Η ουδέτερη στάση της Αλγερίας στην κρίση του Κατάρ

Στις 20 Δεκεμβρίου 2018, ο Υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, Sheikh Mohammed Bin Abdulrahman Al Thani, συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό της Αλγερίας, Ahmed Ouyahia, στο Αλγέρι. Οι δύο πολιτικοί συζήτησαν στρατηγικές περί σύσφιξης των σχέσεων των δυο κρατών, καθώς και άλλα κρίσιμα θέματα – όπως την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, καθώς και τον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης. Στα πλαίσια της συνάντησης, ο Αλγερινός Πρόεδρος Abdelaziz Bouteflika επεσήμανε στον Εμίρη του Κατάρ την ανάγκη για ενίσχυση των διμερών επαφών, με απώτερο στόχο το κοινό όφελος των λαών των δυο χωρών. Η επίσκεψη κατέδειξε την αδυναμία της Αντιτρομοκρατικής Ένωσης Χωρών (Anti-Terror Quartet) -που περιλαμβάνει το Μπαχρέιν, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα- να επεκτείνει την επιρροή της στη Βορειοδυτική Αφρική, και να ισχυροποιήσει τον απομονωτισμό του Κατάρ (Anti-Qatar Campaign).

Η κρίση του Κατάρ έδωσε στην Αλγερία την ευκαιρία να αποδείξει ότι στέκεται ως ισότιμος εταίρος στο πλευρό της Ντόχα, με ικανή εξωτερική πολιτική η οποία μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά, ανεξάρτητα των διπλωματικών εξελίξεων που πίεζαν μέχρι πρότινος το Κατάρ να στραφεί σε εναλλακτικές συμμαχίες. Λίγο μετά το πέρας της ανακοίνωσης ότι η Αντιτρομοκρατική Ένωση ΧωρώνTQ) διακόπτει τις διπλωματικές-οικονομικές σχέσεις με τη Ντόχα, το Κατάρ εναπόθεσε τις ελπίδες του στη στάση της Αλγερίας στο Συμβούλιο των χωρών του Περσικού Κόλπου. Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεών του οι Αλγερινοί πολιτικοί κλήθηκαν από όλους τους παρευρισκόμενους να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διαλόγου, πριν οι ομόλογοι άλλων κρατών το επιχειρήσουν. Επίσης, η Ντόχα εξύμνησε την Αλγερία, αναφέροντας πως πρόκειται για μια χώρα ικανή να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στις αραβικές σχέσεις. Ακόμη, η απάντηση της Αλγερίας στην κρίση του Κατάρ σφυρηλατήθηκε μερικώς από τις εσωτερικές αναταράξεις στη χώρα αυτή. Μολαταύτα, η Αλγερία επίσημα ενστερνίστηκε μια ουδέτερη στάση στο Συμβούλιο του Περσικού Κόλπου ενώ, ταυτόχρονα, κατά τη διάρκεια των συσκέψεων, μουσουλμανικές κυβερνήσεις εξέφρασαν την αμέριστη αλληλεγγύη τους προς τη Ντόχα. Ο πρέσβης του Κατάρ στο Αλγέρι, Ibrahim bin Abdulaziz al Sahlawi, είχε παρασταθεί πολλάκις σε αυτές τις διασκέψεις.

Οι επενδύσεις του Κατάρ στη Βόρεια Αφρική, καθώς επίσης και οι διενέξεις-αψιμαχίες με τον Οργανισμό Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (OPEC), συνεισέφεραν στην απομάκρυνση της Αλγερίας από την Αντιτρομοκρατική Ένωση Χωρών (ΑTQ)Νωρίτερα, το 2017 το Κατάρ επένδυσε 2 δισεκατομμύρια ευρώ σε εργοστάσια χάλυβα στην ανατολική Αλγερία ενώ, παράλληλα, κατά την ίδια περίοδο, τα δύο κράτη εξώθησαν το καρτέλ πετρελαίου να συμφωνήσει σε χαμηλή παραγωγή, παρόλο που το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι είχαν διαφορετική γνώμη σχετικά με τις πρακτικές του OPEC.

Λόγοι προσάρτησης της  Αλγερίας στο πλευρό του Κατάρ

Η έκβαση του εμφυλίου στη Λιβύη, και οι απειλές περί μεταφοράς της σύρραξης στο εσωτερικό της Αλγερίας είναι μερικοί σημαντικοί παράγοντες που πυροδότησαν εντάσεις μεταξύ Αλγερίας και ΑTQ. Κατά την ίδια περίοδο που η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δηλώνουν εμφανή προτίμηση στον Γενικό Στρατηγό Khalifa Haftar του Εθνικού Λιβυκού Στρατού, η Αλγερία παρατήρησε ότι η ανάμειξη του Καΐρου και του Αμπού Ντάμπι στον εμφύλιο της Λιβύης υπονομεύει τη γεωγραφική περιοχή του Maghreb. Οι Αλγερινοί, μάλιστα, είχαν αντίθετη γνώμη, αφού δήλωναν ανοιχτά την προτίμησή τους για επίλυση του λιβυκού πολέμου δια μέσου της διπλωματικής οδού, αλλά και για τη μεσολάβηση μετριοπαθών δυνάμεων από την Τυνησία. Παρά ταύτα, η επιλογή της Τυνησίας κρίθηκε υψηλής επικινδυνότητας έπειτα από απόφαση της Αιγύπτου και των Εμιράτων, διότι ελλοχεύει τον κίνδυνο εδραίωσης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στη Βόρεια Αφρική. Εν αντιθέσει με τις χώρες-μέλη της ATQ, το Κατάρ υποστηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης, όπως και τους μαχητές της Misrata, οι οποίοι αναμετρήθηκαν με τις Ισλαμιστικές Δυνάμεις, νικώντας στο λιμάνι της Σύρτης με αμερικανική αεροπορική στρατιωτική βοήθεια.

Η εκτεταμένη επιρροή του Κατάρ στις γείτονες χώρες

Για περίπου επτά χρόνια η Βόρεια Αφρική αποτελεί αρένα στην οποία το Κατάρ και τα Εμιράτα συγκρούονται για να κερδίσουν έδαφος. Μετά τη θητεία του Hosni Μubarak της Αιγύπτου, του Muammar Gaddafi της Λιβύης και του Zine El Abidine Ben Ali της Τυνησίας, το ισλαμιστικό κίνημα κατόρθωσε να αποσυντονίσει το Αμπού Ντάμπι, καθώς και τις περισσότερες χώρες του Περσικού Κόλπου. Η στρατιωτική απομάκρυνση του Mohammed Morsi -Προέδρου της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και υποστηριζόμενου από το Κατάρ- το 2013, η εκλογική ήττα του Ennahda στην Τυνησία, καθώς και η αναζωπύρωση του λιβυκού πολέμου στα μέσα του 2014 δείχνουν την εκτεταμένη επιρροή του Κατάρ όχι μόνο στην Αίγυπτο, αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή του Maghreb από ισλαμιστικές παρατάξεις. Μόλις ξεκίνησαν οι -υποστηριζόμενες από τη Ντόχα- κινητοποιήσεις κατά των ισλαμιστικών οργανώσεων, το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι επένδυσαν δισεκατομμύρια δολάρια στην Αίγυπτο για να τις να αναχαιτίσουν στρατιωτικά ενώ, παράλληλα, δεσμεύτηκαν να επενδύσουν και κατά μήκος της γραμμής του Maghreb και, την ίδια στιγμή, η Αίγυπτος και τα Εμιράτα απέστειλαν στρατιωτικές ενισχύσεις στη Λιβύη ως αρωγή του τοπικού Εθνικού Στρατού.

Ως μια από τις μεγαλύτερες χώρες παραγωγής και εξαγωγής φυσικού αερίου, η Αλγερία –όπως και η Λιβύη- επέβαλλε νωρίς τη στρατιωτική της επιρροή έναντι των γειτονικών χωρών, ούτως ώστε να διαχειρίζονται το δικό τους μερίδιο χωρίς να θυσιαστεί η αυτονομία για χρηματική αρωγή από τις υπόλοιπες χώρες του Περσικού Κόλπου. Μάλιστα, είναι γνωστό πως η Αλγερία διατηρεί αμοιβαία καλές σχέσεις με το Ιράν και το Maghreb, ενώ οι Αλγερινοί δεν έφτασαν σε διένεξη με το καθεστώς του Assad κατά τον συριακό εμφύλιο. Η βορειοαφρικανική χώρα, όμως, είχε αρνηθεί πολλάκις να προσεταιριστεί με τη Hezbollah ή την εξτρεμιστική Hamas, ούτως ώστε να αποστασιοποιηθεί από την αραβική συμμαχία, από την Υεμένη, αλλά και από τις υπόλοιπες -διοικούμενες από τη Σαουδική Αραβία- ισλαμιστικές στρατιωτικές εξτρεμιστικές οργανώσεις.

Εν τέλει, η Αλγερία πιθανόν να συνεχίσει να επενδύει στις πρωτοβουλίες που εστιάζουν στην ενίσχυση των δεσμών της με το Κατάρ. Αυτή η αντιμετώπιση είναι προϊόν της στάσης των Αλγερινών να μην συμμερίζονται τις απόψεις των γειτονικών χωρών για πιθανή απειλή κατά του Κατάρ. Επιπλέον, η Αλγερία εκτιμά ότι οι βλέψεις της ATQ για τη Βόρεια Αφρική -κυρίως για τη Λιβύη- είναι επιβλαβείς για τις χώρες της περιοχής. Αυτό που απομένει να διαπιστωθεί είναι τί επιρροή θα ασκήσουν τα κράτη-μέλη της AΤQ στην Αλγερία, και σε ποιον βαθμό οι γείτονες χώρες θα απομονώσουν το Κατάρ. Βασικός στόχος τους αποτελεί η άσκηση επιρροής στο Αλγέρι, ώστε να απομακρυνθεί αυτό εν τέλει από τη Ντόχα, και να το προσηλυτίσουν στη γεωπολιτική τροχιά του Ριάντ. Μέχρι τότε, η Αλγερία και το Κατάρ θα διατηρήσουν την ισχύ τους ως δύο αυτόνομες χώρες, αξιοποιώντας τον φυσικό πλούτο τους για τη διεκδίκηση της ανεξαρτησίας τους, απομακρυσμένες από τον ασφυκτικό κλοιό της Σαουδικής Αραβίας, των Εμιράτων και της Αιγύπτου.

Ενόψει του επερχόμενου διπλωματικού “σχίσματος” μεταξύ Κατάρ και χωρών του Περσικού Κόλπου, οι γείτονες χώρες θα βρεθούν αντιμέτωπες με τη μετατόπιση του πολιτικού σκηνικού. Η ενδυνάμωση των δεσμών ανάμεσα στη Ντόχα και στο Αλγέρι έχει πολιτική δυναμική, καθώς πραγματοποιείται και σύσφιξη σχέσεων μεταξύ Ιράν και Τουρκίας -χώρες που αποτελούν τους δυο πιο σημαντικούς εταίρους του Κατάρ στη Μέση Ανατολή- επτά μήνες μετά το πέρας της απαρχής της κρίσης των χωρών του Περσικού Κόλπου.

Πηγές:

  1. Aljazeera.com. (2018). Qatar-Gulf crisis: How it all got started on June 5. http://www.aljazeera.com/news/2017/11/qatar-gulf-crisis-started-june-5-171122105507731.html
  2. Anadolu Agency. (2018). Algeria calls for dialogue to resolve Qatar row. http://aa.com.tr/en/africa/algeria-calls-for-dialogue-to-resolve-qatar-row/835502
  3. Anon, (2018). Algeria’s Third Reaction Since The Outbreak Of Qatar-Gulf Crisis. https://www.linkedin.com/pulse/algerias-third-reaction-since-outbreak-qatar-gulf-crisis-henache
  4. Arab, T. (2018). Qatar calls for talks to end Gulf crisis. https://www.alaraby.co.uk/english/News/2017/11/6/Qatar-calls-for-talks-to-end-Gulf-crisis
  5. Cherif, Y. and Cherif, Y. (2018). Analysis | Everyone is taking sides in the Qatar crisis. Here’s why these four North African states aren’t. https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/09/07/everyone-is-taking-sides-in-the-qatar-crisis-heres-why-these-four-north-african-states-arent/?utm_term=.bcffc340cc38
  6. ind, s. and Agence France-Presse, D. (2018). Gulf crisis: Qatar royal family member says being ‘detained’ in UAE.  https://www.hindustantimes.com/world-news/gulf-crisis-qatar-royal-family-member-says-being-detained-in-uae/story-uVnA1LhL72h2xOgVGenpnM.html
  7. Mofa.gov.qa. (2018). Qatar’s Ambassador Praises Algeria’s Position Towards Gulf Crisis As “Honourable”. https://www.mofa.gov.qa/en/all-mofa-news/details/2017/07/25/qatar’s-ambassador-praises-algeria’s-position-towards-gulf-crisis-as-honourable
  8. Report, G. (2018). UAE military told not to escalate Qatar crisis. [online] GulfNews. http://gulfnews.com/news/gulf/qatar/uae-military-told-not-to-escalate-qatar-crisis-1.2161875.
  9. Xinhuanet.com. (2018). Qatari FM in Algeria to discuss U.S. Jerusalem decision, Gulf crisis – Xinhua. http://www.xinhuanet.com/english/2017-12/19/c_136835771.htm
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (7 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest