Πολύπλευρες προκλήσεις επιτάσσουν τη χάραξη νέας ευρωπαϊκής διπλωματίας

Τρομοκρατικά χτυπήματα, εκλογές, μεταναστευτικό ζήτημα και αποσχιστικές τάσεις εντός των κρατών- μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) συνθέτουν το πολιτικο-διπλωματικό τοπίο στο εσωτερικό της Ένωσης. Οι προκλήσεις ποικίλουν, και διαμορφώνουν άμεσα την -εν γένει- ανάγκη για μεταβολή της διπλωματικής πολιτικής της Γηραιάς Ηπείρου.

Αρχικά, η πρόσφατη εκτόξευση βορειοκορεάτικου πυραύλου -ο οποίος πέρασε πάνω από την Ιαπωνία- έχει εγείρει ερωτήματα, αναφορικά με την αποτελεσματικότητα και την ποιοτική -αλλά και ποσοτική- υπεροχή της ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι σε ενδεχόμενες απειλές. Την παραπάνω θέση ενισχύει η ραγδαία αύξηση των τρομοκρατικών επιθέσεων σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες από το 2015 έως σήμερα  ̶  με πρόσφατη, εκείνη, στην Βαρκελώνη. Για την αντιμετώπιση της υφιστάμενης κατάστασης, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Federica Mogherini, κάλεσε την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, στοχεύοντας στην κατάλληλη διαχείριση της κρίσης.

Παράλληλα, το μεταναστευτικό ζήτημα εξακολουθεί να αποτελεί «αγκάθι» για την εξέταση των ενταξιακών διαδικασιών της Τουρκίας στην Ε.Ε., ενώ, επιπλέον, εντείνει τις τριβές μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων. Συγκεκριμένα, η Ιταλία φαίνεται να κατηγορεί την Γαλλία -όπως, αντίστοιχα, την Ισπανία- για τη μη ανάληψη τόσο του μεριδίου των προσφυγικών ροών, όσο και των αναλογικά κατάλληλων μέτρων για την αντιμετώπιση αυτών.Συγχρόνως, στην περιοχή την Νοτιοανατολικής Μεσογείου, η Τουρκία άνοιξε τη στρόφιγγα των μεταναστευτικών ροών προς το Αιγαίο, προκειμένου να πιέσει πολιτικά την Ένωση για την επανεξέταση του ενταξιακού της αιτήματος, έναντι της εδραίωσης μίας ειδικής εταιρικής σχέσης μεταξύ Τουρκίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης  ̶  όπως, μέχρι πρότινος, έχει προταθεί.

Επιπροσθέτως, στο εσωτερικό της Γηραιάς Ηπείρου παρατηρείται μεγάλη κινητικότητα από πλευράς του Γάλλου Προέδρου, Macron, για την περαιτέρω ενίσχυση της νομισματικής και οικονομικής ένωσης εντός του πυρήνα των κρατών. Μάλιστα, μετά τη διεξαγωγή των γερμανικών εκλογών, φαίνεται πως θα ξεκινήσουν οι συζητήσεις για την «επανεκκίνηση της Ευρώπης». Η πολιτική αυτή κίνηση -σε συνδυασμό με την πρόσφατη επίσκεψη του Macron στις ανατολικές χώρες της Ευρώπης και τον κύριο προσανατολισμό του στα Βαλκάνια- στοχεύει στην επαναφορά της δημοτικότητάς του στα -αμέσως μετά την εκλογή του- ποσοστά, καθώς, έκτοτε, η στάση του Γάλλου Προέδρου στα εργασιακά έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της δημοτικότητάς του  ̶  με ποσοστό που αγγίζει μόλις το 36%. Οι παρούσες συνθήκες στο εσωτερικό της Γαλλίας συμβάλλουν στην ανάδειξη του αντιπολιτευόμενου κόμματος του Mélenchon ως υπολογίσιμης δύναμης, καθώς το εν λόγω κόμμα καταλαμβάνει το 59% της δημοτικότητας του γαλλικού λαού.

Στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας της Ε.Ε., ο Macron και η Γερμανίδα Καγκελάριος, Merkel, κάλεσαν την Ρωσία και την Ουκρανία να τηρήσουν αμφότερες τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την υπογραφή της Συμφωνίας του Μινσκ, τον Φεβρουάριο του 2015. Προσέτι, στο εσωτερικό της Γερμανίας, το 53% των πολιτών -σύμφωνα με έρευνα που εκπόνησε η γερμανική εφημερίδα Bild- θεωρούν «ανεκτική» τη στάση της Καγκελαρίας προς την Τουρκία  ̶  ειδικότερα, ως προς τη στάση της μουσουλμανικής χώρας, αναφορικά με το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και ως προς τη μη τήρηση της Συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση για το προσφυγικό. Μάλιστα, η εν λόγω τουρκική στάση δυσχεραίνει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για την ανταλλαγή «φραστικών πυρών».

Εικόνα από το πρόσφατο τρομοκρατικό χτύπημα στη Βαρκελώνη (17.08.2017)

Στον αντίποδα, το ισπανικό κράτος καλείται να αντιμετωπίσει στο εσωτερικό του αποσχιστικές τάσεις, οι οποίες ενισχύθηκαν, ύστερα από την τρομοκρατική επίθεση που δέχθηκε η Βαρκελώνη, στις 17 Αυγούστου. Οι σχέσεις μεταξύ της Καταλονίας και της κεντρικής κυβέρνησης της Ισπανίας έχουν οξυνθεί, καθώς η  Βαρκελώνη θα διεξάγει δημοψήφισμα την 1η Οκτωβρίου, με αίτημα την απόσχισή της από την κεντρική αρχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι το δημοψήφισμα είχε κηρυχθεί παράνομο, τόσο από το Συνταγματικό Δικαστήριο, όσο και από την ισπανική κυβέρνηση.

 Παράλληλα, ο Berlusconi, σε ηλικία 81 ετών, σκέφτεται να ηγηθεί της Κεντροαριστεράς στις ιταλικές εκλογές της ερχόμενης άνοιξης, προτείνοντας τη χρήση διπλού νομίσματος (ευρώ για τις διακρατικές συναλλαγές και εγχώριου νομίσματος για την εσωτερική αγορά).

Το διαζύγιο μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένου Βασιλείου προβλέπεται διαπραγματευτικά σκληρό

Όσον αφορά το διαζύγιο του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάθε άλλο παρά «βελούδινο» θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Οι Ευρωπαίοι εταίροι φαίνεται πως θα τηρήσουν πιο σκληρή διαπραγματευτική στάση, καθώς προκύπτουν διαφωνίες, σχετικά με το κόστος του Brexit -δηλαδή, το ποσό που θα καταβάλλει η Μ.Βρετανία στην Ένωση για την έξοδό της από αυτήν-, τα δικαιώματα που θα απολαμβάνουν οι Βρετανοί πολίτες, τη διαμόρφωση νέων ειδικών σχέσεων, όπως επίσης σχετικά με θέματα που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έξαρση των φαινομένων ρατσισμού και των φυλετικών διακρίσεων έχει καταγραφεί στο εσωτερικό των ΗΠΑ το τελευταίο διάστημα. Στην εικόνα, μέλος της Ku Kux Klan

Προς επιδείνωση της παρούσας κατάστασης, οι ΗΠΑ -ο κατεξοχήν εξωτερικός «εξισορροπιστής» της Ένωσης, ιδιαίτερα, σε θέματα ασφάλειας-, βιώνουν μία βαθιά εσωτερική κοινωνική κρίση, μετά την εκλογή του Trump. Καθημερινά, εντοπίζονται κύματα έξαρσης ρατσισμού, εκφρασμένα, κυρίως, μέσα από περιστατικά φυλετικών διακρίσεων. Οργανώσεις -όπως η Ku Kux Klan- επανέρχονται στο προσκήνιο, αποκτώντας ένα πιο διεθνικό χαρακτήρα, ύστερα από τη συνεργασία τους με παρόμοιες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σε διάφορα κράτη.

Συνεπώς, οι παραπάνω συγκυρίες καθιστούν εμφανές ότι, το τελευταίο διάστημα, στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρατηρείται επιστροφή στην παραδοσιακή διπλωματία. Οι τέσσερις ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες -Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία και Γαλλία- φαίνεται να επιδίδονται στη δημιουργία σφαιρών επιρροής ήτοι, στη δορυφοροποίηση μικρότερων ή οικονομικά ασθενέστερων κρατών, που βρίσκονται στην περιοχή των Βαλκανίων ή αποτελούσαν, κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, κράτη-δορυφόρους της Σοβιετικής Ένωσης. Αντίστοιχα, τα μικρότερα κράτη, από την πλευρά τους, καλούνται είτε να συμμαχήσουν με μία από τις προαναφερόμενες -ισχυρές- χώρες και να συνασπιστούν μεταξύ τους, είτε να συνεργαστούν με άλλες -οικονομικά και στρατιωτικά- εύρωστες χώρες, εκτός της επικράτειας της Ε.Ε..

Ωστόσο, η διπλωματική αυτή πολιτική, αφενός, προσκρούει στα εμπόδια των κανόνων λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, αφετέρου, κρίνεται δυσεπίτευκτη, καθώς απαιτεί τη λήψη γρήγορων αποφάσεων, οι οποίες θα ανταποκρίνονται στο συνεχώς αυξανόμενο, παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.

Καταλήγοντας, οι διπλωματικές ισορροπίες μεταβάλλονται, επηρεάζοντας, κατά αυτόν τον τρόπο, την παγκόσμια πολιτική πραγματικότητα. Σίγουρα, βιώνουμε μία περίοδο θεμελιωδών αλλαγών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναμένουμε τον πολύπλευρο αντίκτυπό τους, εντός και εκτός των συνόρων της.

Πηγές:

  1.  Καθημερινή.(2017). Μακρόν: Ετοιμάζει προτάσεις για το μέλλον της Ευρώπης. Available at: http://www.kathimerini.gr/924431/article/epikairothta/kosmos/makron-etoimazei-protaseis-gia-thn-epanekkinhsh-ths-eyrwphs [Accessed 3 Sep. 2017] 
  2.  Καθημερινή. (2017). Γιούνκερ: «Η Τουρκία απομακρύνεται με γιγάντια βήματα από την Ευρώπη». Available at: http://www.kathimerini.gr/924399/article/epikairothta/kosmos/gioynker-h-toyrkia-apomakrynetai-me-gigantia-vhmata-apo-thn-eyrwph [Accessed 3 Sep. 2017]
  3.  Καθημερινή. (2017). Ρατσισμός και πυρηνικός εξοπλισμός. Available at: http://www.kathimerini.gr/924340/article/epikairothta/kosmos/ratsismos-kai-pyrhnikos-e3oplismos [Accessed 3 Sep. 2017]
  4.  Καθημερινή. (2017). Επιμένουν στο δημοψήφισμα οι Καταλανοί. Available at: http://www.kathimerini.gr/924313/article/epikairothta/kosmos/epimenoyn-sto-dhmoyhfisma-oi-katalanoi [Accessed 3 Sep. 2017]
  5.  Καθημερινή. (2017). Η Β. Κορέα εκτόξευσε πύραυλο πάνω από την Ιαπωνία- Έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Available at: http://www.kathimerini.gr/924307/article/epikairothta/kosmos/h-v-korea-ekto3eyse-pyraylo-panw-apo-thn-iapwnia—ektakth-sygklhsh-toy-symvoylioy-asfaleias [Accessed 3 Sep. 2017]
  6.  Καθημερινή. (2017). WSJ: Η αμερικανική κυβέρνηση θα μειώσει τον αριθμό των ξένων εποχιακών υπαλλήλων. Available at: http://www.kathimerini.gr/924253/article/epikairothta/kosmos/wsj-h-amerikanikh-kyvernhsh-8a-meiwsei-ton-ari8mo-twn-3enwn-epoxiakwn-ypallhlwn [Accessed 3 Sep. 2017]
  7.  Καθημερινή. (2017). Πτωτική η πορεία της δημοτικότητας Μακρόν. Available at: http://www.kathimerini.gr/924240/article/epikairothta/kosmos/ptwtikh-h-poreia-ths-dhmotikothtas-makron [Accessed 3 Sep. 2017]
  8.  Καθημερινή. (2017). Ο Ερντογάν ανοίγει πάλι τη στρόφιγγα. Available at: http://www.kathimerini.gr/924230/article/epikairothta/kosmos/o-erntogan-anoigei-pali-th-strofigga [Accessed 3 Sep. 2017]
  9.  Καθημερινή. (2017). Μέρκελ-Μακρόν: Καλούν Πούτιν και Ποροσένκο να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για κατάπαυση πυρός στην Ουκρανία. Available at:  http://www.kathimerini.gr/924299/article/epikairothta/kosmos/merkel—makron-kaloyn-poytin-kai-porosenko-na-thrhsoyn-tis-desmeyseis-toys-gia-katapaysh-pyros-sthn-oykrania [Accessed 3 Sep. 2017]
  10.  Liberal. (2017). Η Ευρώπη προσαρμόζεται στον Ρεαλισμό της Εποχής; Available at: http://www.liberal.gr/arthro/161738/amyna–diplomatia/2017/i-europi-prosarmozetai-ston-realismo-tis-epochis.html#.WaTTmbXbSSw.twitter  [Accessed 3 Sep. 2017]

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest