Πολιτική Κρίση και Πρόωρες Εκλογές στο Κόσοβο

Η πτώση της κυβέρνησης του Κοσόβου μετά από πρόταση μομφής

Συνεχίζεται η ένταση στα Βαλκάνια, αυτήν τη φορά με το Κόσοβο ως πρωταγωνιστή στην πολιτική σκηνή. Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση της χώρας έπεσε, μετά από πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης του πρωθυπουργού, Isa Mustafa, την οποία υπερψήφισαν εβδομήντα οκτώ (78) βουλευτές στο κοινοβούλιο των εκατόν είκοσι (120) μελών, με μόνο τριάντα τέσσερις (34) να υποστηρίζουν την τρέχουσα κυβέρνηση (Isufi, 2017). Μαζί με το κόμμα Vetevendosje της αντιπολίτευσης, οι βουλευτές από τη Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK) και το NISMA, καθώς και κάποιοι βουλευτές του κυβερνώντος κεντροδεξιού Δημοκρατικού Κόμματος του Κοσόβου (PDK) ψήφισαν κατά της κυβέρνησης, οδηγώντας την κυβέρνηση του Isa Mustafa στην τρίτη κατά σειρά κυβέρνηση που κατέρρευσε πριν καν ολοκληρώσει την τετραετή θητεία της (Isufi, 2017). Πρόκειται, μάλιστα, για την τρίτη φορά διεξαγωγής εκλογών στο Κόσοβο από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του, το 2008.

Η κυβέρνηση του Isa Mustafa έπεσε την Τετάρτη 10 Μαΐου 2017, αφού οι βουλευτές υποστήριξαν μία αντιπολιτευτική πρόταση μη εμπιστοσύνης. Ωστόσο, μέλη της κυβέρνησης είχαν στο παρελθόν κατηγορήσει την αντιπολίτευση για αναίρεση των προεκλογικών της υποσχέσεων, με αποτέλεσμα τη δυσπιστία της κοινής γνώμης. Ο κύριος λόγος για την κατάρρευση της κυβέρνησης φαίνεται να είναι η αντίθεσή της στην προτεινόμενη οριοθέτηση με το Μαυροβούνιο – η οποία αποτελεί και βασική προϋπόθεση για την άρση ταξιδιωτικής βίζας προς τις χώρες που ανήκουν στη Συνθήκη Schengen, για όσους πολίτες κατέχουν διαβατήριο από το Κόσοβο. Η αντιπολίτευση, αλλά και ορισμένοι βουλευτές από την κυβέρνηση αντιστέκονται σθεναρά στην εν λόγω συμφωνία εδώ και μήνες, υποστηρίζοντας ότι αυτή θα σήμαινε παραχώρηση εδάφους του Κοσόβου στο Μαυροβούνιο. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας της κρίσης ήταν η απουσία προόδου στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου, σε συνδυασμό με τη συγκρότηση της -σημαντικά αυτόνομης- Κοινότητας Σερβικών Δήμων στο Κόσοβο – μια κίνηση με την οποία το τελευταίο συμφώνησε στο Σύμφωνο των Βρυξελλών του 2013, αλλά δεν έχει ακόμη εφαρμόσει (Pavlović, 2017).

Μετά την πτώση της κυβέρνησης και τη συνεπακόλουθη διάλυση του κοινοβουλίου, ο πρόεδρος του Κοσόβου, Hashim Thaçi, κατόπιν συνάντησής του με εκπροσώπους πολιτικών κομμάτων, ανήγγειλε τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών στις 11 Ιουνίου 2017 – μόλις μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές στην Αλβανία. Το μοναδικό κόμμα που δεν ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Thaçi για τις εν λόγω διαβουλεύσεις, και δεν ήταν παρόν στη συνάντηση, ήταν η Δημοκρατική Ένωση του Κοσόβου (LDK), υπό την αρχηγία του συντηρητικού πρώην πρωθυπουργού, Isa Mustafa (Morina, 2017).

Προεκλογική εκστρατεία στο Κόσοβο

Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Κοσόβου αποφάσισε ότι η προεκλογική εκστρατεία για τις γενικές εκλογές, που είναι προγραμματισμένες για τις 11 Ιουνίου 2017, θα διαρκέσει από τις 29 Μαΐου έως τις 9 Ιουνίου. Κατά τη διάρκεια αυτών των 10 ημερών, τα συμμετέχοντα πολιτικά κόμματα θα μπορέσουν να συναντηθούν με τους ψηφοφόρους, και να προχωρήσουν στη διεξαγωγή συζητήσεων. Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Κοσόβου ενέκρινε, επίσης, τον σχετικό προϋπολογισμό, ο οποίος ανέρχεται σε πέντε (5) εκατομμύρια ευρώ.

Συνέπειες σε εσωτερικό και διεθνές επίπεδο

Η παρούσα πολιτική κρίση -η οποία κλιμακώθηκε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, μετά την κατάρρευση του κυβερνώντος συνασπισμού PDK και LDK- προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία στα κόμματα της αντιπολίτευσης να συμμετάσχουν ακόμη πιο ενεργά στον πολιτικό στίβο και, ενδεχομένως, στην επόμενη κυβέρνηση (Morina, 2017).

Σε διεθνές επίπεδο, η εν λόγω πολιτική κρίση ενδέχεται να περιπλέξει αρκετά τα ανοικτά ζητήματα μεταξύ του Κοσόβου και των γειτονικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της κρίσιμης συνοριακής διαμάχης με το Μαυροβούνιο. Συγκεκριμένα, η σύγκλιση μιας συμφωνίας οριοθέτησης με το Μαυροβούνιο -η οποία, μάλιστα, αποτελεί προαπαιτούμενο και κεντρικό άξονα εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) για την άρση της απαίτησης της ταξιδιωτικής βίζας για το Κόσοβο- αναβάλλεται. Η απερχόμενη κυβέρνηση δεν κατάφερε να προωθήσει τη συμφωνία για την αναγνώριση των συνόρων με το Μαυροβούνιο. Σύμφωνα με την αντιπολίτευση, η προτεινόμενη γραμμή οριοθέτησης θα κόστιζε 82 τετραγωνικά χιλιόμετρα (31,6 τετραγωνικά μίλια) πολύτιμων βοσκοτόπων και γεωργικών εκτάσεων για το Κόσοβο. Παρά τις πιέσεις της Ε.Ε. και του στενότερου συμμάχου του Κοσόβου -που δεν είναι άλλος από τις Η.Π.Α.-, ο πρωθυπουργός Isa Mustafa δεν μπορούσε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία.

Η εκλογική διαδικασία οδηγεί, επιπρόσθετα, σε προσωρινή παύση των συνομιλιών υπό την αιγίδα της Ε.Ε., για την ομαλοποίηση των σχέσεων του Κοσόβου με τη Σερβία, οι οποίες αποτελούν το κλειδί για την προσχώρηση και των δύο χωρών στην Ε.Ε. (Bytyci, 2017).

Η πολιτική της Σερβίας υπό το πρίσμα της πολιτικής κρίσης στο Κόσοβο

Παρόλο που η Σερβία δεν είχε άμεση επιρροή στην παρούσα κοινοβουλευτική κρίση στο Κόσοβο, η αλήθεια είναι ότι το Βελιγράδι σίγουρα επηρεάζει τους Σέρβους εκπροσώπους του κοινοβουλίου του Κοσόβου, οι οποίοι εντάχθηκαν στη “λίστα της Σερβίας” (“Srpska lista”). Επιπλέον, είναι γεγονός πως οι Σέρβοι βουλευτές δεν έπαψαν να δηλώνουν πως η κυβέρνηση του Κοσόβου “πνέει τα λοίσθια”, και να αναφέρονται στην κατάρρευσή της. Σε ανάλογες δηλώσεις προέβησαν, επίσης, και βουλευτές πολλών αλβανικών πολιτικών κομμάτων.

Εύλογα, λοιπόν, προκύπτει το ερώτημα περί της ωφέλειας της Σερβίας από την εν λόγω πολιτική κρίση. Οποιοδήποτε όφελος για την σερβική πλευρά, ωστόσο, κρίνεται δύσκολο, δεδομένης της απουσίας λειτουργικών και συνεργατικών πολιτικών θεσμών, ικανών να εξασφαλίσουν τις αξιώσεις της Σερβίας για τα δικαιώματα των Σέρβων του Κοσόβου, της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Σερβίας, και της Σερβικής κληρονομιάς στο Κόσοβο.

Περιέργως, η Σερβία καταφέρνει να επηρεάσει την πολιτική σκηνή του Κοσόβου σε ένα πιο βαθύ επίπεδο, μεν, αλλά με (αυτο)καταστροφικό τρόπο. Τον Ιανουάριο του 2017, ένα σερβικό τρένο βαμμένο με τα χρώματα της σερβικής σημαίας, και με γραμμένο πάνω του το σύνθημα “Το Κόσοβο είναι Σερβία” σε είκοσι μία (21) γλώσσες, αναχώρησε από τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Βελιγραδίου, με προορισμό την Kosovska Mitrovica (BIRN team, 2017). Αν και το τρένο δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό του, το παραπάνω γεγονός έδωσε για πρώτη φορά στον πρόεδρο του Κοσόβου, Hashim Thaçi, την αφορμή να αποστείλει ειδικές δυνάμεις στο βόρειο μέρος του Κοσόβου, όπου οι Σέρβοι αποτελούν σταθερά την πλειοψηφία. Αν και η ανταπόκριση της διεθνούς κοινότητας στα επακόλουθα σχέδια του Thaçi να σχηματίσει στρατό στο Κόσοβο υπήρξε ψυχρή, η σερβική κίνηση έδωσε σίγουρα ικανοποιητικά επιχειρήματα υπέρ της ανάγκης για μία ανάλογη στρατιωτική διαμόρφωση (Morina, 2017b). Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η υπόθεση αυτή επέτρεψε στον Thaçi -πρώην μέλος του “Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου” (KLA)- να συγκεντρώσει επιπλέον “πόντους”, βασιζόμενος στον πατριωτισμό του πληθυσμού, ώστε να υπερβεί τον πιο μετριοπαθή Isa Mustafa στις επερχόμενες εκλογές (Pavlović, 2017).

 

 

 

 

 

 

 

 

Επιπλέον, τον ίδιο μήνα η Σερβία εξέδωσε ένταλμα για τη σύλληψη του πρώην πρωθυπουργού του Κοσόβου, και ηγέτη του KLA, Ramush Haradinaj, για εγκλήματα πολέμου κατά των Σέρβων κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στο Κόσοβο, στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Δεδομένου, όμως, ότι ο Haradinaj είχε ήδη οδηγηθεί σε δίκη στο παρελθόν, αλλά απελευθερώθηκε από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία στη Χάγη, λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων, ήταν εξαιρετικά απίθανο η Σερβία να καταφέρει να παρουσιάσει οποιοδήποτε ισχυρό αποδεικτικό στοιχείο, ώστε να πείσει τα γαλλικά θεσμικά όργανα να τον εκδώσουν στη Σερβία για νέα δίκη. Εν ολίγοις, εάν η τρέχουσα πολιτική της Σερβίας έναντι του Κοσόβου θέσει θεμέλια για κέρδη της σερβικής πλευράς, αυτά σίγουρα θα αποδειχθούν σαθρά (Morina, 2017c; TheGuardian, 2017). Με την επίμονη και (αυτο)καταστροφική στάση για την κράτηση του Ramush Haradinaj, η Σερβία ανατροφοδότησε -άθελά της- την κρίση στην πολιτική σκηνή του Κοσόβου. Επί του παρόντος, μετά την απελευθέρωσή του από τις γαλλικές αρχές, ο Haradinaj φαίνεται να είναι ο πιο ισχυρός πολιτικός στο Κόσοβο, και ο πιθανότερος υποψήφιος για την πρωθυπουργία.

Συνολικά, η Σερβία κατάφερε μεν να επιφέρει ριζοσπαστικοποίηση στην πολιτική σκηνή του Κοσόβου, εις βάρος της δε. Παρόλο που η τρέχουσα πολιτική σκηνή στο Κόσοβο θα μπορούσε να κυμανθεί ανάμεσα σε δύο επιλογές, αυτή των πολιτών και αυτή της εθνικιστικής προσέγγισης, η Σερβία βοήθησε ακούσια στην ενδυνάμωση της δεύτερης, και στην αύξηση των προπολεμικών εχθρών της στο πρόσωπο δημοφιλών πολιτικών προσωπικοτήτων του Κοσόβου (Pavlović, 2017).

Πηγές:

  1. Balkaninsight.com. (2017). Serbia Accused of Provoking Kosovo Over Train. [online] Available at: http://www.balkaninsight.com/en/article/serbia-accused-of-provoking-kosovo-over-train-01-16-2017 [Accessed 13 May 2017].
  2. Bytyci, F. (2017). Kosovo’s president calls parliamentary election for June 11. [online] Reuters. Available at: http://www.reuters.com/article/us-kosovo-election-idUSKBN1871O1 [Accessed 13 May 2017].
  3. Isufi, P. (2017). Mustafa Loses No-Confidence Vote in Kosovo. [online] Balkaninsight.com. Available at: http://www.balkaninsight.com/el/article/third-kosovo-government-premature-collapse-05-10-2017-1#sthash.ULJrKqIs.dpuf [Accessed 13 May 2017].
  4. Morina, D. (2017). Serbia Accuses Kosovo of Planning Attack on Train. [online] Balkaninsight.com. Available at: http://www.balkaninsight.com/en/article/serbian-pm-kosovo-tried-to-provoke-conflict–01-14-2017 [Accessed 13 May 2017].
  5. Morina, D. (2017). Kosovo’s Haradinaj Held in France on Serbian Warrant. [online] Balkaninsight.com. Available at: http://www.balkaninsight.com/en/article/ramush-haradinaj-arrested-in-france-01-04-2017 [Accessed 13 May 2017].
  6. Pavlović, A. (2017). Serbian policy and the Kosovo political crisis: Adding fuel to the fire. [online] Tirana Times. Available at: http://www.tiranatimes.com/?p=132386 [Accessed 13 May 2017].
  7. Τhe Guardian. (2017). Kosovo former PM arrested in France on Serbian warrant. [online] Available at: https://www.theguardian.com/world/2017/jan/05/kosovo-former-pm-arrested-in-france-on-serbian-warrant [Accessed 13 May 2017].

Tagged under:

Απόφοιτος του τμήματος Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Κάτοχος MSc. Global Health Implementation από το University of Saint Andrews. Προπτυχιακή φοιτήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια LLM International Law and Diplomacy του Lancaster University. Κατά το παρελθόν, ασκούμενη στην Ειδική Νομική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, στο European Public Law Organisation και εθελόντρια στους Γιατρούς του Κόσμου. Πλέον, μέλος της ομάδας “ΕΕ-ΝΑΤΟ” και “Αναδυόμενες Δυνάμεις και Απειλές” στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, καθώς και συντονίστρια της ομάδας “Διπλωματία και Πολιτική” στην Power Politics.

Website: https://powerpoltics.eu

   Ροή άρθρων Συντάκτη

1 Comment

  1. Γρηγόριος Ταραμονλής Reply

    Η ανάλυσή σας είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Μου προξένησε δε ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός ότι θα συμπέσουν σχεδόν ταυτόχρονα, με διαφορά μιας εβδομάδας, οι εκλογές σε Κόσοβο και Αλβανία. Με αφορμή το γεγονός αυτό, ενδεχομένως τυχαίο, σίγουρα θα επιδιωχθούν συμβολισμοί και συσχετισμοί που θα έχουν ως φόντο την ιδέα της Μεγάλης Αλβανίας, κάτι που σίγουρα θα πρέπει να μας απασχολήσει ιδιαιτέρως εδώ στην Ελλάδα. Επειδή δε οι προοπτικές στις σχέσεις μεταξύ Πρίστινας και Βελιγραδίου, απετέλεσαν αντικείμενο της διατριβής μου στην ΑΔΙΣΠΟ (Ανωτάτη Διακλαδική Σχολή Πολέμου) και συνομιλώντας με συνσπουδαστή μου Σέρβο, θα ήθελα να επισημάνω, όσον αφορά στη Σερβία , μια παραμελημένη παράμετρο- αρχή των διεθνών σχέσεων, που συχνά δεν λαμβάνεται υπόψη (ίσως και λόγω της παγκοσμιοποίησης και της αλληλεξάρτησης που αυτή έχει προκαλέσει), που καλείται ως αρχή της αυτοβοήθειας. Είναι μια αρχή στην οποία οι Σέρβοι πιστεύουν και εφαρμόζουν μέχρι και σε επίπεδο οικογένειας (υπάρχουν περιστατικά τέτοιου είδους που μου έγιναν γνωστά από φίλους που εργάζονταν, στα πλαίσια κατασκευαστικών έργων της γνωστής ΑΕΓΕΚ που δραστηριοποιείται σε περιοχές της Σερβίας). Δεν νομίζω ότι τους απασχολεί το αν ο Χαραντινάι θα δικαζόταν εκ νέου ή όχι. Ούτε αν το τραίνο θα έφτανε ποτέ στην Πρίστινα. Τους απασχολεί να μείνουν πιστοί στα δικά τους πιστεύω και σε μιαν αλήθεια την οποία οι Δυτικοί δεν τους επέτρεψαν καν να εκφράσουν (μιλάω φυσικά για την περίοδο 1999-2001) και επίσης να εκφράσουν μια αίσθηση αδικίας, όσον αφορά την αντιμετώπισή τους από τους Ευρωπαίους. Το αν αυτό βραχυπρόθεσμα δεν τους ευνοεί έχει αν θέλετε μικρή σημασία. Εξάλλου δεν έχουν να χάσουν κάτι παραπάνω. Έχουν όμως να κερδίσουν μακροπρόθεσμα, καθώς ξέρουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο, την προβληματική περιοχή του Κοσσυφοπεδίου. Και όπως γνωρίζουμε καλά, το διεθνές περιβάλλον ενίοτε παρουσιάζει όχι μόνο κρίσεις αλλά και ευκαιρίες.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest