«Ο δρόμος του μεταξιού», οι οικονομικές-εμπορικές σχέσεις Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης και Κίνας.

Η Κίνα τα τελευταία χρόνια φαίνεται να απασχολεί ιδιαίτερα τη διεθνή οικονομία. Παρά το γεγονός πως θεωρείται αναπτυσσόμενη χώρα και όχι ανεπτυγμένη, έχει αναδυχθεί ένας απο τους βασικούς δρώντες της διεθνούς οικονομίας ασκώντας τεράστια επιρροή. Αναπτύσσεται ραγδαία σε δεύτερη περιφερειακή δύναμη μετά τις ΗΠΑ, τις οποίες εκτιμάται να ξεπεράσει μέσα στα επόμενα χρόνια. Σήμερα είναι η δυναμικότερη αναπτυσσόμενη οικονομία, με μέσο όρο ανάπτυξης 10% ετησίως, παρόλα αυτά η ισχύς της φαίνεται να μην περιορίζεται μόνο στον οικονομικό τομέα αλλά και στον πολιτικό-στρατηγικό.

 

Παρά την απόσταση που χωρίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση με την Κίνα, έχουν αναπτυχθεί στενές οικονομικές-εμπορικές σχέσεις μεταξύ τους και όχι μόνο. Η εξάρτηση των δύο περιοχών είναι μεγάλη. Οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας ξεκίνησαν ιστορικά από τους πολέμους του οπίου (1839-1842 και 1856-1860). Οι σχέσεις «πάγωσαν» κατά τη θητεία του Μάο Τσε Τουγκ και αναθερμάνθηκαν το 1975, όπως και το 1989. Λόγω των  γεγονότων στην πλατεία Τιεβ α Μεν υπήρξε δεκαετές «πάγωμα», αλλά οι σχέσεις αναθερμάνθηκαν για δεύτερη φορά το 1998 με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μιλά για τη δημιουργία μιας εκτενούς εταιρικής σχέσης με την Κίνα. Οι οικονομικές συμφωνίες μεταξύ Κοινότητας και Κίνας βρίσκονται σε πληθώρα, και επικεντρώνονται στον βιομηχανικό, τεχνικό και εμπορικό τομέα (με τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα να πρωταγωνιστούν). Έτσι ξεκίνησε ένας διάλογος μεταξύ των δύο εταίρων περί ανοιχτής κοινωνίας με βάση  το κράτος δικαίου και το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου,την ένταξη της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία με ευνοϊκότερους όρους, την ενίσχυση πολιτικού διαλόγου και τέλος τη βελτίωση της εικόνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην κινεζική κοινωνία. Ο διάλογος αυτός πλαισιώθηκε από μία διμερή συνθήκη το Μάρτιο του 2000 η οποία θα εξασφάλιζε όλα αυτά τα πλεονεκτήματα αλλά και τις ανάλογες υποχρεώσεις.

κινα

 

Φτάνοντας στο σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Κίνας, ενώ η Κίνα τον δεύτερο για την  Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τις ΗΠΑ. Οι εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Κίνα αφορούν τον  μηχανικό, μεταφορικό και βιομηχανικό εξοπλισμό καθώς και μία πληθώρα υπηρεσιών. Σε αντίθεση με την Κίνα, η ΕΕ φαίνεται να υπερισχύει στις ξένες επενδύσεις και τις υπηρεσίες προς την πρώτη. Οι σχέσεις μεταξύ κοινότητας και χώρας φαίνεται να αυξάνονται περίπου 16% ετησίως , και τα περισσότερα κράτη της Ευρώπης να την θεωρούν πιο σημαντικό εταίρο από τις ΗΠΑ, γεγονός εν μέρει δικαιολογημένο αν λάβουμε υπόψην πως έχει αναδυχθεί ως η πρώτη χώρα προέλευσης προϊόντων. Η ΕΕ, σκοπεύοντας  να ενισχύσει με κάθε τρόπο έναν τόσο σημαντικό εταίρο, υποστήριξε σθεναρά την ένταξη της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) υποστηρίζοντας πως «Χωρίς την Κίνα ο ΠΟΕ δεν εκπληρώνει τον καθολικό σκοπό του»¹. Η Κίνα πράγματι εντάχθηκε στον ΠΟΕ τον Δεκέμβριο του 2001. Φυσικά, η ένταξη αυτή επέφερε κάποια οφέλη στην ΕΕ και αυτός ήταν ο λόγος που την στήριξε σε τοσο μεγάλο βαθμο. Από τους πρώτους κιόλας μήνες της ενταξής της παρατηρήθηκε ραγδαία αύξηση πρόσβασης Ευρωπαϊκών εταιριών στην κινεζική αγορά, ενώ οι δασμοί περιορίστηκαν και σταθεροποιήθηκαν.Το 2008 οι δύο σύμμαχοι έθεσαν σε λειτουργία ένα στρατηγικό μηχανισμό για την ώθηση του εμπορίου και τον καθορισμό της οικονομικής τους πολιτικής. Και επιπλέον, οι δύο σύμμαχοι έχουν υποσχεθεί διεύρυνση των σχέσεων τους μέσα στα επόμενα χρόνια.

 

Η ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

Η πράξη όμως πάντα διαφέρει απο την θεωρία. Η ΕΕ φαίνεται να αντιμετωπίζει θεμελιώδη προβλήματα στις οικονομικές της σχέσεις με την Κίνα. Οι εισαγωγές απο την Κίνα  αγγίζουν τα 250 δις ετησίως, ενώ οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Κίνα μόλις τα 80. Παράλληλα η ζήτηση και κατανάλωση των κινεζικών προϊόντων είναι τεράστια, με αποτέλεσμα η ΕΕ να παρουσιάζει μεγάλο εμπορικό έλλειμα σε τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες, το εμπόριο εξοπλισμών, υποδημάτων, υφασμάτων, σιδήρου και αλουμινίου. Απο μεριά της η Κίνα ασκεί μία πολιτική προστατευτισμού στους τομείς του εμπορίου της. Αυτές οι συνθήκες μπορούν να οδηγήσουν σε καταστροφικά αποτελέσματα για την οικονομία της Κοινότητας, η οποιά ζητά επίμονα την ανατίμηση του κινεζικού νομίσματος έτσι ώστε να μπορέσει να ανταγωνιστεί τα κινέζικα προϊόντα. Επιπλέον, η ΕΕ επιμένει ώστε η Κίνα να τηρήσει κάποιες βασικές υποχρεώσεις και κανονισμούς στο εμπόριο και την οικονομία, με σημαντικότερες την προστασία πνευματικών ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, ώστε να αποφεύγονται τα πλάστα προϊόντα, και τη διατήρηση ορισμένων βιομηχανικών πολιτικών που διακρίνουν τις ξένες εταιρείες ειδικότερα στον τομέα της βιομηχανίας. Η ΕΕ ζητά εμπορικά εμπόδια όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά υπηρεσιών αλλά και πρώτων υλών, καθώς και να μην επιβάλει η Κίνα εξαγωγικούς περιορισμούς στις πρώτες ύλες, όπως συνηθίζει να κάνει, σε πλήρη αντίθεση με τους κανόνες του ΠΟΕ που δεν  επιτρέπουν κάτι τέτοιο. Η Ευρωπαϊκή πλευρά θεωρεί πως οι βιομηχανικές πολιτικές της Κίνας και τα μη δασμολογικά εμπόδια αποτελούν μορφή διάκρισης κατά των ξένων επιχειρήσεων, ενώ κρίνει ότι υπάρχει έντονη παρέμβαση του κράτους στην οικονομία που οδηγεί στην ισχυροποίηση των κρατικών εταιρειών, οι οποίες μάλιστα τυγχάνουν ευνοϊκής μεταχείρισης καθώς είναι αποδέκτες κρατικών επιδοτήσεων και χρηματοδότησης με χαμηλά επιτόκια.

κινα

 

Επιπροσθέτως, η Κίνα φαίνεται να μην είναι διατεθειμένη να συμμορφωθεί με τους ευρύτερους κανονισμούς του ΠΟΕ γύρω από την προστασία του περιβάλλοντος. Έχει αναδειχθεί με τεράστια διαφορά η πρώτη χώρα σε παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα. Η Ευρώπαϊκή Ένωση, σε συνεργασία με τις ΗΠΑ, αντιδρά έντονα σε αυτό το γεγονός και ζητά απο την Κίνα να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες αλλαγές στις βιομηχανικές της μονάδες. Αλλά η Κίνα απο την πλευρά της, πέρα από «θεαθήναι» συμφωνίες που εχει υπογράψει (π.χ διμερής συμφωνία μεταξύ ΕΕ-ΚΙΝΑΣ το 2005 για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής), δεν φαίνεται διατεθειμένη να προχωρήσει στις ανάλογες αλλαγές. Θα πρέπει να λάβουμε υπόψην μας όμως ο γεγονός ότι στην Κίνα κυριαρχεί η άποψη πως η Δύση προσπαθεί με αυτό τον τρόπο να θέσει εμπόδια στην ανάπτυξή της οικονομίας της.

 

Τέλος, ένα σοβαρό ζήτημα που έχει τεθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την τελευταία δεκαετία αφορά την απαγόρευση εισαγωγών από την Κίνα προς την Ευρώπη προϊόντων που έχουν παραχθεί σε Laogai² ή στρατόπεδα συγκέντρωσης  από κατάδικους εργαζομένους. Η Ευρώπη, παρά τις συζητήσεις πάνω στο θέμα, φαίνεται να μην προχωρά σε πράξεις ή κάποια αντίστοιχη νομοθεσία, δημιουργώντας έτσι ερωτηματικά για το πόσο ελικρινά προβληματίζεται για αυτό το ζήτημα.

 

Για όλα τα παραπάνω, το φταίξιμο ανήκει αποκλειστικά στην Κίνα;

 

Είναι γεγονός πως η Κίνα έχει αρχίσει να διαδραματίζει σημαντικό και καθοριστικό, σε πολλές περιπτώσεις, ρόλο μέσα στη διεθνή οικονομία. Οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει είναι πολλές και η πιο σημαντική είναι οι παγκόσμιες αντιλήψεις που την κατοfanyνομάζουν «παγκόσμια απειλή» για τον υπόλοιπο κόσμο. Η Δύση, όμως, βοήθησε ποικιλοτρόπως την Κίνα να φτάσει σε αυτόν τον τόσο μεγάλο βαθμό ανάπτυξης, καθώς έβρισκε σε αυτή φθηνά εργατικά χέρια και τις κατάλληλες συνθήκες για την εγκατάσταση των εργοστασίων της. Η Κίνα, απροσδόκητα για πολλές δυτικές χώρες, κατάφερε να δημιουργήσει το δικό της εμπόριο στα πρότυπα που «διδάχθηκε» απο τις ανεπτυγμένες χώρες, αντιγράφοντας όχι μόνο τα εργοστάσια και την οργάνωση, αλλά και τα προϊόντα τους. Η Δύση φαίνεται να βυθίζεται σε μία οικονομική κρίση, ενώ η Κίνα να πλουτίζει και να καθορίζει μεγάλο μέρος της οικονομικής πρωτοβουλίας παγκοσμίως, αφήνοντας πολλούς να αναρωτιούνται μέχρι πού μπορει να φτάσει.

Το μέλλον των οικονομικών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Κίνας είναι άγνωστο. Το μόνο σίγουρο είναι πως η Κίνα σύντομα θα αναδειχθεί σε πρώτη περιφερειακή οικονομική δύναμη και πως η ΕΕ θα πρέπει να διατηρήσει άριστες σχέσεις μαζί της. Άλλωστε, παρά τις παραπάνω διαφωνίες των δύο εταίρων, συνεχίζουν τον εμπορικό διάλογο για περαιτέρω επενδύσεις και συνεργασίες, τόσο στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και αντιμονοπωλιακής πολιτικής, όσο και σε αυτόν της δημιουργίας ενός ανοιχτού συστήματος κρατικών προμηθειών.

 

ΠΗΓΕΣ

1.http://www.des.unipi.gr/wp-content/uploads/2014/01/%CE%95%CE%95-%CE%A3%CE%A7%CE%95%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A3-%CE%9C%CE%95-%CE%9C%CE%95%CE%93%CE%91%CE%9B%CE%95%CE%A3-%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%95%CE%A3.pdf

2.http://www.laogai.org/page/what-laogai-system

3.http://www.europarl.europa.eu/news/el/news-room/content/20100927STO83662/html/%CE%A3%CF%87%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%95%CE%95-%CE%9A%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CF%82

4.. http://www.eliamep.gr/european-integration/relations-between-china-and-the-eu/

5. «ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, T.COHN εκδ.Gutenberg 2009

6. Πρεσβεία της Κίνας στην Αθήνα επίσημος ιστότοπος, http://www.china-embassy.org/eng/

 

Tagged under:

Σπουδάζει Πολιτική επιστήμη και Δημόσια Διοίκηση στο ΕΚΠΑ με κατεύθυνση Διεθνών και Ευρωπαϊκών σπουδών. Βρίσκει ενδιαφέροντα τα muns και άλλες παρόμοιες δραστηριότητες που βασίζονται στην ανταλλαγή απόψεων πάνω σε θέματα διεθνής πολιτικής. Ασχολείται με διεθνή οικονομία, διεθνείς σχέσεις και γεωπολιτική.

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest