Ουγγαρία: ένας άκυρος θρίαμβος

Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε, καθημερινά, μάρτυρες ενός φαινομένου μαζικής μετανάστευσης, με ένα συνεχώς αυξανόμενο αριθμό προσφύγων να ξεκινά από τη Δυτική και Νότια Ασία και την Αφρική, για να βρει τη Γη της Επαγγελίας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Όμως, αυτό το μεταναστευτικό κύμα δεν έχει συναντήσει μια κοινή αντιμετώπιση από τα Ευρωπαϊκά κράτη. Και αυτό μας κάνει ιδιαίτερη εντύπωση, μιας και οι χώρες που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) έχουν ήδη υιοθετήσει μία κοινή μεταναστευτική πολιτική, βασισμένη σε έναν συνδυασμό των εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών των κρατών-μελών της, μαζί με την καλύτερη δυνατή χρήση των οργανισμών και των εργαλείων που αυτή διαθέτει, καθώς και τη συμμετοχή όλων των φορέων. Παρ’ όλα αυτά, μερικά από τα κράτη που δέχτηκαν μεγάλες μεταναστευτικές ροές αισθάνθηκαν να απειλείται η κοινωνική τους συνοχή, και αποφάσισαν να αποκλίνουν από την κοινή Ευρωπαϊκή πολιτική. Ως αποτέλεσμα, υιοθέτησαν μια δική τους στρατηγική, κλείνοντας τα σύνορά τους και, μαζί με αυτό, αφήνοντας στον αέρα τις ελπίδες χιλιάδων βασανισμένων ανθρώπων για ένα καλύτερο αύριο.

Μία από αυτές τις χώρες είναι και η Ουγγαρία, η οποία από την αρχή αποσαφήνισε τις προθέσεις της για το ζήτημα. Αποκορύφωμα αποτέλεσε το δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2016 στη χώρα, με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, με το ερώτημα: «Θέλετε η  Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι σε θέση να δώσει εντολή υποχρεωτικής επανεγκατάστασης μη-Ούγγρων πολιτών στην Ουγγαρία, ακόμη και χωρίς την έγκριση του Εθνικού Κοινοβουλίου;». Αν και ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Viktor Orbán, κατάφερε να μαζέψει στο πλευρό του το εντυπωσιακό 98% από αυτούς που προσήλθαν στις κάλπες, δίνοντας αρνητική απάντηση στο ερώτημα, το αποτέλεσμα θεωρήθηκε άκυρο, μιας και αυτοί που ψήφισαν άγγιξαν μετά βίας το 40% του συνολικού πληθυσμού. Άραγε, μπορούμε να χαρακτηρίσουμε αυτό το μεγάλο ποσοστό του ΟΧΙ έστω και ελάχιστα επιτυχημένο; Μπορούμε να θεωρήσουμε ορθολογικές τις επιλογές της Ουγγρικής κυβέρνησης;

 

Η επόμενη μέρα

Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί διφορούμενη. Μπορεί να μην αποτέλεσε κυριολεκτικά ένα θρίαμβο για την πολιτική καριέρα του Ούγγρου πρωθυπουργού, παρ’όλα αυτά ο ίδιος δεν σταμάτησε να υποστηρίζει την πολιτική που έχει αποφασίσει να ακολουθήσει. Χαρακτηριστικά, δήλωσε πως είναι περήφανος που ο λαός του έδωσε το παράδειγμα και σε άλλες χώρες να ενεργήσουν πάνω σε αυτό το ζήτημα, ενώ ανακοίνωσε και την απόφασή του να ταξιδέψει στις Βρυξέλλες και να ζητήσει τροποποίηση του Συντάγματος για τη διακίνηση μεταναστών, στηριζόμενος στη δύναμη των 3 εκατομμυρίων πολιτών του που ψήφισαν ένα βροντερό ΟΧΙ. Από την άλλη πλευρά, κάποιοι το είδαν σαν μια μεγάλη αποτυχία, κατηγορώντας τον Orbán πως, αν και καλεί τα Ευρωπαϊκά κράτη να επαναστατήσουν, δεν έχει καν την ικανότητα να συσπειρώσει το δικό του λαό. Μάλιστα, η Ουγγρική κυβέρνηση κατηγορείται ότι καλλιεργεί ξενοφοβικά συναισθήματα εναντίον προσφύγων και μεταναστών, και ότι κάνει τις συνθήκες διαβίωσής τους ανυπόφορες. Εξετάζοντας ιστορικά αυτό το ζήτημα, διαπιστώνουμε με θλίψη πως αυτά τα γεγονότα συμβαίνουν σε μια χώρα την οποία, πριν από 60 χρόνια, λόγω κοινωνικών προβλημάτων και διώξεων, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν πάνω από 200.000 άνθρωποι, ώστε να βρουν καταφύγιο σε άλλα μέρη της Ευρώπης, όπως και στις Η.Π.Α. Κι αυτό μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν η ιστορική μνήμη ενός έθνους λειτουργεί μόνο επιλεκτικά, βάσει συμφερόντων και επιδιώξεων.

 

Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Απέναντι σε αυτές τις τρέχουσες εξελίξεις, η Ε.Ε. προσπαθεί να προστατέψει την αλληλεγγύη και την ένωση των κρατών-μελών της, όπως και να διατηρήσει την ακεραιότητα των αποφάσεών της. Χαρακτηριστικές ήταν οι δηλώσεις του Μαργαρίτη Σχοινά, επικεφαλής εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

«Όσον αφορά το δημοψήφισμα, αν ήταν νομικά έγκυρο, το σχόλιό μας θα ήταν να το λάβουμε υπόψιν. Εφόσον ανακηρύχθηκε νομικά άκυρο από την Ουγγρική εκλογική επιτροπή, μπορούμε τώρα να πούμε ότι το λαμβάνουμε επίσης υπόψιν μας…. Μία από τις αρχές που στηρίζουν το σύστημα είναι η υπεροχή του δικαίου της Ε.Ε.»

 

Πώς μας επηρεάζουν τέτοια γεγονότα;

Βλέποντας τη σκληρή στάση κάποιων κρατών, και την απόκλισή τους από τις κοινές Ευρωπαϊκές πολιτικές, δεν μπορούμε παρά να φοβόμαστε για το μέλλον της Ένωσης. Είναι δυνατόν κράτη όπως η Ουγγαρία, αλλά και άλλα κράτη της Κεντρικής Ευρώπης που έχουν εκδηλώσει παρόμοιες απόψεις σχετικά με το μεταναστευτικό ζήτημα, να απειλούν το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα και την αλληλεγγύη που διέπει τα κράτη-μέλη; Σε αυτό το σημείο οι απόψεις διίστανται. Άλλοι υποστηρίζουν πως αυτή η αλληλεγγύη στην πραγματικότητα δεν υπάρχει, υπάρχουν μόνο κοινές επιδιώξεις, οι οποίες, μάλιστα, μπορούν να αλλάξουν από τη μια στιγμή στην άλλη, και να ανατρέψουν τη δομή της Ένωσης. Άλλοι πιστεύουν πως πρόκειται απλώς για μια διαφωνία απόψεων. Τα κράτη της Κεντρικής Ευρώπης έχουν διαφορετικές αντιλήψεις και βιώματα από εκείνα της Δυτικής Ευρώπης, και είναι φυσιολογικό να έρχονται σε ρήξη για τέτοια κρίσιμα ζητήματα. Άλλοι πάλι βλέπουν το πρόβλημα στην ανικανότητα της Ένωσης να γεφυρώσει τις διαφορές των μελών της, αποδεικνύοντας, για άλλη μια φορά, πως περνά μια τεράστια θεσμική κρίση. Το ευρώ, ο λαϊκισμός, η οικονομία, η έλλειψη ηγετών και αξιών, οι ελλείψεις στον τομέα της άμυνας, οι τεταμένες σχέσεις με τη Ρωσία, και η αυξανόμενη δυσπιστία για το μέλλον των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής είναι μερικά μόνο από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα της Ένωσης. Το συμπέρασμα, όμως, είναι μόνο ένα – πως η Ευρώπη ματώνει.

 

Πηγές:

  1. Kingsley, P. (2016) Hungary’s refugee referendum not valid after voters stay away. Available at: https://www.theguardian.com/world/2016/oct/02/hungarian-vote-on-refugees-will-not-take-place-suggest-first-poll-results (Accessed: 10 November 2016).
  2. Gall, L. (2016) Hungary’s treatment of refugees is a disgrace to its history. Available at: http://edition.cnn.com/2016/10/01/opinions/hungary-refugee-history-gall-opinion/ (Accessed: 10 November 2016).
  3. Reuters (2016) Orban says to amend constitution so EU can’t impose migrants on Hungary. Available at: http://www.channelnewsasia.com/news/world/opinion-poll-shows-hungary-s-migrant-referendum-invalid/3173268.html (Accessed: 10 November 2016).
  4. Kern, S. (2016) Hungary to amend constitution to block EU migrant plan. Available at: https://www.gatestoneinstitute.org/9088/hungary-migrants (Accessed: 10 November 2016).
  5. Dempsey, J. (2016) Judy asks: Is central Europe destroying EU solidarity? Available at: http://carnegieeurope.eu/2016/10/05/judy-asks-is-central-europe-destroying-eu-solidarity/j69a (Accessed: 10 November 2016).

 

Tagged under:

Η Χριστίνα Σφίτσου είναι τεταρτοετής φοιτήτρια στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Είναι Δόκιμη Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, στον τομέα των Ευρωατλαντικών Ερευνών και Δόκιμη Ερευνήτρια στο Εργαστήριο Μελέτης Κρατών BRICS, στην Ερευνητική Ομάδα της Ρωσίας, του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Συμμετέχει σε προσομοιώσεις των Ηνωμένων Εθνών και των Ευρωπαϊκών θεσμών και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. csfitsou@powerpolitics.eu

Website: https://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest