Ο Leo Varadkar στο «τιμόνι» της Ιρλανδίας

Στις 14 Ιουνίου 2017, η Ιρλανδική Βουλή εξέλεξε νέο Πρωθυπουργό της χώρας τον Leo Varadkar, με ψήφους 57 υπέρ, 50 κατά και 47 αποχές. Πρόκειται για τον νεότερο ηλικιακά -38 ετών- πολιτικό σε αυτό το αξίωμα, στην ιστορία της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας. Νωρίτερα μεσα στον μήνα, είχε προηγηθεί η εκλογή του, ως αρχηγού, στο κυβερνών κεντρο-δεξιό κόμμα Fine Gael, μετά την  παραίτηση του απερχόμενου Enda Kenny. Πρόκειται για μια εκλογή-σταθμό για την χώρα, καθώς ο Varadkar προέρχεται από οικογένεια μεταναστών και αποτελεί τον πρώτο πολιτικό αρχηγό στην ιστορία της, που έχει δηλώσει ανοιχτά τις ομοφυλοφιλικές του προτιμήσεις. Πού μπορεί να οδηγήσει, όμως, αυτή η εκλογή, και πόσο αναμένεται να επηρεάσει την κοινωνικοπολιτική ζωή, μιας -κατά τ’ άλλα- βαθιά συντηρητικής χώρας;

Ποιος είναι ο Leo Varadkar;

Ο νέος “Taoiseach” (ιρλανδική ορολογία για τον Πρωθυπουργό της χώρας) γεννήθηκε το 1979 στο Δουβλίνο, από Ινδό πατέρα (ιατρό) και Ιρλανδή μητέρα (νοσοκόμα), και ολοκλήρωσε, με τη σειρά του, τις σπουδές του στην Ιατρική. Η πολιτική του καριέρα ξεκίνησε πολύ νωρίς, όταν το 2004 έλαβε 5.000 ψήφους στις εκλογές τοπικής αυτοδιοίκησης, στην Δυτική Περιφέρεια. Ακολούθως, το 2007 εξελέγη βουλευτής του Ιρλανδικού Κοινοβουλίου και, εν συνεχεία, διετέλεσε (κατά σειρά) Υπουργός Μεταφορών, Τουρισμού, Αθλητισμού και, τέλος, Υγείας. Το 2015, λίγο πριν τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, περί της νομιμοποίησης του γάμου ομόφυλων ζευγαριών, ο Leo Varadkar δήλωσε ανοιχτά την σεξουαλική του προτίμηση προς τα άτομα του ιδίου φύλου. Πιο συγκεκριμένα, παραχώρησε ραδιοφωνική συνέντευξη, ανήμερα των 36ων γενεθλίων του, και δήλωσε:
«Είμαι γκέι, δεν είναι κάτι κρυφό. Ένιωσα ότι ως δημόσιο πρόσωπο έπρεπε να παραχωρήσω αυτή την συνέντευξη, και εύχομαι οι επόμενες γενιές να μη χρειάζεται να μπουν σε ανάλογη διαδικασία» (McDonald, 2017).

Η δήλωση του αυτή, σε συνδυασμό με τη νομιμοποίηση του γάμου ομόφυλων ζευγαριών που ακολούθησε, φανέρωσαν ότι η ιρλανδική κοινωνική και πολιτική σκηνή βαδίζει σε νέα μονοπάτια περί ισότητας των φύλων και δικαιωμάτων ατόμων με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό. Την ημέρα της επίσημης αναγόρευσής του ως Πρωθυπουργού, ο Varadkar διατύπωσε την άποψη, ότι «η κυβέρνηση της οποίας θα ηγηθώ δεν θα είναι δεξιά ή αριστερή, καθώς αυτοί οι παρωχημένοι διαχωρισμοί δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές πολιτικές προκλήσεις»  (BBC News, 2017). Έθεσε ως προτεραιότητα της πολιτικής του ατζέντας την εξέλιξη της Ιρλανδίας σε χώρα ευκαιριών για την Ευρώπη, και την αντιμετώπιση των πολιτικών συνεπειών από το επερχόμενο Brexit (BBC News, 2017). Αξίζει να αναφερθεί ότι χρησιμοποίησε και μια παλαιότερη ρήση του John Kennedy, για να καταλήξει: «Οραματίζομαι την Ιρλανδία όπως θα μπορούσε να είναι, και θα εφαρμόζω πολιτικές προκειμένου να το καταφέρω»  (Murray, 2017). Η εν γένει ρητορική του Varadkar αναφέρεται συχνά στις πολλές δυνατότητες της χώρας του και, κυρίως, στο τί μπορούν οι άνθρωποι που την απαρτίζουν να κάνουν γι’ αυτήν. Θυμίζει πολύ την πασίγνωστη ρήση του Αμερικανού Προέδρου Kennedy «ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country«, ενός προέδρου που είχε παλέψει για την ισότητα μεταξύ λευκών και μαύρων ανθρώπων στο παρελθόν, και θεωρήθηκε αρκετά μπροστά από την εποχή του.

Κοινωνική δομή και ισότητα στην Ιρλανδία

Ανέκαθεν, η Ιρλανδία αποτελούσε μια παραδοσιακά συντηρητική χώρα, με ισχυρά χαρακτηριστικά κλειστής κοινωνίας, και πολύ έντονη την παρουσία της θρησκείας στην κοινωνική ζωή των κατοίκων. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες που διενεργήθηκαν σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού, έδειξαν ότι -πλέον- μόλις το 30-35% των καθολικών πηγαίνει στην εκκλησία σε εβδομαδιαία βάση, σε πλήρη αντίθεση με το αντίστοιχο 90% της δεκαετίας του ’70 (Dochara, 2017). Το γεγονός αυτό αναδεικνύει ότι η εκκλησία έχει αποκτήσει μια νέα θέση στη σύγχρονη Ιρλανδική κοινότητα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν κυριαρχεί σε πολλά κομμάτια της καθημερινότητας. Επί παραδείγματι, το κρατικό εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας αποτελείται από τα λεγόμενα «Εθνικά Σχολεία», τα οποία προεδρεύονται από τον τοπικό καθολικό επίσκοπο, και η διδασκαλία της Καθολικής Εκκλησίας αποτελεί καίριο, υποχρεωτικό μέρος των σπουδών (Dochara, 2017). Μεγάλο μέρος των καθολικών βαπτίζει τα παιδιά του μόνο και μόνο για να μπορούν να γίνουν δεκτά στα κρατικά σχολεία και να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση, αφού ακόμη και η επιλογή των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων έχει σαφείς περιορισμούς, καθώς υπάγονται σε κρατική χρηματοδότηση (Dochara, 2017). Συνοψίζοντας, γίνεται ξεκάθαρο ότι η εκκλησία δεν διαδραματίζει το ρόλο που συνήθιζε στο παρελθόν. Στο συγκεκριμένο γεγονός έχουν συμβάλλει και τα σημαντικά οικονομικά, σεξουαλικά και διοικητικά σκάνδαλα των τελευταίων 20 χρόνων, τα οποία έχουν υπονομεύσει τον ρόλο και την αξιοπιστία της εκκλησίας, συνεχίζοντας να κάνουν ολοένα και πιο δύσπιστο τον ιρλανδικό λαό (Dochara, 2017).

Σε προηγούμενο άρθρο είχε αναλυθεί το μείζον πρόβλημα της χώρας σχετικά με την διενέργεια αμβλώσεων, το οποίο και διευθετήθηκε νομικά μόλις το 2013. Οι Ιρλανδές γυναίκες διατηρούν δια νόμου το δικαίωμα στην άμβλωση, αποκλειστικά και μόνο αν κινδυνεύει η ζωή τους από την υπάρχουσα εγκυμοσύνη. Καθίσταται σαφές ότι, παρά τις όποιες προσπάθειες γίνονται κατά καιρούς σχετικά με την προώθηση και προάσπιση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η πραγματικότητα εξακολουθεί να παραμένει ιδιαιτέρως δύσκολη. Από την άλλη πλευρά, αναφέρθηκε παραπάνω η σχετικά πρόσφατη διενέργεια δημοψηφίσματος στην Ιρλανδική επικράτεια, σχετικά με τη νομιμοποίηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών. Επρόκειτο για μια παγκόσμια πρωτοτυπία, καθώς καμιά χώρα στο παρελθόν δεν έχει αποφασίσει δια της δημοσίας ψήφου επί του συγκεκριμένου ζητήματος (Johnston, 2017). Το αποτέλεσμα ήταν 62,1% «υπέρ» και 37,9% «κατά», με συμμετοχή της τάξεως του 60%. Αποτέλεσε, αναμφίβολα, ιστορική στιγμή μιας χώρας, η οποία αποποινικοποίησε την ομοφυλοφιλία μόλις το 1993, και είχε πάντα στο «προσκήνιο» την εναντίωση της Καθολικής Εκκλησίας επί του θέματος (Murphy, 2015).

Η Ιρλανδία είναι η πρώτη χώρα που νομιμοποίησε τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών, μέσω δημοψηφίσματος

Το “momentum” της εκλογής Varadkar

Ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά προκλήσεων, προκειμένου να προλάβει τις πολιτικές, αλλά και κοινωνικές εξελίξεις. Αμέσως μετά την εκλογή του ως αρχηγού του Fine Gael, απευθύνθηκε στην Theresa May σχετικά με την επερχόμενη συγκυβέρνησή της με το Democratic Unionist Party (DUP), το συντηρητικό κόμμα της Βορείου Ιρλανδίας. Πιο συγκεκριμένα, ο Leo Varadkar θεώρησε ότι «μια επικείμενη συμφωνία με το DUP μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την Good Friday Agreement» (η «Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής» του 1998 έβαλε τέλος στις συγκρούσεις μεταξύ των ενωτικών προτεσταντών και των καθολικών ρεπουμπλικανών), καθώς «ο ρόλος της Κυβέρνησης είναι να στέκεται συνεγγυητής (στη Συμφωνία) και όχι να έρχεται πολύ κοντά με οποιοδήποτε κόμμα της Β. Ιρλανδίας» (Kentish, 2017). Επιπροσθέτως, η ομαλή μετάβαση της χώρας του στο επερχόμενο Brexit αναμένεται να αποτελέσει έναν εκ των πυλώνων της πολιτικής του ατζέντας.

Μεταξύ άλλων, ο νέος “Taoiseach” καλείται να ηγηθεί μιας χώρας που χρήζει ιδιαίτερης βελτίωσης στο υπάρχον σύστημα υγείας, ενώ τελευταία έχει υπάρξει πληθώρα καταγγελιών για διαφθορά στους κύκλους της ιρλανδικής αστυνομίας (Economist.com, 2017). Πληροφορίες, εντός της χώρας, αναφέρουν ότι το επόμενο έτος αναμένεται να τεθεί στη λαϊκή κρίση το ζήτημα των αμβλώσεων και η περαιτέρω νομοθέτησή του. Η συγκεκριμένη ενέργεια θα λάβει χώρα και πάλι μέσω διεξαγωγής δημοψηφίσματος, και δύναται να αποτελέσει καίριας σημασίας διαδικασία για τον πρωθυπουργό (Economist.com, 2017). Κι αυτό γιατί ο Leo Varadkar, με την ήπια φιλελευθεροποίηση που αποζητά, μπορεί εύκολα να προσεγγίσει τον μέσο Ιρλανδό, όμως θα χρειαστεί ιδιαίτερη προσέγγιση σ’ ένα ζήτημα που έχει αποδειχθεί, πολλάκις, περισσότερο από «καυτό» για την κοινωνία της χώρας. Είναι σαφές ότι αναμένεται να τον απασχολήσει ιδιαιτέρως η ανεύρεση του πιο αποτελεσματικού τρόπου προσέγγισης της κοινωνίας για το εν λόγω ζήτημα, καθώς περαιτέρω διευθέτησή του μπορεί να σημάνει την αρχή για πλήρη αναγνώριση της ελευθερίας του ατόμου στη χώρα. Η σχέση του με τα τοπικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης, καθώς και ο τρόπος που θα επιλέξει να το χειριστεί επικοινωνιακά, αναμένεται να αποδειχθούν καθοριστικά. Κλείνοντας τον τομέα των πολιτικών προκλήσεων του νέου “Taoiseach”,  είναι εξαιρετικά πιθανό το ίδιο το Brexit να δημιουργήσει νέα δεδομένα στις σχέσεις της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας και της Β. Ιρλανδίας, σχετικά με τη διατήρηση ειρήνης, βάσει νέας συνοριακής πολιτικής (Economist.com, 2017). Σε κάθε περίπτωση, η εκλογή του Leo Varadkar στην ιρλανδική ηγεσία αναμένεται να στρέψει την προσοχή της διεθνούς σκηνής στη χώρα, και να δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για περαιτέρω πολυεπίπεδη ανάλυση στο μέλλον.

Ο Leo Varadkar στην έναρξη της εκστρατείας του, για την αρχηγία του κόμματος Fine Gael

Προσδοκίες

Η ανάληψη της ηγεσίας της Ιρλανδίας από τον Leo Varadkar έχει αναζωπυρώσει τις ελπίδες σχετικά με την περαιτέρω «στροφή» στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων και της κοινωνικής φιλελευθεροποίησης. Οι προσδοκίες αυτές δεν πηγάζουν μόνο από την καταγωγή ή τη σεξουαλική του προτίμηση, αλλά και από το νεαρό της ηλικίας του και το όραμά του, σε μια Ευρώπη που συνεχώς αλλάζει. Επικριτές του νέου Πρωθυπουργού υποστηρίζουν πως μπορεί να του κοστίσει το ότι η ανάληψη του αξιώματος δεν έγινε μέσω της λαϊκής βούλησης, δηλαδή με ψηφοφορία, αλλά κατόπιν εσωτερικών διαδικασιών του κόμματός του (Economist.com, 2017). Επίσης, του καταλογίζουν ότι η προεκλογική του εκστρατεία για την εκλογή του ως επικεφαλής του Fine Gael πραγματοποιήθηκε με «παλαιοπολιτικά» μέσα, εξασφαλίζοντας την υποστήριξη των υπαρχόντων βουλευτών του κόμματος και διοργανώνοντας καμπάνια υποστήριξης, γνωστή ως “Campaign For Leo”.
Μολαταύτα, η ανάληψη του Πρωθυπουργικού αξιώματος από τον Leo Varadkar δείχνει να αποτελεί την «αιχμή του δόρατος» για την δημιουργία μιας σύγχρονης Ιρλανδίας, απαλλαγμένη από τον κοινωνικό συντηρητισμό του παρελθόντος. Η εναρμόνιση με θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, η ευθύτητα στον πολιτικό λόγο, και η τεράστια απήχηση του Varadkar στις νέες γενιές Ιρλανδών υποδεικνύουν ότι η παρουσία του στην ηγεσία αποτελεί, τουλάχιστον, ένα μεγάλο βήμα «εμπρός», με την ιστορία να είναι εκείνη που θα αποκριθεί για τον βαθμό επιτυχίας του.

Πηγές:

  1. Economist.com. (2017). Ireland’s first gay leader will struggle more with Brexit than bigotry. [online] Available at: http://www.economist.com/news/europe/21723114-leo-varadkar-inherits-country-about-see-its-borders-shaken-up-irelands-first-gay-leader-will [Accessed 16 Jun. 2017].
  2. Dochara. (2017). Fast Facts about Religion in Ireland. [online] Available at: https://www.dochara.com/the-irish/facts/about-religion/ [Accessed 15 Jun. 2017].
  3. Johnston, C. (2017). Ireland becomes first country to legalise same-sex marriage by popular vote – as it happened. [online] the Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/global/live/2015/may/23/counting-underway-for-irelands-referendum-on-marriage-equality [Accessed 15 Jun. 2017].
  4. Kentish, B. (2017). New Irish Prime Minister warns Theresa May against becoming ‘too close’ to DUP. [online] The Independent. Available at: http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/theresa-may-dup-warning-ireland-prime-minister-leo-varadkar-arlene-foster-a7787716.html [Accessed 15 Jun. 2017].
  5. BBC News. (2017). Leo Varadkar becomes Republic of Ireland’s taoiseach. [online] Available at: http://www.bbc.com/news/world-europe-40266513 [Accessed 15 Jun. 2017].
  6. McDonald, H. (2017). Leo Varadkar becomes Ireland’s first openly gay minister. [online] the Guardian. Available at: https://www.theguardian.com/world/2015/jan/18/leo-varadkar-ireland-first-openly-gay-minister [Accessed 15 Jun. 2017].
  7. Murphy, M. (2015). Why I’m not celebrating Ireland’s legalization of gay marriage as a win for ‘equality’. [online] Feminist Current. Available at: http://www.feministcurrent.com/2015/05/25/why-im-not-celebrating-irelands-legalization-of-gay-marriage-as-a-win-for-equality/ [Accessed 15 Jun. 2017].
  8. Murray, K. (2017). How Leo Varadkar imagines Ireland (and vice versa). [online] POLITICO. Available at: http://www.politico.eu/article/leo-varadkar-taoiseach-fine-gael-party-leadership-lgbtq-ireland/ [Accessed 15 Jun. 2017].
  9. Page, C. (2017). How Ireland’s new Prime Minister Leo Varadkar embodies social change. [online] BBC News. Available at: http://www.bbc.com/news/world-europe-40294935 [Accessed 17 Jun. 2017].
  10. Maizland, L. (2017). Leo Varadkar is Ireland’s new prime minister. He’s also openly gay and an immigrant’s son. [online] Vox. Available at: https://www.vox.com/world/2017/6/14/15801044/leo-varadkar-ireland-prime-minister-gay-elected [Accessed 17 Jun. 2017].

Tagged under:

Απόφοιτος του Παντείου Πανεπιστημίου, από το τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών, με ιδιαίτερη ροπή στα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική προσφορά. Έχει διατελέσει μέλος διαφόρων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, που σχετίζονται με το περιβάλλον, το παιδί και τα δικαιώματα του ανθρώπου, εκτελώντας και καθήκοντα υπεύθυνου επικοινωνίας. egyzis@powerpolitics.eu

Website: http://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest