Πρώην έθνη – νυν κράτη αιτούν την είσοδό τους σε υπερεθνικούς οργανισμούς : Η περίπτωση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και του Μαυροβουνίου

Αρκετός χρόνος έχει περάσει από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλώ συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

25 χρόνια μετά την υπογραφή της συμφωνίας Dayton, στο Οχάιο (1992-1995), για την επίλυση της ενδοκρατικής διαμάχης στο εσωτερικό της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (η οποία έληξε με το διαμελισμό της σε δύο διακριτά καθεστώτα, τους Μουσουλμάνους Κροάτες και τη Σέρβικη Δημοκρατία) το διαμορφωμένο, πλέον, προαναφερθέν κράτος υπέβαλε τη Δευτέρα 15 Φεβρουαρίου αίτημα εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την αίτησή της ακολούθησε η  υποχρέωσή της, απέναντι στις Βρυξέλλες, για την εφαρμογή πρόσθετων μεταρρυθμίσεων προκειμένου να πληροί τα λεγόμενα ενταξιακά στην Ένωση κριτήρια της Κοπεγχάγης. Συγκεκριμένα κάνουμε λόγο για οικονομικού μοντέλου μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αποσκοπούν στη μείωση του ποσοστού ανεργίας της χώρας (σημειώνεται ότι το 40% του πληθυσμού είναι άνεργοι), καθώς και στην ενίσχυση του πολιτικού και δικαστικού συστήματος – συμπεριλαμβανομένων και των δημόσιων υπηρεσιών. Σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις του Ολλανδού υπουργού εξωτερικών από το βήμα που του δίνει η άσκηση της προεδρίας στην Ένωση εξ ονόματος της χώρας του το παρόν εξάμηνο, η ένταξη της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης πιθανολογείται να λάβει χώρα σε μερικά χρόνια. Τα ενταξιακά της επιχειρήματα έγκεινται στο γεγονός πως γειτονικές προς αυτήν χώρες -όπως η Κροατία- αποτελούν ήδη μέλη της Ένωσης, ενώ άλλες -όπως το Μαυροβούνιο και η Σερβία- αιτούν επίσης την ένταξή τους σ’ αυτήν. Στον αντίποδα των παραπάνω βρίσκεται το δημοκρατικό έλλειμμα που παρουσιάζει η χώρα λόγω της υπολειτουργίας του δικαστικού συστήματος, καθώς και της περιορισμένης ελευθερίας έκφρασης που απολαμβάνουν οι πολίτες της, ως κατάλοιπο του πρώην Σοβιετικού ελέγχου στον οποίο για χρόνια περιήλθε.βοσνια ερζεγοβινη

 

Ένα ακόμη πρώην έθνος, πλέον κράτος, το Μαυροβούνιο, αιτεί την ένταξη  του στο ΝΑΤΟ ως το εικοστό ένατο μέλος του. Αξίζει να σημειωθεί πως η παρούσα αίτηση χαίρει πλήρους αποδοχής, καθώς έλαβε την ομόφωνη συμφωνία των κρατών-μελών του Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Με την παρούσα αίτηση, η ένταση τείνει να κορυφωθεί μεταξύ των ήδη τεταμένων σχέσεων Ρωσίας και ΝΑΤΟ, καθώς οι πρώτοι αποζητούν την επαναπόκτηση του ηγεμονικού ρόλου που κατείχαν στα Βαλκάνια ως σταθεροποιητές της ειρήνης και τοποτηρητές της περιοχής.

Ποια τα κίνητρα και οι επιδιώξεις των παραπάνω κρατών για την ένταξη τους σε υπερεθνικούς οργανισμούς;

Θεωρείται παράδοξο έθνη-κράτη που στο παρελθόν υπέστησαν σημαντικό περιορισμό της κρατικής τους κυριαρχίας να αιτούν την είσοδό τους σε υπερεθνικούς οργανισμούς, καθώς μοιραία αυτό συνεπάγεται μια -παρόμοια με την προαναφερθείσα- μορφή παρεμβατισμού στις εσωτερικές δομές ενός κράτους. Με τα παραπάνω νοείται η πραγματοποίηση συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων και, ενδεχομένως, αλλαγής σχετικών κρατικών πολιτικών, προκειμένου νέα κράτη-μέλη να γίνουν δεκτά σε αυτούς. Σε μια χρονική περίοδο όπου τίθεται στο προσκήνιο το θέμα της περαιτέρω εμβάθυνσης ή επέκτασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το παρόν ζήτημα κατατάσσεται στα πλέον καίρια για τη Γηραιά Ήπειρο. Μάλιστα, το παραπάνω θέμα εντείνεται και με τις προεκτάσεις που έχει λάβει το μεταναστευτικό-προσφυγικό ζήτημα, καθώς τόσο η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, όπως αντίστοιχα και το Μαυροβούνιο, κρατούν ανένδοτη στάση ως προς αυτό, κλείνοντας μερικές φορές -ίσως και βίαια- τα σύνορα τους.

Αξιοσημείωτο παραμένει το γεγονός πως οι κραταιές, ως τώρα, δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο αντίστοιχα, τάσσονται υπέρ της επέκτασης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, βοηθώντας ταυτόχρονα τις αιτούσες χώρες για την περάτωση των προβλεπόμενων προς ένταξη μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα που αφορούν στην ένταξη πρώην σοβιετικών χωρών στο ΝΑΤΟ, καθώς είναι εμφανείς ήδη από το παρελθόν οι επιδιώξεις των Αμερικανών για τις παραπάνω χώρες. Επιδιώκουν, απροκάλυπτα, τη μετατροπή τους σε αμερικανικά προτεκτοράτα, γεγονός το οποίο διαφαίνεται από τις ανθρωπιστικού χαρακτήρα επεμβάσεις τους στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο, προσπαθώντας να εδραιώσουν στα παραπάνω κράτη τις φιλελεύθερες δημοκρατικές τους αξίες, σύμφωνα με τις “αμφιλεγόμενες” peace-building και state-building operations, αντίστοιχα. Αξίζει να υπογραμμιστεί πως οι παραπάνω επεμβάσεις πραγματοποιούνταν κατά παράβαση του άρθρου 8 του ΟΗΕ (αναφορικά με τη συνεργασία του με άλλους υπερεθνικούς οργανισμούς), ενώ παράλληλα οι επεμβάσεις λάμβαναν πολλές φορές διαστάσεις βίαιης κρατικής αποτροπής.

μοντενεγκροΣυγκεκριμένα, παρατηρείται μια αψιμαχία μεταξύ των πολιτών του Μαυροβουνίου για την ένταξη ή όχι στο ΝΑΤΟ και, καθώς η σέρβικη κοινότητα καταλαμβάνει το 1/3 του πληθυσμού, παρατηρούνται οξείες αντιθέσεις. Μάλιστα οι Σέρβοι, έχοντας νωπές τις μνήμες του παρελθόντος από τον αμερικανικό βομβαρδισμό του 1999, ο οποίος πραγματοποιήθηκε χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δηλώνουν απρόθυμοι στο να συναινέσουν σε μια τέτοια ενέργεια.

Συμπερασματικά, η ένταξη πρώην Σοβιετικών χωρών σε υπερεθνικούς οργανισμούς, οι οποίες παράλληλα χαρακτηρίζονται από υψηλό αίσθημα εθνικής ταυτότητας και ανεξαρτησίας, εγείρει ερωτήματα ως προς τη βιωσιμότητα ενός τέτοιου εγχειρήματος. Σίγουρα τα κίνητρα είναι κυρίως οικονομικά και στρατιωτικά, αλλά ενδεχομένως και ταυτόχρονα κοινωνικά, εκφράζοντας το αίσθημα του “συνανήκειν”. Γνωρίζοντας τις αμερικανικές βλέψεις, οι οποίες εδράζονται στην επανάκτηση του ρόλου της απόλυτης παγκόσμιας υπερδύναμης, και όντας γνώστες των εθνοτικών διαιρέσεων που συμβαίνουν ακόμη στο εσωτερικό των παραπάνω κρατών, πιθανότατα θεωρείται δυσοίωνο το μέλλον τους εντός των προαναφερθεισών οργανισμών ή, τελικά, στην περίπτωση ένταξης και παραμονής τους σε αυτούς τα οφέλη κρίνονται -μάλλον- ελάχιστα έναντι των παραχωρήσεων στις οποίες προέβησαν για να γίνουν κοινωνοί τους.

 

Πηγές

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest