Ο δρόμος του χρήματος: φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή και offshore.

Είναι σχεδόν παγκοίνως αποδεκτό πως η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από το φαινόμενο της οικονομικής παγκοσμιοποίησης.  Η τελευταία έγκειται ακριβώς στη διαρκώς αυξανόμενη αλληλεξάρτηση των οικονομιών των κρατών, ως απόρροια της -με γεωμετρική πρόοδο- ανάπτυξης του διασυνοριακού εμπορίου, καθώς επίσης και της -με φρενήρεις ρυθμούς- ροής  διεθνών κεφαλαίων, και της ευρείας διάδοσης της τεχνολογίας (Anon, 2017). Εντός του παραπάνω περιβάλλοντος, η φοροδιαφυγή, σε συνδυασμό ή χωρίς τη φοροαποφυγή, εγείρει μείζονα ηθικά, πολιτικά και νομικά ζητήματα, ενώ ταυτόχρονα «ναρκοθετεί» τις βάσεις  επάνω στις οποίες εδράζεται η παγκόσμια οικονομία. αποτελώντας αυτόχρημα σοβαρή απειλή για την πυροδότηση μιας ακόμα κρίσης. Ειδικότερα, εντός του πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ακώλυτη κυκλοφορία κεφαλαίων, αγαθών και προσώπων διαφυλάσσεται, ως κόρη οφθαλμού, καθώς συνιστά θεμελιώδη ελευθερία, με βάση το κοινοτικό κεκτημένο. Συνεπώς, η αλληλεξάρτηση των οικονομιών, εκτός από προϊούσα, είναι ακόμα εντονότερη, συγκριτικά με τις λοιπές περιοχές του πλανήτη. Τα ως άνω ζητήματα, ήτοι η φοροδιαφυγή κι η φοροαποφυγή, χρήζουν ιδιάζουσας προσοχής. Επομένως, σκοπός του παρόντος είναι η εναργής διερεύνηση των παραπάνω προβλημάτων, και η ανάλυση των ήδη ληφθέντων μέτρων για την αντιμετώπισή τους, σε συνάρτηση με τις υπεράκτιες εταιρίες, τις ευρέως διαδεδομένες ως “offshore”.

Φοροδιαφυγή versus φοροαποφυγής

Κρίσιμο ζήτημα συνιστά η διάκριση της έννοιας της φοροδιαφυγής από εκείνη της φοροαποφυγής. Η φοροδιαφυγή μπορεί να οριστεί ως η παράνομη πρακτική της μη καταβολής οφειλόμενων σε μία ή περισσότερες πολιτείες φόρων, η οποία επιτυγχάνεται είτε μέσω της μη δήλωσης των συνολικών πραγματικών εισοδημάτων ενός φυσικού ή νομικού προσώπου, είτε με τη δήλωση μη επιτρεπτών, εκ του νόμου, εξόδων, είτε τέλος με τη μη καταβολή βεβαιωμένων οφειλόμενων φόρων. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, η φοροδιαφυγή νοείται σε σχέση με το εισόδημα φυσικού ή νομικού προσώπου, αλλά δύναται να εκδηλωθεί και από τις επιχειρήσεις, λόγω μη καταβολής συγκεκριμένων εισφορών, οριζόμενων από το εκάστοτε κράτος. Είναι αναγκαίο να υπογραμμιστεί πως η φοροδιαφυγή είναι παράνομη ως ενέργεια, ούτως ειπείν συνιστά ποινικά κολάσιμη πράξη, διαπράττεται με τη χρήση αθέμιτων και παράνομων μέσων, νοείται επέκεινα του καθορισμού της φορολογικής υποχρέωσης ενώ, ταυτόχρονα, η βεβαίωση διάπραξης αυτής οδηγεί στην επιβολή χρηματικού προστίμου, ή ακόμα και στην επιβολή στερητικής της ελευθερίας ποινής.

Στον αντίποδα, η φοροαποφυγή ορίζεται ως ο νόμιμος τρόπος μείωσης ή ελαχιστοποίησης της φορολογικής υποχρέωσης, με τη χρήση μεθόδων και μέσων που δεν παραβιάζουν τη φορολογική νομοθεσία μιας πολιτείας. Σύνηθες φαινόμενο αποτελεί η, εκ μέρους των επιχειρήσεων, εκπόνηση κι ενορχήστρωση προσεκτικά μελετημένων σχεδίων, τα οποία εκμεταλλεύονται στο έπακρο τις δυνατότητες που τους «παρέχει» ο ίδιος ο φορολογικός νομοθέτης. Αποκλειστικός στόχος αυτών είναι η ελαχιστοποίηση της φορολογητέας ύλης και, συνεπώς, των οφειλόμενων φόρων, είτε μέσω συγκεκριμένων προγραμμάτων (όπως συνταξιοδοτικών για τους εργαζομένους), είτε λαμβάνοντας όλες τις εκπτώσεις φόρων που δικαιούνται. Οι ως άνω μεθόδοι είναι ενδεικτικές και διαφέρουν από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τα οριζόμενα στους φορολογικούς κώδικες. Παρά το γεγονός ότι η φοροαποφυγή μοιάζει ηθικά αθέμιτη, είναι καθόλα νόμιμη, σε αντίστιξη με τη φοροδιαφυγή, καθώς «κάμπτει» τη νομοθεσία, χωρίς ωστόσο να την παραβιάζει. ενώ συνίσταται στην εκμετάλλευση κενών του νόμου, έχοντας ως σκοπό την ελαχιστοποίηση της φορολογικής υποχρέωσης. Έτερο στοιχείο σαφούς διάκρισης από τη φοροδιαφυγή είναι το χρονικό σημείο τέλεσής της, καθώς το τελευταίο εντοπίζεται σε στάδιο προγενέστερο εκείνου του καθορισμού και βεβαίωσης του ποσού του οφειλόμενου φόρου.

Προσπάθειες αντιμετώπισης του φαινομένου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)

Γίνεται σχεδόν αναντίρρητα δεκτό πως η ΕΕ έχει καταβάλλει σημαντικές και γενναίες προσπάθειες, ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, δεδομένου ότι είναι ζητήματα που απασχολούν κάθε ευρωπαίο πολίτη, δεν γνωρίζουν σύνορα, ενώ τα απολεσθέντα έσοδα για τα κράτη-μέλη -κατόπιν βάσιμων εκτιμήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- αγγίζουν το δυσθεώρητο ύψος του 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ (Taxation and Customs Union, 2017). Πιο συγκεκριμένα, από το 2012 έχουν ληφθεί σοβαρές πρωτοβουλίες καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, με πρόδηλο το στοιχείο της πολιτικής βούλησης για τη λήψη νομικά δεσμευτικών μέτρων.

Το Δεκέμβριο του 2012 η Επιτροπή παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, με στόχο να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη φοροδιαφυγή και τη φοροαποφυγή εκ μέρους των επιχειρήσεων. Το Μάιο του επόμενου έτους, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επικύρωσε το εν λόγω σχέδιο, οπότε οι αρχηγοί των κρατών μελών κατέδειξαν την αναγκαιότητα να γίνουν αποφασιστικά βήματα προς την επίλυση του πραγματευόμενου ζητήματος. Οι 12 μήνες που ακολούθησαν, χαρακτηρίστηκαν από αξιοσημείωτη πρόοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς πληθώρα νέων σημαντικών πρωτοβουλιών ελήφθη από την Επιτροπή. Το 2013 η Επιτροπή προέβη στις ακόλουθες προτάσεις: (1) επέκταση της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών της ΕΕ, (2) αυστηροποίηση των κανόνων της εταιρικής φορολογίας της ΕΕ, ενάντια στον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, (3) έναρξη διαπραγματεύσεων με γειτονικές χώρες, για την επίτευξη της μέγιστης δυνατής διαφάνειας (ο Επίτροπος για τη φορολογία, Algirdas Šemeta, μάλιστα μετέβη στην Ελβετία, την Ανδόρα, το Μονακό, τον Άγιο Μαρίνο και το Λιχτενστάιν, ώστε να τονίσει την προσδοκία της Ένωσης για ταχείες διαπραγματεύσεις, ενώ οι επίσημες συνομιλίες άρχισαν αμέσως σε όλες τις παραπάνω χώρες, με εξαίρεση την περίπτωση της Ελβετίας), (4) δημιουργία πλατφόρμας για τη χρηστή δημοσιονομική διακυβέρνηση, η οποία ξεκίνησε σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα τη λειτουργία της, (5) έναρξη της συζήτησης για την ψηφιακή φορολογία, (6) συμφωνία για  τη χρήση νέων μέσων, με στόχο την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της απάτης περί του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) – κάτι που επετεύχθη αν ληφθεί υπόψη πως τα κράτη μέλη τον Ιούνιο του ιδίου έτους συμφώνησαν ομόφωνα στην υιοθέτηση δέσμης μέτρων προς την κατεύθυνση αυτή, (7) ένα καινούριο τυποποιημένο εντύπο ΦΠΑ για τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, (8) δημοσίευση νέας έκθεσης σχετικά με το χάσμα ΦΠΑ στην ΕΕ, (9) πρόληψη του επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού και, τέλος, (10) προώθηση της εταιρικής διαφάνειας (Europa.eu, 2017).

Προσπάθειες αντιμετώπισης του φαινομένου σε διεθνές επίπεδο

Σε διεθνές επίπεδο, η διακήρυξη της G20, το Σεπτέμβριο του 2013, αποτέλεσε ένα ακόμα ελπιδοφόρο μήνυμα, καθώς οι ηγέτες της συμφώνησαν σε συγκεκριμένα μέτρα για την καλύτερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής των επιχειρήσεων. Πρώτον, επιβεβαίωσαν την αναγκαιότητα μετάβασης σε μεγαλύτερη διεθνή φορολογική διαφάνεια, συμφωνώντας πως η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών θα πρέπει να συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο του νέου παγκόσμιου προτύπου συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων. Επιπροσθέτως, ενέκριναν το σχέδιο δράσης “Base Erosion and Profit Shifting (BEPS)” του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την καταπολέμηση της εταιρικής φοροαποφυγής, το οποίο συμπληρώνει τα ευρωπαϊκά μέτρα για την αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, και ορίζει 15 δράσεις για την αναπροσαρμογή των διεθνών προτύπων περί φορολογίας (Europa.eu, 2017).

Το Φεβρουάριο του 2014, ο Επίτροπος Algirdas Šemeta εξέφρασε την ικανοποίησή του με τη συμφωνία των Υπουργών Οικονομικών της G20, σχετικά με ένα νέο παγκόσμιο πρότυπο, το οποίο θα ενίσχυε την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και θα βελτίωνε τη φορολογική διαφάνεια παγκοσμίως. Κατά τη συνάντησή τους στο Σίδνεϊ, η ομάδα των G20 έδωσε το πράσινο φως για το παγκόσμιο πρότυπο περί αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών (Europa.eu, 2017). Το 2014 φαίνεται πως αποτέλεσε έτος εξελίξεων βαρύνουσας σημασίας καθώς, το Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, ο Επίτροπος της ΕΕ για τη φορολογία χαιρέτισε την υιοθέτηση πακέτου μέτρων για την αντιμετώπιση της διεθνούς εταιρικής φοροαποφυγής, το οποίο εγκρίθηκε από τους Υπουργούς Οικονομικών της G20 στο Cairns της Αυστραλίας. Οι Υπουργοί συμφώνησαν σε μια πρώτη δέσμη συστάσεων για την αντιμετώπιση βασικών τομέων στο Σχέδιο Δράσης του ΟΟΣΑ (BEPS), οι οποίες κατατείνουν στην εμπέδωση δικαιότερης φορολογίας και κλίματος υγιούς ανταγωνισμού σε παγκόσμια κλίμακα. Όλα τα ανωτέρω δεν αποτέλεσαν κενό γράμμα, δεδομένης της συμφωνίας της 29ης Οκτωβρίου 2014, σχετικά με την έγκαιρη εφαρμογή του νέου παγκόσμιου προτύπου του ΟΟΣΑ περί αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών (AEOI), η οποία προβλέπει ότι οι πληροφορίες που έχουν συμφωνήσει -50 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των 28 κρατών μελών της ΕΕ- να συλλέγονται από τις 31 Δεκεμβρίου 2015, θα αρχίσουν να ανταλλάσσονται εντός του τρέχοντος έτους, αντί για το 2018 (Europarl.europa.eu, 2017).

Υπό το φως των “Panama Papers” και των “Lux Leaks”

Με την πάροδο των ετών και φτάνοντας στο σήμερα, η μάχη κατά της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και του «ξεπλύματος» μαύρου χρήματος ανήχθη σε κορυφαία προτεραιότητα της Ένωσης. Οι πρόσφατες αποκαλύψεις αναφορικά με τα περιβόητα “Panama Papers” και “Lux Leaks” κατέδειξαν την επείγουσα ανάγκη λήψης περαιτέρω μέτρων για την καταπολέμηση των ως άνω, με γνώμονα την καταβολή των οφειλόμενων εταιρικών φόρων στο κράτος όπου παράγεται ο πλούτος, όχι μόνο στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού, αλλά και του παγκόσμιου γίγνεσθαι.

Στις 27 Οκτωβρίου 2015, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε νομοθετικό ψήφισμα σχετικά με την υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της φορολογίας. Το σκάνδαλο “Lux Leaks” αποκάλυψε την έκταση της χρήσης μυστικών συμφωνιών με σύνθετες χρηματοοικονομικές δομές, που αποσκοπούσαν σε δραστικές φορολογικές μειώσεις. Το Κοινοβούλιο, υιοθετώντας το παραπάνω ψήφισμα, εξέφρασε την έντονη αποφασιστικότητά του να αντιταχθεί στη φορολογική απάτη και φοροαποφυγή, υποστηρίζοντας τη δίκαιη και χρηστή κατανομή της φορολογικής επιβάρυνσης μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων.

Ακολούθως, στις 8 Μαρτίου 2016, το Συμβούλιο συμφώνησε επί της επικαιροποιημένης Οδηγίας για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών φορολογικών διοικήσεων, μετά από πρόταση της Επιτροπής. Η τέταρτη  ευρωπαϊκή Οδηγία για τη διοικητική συνεργασία (DAC4) επιτάσσει τις πολυεθνικές εταιρείες να αναφέρουν, μεταξύ άλλων, τα έσοδα, τα κέρδη, τους φόρους που καταβάλλονται, και τον αριθμό των εργαζομένων σε κάθε χώρα στην οποία δραστηριοποιούνται (Europarl.europa.eu, 2017).

Τέλος, στις 12 Ιουλίου 2016, το Συμβούλιο εξέδωσε την Οδηγία 2016/1164/ΕΕ για τη θέσπιση κανόνων κατά των πρακτικών φοροαποφυγής που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς της Ένωσης, κλείνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο μια σειρά σημαντικών κενών που αποκαλύφθηκαν από το σκάνδαλο “Lux Leaks”.

“Offshore”

Προτού καταδειχθεί η σχέση των υπεράκτιων επιχειρήσεων με τη φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, καθίσταται απαραίτητο να παρατεθεί ο ορισμός τους. Ως υπεράκτιες καλούνται εταιρίες οι οποίες είναι εγγεγραμμένες ή έχουν συσταθεί εκτός της χώρας στην οποία έχουν την κύρια εγκατάστασή τους κι ασκούν τη δραστηριότητά τους, ή όπου εδρεύουν οι κυριότεροι εταίροι αυτών. Η επιλογή εταίρου της κύριας εγκατάστασης ή του κράτους δραστηριότητάς τους σε καμία των περιπτώσεων δεν συνιστά τυχαίο γεγονός αλλά, αντίθετα, είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την επιδίωξη για απόλαυση συγκεκριμένων προνομίων, όπως φοροαπαλλαγές, φοροελαφρύνσεις και απαλλαγές, εν γένει, από υποχρεώσεις στις χώρες που είναι γνωστές με τον πολυσυζητημένο όρο «φορολογικοί παράδεισοι» (Directorate, 2017). Ως εκ τούτου, είναι καταφανής η ιδιάζουσα «σχέση συγκοινωνούντων δοχείων» μεταξύ “offshore” και φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής. Οι πρώτες συνιστούν ιδανικό τόπο αποθήκευσης, αλλά και επένδυσης κεφαλαίων, που ουδέποτε δηλώθηκαν ή φορολογήθηκαν. Οι δε αρχές των κρατών στα οποία αποθηκεύονται ή επενδύονται τα ως άνω κεφάλαια είτε δεν διαθέτουν τα κατάλληλα τεχνικά μέσα, είτε εκτελούν πολιτικές εντολές με αποτέλεσμα, σε αρκετές περιπτώσεις, οι δράστες φορολογικών εγκλημάτων να συνεχίζουν ανενόχλητοι τη δράση τους.

Εν κατακλείδι, και με βάση όλα τα ανωτέρω, συνάγεται πως ναι μεν έχει διανυθεί σημαντική απόσταση στο δύσβατο δρόμο της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, αλλά μένει να γίνουν σημαντικά βήματα προκειμένου να μπορεί να γίνει λόγος για την πλήρη πάταξη των ως άνω φαινομένων. Η άρνηση συγκεκριμένων κρατών να συμμορφωθούν προς τις επιταγές της σύγχρονης πραγματικότητας, παρέχοντας την αγαστή συνεργασία τους σε φορολογικές αρχές ευρωπαϊκών κρατών, σε συνδυασμό με τα κενά του κοινοτικού δικαίου, θέτουν δυσκόλως προσπελάσιμα εμπόδια στο στόχο που φαίνεται να έχει θέσει η Ένωση. Η λύση ζητείται επιτακτικά· λύση σε μια αντικοινωνική συμπεριφορά που βάναυσα προσβάλλει το έννομο αγαθό της περιουσίας του κάθε κράτους, σε μία στρεβλή αντίληψη που σε τίποτα δε συνάδει με την Ευρώπη των αρχών και των αξιών των ιδρυτών της. Ο δρόμος του χρήματος μοιάζει να καταλήγει σε αδιέξοδο.

 

Πηγές:

  1. Europa.eu. (2013). Fighting Tax Evasion and Avoidance: A year of progress. [online] Available at: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-1096_en.htm [Accessed 23 May 2017].
  2. Europa.eu. (2014). Commissioner Šemeta welcomes G20 Finance Ministers’ agreement on global tax transparency standard. [online] Available at: http://europa.eu/rapid/press-release_STATEMENT-14-16_en.htm?locale=en [Accessed 23 May 2017].
  3. Europa.eu. (2014). Commissioner Šemeta welcomes G20 Finance Ministers’ agreement on new measures to combat corporate tax avoidance. [online] Available at: http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-1024_en.htm [Accessed 23 May 2017].
  4. Europa.eu. (2016). European Commission proposes public tax transparency rules for multinationals. [online] Available at: http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-1349_en.htm [Accessed 23 May 2017].
  5. Europa.eu. (2016). Fair Taxation: Commission launches work to create first common EU list of non-cooperative tax jurisdictions. [online] Available at: http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-2996_en.htm [Accessed 23 May 2017].
  6. Europa.eu. (2016). Fair Taxation: Commission presents new measures against corporate tax avoidance. [online] Available at: http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-159_en.htm [Accessed 23 May 2017].
  7. European Council. (2013). G20 Leaders’ Declaration. [online] Available at: http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_Data/docs/pressdata/en/ec/138674.pdf [Accessed 23 May 2017].
  8. Murray, J. (2017). What’s the difference between tax avoidance and tax evasion?[online] The Balance. Available at: https://www.thebalance.com/tax-avoidance-vs-evasion-397671 [Accessed 23 May 2017].
  9. Paternoster, D. (2017). General tax policy. [online] Europarl.europa.eu. Available at: http://www.europarl.europa.eu/atyourservice/en/displayFtu.html?ftuId=FTU_5.11.1.html [Accessed 23 May 2017].
  10. Shangquan, G. (2000). Economic Globalization: Trends, Risks and Risk Prevention. [online] un.org. Available at: http://www.un.org/en/development/desa/policy/cdp/cdp_background_papers/bp2000_1.pdf [Accessed 23 May 2017].
  11. Stats.oecd.org. (2017). Offshore enterprises. [online] Available at: https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=1896 [Accessed 23 May 2017].
  12. Surbhi, S. (2015). Difference Between Tax Avoidance and Tax Evasion (with Comparison Chart). [online] Key Differences. Available at: http://keydifferences.com/difference-between-tax-avoidance-and-tax-evasion.html [Accessed 23 May 2017].
  13. Taxation and customs union. (2017). A huge problem – Taxation and customs union. [online] Available at: http://ec.europa.eu/taxation_customs/fight-against-tax-fraud-tax-evasion/a-huge-problem_en [Accessed 23 May 2017].
  14. Taxation and customs union. (n.d.). Taxation and customs union – European Commission. [online] Available at: http://ec.europa.eu/taxation_customs/fight-against-tax-fraud-tax-evasion/further-reading_en [Accessed 23 May 2017].

Tagged under:

Ονομάζεται Θωμάς Μητρόπουλος, είναι 21 ετών και φοιτά στη Νομική Σχολή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, στην Κομοτηνή. Έχει συμμετάσχει σε πληθώρα μοντέλων προσομοίωσης του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών τόσο στην Ελλάδα, όσο και το εξωτερικό σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελβετία, η Ολλανδία και το Βέλγιο ως σύνεδρος, μέλος προεδρείου, αλλά και της γραμματείας, ήγουν του επονομαζόμενου Secretariat. Επιπροσθέτως, έχει λάβει μέρος σε μεγάλο αριθμό ημερίδων, συνεδρίων και σεμιναρίων με αντικείμενο το Δημόσιο Διεθνές και Ποινικό Δίκαιο, τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, αλλά και μείζονα οικονομικά ζητήματα. Τέλος, επελέγη ως Ειδικός Συνεργάτης του τομέα Marketing στην Ευρωπαϊκή Ένωση Φοιτητών Νομικής "ELSA Komotini" έχοντας ξεκινήσει τη θητεία του τον Σεπτέμβριο του 2016. [email protected]

Website: https://powerpolitics.eu/

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest