Πώς η διαιώνιση μιας ιδεολογίας καθορίζει την οικονομική πραγματικότητα

Από το 1980 και μετά, είναι γεγονός πως το εισοδηματικό χάσμα ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς έχει αμβλυνθεί. Τα περισσότερα κέρδη από την οικονομική ανάπτυξη καταλήγουν στο 10% του πληθυσμού, ενώ το 90% -που περιλαμβάνει τη συντριπτική πλειοψηφία της μέσης τάξης- βλέπει το προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό εισόδημά του να κατακρημνίζεται συνεχώς (Yglesias, 2014).

Πώς, όμως, χώρες με δημοκρατικά συστήματα, που δίνουν δικαίωμα ψήφου σε όλους τους πολίτες άνω των 18 ετών, έφτασαν σε αυτήν την κατάσταση; Πώς το πλουσιότερο 10% καταφέρνει να διατηρεί το status quo και να διαιωνίζει αυτό το σύστημα;

Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι απλή, καθώς πρόκειται για τη δημιουργία και την εφαρμογή μιας οικονομικής θεωρίας που θέλει τον περιορισμό των εισοδημάτων του πληθυσμού ως λύση στα προβλήματά του. Βασικό επιχείρημα αυτής της θεωρίας είναι πως η μείωση φορολογίας των πλουσίων, η έλλειψη νομικής ρύθμισης των οικονομικών ζητημάτων και οι ιδιωτικοποιήσεις βοηθούν στην εξυγίανση της οικονομίας.

Συνεπώς, για να ξεφύγουμε από αυτό το σύστημα, πρέπει να υιοθετήσουμε μια διαφορετική οικονομική θεωρία. Πράγμα που αποφαίνεται εξαιρετικά δύσκολο, αν αναλογιστούμε πόση δύναμη -οικονομική και πολιτική- έχει συγκεντρωθεί στα χέρια τόσο λίγων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, που αποδεικνύει αυτήν ακριβώς τη δυσκολία, είναι η συζήτηση για το ύψος του βασικού μισθού στις ΗΠΑ.

Αυτήν τη στιγμή, ο ομοσπονδιακός βασικός μισθός ανέρχεται στα $7.25 ανά ώρα. Το 1968 ήταν $1.60, με την προσαρμογή του πληθωρισμού, όμως το ποσό αυτό αντιστοιχεί στα $8.54 – δηλαδή $1.29 παραπάνω από ό,τι είναι σήμερα (Desilver, 2017). Παράλληλα, η παραγωγικότητα των Αμερικανών εργαζομένων δεν σταμάτησε να αυξάνεται. Υπολογίζεται, δε, πως αν το ύψος του βασικού μισθού είχε συνεχίσει να αυξάνεται αναλογικά με την παραγωγικότητα, σήμερα θα έπρεπε να ανέρχεται στα $21.72 την ώρα (Fairchild, 2013).

Λόγω έλλειψης δράσης της κεντρικής ομοσπονδιακής διοίκησης επί του θέματος, πολλές πολιτείες πήραν την πρωτοβουλία να αυξήσουν το ποσό του βασικού μισθού. Πιο συγκεκριμένα, στην Καλιφόρνια και στην Νέα Υόρκη αναμένεται να φτάσει τα $15 την ώρα μέχρι το 2022. Αυτή ήταν η αρχή του κινήματος «Fight for 15», που σκοπό έχει να προωθήσει μία διαφορετική οικονομική θεωρία (Ball, 2016).

Πρόκειται για μια θεωρία που κρίνει απαραίτητο τον κανονιστικό έλεγχο των καταχρήσεων της Wall Street και την κρατικοποίηση βασικών κοινωνικών αγαθών, όπως της παιδείας και της υγείας. Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η αύξηση των εισοδημάτων της μεσαίας τάξης – πράγμα που, κατ’ επέκταση, οδηγεί σε αύξηση της συνολικής αγοραστικής της δύναμης, αλλά και της ζήτησης την οποία θα παρουσιάζει πάνω στις αγορές. Έτσι, η οικονομία αναπτύσσεται με έναν τρόπο οργανικό, και δεν εξαρτάται από κερδοσκοπίες και οικονομικές «φούσκες».

Στον αντίποδα, υπάρχει πληθώρα άρθρων και αναλύσεων που χαρακτηρίζουν κινήσεις αύξησης του βασικού μισθού ως ριψοκίνδυνες και επιπόλαιες, καθώς οδηγούν σε μείωση των θέσεων εργασίας και αύξηση του κόστους διαβίωσης. Τα επιχειρήματα αυτά, όμως, διαψεύθηκαν. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα σύγκρισης των επιπέδων απασχόλησης, πριν και μετά από κάθε αύξηση του ομοσπονδιακού βασικού μισθού, δεν βρέθηκε καμία συσχέτιση των δύο αυτών μεταβλητών. Αντιθέτως, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι αυξήσεις στο ομοσπονδιακό ελάχιστο φαινόταν να ενθαρρύνουν την αύξηση της απασχόλησης και τις προσλήψεις (Hanauer, 2016).

Η διατήρηση των μισθών σε πολύ χαμηλά επίπεδα έχει αποδειχθεί καταστροφική. Μετά από δεκαετίες στάσιμων μισθών, 73 εκατομμύρια Αμερικανοί -σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού- συγκαταλέγονται στην τάξη των «working poor» (Hanauer, 2016). Αξίζει να σημειωθεί ότι σε πόλεις σαν το Seattle, όπου ο βασικός μισθός αυξήθηκε, το κόστος διαβίωσης δεν εκτοξεύθηκε – όπως αναμενόταν. Αντίθετα, παρατηρήθηκε αύξηση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων, που πλέον ήταν σε θέση να αγοράσουν τα προϊόντα τα οποία παρήγαγαν (Torres, 2016).

Συνοψίζοντας, η αύξηση του βασικού μισθού είναι αυτονόητο πως δεν θα λύσει όλα τα προβλήματα της οικονομίας. Αλλά η υιοθέτηση μίας ιδεολογίας τελείως διαφορετικής από αυτές που διέπουν την επικρατούσα οικονομική θεώρηση είναι ζωτικής σημασίας. Μπορεί να αποτελέσει ένα μεγάλο βήμα για την αλλαγή ολόκληρης της οικονομικής πραγματικότητας.

Πηγές:

  1. Yglesias, M. (2014). The most important chart about the American economy you’ll see this year. https://www.vox.com/xpress/2014/9/25/6843509/income-distribution-recoveries-pavlina-tcherneva
  2. Desilver, D. (2017). 5 facts about the minimum wage. http://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/01/04/5-facts-about-the-minimum-wage/
  3. Fairchild, C. (2013). Minimum Wage Would Be $21.72 If It Kept Pace With Increases In Productivity: Study. https://www.huffingtonpost.com/2013/02/13/minimum-wage-productivity_n_2680639.html
  4. Ball, M. (2016). A Plutocrat’s Case for Raising the Minimum Wage. https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2016/01/a-plutocrats-case-for-raising-the-minimum-wage/419130/
  5. Hanauer, Ν. (2016). A report that analyzed every minimum-wage hike since 1938 should put a bunch of nonsense ideas to rest. http://www.businessinsider.com/minimum-wage-effect-on-jobs-2016-5
  6. Torres, B. (2016). A year in, ‘the sky is not falling’ from Seattle’s minimum-wage hike. https://www.seattletimes.com/business/economy/a-year-in-the-sky-is-not-falling-from-seattles-minimum-wage-hike/
Έχει περάσει αρκετός χρόνος (7 μήνες) από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου. Παρακαλούμε συνεχίστε στην ανάγνωσή του έχοντας υπόψη την ημερομηνία δημοσίευσης.

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest