ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΡΙΣΚΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΟ

Οι οικονομικές δυσχέρειες, με τις οποίες έχουν έρθει αντιμέτωπα πολλά κράτη κατά τα τελευταία χρόνια, έχουν αποτελέσει θέμα συζήτησης και συνεχούς αναπαραγωγής από τα μέσα ενημέρωσης, ακόμη και ανάμεσα στους πολιτικούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς κύκλους. Και αυτό διότι η πιο πρόσφατη οικονομική κρίση, που βρίσκει τις ρίζες της στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2008, δεν έχει ακόμη κοπάσει. Αντιθέτως, με την πάροδο κάθε έτους, φαίνεται πως η κρίση άρχισε να λαμβάνει διαφορετικές μορφές και να χτυπά, στο πέρασμα της, όλο και περισσότερα κράτη. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της Ελλάδας, όπου η κρίση ενισχύθηκε και από τα ήδη υπάρχοντα δημοσιονομικά και τραπεζικά κενά, με αποτέλεσμα να συνεχίζει να ταλανίζει τη χώρα εν έτει 2016, παρουσιάζοντας, μάλιστα, ανθεκτικότητα απέναντι στα κατασταλτικά μέτρα.

Η περίπτωση, ωστόσο, της Ελλάδας και άλλων χωρών που εκδήλωσαν παρόμοια προβλήματα, έγινε έκδηλη με αφορμή μια άλλη κρίση και ως αποτέλεσμα ενός φαινομένου ντόμινο, με τον κλονισμό μιας οικονομίας η οποία παρέσυρε και πολλές άλλες στο πέρασμα της. Σε ποιον, άλλωστε, δεν έρχονται στο μυαλό οι δυσχέρειες και τα προβλήματα που προκλήθηκαν από το 2008 και έπειτα, όταν ακούει απλά και μόνο τον όρο «οικονομική κρίση»;

Προκειμένου, λοιπόν, να βρεθεί η αιτία πίσω από την ανθεκτικότητα που παρουσίασε -και συνεχίζει να δείχνει- η οικονομική κρίση που διανύουμε, το βάρος έπεσε στην έλλειψη πολιτικών μέτρων, στην απροθυμία για συνεργασία και στους ελλιπείς πόρους. Αυτό, όμως, στο οποίο δεν έγινε ιδιαίτερη αναφορά, ήταν το γεγονός ότι η πολιτική ηγεσία μάλλον δεν έδειξε αρκετή προθυμία ώστε να λάβει τα απαραίτητα μέτρα και, κυρίως, το ρίσκο ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων, αναδεικνύοντας επαρκή ικανότητα, αγνοώντας το προσωπικό όφελος και δίνοντας βάση στη λήψη ορθών αποφάσεων.

Σε αντίθεση με τα περισσότερα κράτη σήμερα, το Μεξικό, μια χώρα που έχει επανειλημμένα βασανιστεί από τις συνέπειες μικρότερων και μεγαλύτερων κρίσεων, έχει κατορθώσει τα τελευταία χρόνια να επανακάμψει – γεγονός που μάλλον στον πολιτικό αρχηγό οφείλεται, παρά σε οτιδήποτε άλλο. Ο Enrique Peña Nieto, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος του Μεξικό το 2012, έχει κατορθώσει, έπειτα από πολλά χρόνια οικονομικής αστάθειας, να υποβάλλει τη χώρα σε σειρά μεταρρυθμίσεων και να προσδώσει ένα βαθμό σταθερότητας στο πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον. Με μέτρα και αλλαγές στο θεσμικό επίπεδο, αλλά και στην εκπαίδευση και στον τομέα της ενέργειας, καθώς επίσης και στην αντιμετώπιση της διαφθοράς, ο Peña Nieto, ικανοποιώντας ακόμη και τα αιτήματα των αντίπαλων πολιτικών κομμάτων, έχει μετατρέψει το Μεξικό σε μια πιο ανοιχτή οικονομία, σε αντίθεση με τον προστατευτισμό που παλαιότερα χαρακτήριζε το οικονομικό περιβάλλον της χώρας.

Επισκόπηση της οικονομίας του Μεξικό

Ιστορικά, το κράτος έχει κληθεί να αντιμετωπίσει ανά καιρούς πολλές, άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο σημαντικές κρίσεις, που συνδέονται άμεσα με οικονομικούς παράγοντες. Συγκεκριμένα, όλες οι κρίσεις του Μεξικό, ήδη από το 1910 όποτε και έλαβε χώρα η Επανάσταση, συνδέονται άμεσα με την οικονομία. Αν κανείς επιθυμεί πραγματικά να εντοπίσει τις μεταβλητές οι οποίες σχετίζονται με τις οικονομικές δυσχέρειες του κράτους και καθιστούν, τελικά, την περίπτωσή του πραγματικά ιδιαίτερη σε σχέση με λοιπές χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικές κρίσεις, θα πρέπει να επικεντρωθεί, από την μια πλευρά, στους άμεσους οικονομικούς παράγοντες και, από την άλλη, στους κοινωνικούς και πολιτικούς.

Μια σημαντική μεταβλητή που καθορίζει την μεξικανική οικονομία είναι αυτή της ανεργίας – ένα ζήτημα που δύσκολα μπορούσε να αντιμετωπιστεί, καθώς τα επίπεδα εργαζομένων με σταθερό εισόδημα ήταν αρκετά περιορισμένα σε σχέση με τον πληθυσμό. Ένα ακόμη ζήτημα ήταν αυτό της τεχνολογίας και, πιο συγκεκριμένα, της έλλειψης αυτής, ή και της χρήσης απαρχαιωμένων τεχνολογικών μέσων, γεγονός που έφερνε τη χώρα σε μειονεκτική θέση σε σχέση με άλλες οικονομίες. Επιπλέον, οι περιορισμένες ξένες επενδύσεις και ο κρατικός έλεγχος επί αυτών δεν εξυπηρετούσαν την ανάπτυξη της οικονομίας.

Εξίσου σημαντικούς λόγους, που έδιναν πνοή στις οικονομικές υφέσεις που έχει αντιμετωπίσει ανά καιρούς η χώρα, αποτελούσαν όχι μόνο ο κρατικός παρεμβατισμός, αλλά και η κυριότητα των οικονομικών πόρων από το κράτος και ο αποκλεισμός, με τον τρόπο αυτό, της ανάληψης ιδιωτικών πρωτοβουλιών για την πραγματοποίηση επενδύσεων.

Κρίση 2008 – 2010

Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες σαφώς και επηρέασε σε βάθος το Μεξικό, καθώς οι χώρες συνδέονται στενά μέσω των εμπορικών συναλλαγών και της βιομηχανίας, κυρίως μέσω της NAFTA. Η οικονομία της χώρας, κατά την περίοδο που ακολούθησε, δέχθηκε ένα μεγάλο πλήγμα, ενώ τα δημοσιονομικά λάθη και τα άγονα μέτρα που λαμβάνονταν κάθε άλλο παρά εξυπηρετούσαν την επαναφορά της οικονομίας σε σταθερότητα.

Οι εκλογές, συνεπώς, που ακολούθησαν το 2012, θα καθόριζαν την πορεία της χώρας προς μια εκ των δύο κατευθύνσεων. Είτε θα βύθιζαν τη χώρα ακόμα περισσότερο στο φαύλο κύκλο από τον οποίο φαινόταν ανίκανη να ξεφύγει από το 1900, είτε θα αποτελούσαν για το λαό μια τελευταία, ίσως, ευκαιρία να στηριχθεί ξανά στα πόδια του.

Ο Peña Nieto, με τις προεκλογικές του δεσμεύσεις, κατάφερε να πείσει το Μεξικό και να γίνει ο εκλεκτός που θα αναλάμβανε το έργο της ανάπτυξης της χώρας.

Παρά το γεγονός ότι οι πολιτικοί αντίπαλοι του νέου προέδρου άσκησαν σκληρή κρητική απέναντι στο νεαρό πολιτικό, εκείνος φαίνεται να βγάζει εις πέρας το πρόγραμμά του για ενδυνάμωση της οικονομίας και καταπολέμηση της εγκληματικότητας, η οποία και αποτελεί σημαντικό ζήτημα για το Μεξικό. Από τις πιο αξιοσημείωτες, ωστόσο, αλλαγές ήταν να σπάσει την παράδοση της χώρας σε μια κλειστή οικονομία και να ενθαρρύνει την πρόσβαση ξένων επενδυτών προς τα ενεργειακά αποθέματα του κράτους.

Συμπεράσματα

Ένας πολιτικός αρχηγός, λοιπόν, είναι, απ’ότι φαίνεται, αρκετός για να αποτελέσει τον πυρήνα των αλλαγών μιας ολόκληρης χώρας. Ένα κράτος, είτε αντιμετωπίζει μια οικονομική κρίση για πρώτη φορά, είτε βρίσκεται σε ένα φαύλο κύκλο υφέσεων, έχει στην πραγματικότητα τη δυνατότητα να σπάσει τα δεσμά που το κρατούν στάσιμο. Μερικές φορές μια πολιτική προσωπικότητα αρκεί για να πάρει στις πλάτες της όλο το ρίσκο της αλλαγής.

Ο Enrique Peña Nieto αποτέλεσε για το Μεξικό τον άνθρωπο που ανέλαβε το πιο δύσκολο έργο. Και αυτό δεν ήταν η ανάληψη της εξουσίας σε μια περίοδο ύφεσης, αλλά η ανάληψη του ρίσκου να βγάλει τη χώρα από τις συνεχείς οικονομικές δυσχέρειες. Αυτό που κυρίως απέδειξε ήταν πως δεν είναι οι συνθήκες αυτές που καθορίζουν το μέλλον μιας χώρας, την ευημερία ή την έλλειψη αυτής. Αντιθέτως, οι συγκυρίες και συνθήκες σε ένα κράτος αποτελούν την δικαιολογία πίσω από την οποία κρύβονται όσοι αρνούνται να βασιστούν στις ικανότητες τους και να ρισκάρουν, λαμβάνοντας αποφάσεις που θα ωφελήσουν ουσιαστικά την οικονομία μιας χώρας, και όχι απλώς κατ’όνομα.

Πηγές:

  1. Mexico economy: Facts, population, GDP, corruption, business, trade, inflation (2016) Available at: http://www.heritage.org/index/country/mexico (Accessed: 4 October 2016).
  2. Enrique Peña Nieto Biography Available at: http://www.biography.com/people/enrique-pena-nieto-091815 (Accessed: 4 October 2016).
  3. Kehoe T. J., Meza F. (2012) Catch – up growth followed by stagnation : Mexico 1950 – 2010http://users.econ.umn.edu/~tkehoe/papers/wp693.pdf (Accessed: 4 October 2016).
  4. Weisbrot M., Ray R. (2012), The Mexican economy and the 2012 electionshttp://cepr.net/documents/publications/mexico-2012-06.pdf (Accessed: 4 October 2016).

 

 

 

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest