Πετρελαιοκηλίδα στον Σαρωνικό: Mία τοξική «βόμβα» για το περιβάλλον

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρέθηκε, για ακόμη μια φορά, η Ελλάδα, εξαιτίας της πετρελαιοκηλίδας που έχει καλύψει μεγάλο μέρος του Σαρωνικού κόλπου, και απειλεί όχι μόνο την Αττική, αλλά και το ευρύτερο θαλάσσιο περιβάλλον. Ο αντίκτυπος του προβλήματος έλαβε μεγάλες διαστάσεις -τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο-, με τα σημαντικότερα ΜΜΕ να ασχολούνται με το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής.

Το χρονικό της καταστροφής

Ας τοποθετήσουμε, όμως, τα πράγματα σε μία χρονική σειρά. Το δεξαμενόπλοιο «Αγία Ζώνη ΙΙ», αφού είχε αναχωρήσει από τα διυλιστήρια του Ασπρόπυργου με 2.200 μετρικούς τόνους fuel oil και με 370 μετρικούς τόνους marine gas oil στις 9 Σεπτεμβρίου, ξεκίνησε κανονικά την πορεία του. Ενώ ήταν αγκυροβολημένο νοτιοδυτικά της νησίδας Αταλάντης στα ανοιχτά του Πειραιά, τα ξημερώματα της 10ης Σεπτεμβρίου -μετά από εισροή υδάτων στο εσωτερικό του, και ελλείψει λύσης-, έστειλε σήμα βύθισης, έπειτα από επικοινωνία του με το Υπουργείο Ναυτιλίας. Με αρκετή καθυστέρηση το Λιμενικό Σώμα, ύστερα από εντολή του Υπουργείου Ναυτιλίας, άρχισε τις διαδικασίες απάντλησης του πετρελαίου, ώστε να μην δημιουργηθεί μόλυνση από το φορτίο του. Η ζημιά, ωστόσο, είχε ήδη προκληθεί, και το πετρέλαιο έχει καλύψει όλο το παραλιακό μέτωπο της Αττικής, από τον Πειραιά ως την Γλυφάδα.

Παραλία στην Σαλαμίνα, καλυμμένη ολοσχερώς με πετρέλαιο.
(Πηγή: Euronews.com, 2017)

Μεγαλύτερη ζημιά, βέβαια, έχει προκληθεί στην Σαλαμίνα, όπου συγκεκριμένες παραλίες της έχουν καλυφθεί με πετρέλαιο – διαμορφώνοντας ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο στο νησί. Όπως φαίνεται στη δεξιά φωτογραφία, μία περιβαλλοντική οργάνωση έχει τοποθετήσει ένα πανό το οποίο αναγράφει: «Σύντομα σε μία παραλία κοντά σας», θέλοντας να καταδείξει ότι -πλέον- όλος ο Σαρωνικός έχει μολυνθεί, ανεξαρτήτως του επιφανειακού φαίνεσθαι.

Οικολογική καταστροφή ή -απλώς- μία απειλή για την Αττική;

Είναι πρόδηλο ότι οι χιλιάδες τόνοι πετρελαίου που βρίσκονται στον Σαρωνικό απειλούν το ευρύτερο θαλάσσιο περιβάλλον. Καθώς δεν υπήρχε η άμεση αντίδραση από το κράτος περί προστασίας και αντιμετώπισης της καταστροφής, η κατάσταση έχει ξεφύγει σε μεγάλο βαθμό. Αν αναλογιστεί κανείς μόνο το γεγονός ότι η πετρελαιοκηλίδα κατάφερε να αγγίξει μέχρι και τις νότιες ακτές της Αττικής -δηλαδή ακόμη και την Σαρωνίδα-, γίνεται αντιληπτό πόσο δύσκολο καθίσταται το έργο καθαρισμού της θάλασσας.

Συνεργεία καθαρισμού του δήμου προσπαθούν να ”καθαρίσουν” την παραλία Γλυφάδας
(Πηγή: Η Καθημερινή, 2017)

Μάλιστα, η πετρελαιοκηλίδα κατέστησε εμφανείς τις επιπτώσεις της σε μόνο λίγες μέρες, με το  χαρακτηριστικό πνιγμό της Αλκυόνης, εξαιτίας του πετρελαίου, να είναι ενδεικτικός της κατάστασης.

 

Η φωτογραφία που δείχνει την Αλκυόνη μαύρη στα χέρια ενός πολίτη έκανε τον γύρο του κόσμου, καταδεικνύοντας ότι η Ελλάδα δεν είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει μία οικολογική καταστροφή. Επιπλέον, εικόνες με ζώα που είναι κολλημένα στο μαζούτ επιβεβαιώνουν πως η καταστροφή πλήττει ολόκληρο το οικοσύστημα, καθώς καταστρέφεται η τροφική αλυσίδα, δημιουργούνται προβλήματα υγείας για τον άνθρωπο -κυρίως αναπνευστικά, λόγω εισπνοής πετρελαίου-, το ζωικό βασίλειο απειλείται με θάνατο -κυρίως τα ζώα που ζουν κοντά στη θάλασσα- και, γενικότερα, το περιβάλλον απειλείται με την αλλαγή στο φυσικό τοπίο. Οι επιπτώσεις από τη ρύπανση είναι φυσικές, χημικές και βιολογικές. Από τη στιγμή που το πετρέλαιο κατάφερε να «αγγίξει» και να μαυρίσει την άμμο στις ακτές της Αττικής, καθίσταται εμφανές ότι η καταστροφή είναι μη αναστρέψιμη.

Η Αλκυόνη, πνιγμένη στο μαζούτ, αποτελεί άλλο ένα θύμα της οικολογικής καταστροφής
(Πηγή: Η Καθημερινή, 2017)

Πιο συγκεκριμένα, το Υπουργείο Υγείας σε σχετική ανακοίνωσή του δήλωσε ότι απαγορεύεται η κολύμβηση σε όλο το παραλιακό μέτωπο της Αττικής, από την Πειραϊκή έως και την Γλυφάδα, καθώς τα νερά είναι -πλέον- ακατάλληλα. Αυτομάτως, η δήλωση αυτή συνεπάγεται ότι -πέρα από τη θαλάσσια καταστροφή- η τουριστική βιομηχανία θα δεχτεί τεράστιο πλήγμα, κυρίως, μάλιστα, στο πιο δημοφιλές σημείο της Αττικής. Το συγκεκριμένο παραλιακό μέτωπο αποτελούσε πόλο έλξης για τους τουρίστες που επισκέπτονταν την Αθήνα, αλλά και για τους κατοίκους της Αττικής, καθώς ήταν οι πλέον κοντινές και εύκολα προσβάσιμες παραλίες. Με τη σχετική απαγόρευση επηρεάζονται οι εν λόγω περιοχές τόσο σε περιβαλλοντικο-κοινωνικό επίπεδο, όσο και σε οικονομικό.

Πώς αντιμετωπίζεται μία κατάσταση μη αναστρέψιμη;

Η πολιτεία άργησε αρκετά να λάβει τα σωστά μέτρα σχετικά με την περίφραξη και την απομόνωση της πετρελαιοκηλίδας, με αποτέλεσμα τη μη αναστρεψιμότητα του προβλήματος. Η Ελλάδα ενεργοποίησε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, ζητώντας τη συνδρομή σκάφους για την απορρύπανση του Σαρωνικού. Σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, αποφασίστηκε η απάντληση του πετρελαίου από συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια, καθώς και η διάλυσή του στα ανοιχτά με χημικά συστατικά. Βέβαια, επιστήμονες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο τελευταίος τρόπος αντιμετώπισης είναι ακόμη χειρότερος διότι, με τη χημική διάλυση του πετρελαίου στη θαλάσσια περιοχή, απελευθερώνονται υδρογονάνθρακες και βαρέα μέταλλα, τα οποία επιδρούν αρνητικά στους θαλάσσιους οργανισμούς. Συγκεκριμένα, όλα τα αλιεύματα αποκτούν οσμή και γεύση πετρελαίου, με αποτέλεσμα να καθίστανται βλαβερά όχι μόνο για τον άνθρωπο, αλλά για το ίδιο το οικοσύστημα. Πέρα, ωστόσο, από την κρατική αντιμετώπιση, οι Δήμοι, με δική τους πρωτοβουλία, αποφάσισαν να καθαρίσουν τις παραλίες τους – στο βαθμό που αυτό καθίσταται δυνατό. Από τη μία μεριά, ο επιφανειακός καθαρισμός της ακτής είναι σημαντικός -τόσο σε οπτικό, όσο και σε οικολογικό επίπεδο-, από την άλλη μεριά, κρίνεται ακόμη σημαντικότερο να καθαριστεί το μαζούτ που έχει κολλήσει στο βυθό.

Πετρέλαιο στην παραλία του Παλαιού Φαλήρου
(Πηγή: CNN Greece, 2017).

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο ελάχιστος χρόνος επαναφοράς του περιβάλλοντος για τους οργανισμούς αυτούς είναι τρία έως πέντε χρόνια – υπό την προϋπόθεση της σωστής και συνεχούς παρακολούθησης. Μπορεί η πετρελαιοκηλίδα να μην είναι πλέον τόσο εμφανής στις ακτές της Αττικής, μετά τον καθαρισμό των υδάτων, ωστόσο, η θαλάσσια ζωή του Σαρωνικού θα είναι εντελώς διαφορετική, με άμεσες συνέπειες σε ολόκληρο το οικοσύστημα.

Πηγές:

  1. Euronews. (2017). Συναγερμός στην Αττική για την πετρελαιοκηλίδα. http://gr.euronews.com/2017/09/14/oikologiki-katastrofi-petrelaiokilida
  2. Ρουσάνογλου, Ν. (2017). Ναυάγιο <<Αγ. Ζώνη ΙΙ>>, Ώρα μηδέν. http://www.kathimerini.gr/927861/article/epikairothta/ellada/nayagio-ag-zwnh-ii-wra-mhden

Tagged under:

Απόφοιτος του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην ”Παγκόσμια Πολιτική Οικονομία” με αντικείμενο την Διεθνής Επιχειρηματικότητα. Αποτελεί τακτικό μέλος του Συλλόγου Αποφοίτων Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης, ενώ στα ενδιαφέροντα του συγκαταλέγονται οι διεθνείς οικονομικές σχέσεις και ζητήματα ενεργειακής πολιτικής.

[email protected]

Website: https://powerpolitics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest