Πώς η FIFA έγινε συνώνυμο της διαφθοράς.

Το ποδόσφαιρο είναι, αναμφισβήτητα, το πιο δημοφιλές άθλημα στον κόσμο. Στις αρχές του 21ου αιώνα ασχολούνταν με αυτό περισσότεροι από 250 εκατομμύρια αθλητές, σε περισσότερα από 200 κράτη. Η κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση είναι το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου (World Cup), το οποίο λαμβάνει χώρα κάθε τέσσερα χρόνια. Τα άτομα που υπολογίζεται ότι το παρακολουθούν φθάνουν τα 1,3 δισεκατομμύρια, ξεπερνώντας ακόμα και τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ανάγοντας έτσι το ποδόσφαιρο σε «θρησκεία».

Ανώτατη οργανωτική αρχή του ποδοσφαίρου, και διοργανωτής του Παγκοσμίου Κυπέλλου, είναι η FIFA (Fédération Internationale de Football Associatiοn), η οποία ιδρύθηκε το 1904. Η FIFA είναι ένας οργανισμός που έχει δισεκατομμύρια σε έσοδα από τηλεοπτικά δικαιώματα και χορηγίες, παρόλα αυτά υποστηρίζει ότι είναι μία Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση. Τα τελευταία χρόνια η FIFA έχει γίνει συνώνυμο της διαφθοράς. Τα σκάνδαλα με χρηματισμούς των διοικητικών της μελών, και η μεταχείριση των χωρών υποδοχής του Κυπέλλου ως μηχανημάτων αυτόματης ανάληψης μετρητών, είναι λίγοι από τους λόγους που έχουν προκαλέσει την κατακραυγή, όχι μόνο τον φιλάθλων, αλλά και ολόκληρης της κοινής γνώμης.

Παγκόσμιο Κύπελλο 2014 – Βραζιλία

Η ιστορική, πλέον, ήττα της Βραζιλίας από τη Γερμανία, με 7-1 στους προημιτελικούς του Κυπέλλου το 2014, δεν είναι το μόνο μελανό σημείο της διοργάνωσης αυτής για τους Βραζιλιάνους. Υπολογίζεται ότι η Βραζιλία ξόδεψε 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια για να χτίσει και να ανακαινίσει 12 στάδια για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014, χρήματα που αποτελούν δημόσιες δαπάνες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ξεκινήσει μία θύελλα αντιδράσεων ήδη από την τελετή έναρξης του Κυπέλλου το 2013. Ήταν η αρχή μίας πολυτάραχης εποχής για τη Βραζιλία, με συνεχόμενες διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης αλλά και της FIFA.

Πολλά από τα καινούρια στάδια της Βραζιλίας, όπως ήταν φυσικό, έγιναν παραδείγματα παράλογης και αδικαιολόγητης σπατάλης για το Παγκόσμιο Κύπελλο. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση είναι αυτή του Σταδίου στο Μανάους του Αμαζονίου. Επειδή το Μανάους είναι μία απομακρυσμένη πόλη στα μέσα του Αμαζονίου, η μεταφορά υλικών για την ανοικοδόμηση του σταδίου ήταν δύσκολη, αν όχι ακατόρθωτη, από την ξηρά. Τα υλικά, λοιπόν, έφθαναν με πλοίο από την Πορτογαλία, και έπλεαν μέσα στον Αμαζόνιο μέχρι να φτάσουν στην τοποθεσία του σταδίου, εκτινάσσοντας, έτσι, τα έξοδα για την κατασκευή του στα 300 εκατομμύρια δολάρια. Το παράλογο σε αυτήν την περίπτωση έγκειται στο γεγονός ότι το στάδιο χρησιμοποιήθηκε μόνο για τέσσερα παιχνίδια του Κυπέλλου, και δεν υπάρχει ποδοσφαιρική ομάδα στο Μανάους για να το χρησιμοποιήσει ως έδρα της.

Με τόσα υπέρογκα ποσά για τα έξοδα θα περίμενε κανείς ότι τα κράτη – διοργανωτές θα μπορούσαν να κάνουν απόσβεση αυτών, με τα έσοδα από τη διεξαγωγή της διοργάνωσης. Κάτι τέτοιο όμως δεν υφίσταται, καθώς η FIFA απαιτεί πολλές φορολογικές ελαφρύνσεις από τα κράτη τα οποία θέλουν να γίνουν διοργανωτές. Στην περίπτωση της Βραζιλίας, η FIFA εκτιμάται ότι κατάφερε να πετύχει φορολογικές ελαφρύνσεις ύψους 450 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η καταχρηστική μεταχείριση της FIFA, όμως, περνάει σε διαφορετικό επίπεδο όταν επεμβαίνει στο νομοθετικό πλαίσιο των χωρών. Το 2003 η κυβέρνηση της Βραζιλίας είχε ψηφίσει νόμο που απαγόρευε την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών στους ποδοσφαιρικούς αγώνες, λόγω του υψηλού ποσοστού θανάτων ανάμεσα στους οπαδούς. Ο Γενικός Γραμματέας της FIFΑ, Jerome Valcke, σε επίσκεψή του στη Βραζιλία το 2012 για την επίβλεψη των έργων, δήλωσε ότι «τα αλκοολούχα ποτά είναι μέρος του Παγκοσμίου Κυπέλλου, για αυτό πρόκειται να τα έχουμε. Με συγχωρείτε αν ακούγομαι αλαζονικός, αλλά αυτό είναι ένα θέμα που δεν θα διαπραγματευτούμε». Αυτή η δήλωση είχε σαφώς να κάνει με το γεγονός ότι η εταιρία μπύρας, Budweiser, είναι επίσημος χορηγός της FIFA. Μετά από πιέσεις η Γερουσία της Βραζιλίας ψήφισε το «Budweiser Bill», με το οποίο έδινε το δικαίωμα στη FIFΑ να πουλά μπύρα στους ποδοσφαιρικούς της αγώνες.

Αν αυτή η κάμψη του νομοθετικού συστήματος, και κατ’ επέκταση της λαϊκής βούλησης, φαντάζει εξωπραγματική και άδικη, δεν συγκρίνεται με τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 στη Νότια Αφρική. Η Νότια Αφρική συμφώνησε να μεταβιβάσει ένα μεγάλο κομμάτι της δικαστικής της διαδικασίας στο διακυβερνητικό σώμα του ποδοσφαίρου. Έδωσαν το δικαίωμα στη FIFA να εγκαθιδρύσει 56 Δικαστήρια Παγκοσμίου Κυπέλλου σε όλη την χώρα. Τα δικαστήρια αυτά προκάλεσαν με τη σκληρότητα των αποφάσεών τους, αλλά και για το ύψος των προστίμων που έθεταν. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα δύο κατοίκων της Ζιμπάμπουε, οι οποίοι συνελήφθησαν για κλοπή εναντίον ξένων δημοσιογράφων, ημέρα Πέμπτη, και άρχισαν να εκτίουν ποινές 15 ετών φυλάκισης μόλις από την επόμενη ημέρα. Είναι γεγονός ότι καμία δικαστική απόφαση δεν θα έπρεπε να λαμβάνεται τόσο ανησυχητικά γρήγορα.

Παγκόσμιο Κύπελλο 2022 – Κατάρ

Χώρα διοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου για το 2022 επιλέχτηκε το Κατάρ, απόφαση η οποία θεωρήθηκε -τουλάχιστον- παράξενη, και κατακρίθηκε για πληθώρα λόγων. Αρχικά, στο Κατάρ, το καλοκαίρι οι θερμοκρασίες μπορούν να φτάσουν τους 50-55 βαθμούς Κελσίου. Η FIFA, λοιπόν, διάλεξε να οργανώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο σε μία χώρα που είναι φυσικά αδύνατο να διεξαχθεί οποιοδήποτε εξωτερικό άθλημα.

Το πιο σημαντικό πρόβλημα με αυτήν την απόφαση, όμως, βρίσκεται στο γεγονός ότι το Κατάρ είναι ουσιαστικά ένα κράτος στο οποίο τα δικαιώματα των μεταναστών-εργατών είναι ανύπαρκτα. Για να πάρει ένας μετανάστης-εργάτης βίζα, αυτή πρέπει να εγκριθεί από τον εργοδότη του, ο οποίος παρακρατεί και το διαβατήριό του. Οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης δεν πληρούν καμία από τις προϋποθέσεις που θέτουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Με βάση στατιστικά μόνο από το Νεπάλ και την Ινδία, κατά μέσο όρο 400 μετανάστες πεθαίνουν το χρόνο σε οικοδομικά έργα. Υπολογίζεται ότι μέχρι να δοθεί το πρώτο σφύριγμα αγώνα το 2022, για τις εγκαταστάσεις του Παγκοσμίου Κυπέλλου θα έχουν πεθάνει περίπου 4,000 εργάτες. Το ανθρώπινο κόστος του όλου σχεδίου έχει προκαλέσει την κατακραυγή ολόκληρης της κοινής γνώμης.

FBI Vs. FIFA

Η αδικαιολόγητη αυτή επιλογή του Κατάρ για τη διοργάνωση του Κυπέλλου πυροδότησε έρευνα για χρηματισμό διοικητικών υπαλλήλων της FIFA, με σκοπό την ευμενέστερη μεταχείριση του κράτους. Το FBI έκανε έρευνα πάνω στη FIFA τα τελευταία 3 χρόνια, και αναδρομικά για τις δοσοληψίες των τελευταίων 20 ετών. Το κατηγορητήριο του Τμήματος Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι περιπτώσεις διαφθοράς, αν και διεξάγονταν αλλού, σχεδιάζονταν στις ΗΠΑ, και η χρήση των αμερικάνικων τραπεζών για τη μεταφορά χρημάτων δικαιολογούν τη διεξαγωγή έρευνας από τη χώρα. Παράλληλα, ξεκίνησε και μια ξεχωριστή ποινική δίωξη από την Ελβετική Γενική Εισαγγελία.

Το σκάνδαλο ξέσπασε το Μάιο του 2015, όταν οι ΗΠΑ κατηγόρησαν 14 νυν και πρώην υπαλλήλους και συνεργάτες της FIFA για συστηματοποιημένη και βαθειά ριζωμένη διαφθορά, πράγμα που οδήγησε στη σύλληψη εφτά εξ αυτών σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο της Ζυρίχης. Έπειτα, το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, συνελήφθησαν στο ίδιο ξενοδοχείο ακόμα 16 υπάλληλοι και άλλοι δύο πρώην αντιπρόεδροι της FIFA, με κατηγορίες συμμετοχής σε εγκληματικές απάτες που αφορούσαν πάνω από 200 εκατομμύρια δολάρια σε χρηματισμούς και προμήθειες.

Παράλληλα, ο τότε Πρόεδρος της FIFA, Sepp Blatter, και ο Πρόεδρος της UEFA, Michel Platini, βρέθηκαν ένοχοι για παραβιάσεις «αθέμιτης πληρωμής» ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων, που έγινε στον Platini το 2011. Η Επιτροπή Δεοντολογίας της FIFA υποστήριξε ότι το δίδυμο έκανε καταχρηστική εκτέλεση των καθηκόντων του για χρόνια. Επιπρόσθετα, και οι Ελβετοί Εισαγγελείς βρήκαν ένοχο τον Blatter, όχι μόνο για το χρηματισμό του Platini, αλλά και για ποινική κακοδιαχείριση ή υπεξαίρεση πάνω σε συμφωνίες τηλεοπτικών δικαιωμάτων μετάδοσης των Κυπέλλων. Αξίζει να σημειωθεί ότι και στους δύο είχε απαγορευτεί η ενασχόληση με οτιδήποτε αφορά το ποδόσφαιρο για 8 χρόνια από την Επιτροπή Δεοντολογίας.

Άνθρωπος-κλειδί για τις έρευνες αποδείχθηκε ο Charles «Chuck» Blazer, πρώην Γενικός Γραμματέας της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας Βόρειας, Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής (Concacaf). Για πολλά χρόνια ο Blazer δεν έκανε καν φορολογική δήλωση, παρά τον πολυτελή βίο που απολάμβανε. Αποφάσισε να συνεργαστεί με το FBI και υποστηρίζει ότι από το 2004 εώς το 2011:

  1. Ο ίδιος και άλλοι από τη διοικητική επιτροπή της FIFA δέχθηκαν δωροδοκίες για την επιλογή της Νότιας Αφρικής για το Κύπελλο του 2010.
  2. Ένας από τους συνεργούς του έλαβε δωροδοκία στο Μαρόκο για τη φιλοξενία του τουρνουά του 1998, το οποίο τελικά απονεμήθηκε στη Γαλλία.
  3. Ο ίδιος και άλλοι δέχτηκαν δωροδοκίες για δικαιώματα εκπομπής του Χρυσού Κυπέλλου Concacaf το 1996, 1998, 2000, 2002 και 2003.

Στο κατηγορητήριο των ΗΠΑ αναφέρεται ότι στελέχη του αθλητικού μάρκετινγκ Βόρειας και Νότιας Αμερικής έχουν πληρώσει πάνω από 150 εκατομμύρια δολάρια σε δωροδοκίες, και άλλες παράνομες πληρωμές, για την απόκτηση μέσων μαζικής ενημέρωσης και δικαιωμάτων μάρκετινγκ για τις διεθνείς ποδοσφαιρικές οργανώσεις. Χωρίς αυτό το ποσό να περιλαμβάνει άλλες πιθανές περιπτώσεις διαφθοράς της FIFA ανά τον κόσμο.

Η FIFA, έχοντας το κέρδος στο επίκεντρο, είναι ένας οργανισμός που αποστραγγίζει τις χώρες – διοργανωτές, κάμπτει τις εθνικές νομοθεσίες τους προς όφελός της, και τα μέλη της στερούνται οποιουδήποτε ηθικού κώδικα. Το Φεβρουάριο του 2016 έγιναν εκλογές για την ανάδειξη του νέου Προέδρου της, αφού ο Sepp Blatter είχε παραιτηθεί από τον Ιούνιο του 2015. Μετά τη διεξαγωγή δεύτερου γύρου εκλογών, του πρώτου μετά από 42 χρόνια, νικητής αναδείχθηκε ο Gianni Infantino. Η FIFA είναι μία οργάνωση η οποία έχει ξεφύγει απολύτως από το σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε. Η μεγάλη πρόκληση για το νέο Πρόεδρο, τώρα, είναι να επαναπροσδιορίσει τους στόχους της οργάνωσης, και να κάνει βήματα για διάφανη διεξαγωγή όλων των διεργασιών της, «καθαρίζοντας» έτσι το αμαυρωμένο όνομα της FIFA.

 

ΠΗΓΕΣ

http://www.huffingtonpost.co.uk/2015/05/30/fifa-profits-sepp-blatter-_n_7474808.html

http://www.businessinsider.com/brazil-world-cup-stadium-white-elephants-2015-1

http://edition.cnn.com/2013/06/24/sport/football/brazil-protests-fifa-tax/

http://www.bbc.com/news/world-latin-america-16624823

http://en.mercopress.com/2012/05/10/brazilian-senate-approves-budweiser-bill-ending-dispute-with-fifa-over-world-cup-sponsoring

http://www.theguardian.com/football/2010/jun/20/world-cup-2010-fans-marketing-justice-fifa

http://www.theguardian.com/football/2010/jun/20/world-cup-2010-fans-marketing-justice-fifa

http://www.ituc-csi.org/qatar-2022-world-cup-risks-4000?lang=en

http://www.bbc.com/news/world-europe-32897066

Tagged under:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Περισσότερα από την Power Politics:

Log in or Sign Up

Pin It on Pinterest