρευρισκόμενους ότι είναι ένας τρόπος να κάνουν καθοριστικά τη δουλειά με την οποία επιφορτίστηκαν από το ρόλο που έχουν αναλάβει.

Για να έχουμε μια πληρέστερη άποψη επί της σημασίας του υπό συζήτηση θέματος, πρέπει να καθορισθεί το νομικό έρεισμα αυτού. Ειδικότερα, πρόκειται για τη Δεύτερη Τροπολογία του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία μαζί τις υπόλοιπες που συναπαρτίζουν τις πρώτες 10, χαρακτηρίζονται ως Bill of Rights. Αυτή υιοθετήθηκε το 1791 και είναι έντονα επηρεασμένη από το αγγλικό δίκαιο και τη Χάρτα των Δικαιωμάτων του 1689. Προβλέπει ότι «μια καλά εποπτευόμενη πολιτοφυλακή, απαραίτητη για την ασφάλεια ενός ελεύθερου κράτους και το δικαίωμα του λαού να διατηρεί και να φέρει όπλα, δεν θα εμποδισθεί». Ευλόγως προκύπτει ότι η τροπολογία εγγυάται το δικαίωμα στην οπλοκατοχή, αλλά και το δικαίωμα στη συγκρότηση ομάδων πολιτοφυλακής. Η εποχή διαμόρφωσης και υιοθέτησης της τροπολογίας δικαιολογεί σε μεγάλο βαθμό το λεκτικό αυτής, αλλά και τα διασφαλιζόμενα δικαιώματα. Σαφέστερα, οι πρώτοι άποικοι της εποχής έκριναν αναγκαία την προστασία της ζωής, της απώθησης οποιαδήποτε εισβολής, αλλά και του δικαιώματος άμυνας αυτών εναντίον πιθανού τυραννικού καθεστώτος. Βάσει αποφάσεων του 2008 και του 2010 του Ανώτατου Δικαστηρίου, η ερμηνεία της τροποποίησης σε καμία περίπτωση δεν αμφισβητεί το δικαίωμα στην οπλοφορία για νόμιμο σκοπό (όπως η προστασία της ζωής εντός της κατοικίας), ενώ παράλληλα αποσυνδέει το δικαίωμα οπλοφορίας από τη δημιουργία σωμάτων πολιτοφυλακής, και δεν κατέληξε σε κρίση επί του ζητήματος εάν ή όχι η Δεύτερη Τροποποίηση του Αμερικανικού Συντάγματος προστατεύει το δικαίωμα στην οπλοκατοχή με σκοπό την αυτοάμυνα. Ας σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι ομοσπονδιακά εφετεία έχουν εκδώσει αντιφατικές αποφάσεις.

Πηγαίνοντας την ερμηνεία της Τροποποίησης ένα βήμα παραπέρα, έρχεται κανείς αντιμέτωπος με το βασικό προβληματισμό που δημιουργείται γύρω της. Δηλαδή αφήνει ανοιχτά πολλά «παραθυράκια», όπως λέγονται στους νομικούς κύκλους, σχετικά με το ποιος δικαιούται να αποκτήσει όπλο και υπό ποιες συνθήκες. Κι αυτό προκύπτει ως άμεσο αποτέλεσμα της γραμματικής και τελολογικής ερμηνείας του εν λόγω κανόνος δικαίου. Ως γραμματική ερμηνεία, στη νομική επιστήμη, λογίζεται το ίδιο το «γράμμα» του εκάστοτε κανόνος, δηλαδή της λεκτικής διατύπωσης που επέλεξε ο νομοθέτης, ενώ ως τελολογική ερμηνεία νοείται η ερμηνεία που γίνεται βασισμένη στο σκοπό που ο νομοθέτης θέλησε να αποδώσει στον εκάστοτε κανόνα. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ευλόγως μπορεί να καταλήξει κανείς διαβάζοντας την Τροποποίηση στο συμπέρασμα ότι το κείμενο δεν ευνοεί -ή σαφέστερα, δεν επιτρέπει- την εφαρμογή μέτρων που έχουν προταθεί και εγκριθεί αναφορικά με τους ελέγχους για την οπλοκατοχή. Και από τις παρατηρήσεις αυτές πηγάζει το εξής ερώτημα: αν, επί παραδείγματι, το να έχει κάποιος ένα όπλο και να πηγαίνει στη δουλειά του περιβάλλεται στη συνταγματική προστασία. Η πρακτική των τελευταίων χρόνων δείχνει ότι αυτό όχι μόνο δεν απαγορεύεται, αλλά γνωρίζει όλο και περισσότερη αποδοχή. Μάλιστα, δεν είναι σίγουρα τυχαίο ότι η κοινή γνώμη τείνει να το αποδεχτεί πλήρως, γεγονός που προωθείται και από εκδηλώσεις που οργανώνονται ακριβώς προς το σκοπό αυτό.

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Η Επισκόπηση Μικρών Όπλων με έδρα τη Γενεύη, που θεωρείται η καλύτερη πηγή πληροφοριών σε διεθνές επίπεδο για την οπλοκατοχή, εκτιμά ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες διαμένουν οι καλύτερα οπλισμένοι πολίτες σε όλο τον κόσμο, αφού κινούνται 270 εκατομμύρια όπλα. Προσεγγίζοντας ακριβέστερα τα ποσοστά, θεωρείται ότι οι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών είναι οι ιδιοκτήτες του 35% με 50% συνολικού αριθμού όπλων παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει ότι, κατά μέσο όρο, 89 όπλα αντιστοιχούν σε 100 κατοίκους, αριθμός πολύ μεγαλύτερος σε σχέση με την Υεμένη που έρχεται στη δεύτερη θέση, με 55 όπλα για κάθε 100 πολίτες, ή την Ελβετία που κατατάσσεται τρίτη, με 46 όπλα για κάθε 100 άτομα. Αυτά τα στοιχεία είναι που σηματοδοτούν τη στιγμή που ανακύπτει το ερώτημα αν η συνταγματική αυτή παροχή έχει λάβει τη μορφή «κατάρας». Δεν είναι λίγες οι φορές, όπως προαναφέραμε, που η ασύδοτη οπλοκατοχή έχει δώσει πάτημα σε επιθέσεις κατά αθώων πολιτών.

 

Βιβλιογραφία

https://www.theguardian.com/us-news/2016/jun/22/house-democrats-stage-sit-vote-gun-control

http://news247.gr/eidiseis/kosmos/news/h-deuterh-tropologia-poy-kathorizei-thn-oplokatoxh-stis-hpa.4119455.html

http://plato.stanford.edu/entries/legal-reas-interpret/

Bill of Rights

Tagged under:

Προπτυχιακή φοιτήτρια στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ολοκλήρωσε την πρακτική της στο Υπουργείο Εξωτερικών. Το αυξημένο ενδιαφέρον της για τη διεθνή πολτική είναι αποτέλεσμα της συμμετοχής σε προσομοιώσεις ευρωπαϊκών οργάνων και διεθνών οργανισμών.

Website: http://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest