Ο Lionel Messi «Σκοράρει» Και Στις Δικαστικές Αίθουσες

Ο αστέρας του παγκοσμίου ποδοσφαίρου, Lionel Messi, κέρδισε προ ολίγων μηνών μία πολύχρονη δικαστική διαμάχη στο Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφορικά με τη χρήση του ονόματός του ως εμπορικού σήματος για αθλητικό εξοπλισμό και είδη ένδυσης, με αντίδικο μέρος την ισπανική εταιρία ενδυμάτων για ποδηλάτες, ευρωπαϊκού βεληνεκούς, που κατέχει το σήμα “Massi”, με την αιτιολογία ότι ο ίδιος θεωρείται αρκετά διάσημο πρόσωπο για να υπερακοντίσει τις όποιες φωνητικές και οπτικές ομοιότητες ανακύπτουν κατόπιν πιθανής συσχέτισης των δύο σημάτων.

Χαρακτηριστικά Εμπορικών Σημάτων

Εμπορικό σήμα συνιστά κάθε σημείο επιδεικτικό γραφικής παράστασης, ικανό να διακρίνει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες μίας επιχείρησης από εκείνα κι εκείνες άλλων. Υπό το φως της θεμελιώδους αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων, που προβλέπεται από την ενωσιακή έννομη τάξη, το εμπορικό σήμα, ως κανονιστικό εργαλείο κοινοτικής προέλευσης, αποτελεί αδιαμφισβήτητα το πιο πολύτιμο άϋλο περιουσιακό αγαθό της εκάστοτε επιχείρησης, και καθοριστικό παράγοντα του συναλλακτικού της βίου, αποτυπώνοντας με τον πιο ανάγλυφο τρόπο τη ραγδαία εξέλιξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Μέσω αυτού, το καταναλωτικό κοινό διακρίνει μια επιχείρηση, εν συνεχεία την αναγνωρίζει, και τελικά την επιλέγει. Παράλληλα, διαθέτει ιδιαίτερη σημασία, λόγω της υπεραξίας που εσωκλείει, και συνιστά εχέγγυο ποιότητας και καλής φήμης για τα εμπορευόμενα προϊόντα ή τις παρεχόμενες υπηρεσίες, συμβάλλοντας αιτιωδώς στην προστασία τόσο του σηματούχου, όσο και του καταναλωτή. Η αξίωση, λοιπόν, για διηνεκή έννομη προστασία, επιτυγχάνεται μέσω της καταχώρησης του σήματος, διασφαλίζοντας στο δικαιούχο την αποκλειστική χρήση του δικαιώματος πάνω στο εμπορικό σήμα (trademark), με αποτέλεσμα να δύναται de facto να παρακωλύει κάθε ενδεχόμενο ανταγωνιστή από την παράνομη χρήση του ίδιου ή ομοειδούς σήματος.

Στο πλαίσιο αυτό, παρατηρούνται δύο βασικές κατηγοριοποιήσεις των σημάτων: α) με γνώμονα το επίπεδο προστασίας τους -εθνικά, κοινοτικά και διεθνή σήματα- και β) με γνώμονα τον προορισμό, τη μορφή και τη διακριτική ισχύ τους. Ειδικότερα, εάν μια επιχείρηση δραστηριοποιείται στην εγχώρια αγορά της Ελλάδας, η ημεδαπή κατοχύρωση του εθνικού σήματος την καλύπτει (Νόμος περί Σημάτων, 4072/2012). Έπειτα από πολλές δεκαετίες, η χώρα µας απέκτησε ένα πλήρως αναµορφωµένο νοµικό πλαίσιο, το οποίο είναι εφαρμοστέο από τις 11.10.2012, ενσωµατώνοντας κοινοτικές οδηγίες, αλλά και εκσυγχρονίζοντας και απλοποιώντας τις διαδικασίες απονοµής – κατοχύρωσης εμπορικού σήµατος.

Αντίστοιχα, εάν ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο διενεργεί εξαγωγές στην Ευρώπη, κρίνεται σκόπιμη η κατοχύρωση του κοινοτικού σήματος, για το οποίο ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός υπ’ αριθμόν 207/2009 ρυθμίζει την απόκτηση, τη λειτουργία, το εύρος προστασίας και τη λήξη του, ανεξαρτήτως των ad hoc εθνικών ρυθμίσεων. Παράλληλα, παράγει αυτομάτως και ενιαία τα αποτελέσματά του σε όλη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίχως να υφίσταται δυνατότητα εξαίρεσης κάποιου κράτους-μέλους, τουτέστιν, δεν μπορεί ο δικαιούχος ενός κοινοτικού σήματος να παραιτηθεί του σήματος, αναφορικά μ’ ένα μόνο κράτος-μέλος. Στο σημείο αυτό, παρουσιάζουν αμείωτο ενδιαφέρον οι δύο κομβικής σημασίας τρόποι απόκτησης κοινοτικού σήματος: αφενός σε εθνικό επίπεδο, με αίτηση στη Διεύθυνση Εμπορικής και Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και αφετέρου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ως «σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (EUTM), με αίτηση στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO). Η διαδικασία κατοχύρωσης περιλαμβάνει μία σειρά από επιμέρους στάδια, τα οποία ακολουθούνται τυπικά από την Κοινοτική Επιτροπή, η δε προστασία του παρέχεται από την ημερομηνία δημοσίευσης της καταχώρισης του σήματος στο μητρώο κοινοτικών σημάτων.

Τέλος, στην περίπτωση που οι εξαγωγές διεξάγονται εκτός της εμβέλειας της ενωσιακής έννομης τάξης, γίνεται λόγος για το διεθνές σήμα, το οποίο καταχωρείται σε όσα από τα 79 κράτη-μέλη του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης επιθυμεί ο δικαιούχος, κατόπιν υποβολής αίτησης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO), που αποτελεί και τον αρμόδιο φορέα.

Υπόθεση T – 554/14

Η υπόθεση χρονολογείται από τον Αύγουστο του 2011, όταν ο Αργεντίνος άσος -ο οποίος εντάχθηκε στη νεολαία της FC Barcelona το 2001- ζήτησε από το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) την καταχώρηση του σήματός του για ενδύματα, υποδήματα, αθλητικά είδη και είδη γυμναστικής. Εντούτοις, τον Νοέμβριο του ίδιου ημερολογιακού έτους, ο Jaime Masferrer Coma (ιδιοκτήτης της αντίδικης ισπανικής εταιρίας) άσκησε αίτηση ανακοπής κατά της καταχωρίσεως του σήματος του L. Messi, επικαλούμενος έλλειψη καινοτομίας, και δη την ύπαρξη κινδύνου κατάφωρης συγχύσεως με τα λεκτικά σήματα “Massi”, που έχουν καταχωρισθεί ιδίως για ενδύματα, υποδήματα, κράνη ποδηλάτων, θωρακισμένες στολές και γάντια (τα δικαιώματα των εν λόγω σημάτων ανήκουν, από τον Μάϊο του 2012, στην εταιρία JJ-EV e Hijos Srl). Εναργέστερα, οι ρίζες του λεκτικού σήματος “Massi” -που ιδρύθηκε αρχικά στην Ιταλία και σήμερα κατοικοεδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες- εντοπίζονται στην Ισπανία τη δεκαετία του 1970, ενώ οι ιδιοκτήτες δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή ποδηλάτων ήδη από το 1934 στην Granollers (πόλη κοντά στη Βαρκελώνη).

Το EUIPO έκρινε ότι το στοιχείο Messi ήταν φωνητικά, οπτικά και εννοιολογικά παρόμοιο με το σήμα Massi. Όσον αφορά την σημασιολογική τους ομοιότητα, το EUIPO υποστήριξε ότι οι ως άνω σκιαγραφηθέντες όροι θα μπορούσαν να θεωρηθούν από ένα μέρος του καταναλωτικού κοινού ως επώνυμα ιταλών, την ίδια στιγμή που το μεγαλύτερο ποσοστό των καταναλωτών δεν θ’ απέδιδε κανένα εννοιολογικό νόημα στις δύο αυτές λέξεις. Η αίτηση της Massi έγινε δεκτή δύο χρόνια αργότερα, (2013), με το EUIPO στο Αλικάντε της Ισπανίας, να αποφαίνεται πως υπάρχει ακραιφνώς κώλυμα κατοχύρωσης του νέου σήματος “Messi”, το οποίο ομοιάζει ηχητικά (ως προς το λεκτικό του μέρος) με το ήδη κατοχυρωθέν σήμα “Massi”, φαινόμενο το οποίο θα οδηγούσε αναπόδραστα σε σύγχυση του καταναλωτικού κοινού. Ωστόσο, αμφισβητώντας την απόφαση του EUIPO, ο L. Messi άσκησε προσφυγή ενώπιον του τελευταίου κατά της εν λόγω απόφασης ενώ, ένα χρόνο αργότερα (Απρίλιος του 2014), το EUIPO απέρριψε την προσφυγή, κρίνοντας κατ’ ουσίαν ότι ελλοχεύει κίνδυνος σύγχυσης μεταξύ των δύο επίμαχων σημάτων, αφ’ ης στιγμής παρατηρείται μια υποτυπώδης συνάφεια όσον αφορά στα δομικά τους στοιχεία – ήγουν οι όροι αυτοί είναι πανομοιότυποι και ομοιάζουν ηχτικά και ότι, ενδεχομένως, μόνο συγκεκριμένη μερίδα του ενδιαφερόμενου κοινού θα αντιλαμβανόταν τις εννοιολογικές διαφορές των δύο εμπορικών σημάτων. Κατόπιν των προαναφερθέντων ατελέσφορων δικαστικών ενεργειών, ο διάσημος ποδοσφαιριστής προσέφυγε στο Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αιτούμενος την ακύρωση της συγκεκριμένης απόφασης.

Η Επίμαχη Απόφαση

Στις 26 Απριλίου του 2018 έφτασε η στιγμή της δικαίωσης για τον L. Messi. Το Δικαστήριο του Λουξεμβούργου απέρριψε ουσία αβάσιμο το επιχείρημα της Massi, ακυρώνοντας την προσβαλλόμενη απόφαση του EUIPO, και εκτιμώντας ότι, παρά τις όποιες σημασιολογικές ομοιότητες των σημάτων, φαίνεται μάλλον απίθανο ο μέσος καταναλωτής αθλητικών ειδών να μην συσχετίσει άμεσα -στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων-  τον όρο «Messi» με το όνομα του διάσημου ποδοσφαιριστή, καθότι πρόκειται για ένα πρόσωπο διεθνούς αναγνωρισιμότητας. Προσθέτει μάλιστα, ότι «είναι λάθος να θεωρηθεί ότι η φήμη του αφορά μόνο το τμήμα του κοινού που ενδιαφέρεται για το ποδόσφαιρο και τον αθλητισμό γενικότερα». Αξίζει μνείας στο σημείο αυτό πως ο Lionel Messi κέρδισε το 600ό επαγγελματικό του γκολ τον Μάρτιο του 2018, κατοχυρώνοντας το υψηλότερο σκορ όλων των εποχών για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Ο επιθετικός της Βαρκελώνης έχει πλεόν ξεπεράσει τον Cristiano Ronaldo, αφού σύμφωνα με το περιοδικό France Football λαμβάνει 126 εκατομμύρια ευρώ σε μισθούς, μπόνους και εμπορικά έσοδα για την τρέχουσα σεζόν, ενώ ο μεγάλος αντίπαλός του στη Ρεάλ Μαδρίτης λαμβάνει 94 εκατομμύρια ευρώ.

Εν όψει των προαναφερθέντων, έγινε δεκτό ότι δεν χωρεί περίπτωση σύγχυσης των δύο επίδικων σημάτων, από τη στιγμή που η διεθνής φήμη του -ειδικά όσον αφορά τους αθλητικούς κύκλους- διασφαλίζει ότι είναι παγκοίνως αναγνωρισμένη. Το EUIPO υπέπεσε σε πλάνη κατά τη σύγκριση των σημείων από εννοιολογικής συσχέτισης. Η επίμαχη ανάλυση θα έπρεπε να έχει λάβει υπόψη το σχετικό κοινό. Πράγματι, όσον αφορά τα σχετικά προϊόντα, ιδίως τον αθλητικό εξοπλισμό και τα είδη ένδυσης, ακόμη και αν δεν περιορίζεται στο ποδόσφαιρο, ως καταναλωτές δεν νοείται το ευρύ κοινό, αλλά οι μέσοι καταναλωτές, που αγοράζουν αθλητικά ρούχα και εξοπλισμό. Επομένως, για την περί ου ο λόγος μερίδα του ενδιαφερομένου κοινού, είναι σχεδόν απίθανο να μην συσχετιστεί η έννοια “Messi” με τον διάσημο ποδοσφαιριστή.

Αυτόθροη συνέπεια των εκτεθέντων ήταν οι δικάζοντες δικαστές ν’ αποφανθούν πως ο ποδοσφαιριστής Lionel Andrés Messi μπορεί, εφεξής, να δημιουργήσει εταιρία εμπορίου αθλητικών ειδών υπό την επωνυμία “Messi”, κατοχυρώνοντας και χρησιμοποιώντας εμπορικά το όνομά του, λαμβάνοντας το εμπορικό σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το λογότυπο, το οποίο αποτελείται από ένα έμβλημα μ’ ένα «M», με το όνομα “Messi” να αναγράφεται από κάτω. Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τα σήματα είχαν εννοιολογικές διαφορές που διαθέτουν διακριτικό χαρακτήρα, ώστε «η φήμη του ποδοσφαιριστή ν’ αντισταθμίζει τις όποιες οπτικές και φωνητικές ομοιότητες μεταξύ του εμπορικού σήματος και του εμπορικού σήματος “Massi” που ανήκει σε ισπανική εταιρία». Εξάλλου, επισήμανε χαρακτηριστικά ότι «ο βαθμός ομοιότητας μεταξύ των σημάτων δεν είναι αρκούντως υψηλός, ώστε να δύναται να κριθεί ότι το ενδιαφερόμενο κοινό ενδέχεται να θεωρήσει τα επίμαχα προϊόντα ως προερχόμενα από την ίδια επιχείρηση ή από επιχειρήσεις που παρουσιάζουν κάποιου είδους οικονομικό ή οργανωτικό δεσμό μεταξύ τους». Υπό το πρίσμα αυτό, ο μέσος καταναλωτής των προϊόντων για τα οποία ζητήθηκε η προστασία των σημάτων, θα συνδέει άμεσα το σήμα “Messi” με τον ποδοσφαιριστή και θ’ αντιλαμβάνεται τον όρο “Massi” ως εννοιολογικώς διαφορετικό.

Επίλογος

Ο αστέρας της Βαρκελώνης και, συνάμα, της Αργεντινής δύναται πλέον να καταχωρίσει το σήμα «Messi» για την πώληση αθλητικών ειδών και ενδυμάτων, κατόπιν μακρόχρονης νομικής μάχης, προσθέτοντας ένα ακόμη εμπορικό σήμα στα περιουσιακά του στοιχεία, και θέτοντας συνακόλουθα ένα λειτουργικό «κεκτημένο» για πληθώρα δημοσίων προσώπων, των οποίων το όνομα ενδέχεται να εμφανίζει παραπλήσια ταυτότητα με προγενέστερα καταχωρημένα σήματα τρίτων, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό σαφή τη βαρύνουσα σημασία της νομικής προστασίας του εμπορικού σήματος, και την επιτακτική ανάγκη να τάσσεται η τελευταία σε προτεραιότητα.

Πηγές:

  1. Αντωνόπουλου, Β. (2005). Βιομηχανική Ιδιοκτησία.Σάκκουλας
  2. Κοτσίρη, Λ. (2001). Δίκαιο Ανταγωνισμού – Αθέμιτου και Ελεύθερου.Πολιτεία
  3. European Commission. Trade mark protection in the EU. Trade mark protection in the EU. https://ec.europa.eu/growth/industry/intellectual-property/trade-mark-protection_el
  4. Lawspot. (2018). Δικαίωση για τον Lionel Messi από το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ. https://www.lawspot.gr/nomika-nea/dikaiosi-gia-ton-lionel-messi-apo-geniko-dikastirio-tis-ee#footnote2_6hjtpru
  5. Reuters. (2018). Messi scores in trademark tussle in EU court. https://www.reuters.com/article/us-soccer-messi-eu-court/messi-scores-in-trademark-tussle-in-eu-court-idUSKBN1HX14P
  6. Sport24. (2018). Messi can trademark name for sports goods. https://www.sport24.co.za/Soccer/International/messi-can-trademark-name-for-sports-goods-20180426
  7. The newpaper. (2018). Messi scores in trademark battle. https://www.tnp.sg/sports/football/messi-scores-trademark-battle
  8. Express. (2018). Messi scores in EU court: Barcelona star wins trademark battle because he’s ‘famous’. https://www.express.co.uk/news/world/952030/FC-Barcelona-Lionel-Messi-European-Union-Court-of-Justice-trademark-latest
  9. The Indian Express. (2018). Lionel Messi scores in trademark tussle in EU court. https://indianexpress.com/article/sports/football/lionel-messi-scores-in-trademark-tussle-in-eu-court-5153132/
  10. BBC. (2018). Lionel Messi wins fight to register himself as trademark. https://www.bbc.com/news/business-43904274
  11. Buzzercast. (2018). Lionel Messi wins trademark court case. https://www.buzzercast.com/en/sports2/lionel-messi-wins-trademark-court-case
  12. Big Business. (2018). Ο Μέσι κέρδισε την «Massi» και πιστοποίησε το όνομά του ως εμπορική μάρκα. http://bigbusiness.gr/index.php/business-sports/global-sports-business/10023-o-mesi-kerdise-tin-massi-kai-pistopoiise-to-onoma-tou-os-emporiki-marka
  13. Newsbeast. (2018). Άλλο Μέσι, άλλο Μάσι αποφάνθηκε σήμερα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. https://www.newsbeast.gr/sports/international-football/arthro/3540288/allo-mesi-allo-masi-apofanthike-simera-to-evropaiko-dikastirio

 

Tagged under:

Απόφοιτος της Νομικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και ασκούμενη δικηγόρος σε κορυφαία δικηγορική εταιρία στην Αθήνα. Συμμετείχε το 2016 σ' ένα από τ' -αναντίρρητα- πιο διακεκριμένα και αναγνωρισμένα διεθνώς Μοντέλα Ηνωμένων Εθνών, το FREDMUN, ένα γεγονός-σταθμό για τα εκπαιδευτικά δρώμενα της Κύπρου, όπου το Πανεπιστήμιο Frederick επισφράγισε τη συνεισφορά του στη διεθνή πολιτιστική πρόοδο. Μέλος της συντακτικής ομάδας του Διεθνούς Δικαίου της Power Politics, καθώς η τελευταία συνιστά την πρώτη της σημαντική αρθρογραφική απόπειρα. Λάτρης των ταξιδιών, του χορού και της υποκριτικής. Απώτερη επιδίωξή της; η ένταξή της στο Δικαστικό Σώμα. Προσωπικό moto: "You must be the change you wish to see in the world." Mahatma Gandhi

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Google Profile

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest